T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/653
KARAR NO: 2024/490
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/08/2022
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
İDDİA: Davacı vekili mahkememize verdiği 04.08.2022 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, ..., ... ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı programları kapsamında başvuru yapılan ve yapacak şirketlere teşvik ve hibelere yönelik olarak proje danışmanlık hizmeti verdiğini, davalı için ... yurt dışı pazar destek programı için proje danışmanlık sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında projenin ... desteği kazanması halinde 9.000 TL + KDV tutarındaki başarı primine hak kazanacağını, projenin ... desteği kazanmasından sonra başvurulan kuruluşun her ne sebeple olursa olsun projeyi uygulamaktan vazgeçmesi halinde başvurulan kuruluşun sözleşme kapsamında 7.500-TL + KDV cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalı için proje yapıldığını, danışmanlık yapıldığını, davalının ... desteği kazandığını, ancak projeyi uygulamaktan vazgeçmiş olduğunu belirterek sözleşme kapsamında oluşan alacaklarının tahsili için İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında proje danışmanlık sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin yapıldığı zamanda Covid 19 sebebiyle pandemi ilan edildiğini, sözleşmeye göre yapılacak proje kapsamında parasal teşvik almak, teşvik kapsamı mal ve hizmetleri yurt dışı pazarlarında kullanmak amacının olduğunu, sözleşmenin amacının gerçekleşmediğini, Covid 19 pandemi uygulanması sebebiyle yurt dışı fuarlarının iptal olduğunu, parasal teşvik alınamadığını, Covid 19 pandemi yasaklarının mücbir sebep hali olarak değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında beklenen menfaatin gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
Davacı vekili dava dilekçesinde; İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyası, taraflarca imzalanan 18.12.2019 tarihli proje danışmanlık sözleşmesi, 27.07.2020 tarihli, ... fatura nolu e-arşiv faturası, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... E. sayılı, ... Arabuluculuk numaralı dosyası, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar, mail yazışmaları, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 18.12.2019 tarihli proje danışmanlık sözleşmesi, mail yazışmaları, pandemi nedeniyle 2020 ve 2022 senelerinde yurt dışı işlemlerin yapılamadığına, fuarların iptal olduğuna dair bilgi ve belgeler, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.
İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosya sureti celp edilmiş, incelenmesinde dosyamızla ilgili olduğu görülmüştür.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 05.12.2023 tarihli oturumunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişiler ibraz ettiği 22.03.2024 tarihli raporunda, taraflar arasında 18.12.2019 tarihli “Proje Danışmanlık Sözleşmesi” akdedildiği, proje kapsamında, davacı tarafından davalıya ... Yurt Dışı Pazar Destek Programı için 1 adet proje hazırlanması ve proje süreçlerine destek olunması hususunda hizmet verileceği, sözleşme 18.12.2019 tarihinde imzalanmış; bu tarih virüsün ...’da tespit edilmesinden 1 ay sonraya denk gelmektedir. Bununla birlikte Türkiye’de tespit edilen ilk vakanın 11 Mart 2020 tarihinde görülmesi nedeniyle de davalı tarafından da ifade edildiği gibi sözleşme sürecindeki projenin pandemi sürecine denk geldiğini göstermektedir. COVID-19 pandemisi nedeniyle ekonomik etkinliklerin virüsün yayılma hızını azaltmak amacıyla zorunlu biçimde engellenmesi ya da durma noktasına gelmesi birçok endüstrinin ya ciddi derecede yavaşlamasına ya da gerilemesine neden olmuştur. Salgın, çok kısa bir süre
içinde küresel tedarik zincirlerini, finansal piyasaları, tüketici talebini ve güvenini tehdit eder hale gelmiştir.
Devletler, seyahatleri kısıtlamış, günler süren sokağa çıkma yasakları uygulanmış, böylece sosyal
yaşam büyük ölçüde kısıtlanmıştır. Salgınla mücadele, sosyal hayatın yavaşlatılmasını ya da son aşamada
tamamen durdurulmasını gerektirdiği için ekonomik faaliyetler yavaşlatılmış ve/veya durdurulmuştur. Bu
önlemler işletmelerin kapanması, işsizliğin artması, temel malların arz istikrarının bozulması ve finans
sektörünün darbe almasına yol açmıştır. Yukarıda sayılan örnek önlemler ve açıklamalar nedeniyle davalı
... Sanayi Ürünleri Ticaret Ltd. Şti.’nin yurtdışı fuarlara katılımına engel durumlar geliştiği
görülmektedir. Ancak; taraflar arasında akdedilen 18.12.2019 tarihli sözleşmenin 4-e mad. “Hazırlanan
projenin destek almaya hak kazanması ancak Başvuran Kuruluş’un destek almaya hak kazanan projeyi
herhangi bir nedenle uygulamaktan vazgeçmesi durumunda Başvuran Kuruluş keyfiyeti Danışman Kuruluş’a
7 işgünü içerisinde yazılı şekilde bildirir. Bu halde Başvuran Kuruluş Danışman Kuruluş’a proje destek karar
yazısının gelmesini takip eden 7 işgünü içerisinde danışmanlık hizmet bedeli olarak 7.500,00 TL+KDV’lik
tutarı hiçbir ihtar ve ihbara gerek olmaksızın derhal nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
Yukarıda yer alan açıklamalar neticesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme, projenin
uygulamasının tüm dünyada salgına dönüşen Covit-19 dönemine denk gelmesi, hep birlikte
değerlendirildiğinde,
sözleşmenin 4/a maddesinde yer alan proje yazılım bedeli “ 3.500-TL + 630 (%18 KDV) =
4.130,00-TL’nin banka yoluyla davacıya ödendiği,
Ülkede yaşanan pandemi Covit-19 salgının Projenin hayata geçirilmesi ve ... desteğinin
sağlanması dönemine denk gelmesi, işyerlerinin kapalı veya kısıtlı çalışmaya geçmesi, davalının
projeyi hayata geçirmesi imkansızlığının mücbir sebep kapsamında olduğunun sayın mahkemece
değerlendirilmesi halinde; davalı borcunun olmayacağı,
Davalının projesinin ... tarafından desteklenmesinin uygun görülmesi, ancak; davalının ilk
iki faaliyet planı boyunca her hangi bir faaliyetinin olmaması yönünde sayın mahkemece davalının
kusurlu bulunması halinde ise; Sözleşmenin 4/e maddesi gereği, davalı adına tanzim edilen
27.07.2020 tarihli ... sıra nolu (KDV dahil) 8.850,00-TL bedelli e-Arşiv fatura
bedelini davacının talep etmeye hak kazanacağı, 7 gün içinde ödeme süresi bulunduğundan
04.08,2020- 21.12.2021 tarihleri arası % 9 yasal faiz talep edebileceği,
8.850,00-TL x % 9 faizi x 497 gün / 36.000 = 1.100,00-TL
Davacının, 21.12.2021 takip tarihi itibariyle; 8.850,00-TL asıl alacak, 1.100,00-TL faizi olmak
üzere toplam 9.950,00-TL talep edebileceği anlaşılmakta olup taktirin Yüce Mahkemenin olduğunu bildirmişlerdir.
Davalı vekili 02.04.2024 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 04.04.2024 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya kapsamı itibariyle alınan rapor yeterli görüldüğünden yeni bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin, ..., ... ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı programları kapsamında başvuru yapılan ve yapacak şirketlere teşvik ve hibelere yönelik olarak proje danışmanlık hizmeti verdiğini, davalı için ... yurt dışı pazar destek programı için proje danışmanlık sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında projenin ... desteği kazanması halinde sözleşme kapsamında 7.500-TL + KDV cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalı için proje yapıldığını, danışmanlık yapıldığını, davalının ... desteği kazandığını, ancak projeyi uygulamaktan vazgeçmiş olduğunu belirterek sözleşme kapsamında oluşan alacaklarının tahsili için İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesinin talep edildiği, alınan bilirkişi raporu ve hayatın olağan sürecinde gelişen pandemi şartları birlikte değerlendirildiğinde, davacının proje danışmanlık hizmeti kapsamında davalıya edimini yerine getirmiş ise de; Covid 19 şartları sebebiyle davalının ... teşvikinden faydalanmak için mal ve hizmetlerin yurt dışı fuarlarına pazarlama ve tanıtma imkanının kalmadığı, davalının ... teşvikinden beklediği amacın gerçekleşmediği, Covid 19 salgın sürecinin 17/11/2019 tarihinden itibaren etkisini gösterdiği, Türkiye de Sağlık Bakanlığı tarafından 11 Mart 2020 tarihinden itibaren Covid tedbirlerinin alınmaya başlandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 18/12/2019 tarihli olduğu, ... İzmir Müdürlüğünce proje başvurusunun 22/07/2020 tarihinde değerlendirilerek desteklenmesi yönünde karar verildiği, ancak 25/12/2020 tarihli değerlendirme toplantısında da işletmenin ilk iki faaliyet dönemi boyunca planlanan hiçbir faaliyetinin olmaması sebebiyle projenin sonlandırılmasına karar verilmiş olduğu, bu durum itibariyle sözleşmenin başlaması ve süreci kapsamında Covid 19 salgın şartlarının etkisini gösterdiği, davalının faaliyetlerinin 6098 sayılı yasanın 136 ve 138 maddesine göre yerine getirilemediği, mücbir sebep olağan üstü halin oluştuğu, Covid salgın şartlarının tarafların ve davacının bilmesi gerektiği ancak buna rağmen sözleşmenin yapılması ve beklenen amacın mücbir sebeple gerçekleşmemiş olduğundan davanın reddine, davalının kötü niyet tazminat isteminin reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Davalının kötü niyet tazminat isteminin reddine,
3-Alınması lazım gelen 427,60-TL harçtan, peşin alınan 114,79-TL harcın mahsubu ile bakiye 312,81-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 8.850-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-HMK 333. md. gereğince davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı