T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/684
KARAR NO: 2023/948
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/08/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkili yanca alacağı nedeniyle ilamsız icra yoluyla takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliğinden sonra davalının itirazı ile takibin durduğu, Davalının, müvekkilinden satın aldığı ürünlere dayalı oluşan cari hesap bakiyesinden kaynaklanan borcuna istinaden başlatılan takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği, davalının itirazında her hangi bir gerekçe göstermediği soyut ve genel ifadelerle itirazda bulunduğu, davalının itirazından da aslında taraflar arasındaki ilişkiyi ve mal aldığını kabul eti anlaşıldığı, davalının iade" iddiasında bulunarak esasen malları aldığını da kabul ettiği, Müvekkili şirket ile davalı arasında alışveriş olduğu ve müvekkili davalıya müteaddit defa fatura mukabili mal sattığı, satılan malların davalıya teslim edildiği, davalının ödemelerini peşin yapmadığı, müvekkilince davalıya cari hesap açıldığı, taraflar arasında cari hesap ilişkisi oluştuğu, müvekkili şirketin verdiği malları ve davalının ödemeden kaçınması neticesinde cari hesap bakiyesinin 74.300-TL ye ulaştığı ve bu rakam üzerinden takibe geçildiği, Taraflarınca takip başlatıldıktan sonra davalının bir kısım mal iadesi yaptığı ve cari hesap bakiyesinin 49.996-TL olduğu, bu nedenle işbu davalarındaki talebin bu meblağ ile sınırlı olduğu, davalının itirazının 49.996-TL asıl alacak ve ferileri yönünden iptalinin talep edildiği, Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı borçlunun İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazının 49.996-TL ve ferileri üzerinden iptaline, lehlerine en az % 20 icra inkar tazminatı takdirine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalı tarafa arabuluculuk giderleri de dahil olmak üzere tahmiline karar verilmesi...” talep edilmektedir.
CEVAP: Dava dilekçesi ve eklerinin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalının davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; takip dosyası, faturalar, ticari defter ve kayıtlar ve bilirkişi deliline dayandığı görülmüştür.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı ... Boya Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından davalı ... adına aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap bakiyesinin tahsili için 02.06.2022 tarihinde İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına istinaden 74.300-TL'si asıl alacak, 4.905,33- TL'si işlemiş faiz olmak üzere 79.205,33-TL toplam alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, -7 örnek ödeme emrinin davalı ...'ın “...” adresinde 10.06.2022 tarihinde bizzat kendisi tarafından tebliğ alındığı, -Davalının itiraz dilekçesinde iade yapılan malların faturasının kesilmemiş olması nedeni ile borç göründüğü, bu firmaya herhangi bir borcu bulunmadığı, hem yetkiye hemde borca itirazlarının kabulü ile takibin durdurulmasının talep edildiği, -Davalının talebi üzerinde İzmir ... İcra Müdürlüğü tarafından 27/06/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği tespit edilmiştir.
Davacı tarafın dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, davacının davalıya mal satımı nedeniyle cari hesaba dayalı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalı tarafça takip tarihinden sonra davacıya iade edilen mal bulunup bulunmadığı davalının davacıya ödenmesi gereken borç bulunup bulunmadığının tespiti hususunda dava dosyası SMMM Bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 01/06/2023 tarihli raporda; -Davacı ... Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2020-2021-2022 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, -Davacı ... Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davalı ... arasında “Boya Ürünleri Alım Satım İşi ” ile ilgili yazılı olmayan ticari bir ilişki kurulduğu, -İşbu ticari ilişkinin davacı yanca düzenlenen 25.07.2020 tarih ... no.lu 8.612,71-TL tutarındaki fatura ile başladığı, 10.08.2021 tarih ... no.lu 8.248,20-TL tutarındaki fatura ile sona erdiği, (davacı yasal defterlerine göre) -İşbu ticari ilişkiye istinaden davacı ... Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından 2020-2021 yıllarında çeşitli tarihlerde kdv dahil 232.758,38-TL tutarında 13 adet fatura düzenlendiği, *Davalının yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile işbu faturaların davalı yasal defterlerinde kayıt altına alınıp alınmadığı konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı, -İşbu faturalara istinaden davalı ... tarafından 2020-2021 yılında gerek çek gerek senet gerek nakit gerek banka aracılığı ile olmak üzere toplam 149.725-TL tutarında ödeme yapıldığı, *Davalının yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile işbu ödemeler dışında davalı yasal defterlerinde kayıtlı başka bir ödeme olup olmadığı konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı, -Davacı yanca 30.10.2020 vadeli 5.000-TL tutarındaki senedin ödenmemiş olması sebebi ile 268.26-TL tutarındaki protesto masrafı ile birlikte davalının cari hesabına 2020 yılında çeşitli tarihlerde 5.268,26-TL tutarında borç kaydı olarak tahakkuk ettirildiği, -Davacı yanca dava dışı ... adına banka aracılığı ile yapılan 10.000-TL ödemeye istinaden davalının cari hesabına 06.08.2021 tarihinde borç kaydı tahakkuk ettirildiği, Davacı yasal defterlerinde, davalı ...'ın 02.06.2022 icra takip tarihi itibari ile 98.301,64-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu, Davacı yasal defterlerine göre 02.06.2022 takip tarihinden sonra 17.08.2022 dava tarihine kadar taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, -Bu durumda davacı yasal defterlerinde, davalı ...'ın 17.08.2022 dava tarihi itibari ile 98.301,64-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu, -Davacı yanca cari hesaptan kaynaklanan 74.300-TL tutarındaki bir alacak bakiyesinin işbu davaya esas İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında icra takibine konu edildiği, Davacının icra takibine konu ettiği 74.300-TL tutarındaki alacağın kendi yasal defterleri ile uyumlu olmadığı ve takibine konu edilen söz konusu alacağın hangi faturalardan kaynaklandığının tespit edilemediği, bu sebeple tarafımca yapılan tespitlerde davacının kendi yasal defterlerinde 02.06.2022 takip tarihi itibari ile kayıtlı bulunan 98.301,64-TL tutarındaki alacak bakiyesinin esas alındığı, Bu durumda davacı yasal defterlerinde kayıtlı bulunan işbu alacak bakiyesinin 88.301,64-TL tutarındaki kısmının 7 adet faturadan, 10.000-TL tutarındaki kısmının ... adına yapılan 06.08.2021 tarihli bir ödemeden kaynaklandığı, -İşbu raporun Davacının İcra Takibine Konu Alacağı Üzerinde Yapılan İncelemeler başlıklı E bölümünde ayrıntısı ile belirtilen tüm hususlar ışığında; -Davacının 02.06.2022 takip tarihli 98.301,64-TL tutarındaki alacağının 88.301,64-TL'sini oluşturan işbu yedi adet fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alınıp alınmadığı, faturaların davalıya tebliğ edilip edilmediği hususunda tarafımca somut bir tespit ve değerlendirme yapılamadığı, Davacının 02.06.2022 takip tarihli 98.301,64-TL tutarındaki alacağının 10.000-TL'sini oluşturan dava dışı ... adına yapılan 06.08.2021 tarihli ödeme dekontu üzerinde ise ... borç açıklamasının bulunduğu, Bu durumda davacının 98.301,64-TL tutarındaki alacak bakiyesini oluşturan 7 adet fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alınıp alınmadığı, faturaların davalıya tebliğ edilip edilmediği, dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin davalı adına yapılıp yapılmadığı hususundaki hukuki ve nihai yorumun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, -Ancak davacının yukarıdaki beyanının kendi yasal defterleri ile örtüşmediği, davacının 2021- 2022 yılı yasal defterlerinde gerek takip öncesi gerek takip sonrası gerekse dava tarihi sonrası davalı yanca yapılmış bir mal iadesini gösterir herhangi bir fatura kaydına da rastlanmadığı, Bu sebeple davalının mal iadesi yapıp yapmadığı, yapıldı ise işbu mal iadelerinin hangi tarihlerde yapıldığı ve iade edilen mal tutarının toplam ne kadar olduğu hususunda tarafımca somut bir tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, Sayın Mahkeme tarafından davacı şirket yasal defterlerinin doğru olduğuna, 7 adet fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alındığına ve 10.000-TL'nin davalıya verilen bir borç tutarı olduğuna karar verilmesi durumunda, Davacı ... Kimya San.ve Tic.A.Ş.'nin işbu davaya esas İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına istinaden davalı ...'dan işbu davadaki talebi ile bağlı kalınarak 49.996-TL tutarında asıl alacak talep edebileceği, *Davalının söz konusu alacağın: sebebi ile işbu yönden herhangi bir tespit ve değerlendirmenin yapılmadı; Davacı yasal defterlerine göre, taraflar arasında takip tarihinden sonra ve dava tarihinden önce hatta dava tarihinden sonra da ödeme, fatura v.b herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, Ancak Sayın Mahkeme tarafından 6098 sayılı T.B.K.10l ve 102. Maddesine istinaden bir hesaplama yapılması gerektiğine karar verilmesi durumunda uzmanlık alanım dışında olması sebebi ile işbu tespit ve değerlendirmenin tarafımca yapılamayacağı, Sayın Mahkemenin gerekli görmesi halinde konusunda uzman bir hesap bilirkişisi vasıtası ile işbu tespitin yapılmasının mümkün olabileceği şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; cari hesaba dayalı alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Fatura ve teyit mektubu başlıklı 21. maddesi "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir."; "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır."; "Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222/1. maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." hükmünü, 222/2. maddesi "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır." hükmünü, 222/3. maddesi "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünü, 222/4. maddesi "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur." hükmünü içermektedir.
Fatura düzenlenmesi için taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunması gereklidir. Fatura düzenlenmesi ve ticari defterlere kaydedilmesi sözleşme ilişkisini ispat etmek için yeterli olmamaktadır. Sözleşme ilişkisinin ispat edilmesi için fatura düzenleyenin düzenlenmiş olan faturada yazılı olan malı teslim etmiş olduğunu ve faturanın da buna yönelik olarak düzenlenmiş olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Düzenlenen faturanın karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bulunması ise faturada yazılı malın teslim edilmiş olduğuna karine oluşturmaktadır. Fatura düzenleyen tarafından belirtilen şekilde ispat koşulunun yerine getirilmesi halinde ise, kendisine fatura düzenlenenin faturada yazılı bedeli ödediği hususunu yada ticari defter ve kayıtlarında yer alan hususun aksini yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.
Davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle sunulan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile, takibe konu faturanın davacının ticari defter ve kayıtlarında usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu ve davacının 49.996,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre takibe konu faturanın davacının ticari defter ve kayıtlarına usulüne uygun şekilde kaydedildiği, davalı tarafından takibe konu faturalarda yazılı davacı alacağının ödendiğine ilişkin dosya kapsamına herhangi bir bilgi veya belge sunulamadığı, takibe konu alacağın mevcut ve talep edilebilir nitelikte, davalının takibe yapmış olduğu itirazın haksız olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, itirazın iptaline, bedelin bilirkişi incelemesi ile belirlenebil olduğu, likit olmadığı anlaşıldığından davacının icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) (a) Davanın KABULÜ ile İzmir ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 49.996,00 TL asıl alacak ve 396,03 takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.392,03 TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren AVANS FAİZİ UYGULANMASINA,
(b) Davacının icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
2-Alınması gereken 3.442,27-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 457,78 TL peşin harın mahsubu ile bakiye 2.984,49-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 457,78 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 2.110,00-TL tebligat, posta gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.659,98 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/11/2023
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı