T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/776
KARAR NO: 2023/946
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/09/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 11.11.2021 tarihinde davalı şirkete kayıtlı ve diğer davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın müvekkile ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,kazada ... plakalı araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği,müvekkil aracında değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı oluştuğu, davalıya ait aracın ZMMS trafik sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş.tarafından araçta oluşan hasar için poliçe teminat bedeli olan 43.000,00 TL ödendiği ancak bu ödemenin müvekkil zararını karşılamadığının, bu nedenlerle diğer zararların davalı sigorta şirketi ve diğer davalılar tarafından karşılanması gerektiği,müvekkil aracında oluşan Zararın belirlenmesi amacıyla İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından yapılan incelemede araçta KDV dahil 256.156,80 TL hasar bedeli belirlediği aracın onarımının 6 günde bitirileceği ve günlük 3.300,00 TL'den 19.800,00 TL ikame araç ve araçta da 100.000,00 TL değer kaybı geleceği tespit edildiği, arabuluculuk müesesesinden de sonuç alınamdığı bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı bedeli ve 100,00 TL ikame bedelinin kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini arz ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 09/10/2023 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek, - 75.000 TL değer kaybı zararının kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıların tamamından müştereken ve müteselsilen tahsiline, - 13.500 TL araç mahrumiyet zararının kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan ... Lojistik ve Tic. Ltd. Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkil şirketten talep edilen değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelleri police teminat kapsamında olmadığı davaya ilişikin belgelerin sunulmadığı, bilirkişi raporu alınmasını talep ettikleri, araçtaki değer kaybının gerekli kriterlere göre hesap edilmesi gerektiği,müvekkil tarafından 22.12.2021 tarihinde 2.737,93 TL ... Lojistik'e ve 26.11.2021 tarihinde de 1.049,54 TL ödeme yapıldığı, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... Lojistik ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ve özetle; Meydana gelen kazada müvekkil şirket sürücüsünün kusurlu olmadığı,kamera kayıtları celbi ve tanık ifadeleri alınması gerektiği,değişik iş dosyasındaki bilirkişi raporunun fahiş olup kabul edilemeyeceği bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ...'ın cevap dilekçesi ve özetle; Meydana gelen kazada karşı tarafin kusurlu olduğunu belirtmesine ragmen tutanakta bu hususlara yer verilmediği ve hatalı kusur tespit edildiği,bilirkişi raporundaki bedellerin yüksek olduğu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; bilirkişi, kaza tespit tutanağı, takip dosyası, dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; tanık, bilirkişi, kaza tespit tutanağı, kamera görüntüleri, fotoğraflar, tespit dosyası, sigorta poliçesi, araç hasar kayıtları ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; tanık, bilirkişi, tespit tutanağı, kamera görüntüleri, fotoğraflar, tespit dosyası, sigorta poliçesi, araç hasar kayıtları ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; poliçe, ceza dosyası, ödeme dekontu, bilirkişi, keşif ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 11/11/2021 tarihinde, davacıya ait araç ile davalıların sürücüsü, işleteni ve Kasko sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacı aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan iş bu zararın kazayla uyumlu olup olmadığı, kaza sebebiyle davacının ikame araç bedeli zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu ve Kasko poliçesi teminatı içinde olup olmadığı, söz konusu zarar kalemlerinin davalılardan talep edilip edilemeyeceğinin tespiti hususunda dava dosyası Trafik Bilirkişisi ..., Makine Mühendisi ... ve Sigorta Aktüerya Bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 26/04/2023 tarihli kök rapor ve 05/10/2023 tarihli ek raporda; 1- Davalı ... Grup Lojistik ve Tic.Ltd.Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü diğer davalı ... kazanın oluşumunda %75 oranında asli kusurlu olduğu, Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı araç sürücüsü ... kazanın oluşumunda %25 oranıda tali kusurlu olduğu, 3- 11.11.2021 tarihinde meydana gelen kazada davacıya ait ... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasından 75.000,00 TL değer kaybı meydana gelebileceği, 4- ... plaka sayılı araç onarım süresi boyunca serviste kalacağı sebebiyle 13.500,00 TL ikame araç talebi oluşabileceği, 5- Davaya konu kazanın, meydana geldiği tarih itibariyle davalı sigorta şirketinin kasko poliçesinde verilen imms teminatı ve süresi içerisinde kaldığı, trafik poliçesi teminat limitinin tüketilmiş olduğu, davaya konu kazanın hasar ile uyumlu olduğu, davaya konu edilen tazminat kalemlerinden değer kaybının gerçek zarar kalemi olarak mevcut poliçede verilen imms teminatına dahil olduğu, ikame araç bedeli talebinin ise dolaylı zarar niteliğinde ve imms teminatı dışında kaldığı, 6- Davaya konu edilen maddi tazminat kalemlerinden teknik yönden kusur oranlarına göre belirlenen değer kaybı miktarından davalıların tamamının, ikame araç bedelinden ise sadece davalılar araç maliki ve sürücüsünün birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, 7- Teminat kapsamında kalan değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketinin 07.03.2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, diğer davalı araç maliki ve sürücüsünün ise tüm talepler yönünden kaza tarihi itibariyle temerrüde düştüğü Ve bu tarihlerden itibaren belirlenen tazminat alacağına avans faizi uygulanabileceği, 8- Davacı tarafça talep edilen tespit giderlerinin makul gider olarak yargılama giderleri arasında değerlendirilebileceği şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelinin karşı araç sürücüsü, işleteni ve Kasko sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 11/11/2021 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan davalı ... Lojistik ve Tic. Ltd. Şti'ne ait, davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 43.000,00 TL olduğu,davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine dava dışı sigorta şirketi tarafından teminat limiti tutarında 43.000,00 ödeme yapıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre ödeme tarihi itibari ile yapılan ödemenin zararı giderir nitelikte bulunmadığı, bu halde davacının değer kaybı bedelinin karşılanmaması halinde eksik kalan bedelin İMMS sigortacısından karşılayabileceği, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının % 25 oranında, davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 75.000,00 TL olduğunun ve davacının ikame (mahrumiyet) araç bedelinin 13.500,00 TL olduğunun tespit edildiği, araç sürücüsü ile işletenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49/1. maddesi uyarınca haksız fiillerden doğan borç ilişkileri kapsamında sorumluluklarının bulunduğu, davalı ... Lojistik ve Tic. Ltd. Şti'nin zarara sebebiyet veren aracın işleteni, davalı ...'ın zarara sebebiyet veren aracın sürücüsü olması nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95, 97. Ve 100. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren ikame değer kaybı, araç bedeli ve faizden sorumluluklarının bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. iş günü olan 07.03.2022 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ,
-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 75.000,00TL araç değer kaybı bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 07.03.2022 tarihinden, davalılar ... ve ... Lojistik ve Tic.Ltd.Şti. yönünden ise kaza tarihi olan 11.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının ikame araç bedeli talebinin Kısmen Kabulü ile, 13.500,00 ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 11.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik ve Tic.Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 6.045,43-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ile 1.507,94 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.588,64 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.456,79-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 1.507,94 TL tamamlama harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 3.104,00-TL tebligat, posta gideri olmak üzere toplam 4.784,84 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/11/2023
Katip...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı