T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/795
KARAR NO: 2022/1197
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili firmanın uzun yıllardan beri İzmir, Kuşadası, ... gibi tarihi ve turistik yerlere profesyonel tur hizmeti verdiğini, seyahat acenteliği faaliyeti göstermek için Bakanlıktan işletme belgesi alınmasının zorunlu olduğunu, davalı belediye ve ...'a ait tur araçlarının İzmir Limanında gemi yolcularını alarak gerek İzmir şehir turu, gerekse Selçuk ören yeri ... turu yaptıklarının tespit edildiğini, oysa ki 1618 sayılı Kanun uyarınca acente sıfatına haiz olmaksızın tur düzenleyen ve bu turlarda kanunen zorunlu olduğu halde rehber bulundurmayan ve 30 Euro gibi fahiş bedelle bu hukuksuz turdan kazanç elde eden davalı belediye ve ... şirketinin bu eylemlerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalıların eylemlerinin ... tarihleri arasında devam ettiğini, müvekkil firma ve tur düzenleyen diğer firmaların ...'a bildirimi üzerine davalılara ... tarafından eylemlerinin son bulması adına ihtarda bulunulduğunu, uzun süredir turizm alanında faaliyet gösteren müvekkili firmanın davalıların haksız rekabet teşkil eden eylemleri sebebiyle maddi ve manevi olarak zarara uğradığını ve kar kaybı yaşadığını, davalıların hem Seyehat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanuna aykırılık teşkil eden hem de haksız rekabet kapsamındaki eylemlerinin tespiti, haksız rekabetin meni, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması istemiyle belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı İzmir ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, zira davacı tarafından müvekkili ve ... aleyhine açılan davada ...'a karşı zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmediğini, başka bir tüzel kişi olan ...'ın katıldığını, bu sebeple de dava şartı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davalı idarenin hiçbir şekilde davacının iddia ettiği gibi tur düzenlemediğini, dava dilekçesinde bahsedilen araçların ... Şirketine ait olduğunun tespit edildiğini, ... A.Ş'nin TTK hükümlerine göre kurulan ayrı tüzel kişiliği, kadrosu, işleyişi ve hukuksal bağımsızlığı olan anonim şirket olduğunu, ... A.Ş'nin toplu taşıma hizmetini sunarken faydalandığı araç, personel vb konularla ve işletme ile ilgili hususlarla müvekkil idarenin bir ilgisinin bulunmadığını, hizmetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğunun ...'a ait olduğunu, tüm bunlar karşısında davacının davasını müvekkili idareye yöneltmiş olmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davalının müvekkili idare yönünden husumetten reddi gerektiğini, davacının müvekkili idare ve ... A.Ş aleyhine iş bu davayı açmış ise de, dilekçe içeriğinde davalı olarak gösterilmeyen ... A.Ş şirketinden bahsedildiğini, bu durumun anlaşılamadığını ve çelişki doğurduğunu, 5216 sayılı ... Kanunu'nun 7/1-p maddesi gereğince sunulan toplu taşıma hizmetinin bir kısmı müvekkili belediyeye bağlı fakat ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... Müdürlüğü tarafından, diğer bir kısmı da yine aynı kanunun 26. maddesi gereğince ... A.Ş. tarafından yürütüldüğünü, konu ile ilgili ... A.Ş.'nin müvekkil idareye vermiş olduğu ... tarih ve ... sayılı yazıda, şirketlerinin şehir içi toplu ulaşım hizmeti veren bir şirket olduğu, ... tarihleri arasında verilen hizmetin tur değil toplu ulaşım hizmeti olduğu, satılan bilet karşılığı kişi belirli bir güzergahta ve o güzergahta yer alan otobüs duraklarında indi-bindi yaparak ulaşımını sağladığı, bilet ücretleri de UKOME tarafından belirlendiğinin belirtildiği, bu kapsamda dava konusu olayda ... A.Ş. tarafından sunulan hizmetin tur değil, toplu taşıma hizmeti olduğu, kanundan kaynaklanan yetki çerçevesinde sunulan hizmetin ve karşılığında alınan ücretin haksız rekabet olmayacağını, Rekabet Kurumu'nun ... A.Ş. İle ilgili verdiği ... sayılı ve ..... tarihli kararında da bu husus "İzmir ...'ne ait bir teşebbüs olan İzmir ... Sanayi A.Ş.'nin maliyetin altında fiyat uygulayarak pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüs İzmir ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ni pazar dışına itmeye çalıştığı ve böylelikle İzmir ...'nde deniz yoluyla yolcu taşımacılığı olarak belirlenen ilgili pazarda rekabeti kısıtladığı iddiasına ilişkin olarak, fiyat tarifelerinin 3030 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yetki çerçevesinde Ulaştırma Koordinasyon Merkezi tarafından belirlenmiş olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına" şeklinde belirtildiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 54/2. maddesinde "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." denildiği ve 55. maddede de dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar sıralandığı, diğer davalı ... A.Ş. tarafından sunulan hizmetin zaten toplu taşıma hizmeti olduğu, aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı bir durumdan bahsedilmesi mümkün olmadığından haksız rekabet olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığı, bunun yanı sıra,-kabul manasına gelmemek kaydıyla- diğer davalı tarafından sunulan toplu taşıma hizmetinin zaten TTK m.55'te sayılı davranışlardan hiçbirine de uymadığını, bu nedenle de, söz konusu hizmete haksız rekabet denilemeyeceği açık olup, davacının haksız rekabetin men'i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve maddi tazminat talebi haksız olduğunu, aksi durumun, toplu taşıma hizmetinin engellenmesi manasına geleceğini, davacının talebinin de net olmadığını, toplu taşıma karşılığında alınan ücretin UKOME tarafından belirlenmesi karşısında, bunun Mahkemece durdurulması, önlenmesi veya iptali gibi bir karar verilmesinin mümkün olmadığını, UKOME kararlarına karşı açılacak davalar idari yargının görev alanına girmediğini, dava dilekçesi ekinde sunulu davacıya ait Z raporu ve muhasebe evraklarında, davacının birtakım tarihlerdeki gelirleri belirlendiğini, söz konusu tarihlerden sadece ... tarihinde kruvaziyer geminin İzmir Limanı'na geldiğini, davayı kabul manasına gelmemek kaydıyla, davacının diğer tarihlerindeki gelirinin işbu dava açısından bir önemi bulunmadığını, istenilen tazminat tutarı ve faiz türünün fahiş olduğunu, ... A.Ş. tarafından gerçekleştirilen eylemin toplu taşıma hizmeti olduğu, haksız rekabet olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, dava dilekçesinde yer alan iddiaların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davacının ...'a karşı zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, davanın müvekkili idare yönünden öncelikle husumetten reddine ve açıklanan diğer sebeplerle de esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak;İzmir ...Noterliği'nin ... tarihli ihtarnamesi, davalıların tur düzenlendiğine ilişkin görsel ve videolar, ...'ın ihtarnameleri, davacının günlük tur kazançlarına yönelik z raporları ve muhasebe evrakları, ticari defter ve kayıtlar, keşif, tanık, bilirkişi delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı İzmir ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ... kayıtları, ... numaralı UKOME kararı, Rekabet Kurumunun ... tarihli kararı, İzmir ...'nin ... A.Ş'nin kuruluşu ve diğer hususlarla ilgili kararı, kaç tane kruvaziyer gemi geldiğine dair İzmir Liman kayıtları, tanık, keşif, bilirkişi delillerine dayandığı görülmüştür.
Mahkememizce Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği(...)'ne müzekkere yazılarak davacı ve dava dışı firmaların bildirimi üzerine davalılara eylemlerinin sonlandırılması ihtarı yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, ... tarafından verilen ... tarihli cevabi yazıda bu hususta herhangi bir ihtarat yapılmadığı belirtilmiştir.
DEĞERLENDİRME:Dava; haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin meni, sonuçlarının kaldırılması ve maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı tarafça davalı İzmir ... ve İzmir ... Sanayi A.Ş 'nin İzmir Limanında gemi yolcularını alarak gerek İzmir şehir turu, gerekse Selçuk ören yeri, ... turu yaptıklarının tespit edildiğini, 1618 sayılı Kanun uyarınca acente sıfatına haiz olmaksızın tur düzenleyen ve bu turlarda kanunen zorunlu olduğu halde rehber bulundurmayan ve ... Euro gibi fahiş bedelle bu hukuksuz turdan kazanç elde eden davalıların bu eylemlerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalıların eylemlerinin ... tarihleri arasında devam ettiğini, ... tarafından davalıların eylemlerinin son bulması adına ihtarda bulunulduğunu, davalıların haksız rekabet teşkil eden eylemleri sebebiyle davacının maddi ve manevi zarara uğradığını ve kar kaybı yaşadığını belirterek davalıların haksız rekabet kapsamındaki eylemlerinin tespiti, haksız rekabetin meni, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ve belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili istemiyle dava açıldığı,
Ardından davacı vekilinin sunduğu... tarihli dilekçe ile ... tarihli dava dilekçesinde sehven İzmir ... Sanayi A.Ş'nin taraf gösterildiğini, HMK'nın 124/3 maddesi gereğince "maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir" hükmü gereğince davalılardan ... A.Ş.'nin ... Hizmetleri A.Ş. Olarak değiştirilmesine ve davaya ... Hizmetler A.Ş. Yönünden devam edilmesine karar verilmesini talep ettiği, talep üzerine Mahkememizin .... tarihli ara kararı ile HMK’nın “Tarafta İradi Değişiklik” başlıklı 124. maddesinin 3. fıkrası gereğince maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteği, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilecek olup; somut olayda davacı vekili tarafından dava dilekçesinde davalı olarak sehven İzmir ... A.Ş’nin taraf olarak gösterildiği belirtilerek davalının ... Hizmetleri A.Ş olarak değiştirilmesine ve davaya ... Hizmetleri A.Ş yönünden devam edilemesine ilişkin talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Bu kez davacı vekili tarafından sunulan .... tarihli dilekçe ile taraf değişikliği talebinin kabul edildiği ... Hizmetleri A.Ş hakkındaki davadan feragat ettiklerini belirterek, davaya İzmir ... yönünden devam ettiklerini beyan ettiği görülmüştür.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 309 ve devamı maddeleri gereğince feragat, davayı sonlandıran işlemlerden olup, hüküm kesinleşene kadar her zaman yapılabilecektir. Karşı taraf ile mahkemenin muvafakatine bağlı olmayan feragatın kayıtsız ve şartsız olması gerekecek ve feragat beyanı verildiği anda kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracaktır.
Somut davada; davacı vekilinin davalı ... Hizmetleri A.Ş hakkındaki davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat ettiği ve vekaletnamesinde feragat konusunda özel yetkisinin bulunduğu anlaşıldığından davacının davalı ... Hizmetleri A.Ş aleyhine açtığı davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davalı İzmir ...'nın kurucuları arasında yer aldığı İzmir ... Sanayi A.Ş'nin(...) esas sözleşmesine göre amacı ve konusunun İzmir ili sınırları alanı dahilinde toplu taşımacılık, bireysel ve grup gezileri hizmetlerini yerine getirmek ve bunu sağlamak amacıyla olanakları hazırlamak, düzenlemek, düzenlenenlere katılmak, işletmek, işlettirmek, turistik amaçlı şehir içi ulaşımın sağlanabilmesi için ... araçlar temin etmek suretiyle işletmecilik yapmak veya işlettirmek, kira vermek ve kiralamak olduğu, şirketin işleri ve yönetiminin genel kurulca TTK hükümleri çerçevesinde seçilecek olan on bir kişiye kadar (on bir üye dahil) üyeden oluşan yönetim kurulu tarafından yürütüleceği, şirket adına işlem yapmak, şirketi temsil ve ilzam etmenin yönetim kuruluna ait olduğu, dolayısıyla İzmir ... Sanayi A.Ş'nin ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğu ve 3030 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yetki çerçevesinde Ulaştırma Koordinasyon Merkezi tarafından belirlenen fiyat tarifelerine göre fiyat uyguladığının anlaşıldığı, buna göre somut davada davacı tarafından husumetin usulüne uygun olarak arabuluculuğa başvuru yapıldıktan sonra İzmir ... Sanayi A.Ş'(...)'ye yöneltilmesi gerekirken husumetin davalı İzmir ...'na yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla davacının davalı İzmir ... aleyhine açtığı davasının pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı İzmir ... aleyhine açtığı davasının pasif husumet yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Davacının ... Hizmetleri A.Ş aleyhine açtığı davanın feragat nedeniyle reddine,
3-Alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı İzmir ...'na verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...
Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.