T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/860
KARAR NO: 2022/941
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/10/2022
KARAR TARİHİ: 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkiye İş Bankası Basmane Şubesi nezdinde ...-... numaralı çek hesabını kullandığını, müvekkilinin çek defterlerinde bulunan toplam 24 adet çek yaprağının çalındığını, çalınan çekler için İzmir CBS'nin .../... Soruşturma sayılı dosyası kapsamında suç duyurusunda bulunduklarını, bu çeklerin çalınması sonucu talep edenin ticari hayatının zedelendiğini, çeklerin bankaya ibrazı sonucunda ise talep edenin ticari hayatı bitme noktasına gelebileceğini, çalınan çeklerin işleme alınmaması için tedbir kararı verilmesini ve ilgili çeklerin iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Açılan davanın İzmir 1. ATM'nin .../... D. İş sayılı dosyasına tevzi edildiği, İzmir 1. ATM'nin .../... D. İş sayılı dosyasında 14/10/2022 tarihli karar ile , davacının dava dilekçesinde bilgileri verilen çekler ile ilgili düzenleyen konumunda bulunduğu, bilgileri verilen çek yapraklarının henüz düzenlenmediği, 6102 sayılı Yasadaki zorunlu unsurların davacı taraf çek yapraklarına yazılmadığı, bu haliyle boş çek yapraklarının kambiyo vasfında olmadığı, yapraklar üzerinde bir bedel yazılı olmadığından ödeme yasağının konamayacağı anlaşılmakla, ihtiyati tedbir isteminin reddine, kambiyo senedinin iptali isteminin değişik iş numarası üzerinden muhakeme edilemeyeceğinden, iptal istemi yönünden dosyanın esas numarası ile yeniden tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna gönderilmesine karar verildiği, dosyanın tevzii bürosu tarafından Mahkememize tevzii edildiği ve yukarıdaki esasa kaydı yapıldığı görülmüştür.
Dava; 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi gereğince açılmış zayi nedeni ile çek iptali davasıdır.
Davacı vekilinin dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davaya konu edilen çeklerin boş olduğu bildirilmiştir.
TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.
Madde 781- (1) 780. maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz
Henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz.
6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafından ...-... numaralı çek hesabına ait 24 adet çek yaprağının çalındığından bahisle zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açılmış ise de; bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çek için 6102 SK nun 757 ( eski TTK.nun 669'uncu) inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere iptalini isteme hakkının ancak hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının bulunmadığı da nazara alındığında ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yonünde dava açma olanağına sahip olduğu, kaldı ki henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açılamayacağı, boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta davacının hukuki yararının bulunmadığı hukuki yararın HMK.nun 322/1.maddesi yollamasıyla aynı kanunun 114/h bendi uyarınca sonradan giderilemeyecek dava şartlarından olduğu anlaşılmakla 115/2.maddesi uyarınca davacı tarafından açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafından açılan davanın usulden REDDİNE,
2- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harcın davacı taraftan alınarak hazineye irad kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Dair davacı vekilinin yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Davanın İzmir 1. ATM'nin .../... D. İş sayılı dosyası tarafından Mahkememize tevzi edildiği ve davacı tarafça yatırılan peşin harç ve gider avansı bulunmadığından tensip zaptının 2 ve 4 nolu kısımların sehven yazıldığı anlaşılmakla yukarıda yazıldığı şekliyle hüküm tashih edilmiştir.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.