T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/104
KARAR NO: 2023/1000
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/02/2023
KARAR TARİHİ: 07/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı motorlu kara taşıtları kasko sigorta poliçesi bulunan ... kaza tutanağında belirtildiği gibi 22.04.2021 günü müvekkili ... adına kayıtlı ... plakalı araca 96100 kusurlu çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, yaşanan trafik kazasında müvekkil aracı ağır hasar görüp değer kaybına uğradığını Yargıtay 4.HD.2015/12400E.2015/13270K. 03.12.2015 tarihli ilamında ... Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir" denildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için davalıya başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta şirketi müvekkilinin aracında meydana gelen hasarı gidermediğinden dolayı araçta ortaya çıkan zararın tazmini İzmir ... ATM nin ... E sayılı dosyasında yapılan yargılamada 176.496,00 TL hasar tespit edildiğini, iş bu mahkeme ilamına dayalı olarak müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının giderilmesi için davalı sigorta şirketine 19.01.2023 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmasına rağmen anlaşma sağlanamayınca iş bu davanın açılması zorunlu hale geldiğini belirterek açıklanan sebepler doğrultusunda; talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle tespit edileceği baz alınarak, (HMK 107m. gereği belirsiz alacak davasını) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen şimdilik 10 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 16/11/2023 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek toplamda 20.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 22.04.2021 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile müvekkil şirkete kara araçları genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç arasında meydana gelen kaza sonucu davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı olduğu iddiasıyla müvekkil şirket aleyhine davacı tarafından dava açıldığını huzurdaki haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini, dava konusu ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde 01.06.2020/2021 tarihleri arasında ... numaralı kara araçları genişletilmiş kasko sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu kasko sigortası poliçesi kapsamında ihtiyari mali mesuliyet limiti kaza başına 150.000 TL olduğunu ihtiyari mali mesuliyet teminatı kaza tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan trafik sigortası teminatının üstü zararlar için devreye gireceğini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğundan kusur oranlarının tespiti gerektiğini, değer kaybı talepleri genel şartlarda açıkça düzenlenmiş olup yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, müvekkil şirketin temerrüdü söz konusu olmadığından faiz talepleri haksız olup reddi gerektiğini belirterek açıklanan nedenlerle haksız davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, ruhsat örnekleri, sigorta poliçesi, hasar dosyası, eksper raporu ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalılar vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, hasar dosyası, şirket kayıtları, hasar kayıtları, bilirkişi, tanık ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 22/04/2021 tarihinde davacıya ait araç ile davalıya İMMS sigortası ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle, kazanın oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, davacıya ait araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, oluşan iş bu zararın kazayla uyumlu olup olmadığı ve davacının talep ettiği maddi tazminatın İMMS poliçesi kapsamında davalıdan talep edilip edemeyeceğinin tespiti hususunda dava dosyası Trafik Bilirkişisi ..., Makine Mühendisi ... ve Sigorta Bilirkişisi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 07/08/2023 tarihli raporda; A-TRAFİK KURAL İHLALLERİ YÖNÜNDEN: Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 01.06.2020/2021 tarihleri arasında ... numaralı kara araçları genişletilmiş kasko sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2013 model ... marka otomobil sürücüsü ...'nin kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 53/A ve yönetmeliğin 109/B-8 ile sürücü asli kusurlarından 84/H hükümleri ihlal ettiği, ... plakalı 2020 model ... marka otomobil sürücüsü davacı ...'ı kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği, Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. DEĞER KAYBI BEDELİ YÖNÜNDEN: Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde 22.04.2021 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak araçta Yargıtay içtihatlarına ve piyasa ...içlerine göre 20.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmış: SİGORTA POLİÇE VE TEMİNATLARI YÖNÜNDEN: Dosya kapsamında mevcut poliçe ile, kazanın oluşumunda etken olan ... plaka sayılı aracın, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet ( Trafik ) Sigortası, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, 01.06.2020-2021 tarihleri arasında geçerli ... numaralı poliçe ile yapılmıştır. Kaza tarihinde teminat limiti MADDİ ARAÇ başına 43.000.-TL sıdır. Dosyada mevcut olduğu üzere ... plakalı aracın kasko sigortası içinde (İhtiyari Mali Mesuliyet) Sigortası da, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 01.06.2020-2021 tarihleri arasında geçerli süre için ... numaralı poliçe ile yapılmıştır. Mevcut Kasko Sigortası Poliçesinde Motorlu Araçlar İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Teminat Kapsamı miktarı MADDİ kaza başına "150.000.-TL" olarak gösterilmiştir. Dolayısıyla, zarar görenin HASAR VE DEĞER KAYIPLARI bakımından, zarar görenin zararının gideri Öncelikle kazanın oluşumunda etken olan aracın ZMM Trafik Sigortacısı tarafından üst teminat limiti olan 43.000.-TL ye kadar karşılanacak, Bu bedel 3.kişinin zararı karşılamaya yetmez ise bu kere aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sorumluluk sigortası tarafından, davacı aracında meydana gelen hasarın ZMM Sigortasının karşılayacağı 43.000 TL'den sonra halen kalan zarar var ise bu bedelin üzerindeki 3. Kişi zararlarının 150.000 TL teminat limitine kadar giderimi de iş bu sigorta poliçesi ile karşılanacaktır. Bu halde , ZMMS ile verilen teminat 43.000 TL ve İHMM ile verdiği teminat 150.000 TL olmakla 3. Kişilerin toplam zararı için verdiği teminat miktarı 193.000 TL'dir. LAKİN DOSYADA GELEN İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası kararı incelendiğinde, ZMMS VE İHMMS sigortacısı olan DAVALI ... SİGORTA AŞ * nin ZMMS limiti 43.000.-TL ve İHMMS limiti içinden de 106.550 TKL ödenmesine karar verilmiştir. Bu halde; 43.000 + 106.550= 149.550.-TL sı limitten ödeme yapılacağından, 193.000 TL toplam limitten 149.550,00 TL 5 ATM tarafından yapılacak ödeme, 43.450,00 TL BAKİYE TEMİNAT LİMİTİ vardır. - Heyetimiz teknik ekibi tarafından, kaza sonrası oluşan DEĞER KAYBI ZARARININ 20.000.00.- TL olacağı tespit edilmiştir. Bu 20.000,00.-TL sı olarak tespit edilen değer kaybı zararı, bakiye teminat limitinin içinde kalmaktadır şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli maddi tazminat isteminin karşı araç İMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 25/07/2020 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Mevcut Kasko Sigortası Poliçesinde Motorlu Araçlar İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Teminat Kapsamı miktarı MADDİ kaza başına 150.000,00TL olarak gösterildiği, davalı sigorta firmasının hem ZMMS hem de İMMS poliçesi düzenlediği, mahkememizin ... E sayılı dosyası ile davacı tarafından davalı sigorta şirketine karşı hasar bedeli taminine ilişkin dava açıldığı, mahkememizce 08/11/2022 tarihli kararında davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçe limiti olan 43.000,00 TL ve İMMS poliçe limiti içerisinde kalan 106.550,00 TL tazminatın ödenmesine karar verildiği, davalı sigorta şirketinin İMMS limiti olan 150.000,00 TL olduğu bu halde İMMS limiti içerisinde 43.450,00 TL kaldığı, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 20.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95, 97. Ve 100. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren ikame değer kaybı, araç bedeli ve faizden sorumluluklarının bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. iş günü olan 14/10/2021 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) Davanın KABULÜ ile 20.000,00 TL araç değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile başvuru(İMMS) tarihi olan 14/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2) Alınması gereken 1.366,20-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 142,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 350,72-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 342,00 TL ıslah harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 3.133,00 TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.761,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/12/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı