T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/134
KARAR NO: 2024/28
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2023
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 21.10.2022 tarihinde müvekkili adına kayıtlı, onun sevk ve idaresindeki ... plakalı araca, ... plakalı araç tarafından çarpılması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu. Meydana gelen kaza sonucunda dava konusu araçta büyük ölçüde maddi hasar oluştuğunu. Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ... plakalı aracın kazada tam ve asli kusurlu olduğunu. Kazaya karışan ... plakalı aracın, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, trafik kazası sonucu meydana gelen gerçek zararın tespiti, onarımı için gereken tutarın ödenmesi, değer kaybı tazminatı talebiyle 09.12.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, davalı tarafın olumlu/ olumsuz bir cevap vermediğini, herhangi bir ödeme de yapmadığını, Yargıtay içtihatlarıyla kaza neticesinde davacının uğradığı gerçek zararın KDV dâhil ve iskontosuz olarak giderilmesi gerektiğini. Müvekkilinin uğradığı gerçek zararın 21.000,00 TL olduğunu, kaza neticesinde müvekkilinin maliki olduğu aracın piyasa değerinde ciddi düşüş olacağını, bu değer kaybı nedeniyle aracın gerçek piyasa fiyatından daha düşük bir bedele satmak durumunda kalacağını, trafik kazası neticesinde araçta meydana gelen değer kaybı zararının 30.000,00 TL olacağını, değer kaybı zararı için de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunduğunu. 13.12.2022 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... dosya numarası ile arabuluculuk dosyası açıldığını. Davalı ile gerçekleştirilen görüşme sonucunda anlaşma sağlanamadığını, Karayolları Trafik Kanunu 97. maddesine göre sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması hâlinde zarar gören dava açabileceğini, yapılan başvurunun davalı tarafından 15 gün içinde cevaplanmadığını, zarar gören üçüncü kişinin sigorta şirketine karşı yapacağı yazılı bildirim karşısında sigorta şirketinin 8 iş günü içinde tazminatı ödemek zorunda olduğunu, müvekkili adına davalı sigorta şirketine KEP üzerinden hasar ihbarı yapıldığını. Davalı sigorta ödemekle yükümlü olduğu zarar miktarı bakımından ihbarı izleyen sekizinci iş günü sonu olan 21.12.2022 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte sorumlu olduğunu, Arabuluculuk aşaması ile ilgili vekâlet ücreti de dikkate alınarak bu hususta ayrıca hüküm kurulmasına ve vekâlet ücretine hükmedilerek yargılama giderleri ile birlikte davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 10/10/2023 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek araçta meydana gelen 3.097,50 TL hasar tazminatı ile 5.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Yetkili mahkemenin Istanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, Sayın Mahkeme'ce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetki mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın aracının ticari değil, hususi araç olduğunu, bu kapsamda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, araçta oluşan hasar bedeli ve bu hasar neticesinde meydana gelebilecek değer kaybı bedelinin belirlenebilir olduğunu, davacının uzman incelemesi raporu aldığını, müvekkili sigorta şirketine yapmış olduğu başvuru dilekçesinde KDV dâhil 21.000,00 TL hasar bedeli, 30.00,00 TL değer kaybı bedeli meydana geldiğini iddia ettiğini. Davacının müvekkili şirkete başvuru yaparken hasarlı araca ait renkli olay yeri görüntülerini veya onarım görüntülerini başvurusuna eklemediğini, kanuni bir zorunluluk olan sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun yerine getirilmemiş olduğunu, değer kaybı hesabında, genel şartlar gereğince hesaplama yapılmasını arz ve talep ettiklerini. İşbu kazada sigortalının kusursuz olduğunu, davacı yana değer kaybı hususunda herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, Mevcut poliçede limitinin 50.000,00 TL olduğunu. Müvekkili şirketin, sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğunun, sigortalının kusuru oranında olacağını. Davacının müvekkil sigorta şirketinin temerrüde düştüğünü iddia ettiği 21.12.2022 tarihinden itibaren faiz işletme talebinin hukuka aykırı olduğunu. Tespit edilen hasar miktarının fahiş olduğunu, Poliçe teminatı kapsamında ekspertiz ücreti bulunmadığını, Müvekkili şirketin KDV ödemesinden sorumluluğu bulunmadığını, Yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, sürücü belgesi, hasar evrakları, hasar onarım evrakları, ihtarname, keşif, tanık, bilirkişi, uzman görüşü, yemin ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalılar vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, keşif ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 21/10/2022 tarihinde, davacıya ait araç ile davalının ZMSS sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacıya ait araçta hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan iş bu zararın kazayla uyumlu olup olmadığı, ZMMS poliçesi kapsamında hasar bedeli ve değer kaybı bedeli isteminin davalıdan talep edilip edilemeyeceğinin tespiti hususunda dava dosyası Trafik Bilirkişisi ... ile Otomotiv Uzmanı ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 29/09/2023 tarihli raporda; KUSUR YÖNÜNDEN KANAATLER: 1) ... Plakalı Araç Sürücüsü ...” ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun b) Gelen trafikle karşılaşma: sürücüler; iki yönlü trafiğin kullanıldığı taşıt yollarında karşı yönden gelen araçların geçişini zorlaştıran bir durum varsa geçişi kolaylaştırmak için aracını sağ kenara yanaştırmaya, gerektiğinde sağa yanaşıp durmaya zorunludurlar kuralı hususu hüküm altına alınmıştır. Kuralını ihlal ettiği; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait asli kusurları düzenleyen 84. Maddesinin (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kuralını ihlal ettiği anlaşılmıştır.
2) ... Plakalı Araç Sürücüsü ...” un; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun b) Gelen trafikle karşılaşma: Sürücüler; iki yönlü trafiğin kullanıldığı taşıt yollarında karşı yönden gelen araçların geçişini zorlaştıran bir durum varsa geçişi kolaylaştırmak için aracını sağ kenara yanaştırmaya, gerektiğinde sağa yanaşıp durmaya zorunludurlar kuralı hususu hüküm altına alınmıştır. Kuralını ihlal ettiği; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Maddesinin (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama kuralını ihlal ettiği, HASAR MİKTARI VE DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN KANAATLER: 1. Dava dosyasında bulunan belgeler, incelenmiştir. Kaza sonucu araçta bildirilen hasar ile onarılacak parçaların uyumuna, davacının maliki olduğu ... plakalı araçta değer kaybı oluşacağına kanaat edilmiştir. 2. Yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları da incelenerek) ortalama değerinin 200.000,00 TL (iki . TL) olduğuna kanaat edilmiştir. 3. Kaza tarihinde hasar bedelinin 6.195.00 b Altıbinyüzdoksanbeş TL. — olduğu hesaplanmıştır. 4. Rayiç değere göre ekonomik bir onarım olduğuna kanaat edilerek Pert-Total çalışması yapılmamıştır. Sovtaj hesaplanmamıştır. 5. Yapılan hesaplama ve piyasa araştırmaları ile kaza tarihinde dava konusu aracın değer kaybı tazminatının 10.000,.00 TL (Onbin. TL) olacağı hesap edilerek kanaat getirilmiştir. 6. Heyetimizde bulunan kusur bilirkişisinin kanaatlerinde paylaşımlı kusur kanaati edinilmiş olup, Sayın Mahkemenin takdir edeceği kusur oranına göre değer kaybı tazminat miktarı, toplam değer kaybı hesabından düşürülmesi gerekeceği şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı bedeli istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden ... Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ... zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 21.10.2022 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 100.000,00 TL olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından davacıya ait araca yönelik olarak dosyamıza gönderilen kayıtlara göre dava konusu kaza öncesinde aracın herhangi bir kaza kaydının bulunmadığı, davacının dava öncesinde değer kaybı ve hasar bedeli yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının % 50 oranında, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 6.195,00 TL olduğu kusur oranında indirim yapıldığında ise 3.097,50 TL olduğunun tespit edildiği, hasar bedelinin miktarının 10.000,00 TL olduğu kusur oranında indirim yapıldığında ise 5.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ise de dosya kapsamına sunulan belgeler ile başvuru tarihinin tam olarak belirlenemediği ve davalı yönünden temerrüt tarihinin dava tarihi olduğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) Davanın KABULÜ ile 3.097,50 TL araç hasar tazminatı ile 5.000,00 TL araç değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile dava tarihi 26/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek YASAL FAİZİ ile alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
2)Alınması gereken 553,14-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç ile 135,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 238,24-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
3)-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 135,00 TL tamamlama harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 2.475,00-TL tebligat, posta gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.995,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5)-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 8.097,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6)-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.11/01/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı