T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/135
KARAR NO: 2023/954
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/02/2023
KARAR TARİHİ: 28/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araç ile ...'ın maliki olduğu ... plakalı araçlar 12.05.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli kusurlu olduğunu, kazaya sebep olan ... plakalı aracın karşı taraf ... A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigorta edildiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, aracın tamir edildiğini, maddi hasara ilişkin olarak davalı tarafından yönlendirilen eksper raporu doğrultusunda KDV dahil 2.478,00.-TL hasar tespit edildiğini, davaya konu kaza nedeniyle daha önceden hasarı ve kazası bulunmayan müvekkilinin aracının hasarlı hale geldiğini, kaza nedeniyle değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybının tespiti amacıyla Arabacı Sigorta Ekspertizlik Hizmetleri Limited Şirketi'nden değer kaybı ekspertiz raporu alındığını, davaya konu kaza nedeniyle 14.000,00.-TL değer kaybına uğradığının tespit edildiğini, sigorta şirketine başvuru sonrasında herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek davanın kabulü ile, şimdilik 75,00-TL'nin, ekspertiz ücreti için 25,00.-TL'nin kaza tarihi olan 12.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak arabuluculuk vekalet ücreti dahil olmak üzere, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 05/10/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, davalı sigorta şirketinden 10.000,00.-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 12.05.2022 tarihinden itibaren Merkez Bankası’nın kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizi ile birlikte tahsiline, 442,50.-TL ekspertiz ücreti ve asgari ücret tarifesine göre belirlenecek arabuluculuk vekalet ücreti de dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ile talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; öncelikle müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin ... olması nedeniyle dosyanın yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ettikleri, yine davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacı tarafın aracının ticari değil, hususi bir araç olduğunu, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte belirsiz alacak davası şeklinde davanın açılamayacağını, davanın ekspertiz ücreti ve değer kaybının tazminine ilişkin bir dava olduğunu, araçta oluşan hasar bedelinin belirlenebilir bir bedel olduğu gibi bu hasar neticesinde meydana gelebilecek değer kaybı bedelinin de belirlenebilir bir bedel olduğunu, ayrıca ekspertiz raporu alındığını, müvekkili sigorta şirketine başvuru dilekçesinde KDV dahil 20.000,00 TL'lik değer kaybı meydana geldiğinin iddia edildiğini, açıkça talep konusunun belirli veya belirlenebilir olmasının belirsiz alacak davası açmaya engel teşkil edeceğini, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkil şirketin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayıldığını, müvekkili şirket üzerine düşen mali sorumlulukları davacıya 21.06.2022 tarihinde 2.478,00 TL maddi zarar ödemesi ve poliçe kapsamında olmamasına karşılık ekspere 17.06.2022 tarihinde 380,26 TL ödemek suretiyle yerine getirdiğini, poliçeden kalan bakiyenin 40.141,74 TL olduğunu, ancak gerçek kusurun tespiti amacıyla dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının kaza tarihinden itibaren faiz işletme talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın öncelikle görevsizlik kararı verilerek görevli mahkemeye gönderilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazı kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, aksi takdirde davanın usulden reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak;Kaza tespit tutanağı, ruhsatlar, hasar ekspertiz raporu, Arabacı Sigorta Ekspertizlik Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınan değer kaybı ekspertiz raporu, Sigorta şirketine yapılan başvuru ve tebliğ tarihi, arabuluculuk anlaşmama tutanağının , ruhsat, ehliyet ve sair ilgili evraklar, hasar dosyası, ZMMS poliçesi, varsa ödeme bilgileri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, tramer kayıtları, davacının araç tescil, sigorta kayıtları, fotoğraflar, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, keşif ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı sigorta vekili tarafından mahkememizin görevine itiraz edilmiş ise de,Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava ticari dava olup Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanı içinde bulunduğundan görev itirazının reddine karar verildiği görülmüştür.
Davalı sigorta vekili tarafından, mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de; HMK. 16.maddesine göre davacı zarar görenin yerleşim yeri adresi ve kazanın meydana geldiği yer mahkememiz yetkisi dahilinde bulunan İzmir ilinde olduğundan davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verildiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, kazanın meydana geliş şekli, dosyadaki bilgi ve belgeler, olaya ilişkin fotoğraflar değerlendirilmek suretiyle kazada sürücülerin kusur oranları, davacı aracında kazadan dolayı değer kaybı oluşup oluşmadığı , oluşmuş ise miktarı, davacının dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine zararın tazmini hususunda müracaatta bulunup bulunmadığı, var ise bu müracaattan dolayı davacıya yapılan ödeme miktarı ve tarihi hususunda dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosyanın konusunda hasar uzmanı ... ile kusur uzmanı ... 'den oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 19/06/2023 tarihli düzenlenen raporda ;
Trafik Kuralları yönünden:
... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu, ... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı,
Değer Kaybı Bedeli yönünden:
Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak Yargıtay içtihatlarına ve piyasa rayiçlerine göre 10.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı,
Davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketinin ... elektronik posta kep adresine 18.01.2023 tarihinde başvuru yapıldığı, elektronik yolla yapılan tebligatın, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. 24.01.2023 tarihinde tebligat yapılmış olmakla 06.02.2023 tarihi itibarıyla, ödenmeyen borç miktarı bakımından- davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli ve ekspertiz ücreti istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;25/07/2020 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan dava dışı ...'a ait ve sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 41.000,00 TL olduğu, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 10.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. iş günü olan 06/02/2023 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği,
anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ,
-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 10.000,00 araç değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan 06/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı vekilinin ekspertiz ücreti talebine ilişkin bedelin yargılama giderinde değerlendirilmesine,
2-Alınması gereken 683,10-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 349,40 TL (179,90 TL peşin harç+ 169,50 TL ıslah harcı)'nin mahsubu ile bakiye 333,70-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 25,60 TL vekalet harcı, 169,50 TL ıslah harcı, 2.478,75-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti, 442,50 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 3.476,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı