T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/146
KARAR NO: 2023/153
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 10/03/2022
KARAR TARİHİ: 23/02/2023
Bayındır ASHM'nin ... Esas, ... Karar ve 13/10/2022 tarihli ilamı ile görevsizlik kararı verilerek Mahkememize gönderilen dosya yukarıdaki esasa kaydı yapılarak incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalının takip borçluları ... ve ...'nın kendisinden kaynaklı alacağı olduğu iddiasıyla İİK 89.maddesine dayanarak haciz ihbarnameleri gönderdiğini, dava dışı ... ve ...'ya hiçbir nam altında bir borcu olmadığını, davalı tarafça gönderilen 1.ve 2. haciz ihbarnamelerinden süresinde haberdar olamadığı için süresinde itiraz edemediğini belirterek dava dışı takip borçlularına hiçbir borcu olmadığının tespitine, davalı tarafın haksız ve kötüniyetli icar takibi yapmış olması nedeniyle dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Bayındır ASHM'nin ... Esas, ... Karar ve 13/10/2022 tarihli ilamı ile davanın ticari dava olduğu, HSK'nın 07.07.2021 tarihli 608 sayılı kararı uyarınca görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dava; 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit Davasıdır.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari ava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.
İİK 89.maddesinden kaynaklanan menfi tespit davası, ticari dava olmayıp, bu davaya bakma görevi genel mahkemelere aittir. Yargıtay 19. HD'nin 2016/3568 esas, 2016/6425 karar sayılı, Yargıtay 19. HD'nin 2015/7065 esas, 2015/17162 karar sayılı sayılı emsal kararlarında, İİK 89.maddesinden kaynaklanan menfi tespit davalarına bakma görevinin genel mahkemelere ait olduğu kabul edilmiştir. İş bu davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan, HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliğine ve davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi HMK 294/4 maddesi gereğince bir ay içerisinde açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan iş bu davada Mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Bayındır Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca davanın usulden REDDİNE,
2-Mahkememiz kararının istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde mahkememiz ile Bayındır Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından görevli mahkemenin tayini için HMK'nun 21. ve devamı maddeleri uyarınca yargı yeri belirlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331. Maddesi uyarınca harç vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair,kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliyesinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.23/02/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.