T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/217 Esas (2022/707 Esas sayılı dosyasından tefrik)
KARAR NO: 2023/466
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 26/08/2022
KARAR TARİHİ: 05/06/2023
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı/karşı davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 26/08/2022 tarihli dava dilekçesi ile, taraflar arasında 25/05/2021 tarihinde modeli ve teknik açıklaması sözleşmede belirtilen makinenin kurulup çalıştırması üzerine sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre davalı tarafından belirtilen makinenin davacı için kurulum yapılarak çalıştırılacağını, davacının ise makine bedeli olarak 54.780,00 USD'yi davalıya ödeyeceğini, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre davacının kendi edimini eksiksiz yerine getirdiğini ancak davalı tarafın sözleşme şartlarının dışında kendisinden fazla bedeller istediğini, davacının bu fazladan ücretleri ödemek istemediğini ancak davalının kendi edimlerini yerine getirmediğini ve davacının bu bedelleri ödemeye zorlandığını, davacının gıda işi yaptığını, davaya konu makineyi ürünleri kurutarak kuru gıda ürünü elde edebilmek için aldığını, davalının sözleşme gereği üzerine düşen edimi eksik yaptığını ve sözleşmede ifade edilen maddelere uygun şekilde yapmadığını, davacının ödemelerini tam ve eksiksiz almış olmasına rağmen sözleşme ile belirlenen tarihte daha makinenin ilk ünitesini bile gönderemediğini ve sözleşmeye konu makinenin ilk ünitesi bile ortaya çıkaramadığını, 06/10/2021 tarihinde nakliye ile karkas makine 6 parçası gönderildiğini, davalı tarafça sözleşmeye konu makinenin elektrik aksamının yapılmadığını, makinenin çalıştırılamadığını, davalı tarafın makinenin güç kaynağı ve diğer tüm eksiklikler için sürekli sözleşme harici para istediklerini davacının makinesinin kurulumu için bu miktarları dahi ödemediğini, davacının kardeşi ...'ın makinenin eksik olan güç kaynağı parçası için Malatya ilinden İzmir iline gittiğini, orada çalıştığını, bunun üzerine güç kaynağını yapınca davalı tarafa Malatya iline götürüp makinenin kurulumunu yapalım dediği halde davalı tarafça kurulum için gelinmediğini, sözleşmeye konu makinenin davalı tarafça teslim edilmediğini, kurulumu yapılmadığını, sözleşmeye aykırı davranıldığını, davacıyı maddi ve manevi olarak çok yıprattıklarını, sözleşme ile belirtilen tarihte kurulum yapılmadığı için davacının üretim yapmadığını, zarar ettiğini, davalı tarafça teslim ve kurulum yapılmadığını, sürekli sözleşmeye aykırı para istendiğini, davacının Malatya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosya ile dava açılarak bilirkişi Raporu alındığını, makine bilirkişi raporu alındıktan sonra gelen tüm mühendisler makinenin çalışma prensibinin yanlış olduğunu ve çalışırsa performans veremeyeceğini bildirdiklerini, bunun için alınan bilirkişi raporu sonrası makineye 150.000,00 TL masraf yapıldığını, makine şu an için çalışmaya başlasa da istenilen ve belirtilen verimi veremediğini, ürünün ya yanık ya da pişmemiş olarak çıktığını, arz ve izah edilen sebepler ve Mahkememizce resen gözetilecek hususlar ve sunulan deliller çerçevesinde; davalılar adına kayıtlı mal varlıkları ve tüm banka hesapları hakkında teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını talep ettikleri, sonuç olarak davanın kabulüne, davacının uğradığı zararlar için şimdilik 100.00 TL'nin davalı-karşı davacıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesinin Mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Davacı/karşı davalı vekili tarafından Mahkememize verilen 29/09/2022 tarihli karşı dava dilekçesi ile, açılan davanın kabul edilmediğini, davaya konu sözleşmede ...'ın taraf olmadığını, bu nedenle husumetten reddinin gerektiğini, davacı/karşı davalı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İle ... arasında 25/05/2021 tarihinde sözleşme yapıldığını, bu sözleşme gereği davacı/karşı davalının ediminin ve davalı/karşı davacının ödeme şartlarının belirlendiğnii, sözleşme sonrasında yapılması gereken ödemelerin yapılmadığını, ilk ödemenin sözleşmenin imzalanmasına müteakiben yapılmasının kararlaştırıldığını, ancak 28/05/2021 tarihinde 2.435,00 USD ödeme yapıldıktan sonra büyük miktarın 02/07/2021 tarihinde yapıldığını, yani peşin ödemenin 40 gün sonra yapıldığını, bu nedenle işin planının bozulduğunu, dava konusu makinenin yapımının engellendiğini ve geciktiğini, bu durumun davacı/karşı davalı şirketi zora soktuğunu, zorlama yoluyla bir kısım ödemelerin alındığını, karşı tarafın sözleşme şartlarına uymadığını ancak yine de fedakarlık yapılarak söz konusu makinenin istenen yere kurulduğunu, makinenin kurulumu ve teslimi esnasında belirlenen bedellerin yine ödenmediğini, ödemelerin kalan kısmı yapılmadığı için makinenin çalıştırılamadığını ve teslim edilemediğini, ödemenin yapılmasının şifahi ve mail yoluyla defalarca talep edildiğini ancak ödeme ediminin yerine getirilmediğini, davacı/karşı davalı tarafından sözleşme konusu makinenin başka bir firma eliyle çalıştırmaya çalıştığını, makineyle alakası olmayan, mekanik özelliklerini bilmeyenler tarafından müdahale edilmesinin makinenin çalışmamasına ve zarar görmesine neden olduğunu, karşı tarafın sözleşmenin bitme noktasına gelmesinde tamamen kusurlu olduğunu, davacı/karşı davalı bünyesinde bırakılan 2 adet makinenin ... uygulaması üzerinden satıldığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, karşı dava ve taleplerin reddine, iş bu davanın kabulüne, sözleşme şartlarına uymayan davacı/karşı davalıdan şimdilik 100,00 TL zararın işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Mahkememizce 07/03/2023 tarihli duruşmada, karşı davanın ayrı bir esas üzerine kaydının yapılmasına karar verildiği ve dosyanın tefrik edilerek Mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür. Ayrılmasına karar verilen ve iş bu dosyamız esas numarasını alan uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklı olarak dosyamız davacısı ... İç Dış Tic. Ltd. Şti'nin uğradığını iddia ettiği zararın tazmini ile sözleşme gereği alacağın tazmini isteminde bulunulduğu bu haliyle belli bir miktar paranın davalıdan tahsili istemini içerdiği anlaşılmıştır. İş bu dava dosyamız davacısına taraflar arasında uyuşmazlık konusu yönünden yapılan arabuluculuk başvurusu ve işlemleri var ise düzenlenen arabuluculuk son tutanağının ibrazı yönünden süre verildiği, ancak davacı vekili tarafından verilen beyanda arabuluculuğa başvurulmadığı yönünde beyanda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A hükmü uyarınca, dava şartı arabuluculuk hükümleri düzenlenmiştir.
TTK md 5/A hükmüne 06/12/2018 tarihli 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile eklenen hükme göre, TTK 4. Maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması şartı getirilmiştir.
HMK md 114 ile dava şartları belirtilmiş ayrıca 114/2 uyarınca da diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. TTK md 5/A hükmünün bu hüküm uyarınca dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.
HMK md 115 uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması yükümlülüğünün olduğu ve tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilecekleri düzenlenmiş ayrıca mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Karşı davanın açıldığı tarih olan 29/09/2022 tarihi itibariyle 6325 Sayılı HUAK md 18/A hükmünün yürürlüğe girdiği ve davanın niteliği itibariyle ticari dava olması nedeniyle dava dosyasının mahkememize tevzi edilmesinden önce arabuluculuk sürecinin başlatılması gerektiği anlaşılmıştır. Arabuluculuk sürecinin başlatılması ile dava zamanaşımının durduğu dikkate alındığında bu konuda gerekli bekleme süresinin dava hakkı yönünden herhangi hak kaybına neden olmayacağı, kanunen hükme bağlanmıştır.
Somut olayımızda ise iş bu dava dosyamızda davacılar tarafından, karşı davanın açılmasından önce dava şartı arabuluculuk sürecinin tamamlanmadığı, bu konuda başvuruda bulunulmadığı, açıklanan gerekçelerle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği görülmüş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
Alınması gereken 179,90 TL maktu harcın davalı/karşı davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair karar, kesin yasa yolu kapalı olmak üzere taraf vekillerinin yokluğunda açıkça okundu. 05/06/2023
Yazman ...
e-imzalı
Yargıç ...
e-imzalı