T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/234
KARAR NO: 2024/122
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; sürücü ... idaresindeki davalı ... A.Ş. nezdinde ... numaralı ZMMS (trafik) sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracı ile 01.08.2021 tarihinde dönüş yapmak istediği esnada, sürücü ... idaresindeki müvekkili ... adına kayıtlı ...plakalı araca %100 kusurlu çarparak hasarına sebebiyet verdiğini müvekkilinin, meydana gelen kazayla ilgili hasar dosyası açtırarak araçta meydana gelen hasarı sigorta şirketine ihbar etmek suretiyle gerekli işlemleri başlattığını ayrıca araçta meydana gelen hasarı eksper atamak suretiyle kayıt altına aldığını atanan ... sigorta eksperliği tarafından hazırlanan eksper raporunda müvekkilinin aracında 74.687,00 TL hasar tespit edildiğini, mahkemece yapılacak yargılamada müvekkilinin aracında ne kadar hasar olduğu hususunun netlik kazanacağını, söz konusu kaza sonrasında meydana gelen hasardan dolayı aracın 2. El piyasa rayiç değerinde bir kayba sebep olduğunu, meydana gelen hasarın giderilmesi için davalı sigorta şirketine 30.01.2023 tarihinde yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını, arabulucuya başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığından dolayı araçta oluşan zararın giderilmesi için dava açma zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL alacağın davalı sigorta şirketinden başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 24/11/2023 tarihli dilekçesi ile, şimdilik kaydıyla talep ettikleri belirsiz alacak mahiyetindeki taleplerinin belirlenebilir hale gelmiş olması sebebiyle, talep ettiği araç değer kaybına mahsuben 10,00-TL tazminat alacağını, 990,00-TL arttırarak toplam 1.000,00-TL ve araç onarım bedeline mahsuben talep ettikleri 10,00-TL tazminat alacağını sigorta şirketinin kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu teminat limiti (43.000,00-TL) ve daha önceden yapmış olduğu ödeme göz önüne alınarak, 37.095,04-TL artırarak toplamda 37.105,04-TL, genel toplamda 38.085,04-TL arttırarak, toplamda 38.105,04-TL maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zaman aşımına uğradığından reddini talep ettiklerini, davacı tarafın dava konusu tamamen açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğundan davanın esasına girmeden usulden reddini talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ZMMS (trafik) poliçesiyle sigortalı olduğunu, poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibariyle 43.000 TL olduğunu, yapılan tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, davaya konu talep için davadan önce karşı yana 20.03.2023 tarihinde 4.894,96-TL araç hasarı ödemesi yapıldığını, dosyada yer alan ekspertiz raporunda görüleceği üzere müvekkili şirket tarafından yapılan incelemeler sonucunda 2. hasar olarak ayrılan kısım reddedilmiş olup 1. hasarın ödenmiş olduğunu, kazadan hemen sonra tanzim ettirilen muteber rapora değerlendirme yapılması ve karşı yanın fahiş talebinin reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte mahsup edilmesini talep ettiklerini, faizin yasal faiz olması gerektiğini, davacı vekilinin avans faizi talebinin reddini talep ettiklerini beyanla açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Maddi hasarlı kolluk zaptı, olay yerini gören video kaydı, olay yeri resimleri, araca ait ruhsat örneği, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair ön başvuru, arabulucu tutunakları, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, yargıtay ilamları, müvekkiline ait sürücü belgesi örneği, davalı sigorta şirketi tarafından açılan hasar dosyası, atanan eksper tarafından hazırlanan eksper raporu, araca ait hasar resimleri ve ikamesi yasal tüm delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ZMMS Sigorta Poliçesi, Trafik Sigortası Genel Şartları, kaza tespit tutanağı, bilirkişi incelemesi, yemin, tanık ve yasal her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, kazanın meydana geliş şekli, dosyadaki bilgi ve belgeler, olaya ilişkin fotoğraflar değerlendirilmek suretiyle davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesiyle sigortalı, aracın karıştığı trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacı aracında hasar bedeli ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan iş bu zararın kazayla uyumlu olup olmadığı ve ZMSS poliçe limiti ve kapsamı dahilinde kalıp kalmadığı hususlarında dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosyanın konusunda hasar uzmanı ... ile kusur uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 07/11/2023 tarihli düzenlenen raporda ; KUSUR ORANLARININ TESPİTİ; mahkemenin 06.06.2023 tarihli 1 no.lu celsesinin 5.bendinde verilen talimatta, kusur oranlarının belirtilmesi istenilmiş olmakla bu kapsamda;
1-) Davalı ... A.Ş. nezdinde 28.11.2020/2021 tarihleri arasında ... sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı ... model ... marka otomobil sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 53/B ve yönetmeliğin 109/B-8 ile sürücü asli kusurlarından 84/H hükümlerini ihlal ettiğinden %75 oranında asli kusurlu olduğu ,
2-) Davacı ... adına kayıtlı ...plakalı ... model ... marka kamyonet sürücüsü ...”ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 57/A ( Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak,...zorundadırlar.) hükmünü ihlal ettiğinden %25 oranında tali kusurlu olduğu
3-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığına kanaat edilmiştir.
HASAR YÖNÜNDEN TESPİT;
* Dosya içeriği ve hasar fotoğraflarının incelenmesinden, dava konusu hasar ile zararın uyumuna kanaat edilmiştir.
* Yapılan hesaplama ve piyasa rayiç araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların ortalama rayicinin 300.000,00 TL olduğuna kanaat edilmiştir.
* Kusur nispetine göre hasar tazminatının; 72.000 / %25= 54.000,00 TL olduğu hesaplanmıştır.
* Bakiye Hasar Miktarının; hesaplanan 54.000,00 TL ödenen 4.894,96_=49.105,04 TL olduğu hesaplanmıştır.
Dava konusu ...plakalı aracın, kaza tarihinde değer kaybının; 30.000,00 TL olacağı, Kusur nispetine göre değer kaybı tazminatı; 30.000 / %25= 22.500,00 TL olduğu rapor edilmiştir.
Davalı sigorta vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının bilirkişi raporundaki tespitler ve dava dosyası kapsamı birlikte değerlendirildiğinde reddine karar verildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı bedeli isteminin karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur; 01.08.2021 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 43.000,00 TL olduğu, davacının dava öncesinde hasar bedeli yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından 4.894,96 TL ödeme yapıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre ödeme tarihi itibari ile yapılan ödemenin zararı giderir nitelikte bulunmadığı, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının % 25 oranında, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 22.500,00 TL olduğunun tespit edildiği, davacıya ait araçta meydana gelen hasar miktarının 54.000,00 TL olduğu ve davacının talep edebileceği bakiye hasar miktarının 49.105,04 TL olduğu hususlarının tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, dava öncesinde davalı sigorta şirketine dava konusu hasar bedeli ile ilgili olarak başvuru yapıldığı ve sigorta şirketi tarafından 20/03/2023 tarihinde eksik ödeme yapıldığı, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yapılan başvurunyu takip eden 8. iş günü olan 10/02/2023 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ,
-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 990,00 TL araç değer kaybı bedelinin temerrüd tarihi olan 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının araç hasar bedeli talebinin Kabulü ile, 37.105,04 TL araç hasar bedelinin temerrüd tarihi olan 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.602,95-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 830,90 TL (179,90 TL peşin harç+ 651,00 TL tamamlama harcı)'nin mahsubu ile bakiye 1.772,05-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 651,00 TL tamamlama harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 2.554,75-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.591,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.. 13/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı
Tashih Şerhi
Her ne kadar Mahkememizin 13/02/2024 tarihli duruşmasında yapılan yargılama neticesinde verilen kararın 1 nolu bendinde sehven "-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 990,00 TL araç değer kaybı bedelinin temerrüd tarihi olan 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiş ise de,
Maddi hata nedeniyle 990,00 TL yazılmış olup,
"-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 1.000,00 TL araç değer kaybı bedelinin temerrüd tarihi olan 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine" olarak değiştirilerek TASHİH edilmiştir.
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı