T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/366
KARAR NO: 2023/1042
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 02/05/2023
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Dava dışı sürücü ... idaresindeki davalı ... nezdinde ... nolu ZMS (trafik) poliçesiyle diğer davalı ... adına sigortalı ... plakalı araç ile 21.12.2022 tarihinde İzmir ili Balçova ilçesi sınırlarında müvekkil adına kayıtlı park halindeki ... plakalı 2008 model ... marka otomobile çarparak hasarına sebebiyet verdiğini kaza sonucu müvekkil aracının zararının tespiti amacıyla İzmir ... SHM .nin ... D. İş sayılı dosyası üzerinden yapılan tespitte; araçta parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 144.400,00 TL zarar meydana geldiği tespit edildiğini, sonuç itibarıyla anılan kaza neticesinde müvekkilinin toplam zararı 144,400,00 TL olduğunu bunun yanı sıra araçta 15.000 TL değer kaybı meydana geldiğini tespite konu zarardan poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla kazada kusurlu olan ... plakalı aracın sigortalayanı olan ... Sigorta A.Ş. tespite konu zarardan sorumlu olduğunu poliçe limitini aşan kısmından aracın maliki olan ... sorumlu olduğunu hasar onarım tazminatına ilişkin davalı ... şirketine yapılan başvuruya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ardından arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek halen tazmin edilemeyen, eksik kalan KDV dahil toplam 144.400,00 TL hasar bedelinin de 15.000 değer kaybının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL hasar bedeli, S0 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 550 TL nin ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı ve diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak, tüm zarardan ayrıca davalı ... sorumlu olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline İzmir ... SHM .nin ... D.İş sayılı dosyası ile harcanan 1.604,90 TL delil tespit gideri (37,00 TL başvuru harcı, 133,00 TL peşin harç, bilirkişi ücreti 850 TL, keşif harcı 571,90 TL, tebligat gideri 13 TL) ve 2.400,00 TL delil tespit vekalet ücretinden ibaret toplam 4.004,90 TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte yargılama gideri olarak davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 23/10/2023 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek toplam 159.000,00 TL maddi ve manevi tazminat ile 4.004,90 TL tespit giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkilinin hakkında araç maliki olması sebebiyle verilen zarardan dolayı maddi tazminat talebinde bulunulmuş olduğunu, müvekkil aracının sürücüsü olan ... ile yapılan görüşmede böyle bir kazayı hatırlamadığını ve herhangi bir tutanağa imza atmadığını beyan etmiş olup, duruşmada dinletilecek olan bu tanıkla kusursuz olduklarını ispat edeceklerini, bu bağlamda öncelikle kazadaki kusuru kabul etmelerinin mümkün olmadığını, yargılama aşamasında araç sürücüsünün beyanı yeni yapılacak kusur ve zarar tespitine ilişkin bilirkişi incelemeleriyle haklılıklarının ortaya çıkacağını belirterek haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davacı, dava konusu tamamen açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğundan davanın esasına girmeden doğrudan usulden reddini talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı olduğunu, bu poliçedeki zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibarıyla araç başına 100.000 TL olduğunu, yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, öncelikle konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, davacıya ait aracın davaya konu kaza öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davacıya ait aracın önceki hasarlarının tespiti ile değer kaybı meblağının bu tespit esas alınarak belirlenmesini talep ettiklerini, fahiş hesaplamanın yer aldığı herhangi bir amortismanın mahsup edilmediğini ve iskonto uygulanmadan hesaplamanın yapıldığı raporun / faturanın hükme esas alınmaması gerektiğini, somut uyuşmazlıkta dosyaya bakiye ödeme ve onarıma ilişkinde herhangi bir fatura sunulmamış olduğunu, araç hasarı talebine ilişkin karşı yanın, kendilerinin yokluğunda aldırılmış olan tespit raporu veya faturaları varsa bunların kabulü mümkün olmadığını, karşı yandan aracın onarılıp onarılmadığı konusunun sorulmasını, onarılması halinde T belgelerin dosyaya sunulmasını talep ettiklerini, yargılama giderleri, bilirkişi gibi dolaylı zarar talepleri poliçe teminatı dışında olduğunu, faizin yasal faiz olması gerektiğini, davacının avans faiz talebinin reddini talep ettiklerini, zaman aşımına uğramış davanın reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybı ve hasar tazminatı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, yargılama giderleri, keşif ücreti ve bilirkişi ücreti gibi dolaylı zararlardan kaynaklı taleplerin doğrudan reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket aleyhine tazminat hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; ruhsat ve ehliyet fotokopileri, hasar dosyası, tespit dosyası, fotoğraflar, başvuru, bilirkişi, keşif, tanık ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; bilirkişi, tanık ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, bilirkişi, yemin, tanık ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
İzmir ... SHM'nin ... D. İş sayılı dosyasının incelenmesinde; meydana gelen kaza neticesinde mahkemece aldırılan 14/03/2023 tarihli tespit raporunda, ... plakalı aracın hasarının 144.400,00 TL, değer kaybının ise 15.000,00 TL olarak hesaplandığı şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 21/12/2022 tarihinde, davacıya ait araç ile davalı ... sabuncunun maliki olduğu ... plakalı ve ZMSS sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacı aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan zararın kazayla uyumlu olup olmadığı, davacının araç rayiç değeri ve değer kaybı bedeli bu zarar kalemlerinin davalılardan talep edilip edilemeyeceği, davacının yaşanan kaza nedeni ile basit tıbbı müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralanması nedeniyle manevi tazminat talebinin tespiti hususunda dava dosyası Trafik Bilirkişisi ... ile Makine Mühendisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 20/10/2023 tarihli raporda; Trafik kural ihlalleri: ... plaka sayılı otobi üsü dava dışı ...'in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 52/b ile sürücü asli kusurlarında 84/f ve 84/1 hükümlerini ihlal ettiği, Nizami park halindeki ... plakalı ... marka otomobilin, kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı Etkenliği Olmadığı, Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. Hasar onarım bedeli yönünden: Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde meydana gelen hasar onarım bedeli KDV dahil 144.400,00 TL. olarak hesaplanmıştır. Değer kaybı bedeli yönünden: Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL. değer kaybı bedeli tespit edilmiştir. Somut olayda davalı ... kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ... plaka sayılı araç sürücüsünün de kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden *6100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 144.400,00 TL. Olarak belirlenen hasar onarım bedelinden ve 15.000,00 TL. olarak tespit dilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Dava dilekçesi ekinde yer alan belgeden davalı ...ne hasar ihbarının 05.04.2023 tarihinde, tebligatın 07.04.2023 tarihinde yapıldığı tespit edilmiş bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı ... şirketinin 20.04.2023 tarihinden itibaren - ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Davalı ... şirketinin poliçe limitinin üstünde kalan (44.000,00 TL * 15.000,00 TL) — 59.000,00 TL. bakiye zarar bedelinden nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla diğer davalıların dava tarihinden itibaren -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı bedeli ve hasar bedeli tazminat istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı ... şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 21/12/2022 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan davalı ...'ya ait, dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 100.000,00 TL olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından davacıya ait araca yönelik olarak dosyamıza gönderilen kayıtlara göre dava konusu kaza öncesinde aracın 6 adet kaza kaydının bulunduğu, davacının dava öncesinde değer kaybı ve hasar bedeli yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı ... tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 15.000,00 TL ve hasar bedelinin 144.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, davalı ...'nun zarara sebebiyet veren aracın işleteni olması nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı ... şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85 ve 91. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, davalı işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren faizden sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. iş günü olan 20/04/2023 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu, davacının davanın açılmasından evvel İzmir ... Sulh Hukuk mahkemesinde yapılan delil tespiti gideri zararı talebinin yargılama gideri içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1) Davanın KABULÜ ile 15.000,00 TL araç değer kaybı tazminatının ve 144.000,00 TL araç hasar tazminatının davalı ... yönünden kaza tarihi olan 21/12/2022 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi olan 20/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2) Davacının İzmir ... Sulh Hukuk mahkemesinde yapılan delil tespiti gideri zararı talebinin yapılan giderlerin yargılama gideri içerisinde değerlendirilmesine,
3-Alınması gereken 10.861,29-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 2.706,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 7.975,39TL'nin davalılardan (Sigorta şirketinin 5.015,72 TL'sinden sınırlı olmak kaydıyla) ALINARAK hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 2.706,00 TL tamamlama harcı, 25,50 TL vekalet harcı, 4.004,90 TL tespit giderleri, 3.287,00-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.383,20 TL'nin davalılardan (Sigorta şirketinin 6.529,99 TL'sinden sınırlı olmak kaydıyla) ALINARAK davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılardan (Sigorta şirketinin 1.962,16 TL'sinden sınırlı olmak kaydıyla) ALINARAK Hazineye gelir kaydına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 25.440,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (Sigorta şirketinin 15.999,21 TL'sinden sınırlı olmak kaydıyla) ALINARAK ALINARAK davacıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... şirketinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.14/12/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı