T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/375
KARAR NO: 2024/205
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 11/08/2022
KARAR TARİHİ: 07/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GÖREVSİZLİK : İzmir ... ASHM'nin ... Esas, ... Karar ve 21/02/2023 tarihli ilamı ile görevsizlik kararı verildiği, verilen kararın 03/05/2023 tarihinde kesinleştiği ve dosyanın Mahkememize gönderilerek yukarıdaki esasa kaydı yapıldığı görülmüştür.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 11/09/2020 tarihinde malikinin davalı ... Mimarlık sürücüsünün davalı ... olduğu ... plakalı aracın davacının maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araçla çarpıştığını, davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğunu, davacı aracının pert olduğunu, kusurlu aracın ZMMS poliçesini tanzim eden ... Türk Sigorta Şirketi'nce araca 20.000,00 TL sovtaj bedeli ve 25.000,00 TL tazminat bedeli olarak 45.000,00 TL rayiç bedeli belirlendiğini, davacı aracının rayiç değerinin güncel piyasa şartlarında davacıya ödenen tutarın çok üstünde olduğunu, kaza sonucunda davacıda meydana gelen yaralanmaların basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde olmadığının saptandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL bakiye araç rayiç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen ve müvekkilinin yaşadığı üzüntü sebebiyle doğrudan zarar görmesi nedeniyle 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Mimarlık'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalılarda müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalılar ... ve ... Mimarlık vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, kaza tespit tutanağının gerçeği yansıtmadığını, davacının hız sınırını aştığını, davacının sigorta şirketinden 45.000,0 TL'lik ödemeyi kabul edip almasına rağmen akabinde bu davayı açıp bakiye rayiç değeri istemesinin kötü niyetli olduğunu, sebepsiz zenginleşme aracı olarak davanın açıldığını, davalı sürücünün kazaya ilişkin herhangi bir kusuru bulunmadığını, bir an için davalıya kusur atfedilebileceği düşünülse bile söz konusu kusurun davacı ile paylaştırılması gerektiğini, manevi tazminat talebinin mesnetsiz olduğunu, hukuki bir dayanağı olmadığını, ayrıca talep edilen miktarın da fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini yargılama gider ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde 13043 15520 numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 20/08/2020- 20/08/2021 tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçe teminat limiti kaza başına 41.000,00 TL olup müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetindedir. Yapılan ödeme teminat limitinden kalan bakiye tutar 16.000,00 TL'dir. Görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, talebin zaman aşımına uğradığını, KTK, HMK ve genel şartlar gereği davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadan dava yoluna başvurulamayacağını, kabul anlamına gelmemekle davalının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kusur durumunun ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini ve itirazları baki kalmakla hesaplama yapılacaksa kaza tarihinin esas alınması gerektiğini, davalıca ödeme yapılıp tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, araç sovtaj bedelinin davacı tarafından tahsil edildiğini, davaya konu hasar nedeniyle Müvekkil şirket tarafından ARAÇ BAŞINA 41.000,00 TL teminat limitli ... numaralı trafik poliçesi kapsamında davacı tarafa ait ... plakalı araç tam hasara uğradığından davacı tarafa ikrar anlamına gelmemek üzere, 28.10.2020 tarihinde 3.445,00 TL, 09.11.2020 tarihinde 21.555,00 TL ödenmiştir. Buna ek olarak davacı taraf araç sovtajını 20.000,00 TL bedelle satmış ve işbu bedeli tahsil etmiştir. Bu bağlamda davacı bahse konu hasar nedeniyle toplam 45.000,00 TL tahsil etmiştir. Bu hususa ilişkin mutabakat bulunmakta olmakla birlikte dosyaya ibraz edilmiş, davacının kaza tarihindeki kasko sigortası bulunan sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine yargılama gider ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, araç ruhsatları, ceza dosyası, fotoğraflar, uzman mütalaası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, kusur raporu, maddi durum araştırmaları, tedavi evrakları, tanık, ödeme dekontu, noter evrakları ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalılar ... ve ... vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, kaza fotoğrafları, kaza tespit tutanağı, ifade tutanakları, ATK raporu, mutabakatname, ceza dosyası, tanık, bilirkişi, uzman görüşü, SGK kayıtları, keşif, yemin ve yasal delillere dayandığı görülmüştür. Davalı ... Sigorta vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; hasar dosyası, ödeme dekontları, sigorta poliçesi, trafik kayıtları, keşif, bilirkişi ve yasal delillere dayandığı görülmüştür. Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 11/10/2020 tarihinde, davacıya ait araç ile davalıların sürücüsü-işleteni ve ZMSS sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacı aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan zararın kazayla uyumlu olup olmadığının tespiti hususunda dava dosyası Trafik Bilirkişisi ... ile Makine Mühendisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 09/10/2023 tarihli raporda; Trafik Kuralları İhlali yönünden: ... plaka sayılı davalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a-b ve 56/a maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu kanaatine varılmıştır. ... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı kanaatine varılmıştır. Hasar Onarım Bedeli yönünden: Dosya kapsamında ... plaka sayılı ... model otomobilin hasar onarımın ekonomik olmadığı, pert-totol uygulaması yapılmış olduğu, aracın 2. el piyasa rayiç değerinin 75.000,00 TL hasarlı değerinin (sovtaj değer) 20.000,00 TL. olarak tespit edilmiş ve gerçek zarar 55.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Somut olayda davalı ... Türk Sigorta Şirketi sigortalısının kusuru oranında (somut olayda ... plaka sayılı araç heyetimiz trafik uzmanı tarafından kusursuz olduğu tespit edildiğinden 90100) 55.000,00 TL. olarak tespit edilen gerçek zarar bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından davacı asile 28.10.2020 tarihinde 3.445,00 TL, 09.11.2020 tarihinde 21.555,00 TL toplam 25.000,00 TL ödenmiş olmakla (41.000,00 TL. — 25.000,00 TL. — 16.000,00 TL. bakiye gerçek zarar bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Dava dilekçesi ekinde hasar ihbar yazısı yer almamakta olup, ihbar ve tebliğ tarihi tespit edilememiştir. Nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla 28.10.2020 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından kısmi hasar onarım bedeli ödemesi yapılmış olması nedeniyle bu tarih itibarıyla, şayet Sn. Mahkeme aksi kanaat ise dava tarihi itibarıyla ödenmeyen borç miktarı yönünden- davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Diğer davalıların sigorta şirketinin poliçe limiti dışında kalan 14.000,00 TL. bakiye gerçek zarar bedelinden müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
ISLAH : Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 20/12/2023 tarihli dilekçesi ile dava değer arttırım talebinde bulunarak 30.000,00 TL maddi tazminat talebinin, 25.000,00 TL manevi tazminat talebinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; trafik kazasından kaynaklanan bakiye araç değer tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 11/09/2020 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan davalı ... Mimarlık İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ait, davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 41.000,00 TL olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından davacıya ait araca yönelik olarak dosyamıza gönderilen kayıtlara göre dava konusu kaza öncesinde aracın herhangi bir kaza kaydının bulunmadığı, davacının dava öncesinde değer kaybı ve hasar bedeli yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından 25.000,00 TL ödeme yapıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre ödeme tarihi itibari ile yapılan ödemenin zararı giderir nitelikte bulunmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, aracın rayiç değerinin 75.000,00 TL olduğu ve tamirinin ekonomik onarım limitlerini aştığı, aracın sovtaj bedelinin 20.000,00 TL olduğu ve davacının talep edebileceği bakiye gerçek zarar miktarının 75.000,00 - 20.000,00 = 55.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 25.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu halde davacının talep edebileceği miktarın 30.000,00 TL olduğu hususlarının tespit edildiği, araç sürücüsü ile işletenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49/1. maddesi uyarınca haksız fiillerden doğan borç ilişkileri kapsamında sorumluluklarının bulunduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... Mimarlık İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin zarara sebebiyet veren aracın işleteni, davalı ...'in zarara sebebiyet veren aracın sürücüsü olması nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85 ve 91. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, dava öncesinde davalı sigorta şirketine dava konusu ile ilgili olarak başvuru yapıldığı ve sigorta şirketi tarafından 28/10/2020 tarihinde eksik ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketi yönünden eksik ödeme tarihi itibariyle temerrüt koşullarının oluştuğu, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren faizden sorumluluklarının bulunduğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacı asile 28.10.2020 tarihinde 3.445,00 TL, 09.11.2020 tarihinde 21.555,00 TL toplam 25.000,00 TL ödenmiş olmakla (41.000,00 TL. — 25.000,00 TL. — 16.000,00 TL. bakiye gerçek zarar bedelinden sorumlu olduğu, ayrıca her ne kadar davacı tarafça sigorta şirketi haricindeki diğer davalılardan manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de esasen davacının manevi tazminat talebine dayanak husus ölüm, cismani zarar ve ağır cismani zarar hallerinden birine değil maddi zarara konu edildiği göz önüne alındığında 6098 sayılı Borçlar Kanununun 56. Maddesinin somut istem bakımından değerlendirilmesi neticesinde davacı lehine şartlar oluşmadığından davacının davalılar (Sigorta şirketi hariç) yönünden talebe konu ettiği manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı kanaati ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ,
-Davacının araç rayiç bedeli talebinin Kabulü ile, 30.000,00TL araç değer kaybı bedelinin davalı ... Türk Sigorta A.Ş. Yönünden sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere eksik ödeme tarihi olan 28/10/2020 tarihinden, davalılar ... ve ... Mimarlık İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 11/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.049,30-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 428,65 TL peşin harç ile 800,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 820,65-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi 437,65 TL 'si ile sorumlu olmak kaydıyla) alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
4-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 11,50 TL vekalet suret harcı, 3.865,00 TL olmak üzere toplam 3.876,50 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 2.114,45 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 80,70 TL başvurma harcı, 428,65 peşin harç ve 800,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.423,80 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi 1.825,91 TL 'si ile sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL'nin davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi 9.546,07 TL 'si ile sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
7-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2 maddesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ... Mimarlık İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine,
8-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/03/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar Mahkememizin 07/03/2024 tarihli karar duruşmasında,
"Davacının araç rayiç bedeli talebinin Kabulü ile, 30.000,00TL araç değer kaybı bedelinin davalı ... Türk Sigorta A.Ş. Yönünden sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere eksik ödeme tarihi olan 28/10/2020 tarihinden, davalılar ... ve ... Mimarlık İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 11/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiş ise de,
"Davacının gerçek zarar bedeli talebinin Kabulü ile, 30.000,00 TL zarar bedelinin davalı ... Türk Sigorta A.Ş. Yönünden sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere eksik ödeme tarihi olan 28/10/2020 tarihinden, davalılar ... ve ... Mimarlık İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden ise kaza tarihi olan 11/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" olarak değiştirilerek TAHSİS edilmiştir.
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı