T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/475
KARAR NO: 2024/123
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/06/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; ... ili ... ilçesi istikametinde 22.01.2021 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sürücüsü aracı ile manevra yaparken park halinde olan müvekkilinin ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, ... plakalı araç sürücüsünün park halindeki araca çarpması sebebiyle tam ve asli kusurlu olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkilin herhangi bir kusuru bulunmadığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortasının bulunması sebebiyle davalı sigorta şirketine 06.04.2022 tarihinde başvuru yaptıklarını, ancak sigorta tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurunun ise usuli nedenlerle reddedildiğini, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, kazaya sebebiyet veren davalı aracın sigorta şirketi hiçbir zararı karşılamadığını, müvekkilinin aracını özel servise çektirdiğini, kaza sonrasında müvekkiline ait aracın 5.638,44 TL'ye tamiri yapıldığını, aracın değişmesi gereken tüm parçaları ve yapılması gereken tüm işlemlerin özel serviste yapıldığını, müvekkilinin tüm harcamaları kendi hesabından yaptığını, müvekkilinin kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında yaptırdığını, kaza gerçekleşene kadar geçen süre içerisinde aracın değişen herhangi bir parçası bulunmadığı gibi aracın sağ yan kısmında herhangi bir hasar ve/veya boya bulunmadığını, aracın model ve km'si de dikkate alındığında aracın orjinalliğinin bozulduğu ve değerinin ciddi anlamda düştüğünü, kazanın gerçekleştiği tarihte aracın değeri ile kazadan sonra hasar kaydı çıktığı için aracın değeri düşerek müvekkile maddi olarak zarar verdiğini, taraflarınca alınana uzman görüşü raporunda değer kaybı tazminatının 10.319,22 TL olarak tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; bilirkişi raporu sonucunda hesaplanacak tazminat bedelleri daha sonradan talep edilmek üzere şimdilik 100 TL hasar tazminat bedelinin, 100 TL değer kaybı tazminat bedelinin kaza tarihi olan 22.01.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 11/01/2024 tarihli dilekçesi ile, şimdilik kaydıyla talep ettikleri belirsiz alacak mahiyetindeki taleplerinin belirlenebilir hale gelmiş olması sebebiyle, dava dilekçesinde 200,00 TL taleple ikame ettikleri davalarını 4.012,18 TL ıslah ederek toplam 4.212,18 TL alacağın hasar tazminatı alacağı yönünden ve değer kaybı tazminatı yönünden kaza tarihi olan 22.01.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettikleri görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki ve görev itirazında bulunduklarını, davacı tarafından daha önce aynı taleple sigorta tahkim komisyonuna başvuru yapıldığını, davacının başvurusu usulden reddedildiğini, 22.01.2021 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak müvekkili şirkete yapılan ihbar neticesinde hasar dosyası açıldığını, kazada zarar gören ... plakalı aracın hasarının tazmini için, aracın tamir için bırakıldığı ... tarafından hasar ihbarıırı şirkete yapıldığını, bunun üzerine, araçta meydana gelen hasarın tayini ve tespiti için bağımsız eksper görevlendirildiğini, bağımsız eksperin servis ile görüşerek, değişmesi gereken parçalar ile ilgili tespitte bulunduğunu, davacıya 03.02.2021 tarihinde 1.285 TL hasar tazminatı ödendiğini, aracı herhangi bir ihtirazi kayıt koymadan teslim alıp kullandıktan sonra bu aşamada bakiye tazminata ilişkin yapılan başvurunun iyi niyetten uzak olduğunu, sigorta şirketlerinin zenginleşme aracı olmadığını, hasar dosyası kapsamında gerçekleştirilen ekspertiz incelemesinde davacının aracında 800,00 TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından 12.04.2022 tarihinde davacı vekilinin hesabına ödendiğini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını bu sebeple talebin reddi gerektiğini, başvuruya konu aracın modelinin 2016 olduğunu, başvurucunun orjinal parça hususundaki beyanlarının yersiz olduğunu, 6 yıllık bir araç için orjinal parça talebinin yersiz olduğunu, yine müvekkilinin sorumluluğunda olmayan KDV'den kaynaklı bakiye tazminatının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğu gerekli belgeler ile başvuru tarihinden itibaren 8 iş gün sonunda başladığını zarara ilişkin gerekli belgelerin müvekkiline sunulduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonunda temerrüt başladığından kaza tarihinden faiz talebinin haksız olduğunu, ayrıca tazminatın ödenmiş olması nedeni ile bakiye herhangi bir zararının kabulü mümkün olmadığını beyanla mahkeme aksi kanaate ise; bakiye poliçe limitinin dikkate alınarak müvekkili şirketin başvuru öncesi ödemiş olduğu tazminatın bilirkişice takdir edilen miktardan karar tarihine dek işlemiş olan faizi ile tenzili gerektiğini belirterek öncelikle davanın yetkili, görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı ilk itirazlarımızın değerlendirilmesine; mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Kaza tespit tutanağı, Ruhsat fotokopisi, Hasara ilişkin fotoğraf, Onarıma ilişkin fotoğraflar, Hasar tespit raporu, Tanık, Bilirkişi incelemesi, Yargıtay kararları ve yasal deliller.
dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ZMMS poliçesi , genel şartlar, ödeme dekontları, hasar dosyası kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporları, ruhsat ve ehliyet bilgileri , bilirkişi incelemesi, vesair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespiti, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait meydana gelen maddi zarar bedeli, araçta oluşan değer kaybı ve oluşan zararın kazayla uyumlu olup olmadığı dava dosyası kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınması hususunda dosyanın konusunda hasar uzmanı ... ile kusur uzmanı ...'den oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 29/11/2023 tarihli düzenlenen raporda ; Trafik kural ihlali yönünden:
* ... Plakalı Kamyon Sürücüsü ...” ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67. Maddesindeki “Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) "Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır" kuralını ihlal ettiği;
Yönetmeliğin 137. Maddesindeki “Araç sürücülerinin; Park etmiş araçlar arasından çıkarken, taşıt yolunun sağına veya Soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları mecburidir.” kuralını ihlal ettiği;
2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanununun sürücülere ait asli kusurları düzenleyen 84.Maddesinin (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kuralını ihlal ettiği kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU,
*... Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...'ün; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kural ihlali bulunmadığından kazanın meydana gelmesinde ETKEN OLMADIĞI kanaatine varıldığı,
Hasar onarım bedeli yönünden:
* Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde 22.01.2021 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak 2.012,18 TL. hasar/zarar meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı,
Değer Kaybı Bedeli Yönünden:
* Somut olayda ... plaka sayılı ... model otomobilde 22.01.2021 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak söz konusu araçta piyasa rayiçlerine göre 3.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
* Somut olayda davalı ... A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Trafik Uzmanı tarafından ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden %100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 2.012,18 TL. Olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden ve 3.000,00 TL olarak belirlenen değer kaybı bedelinden davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (kusur oranı konusunda takdir Mahkemenindir) poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu ancak, davalı sigorta şirketi tarafından 03.02.2021 tarihinde davacı ... adına 1.285,00 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapmış olmakla (2.012,18 TL.- 1.285,00 TL.) = 727,85 TL bakiye hasar onarım bedelinden, 12.04.2022 tarihinde ... adına 800,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapmış olmakla (3.000,00 TL. — 800,00 TL.) = 2.200,00 TL. bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, kararın takdiri Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketi tarafından 03.02.2021 tarihinde hasar onarım bedeli ödemesi yapmış olmakla bu tarih itibarıyla, 12.04.2022 tarihinde değer kaybı bedeli ödemesi yapmış olmakla bu tarih itibarıyla davalı sigorta şirketinin -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç rayiç değeri, değer kaybı bedeli ve hasar bedeli istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur; 22/01/2021 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 43.000,00 TL olduğu, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından 800,00 TL ve hasar bedeli yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından 03/02/2021 tarihinde 1.258,00 TL ödeme yapıldığı, alınan bilirkişi raporuna göre ödeme tarihi itibari ile yapılan ödemenin zararı giderir nitelikte bulunmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 2.200,00 TL, hasar bedelinin ise 727,85 TL olduğunun tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, dava öncesinde davalı sigorta şirketine dava konusu ile ilgili olarak başvuru yapıldığı ve sigorta şirketi tarafından 12/04/2021 tarihinde değer kaybına ilişkin ve 03/02/2021 hasar bedeline ilişkin eksik ödeme yapıldığı, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın ticari nitelikte olduğu ancak davacının yasal faiz talebinde bulunduğu ve taleple bağlılık ilkesi gereğince yasal faize hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ,
-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 2.200,00 TL araç değer kaybı bedelinin eksik ödeme tarihi olan 12/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının araç hasar bedeli talebinin Kısmen Kabulü ile, 727,85 TL araç değer kaybı bedelinin eksik ödeme tarihi olan 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken 200,00-TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 248,42 TL (179,90 TL peşin harç+ 68,52 TL ıslah harcı)'den mahsubu ile kalan 48,42-TL 'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 25,60 TL vekalet suret harcı, 3.093,75-TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.119,35 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 2.168,23 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 68,52 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.596,55 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasın,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 2.927,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 1.284,33 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı