T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/491 Esas
KARAR NO: 2024/439
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15.06.2023
KARAR TARİHİ: 30.05.2024
Mahkememizde görülen olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Denizcilik Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili 16.06.2023 harç tarihli dava dilekçesinde; davacı müvekkil ile davalı ... Pet Ürünleri Üre. San. ve Tic. Ltd. arasında 2022 senesi Temmuz ayında evcil hayvan maması niteliğindeki malların kapıdan kapıya sevkiyatını yapmak maksadıyla davalı firmanın İzmir Urla’daki depo adresi olan ... adresinden alınmak suretiyle, İzmir Aliağa Limanından Almanya Hamburg limanına, oradan da ...,...., ... adresine kapı teslim şeklinde anlaştığını, Temmuz ayı içerisinde başlayan yükleme işlemi, Kasım ayı içerisinde malların mahrece iadesi ile sonuçlandığını, delillere eklenen eklerin içerisinde bulunan e posta kayıtları ile belirleneceği üzere müvekkilinin üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmek suretiyle malları teslim noktasına teslim ettiğini, ancak davalı ... Pet Ürünleri Üre. San. ve Tic. Ltd. firmasının gönderim yaptığı alıcı Almanya firması, malların gümrük ve ithalat işlemlerini süresinde yapmaması dolayısıyla donatan ... Lines Turkey Ltd. adlı firma, yükleri Almanya limanında gümrüklü sahaya indirdiğini, sürecin devamında veteriner kontrolüne giren mallar ithalata uygun görülmeyip iadesi sağlandığını, ilgililere “sorumluluk beyanı” veren davalı firma, kendi zararını kapatmak adına aracı firmaların hiçbirine ödeme yapmadığını 7.825 USD + 27.819,60 Euro bedelli faturalara ilişkin bedellerin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Pet Ürünleri Üre. San. ve Tic. Ltd. Şti’ne 21.07.2023 tarihinde usulüne uygun tebligat gönderilmesine rağmen dava dilekçesine karşı cevap vermemiştir.
Dava; Freight Forwarder hizmeti sunduğundan bahisle davalıya hizmet karşılığı düzenlediği 7.805 USD + 27.819,60 Euro bedelli faturaların tahsili için açılan alacak davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
Faturalar, Sorumluluk Beyanı, Elektronik posta yazışmaları incelenmiştir.
Dosyada bilirkişi incelemesi yapılarak bilirkişilerden 28.01.2024 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda; davacı ... Ltd. Şti.’nin dava dışı ... ve fiili taşıyan ... Lines Turkey Ltd. arasında davalı ... Ürünleri Ltd. Şti.’nin yükün taşınması için ... ile anlaşma yaptığı yükün Hamburg’a taşınarak alıcıya teslim edilmesine kararlaştırıldığı, ancak yükün alıcı tarafından teslim alınmaması üzerine ... AŞ’den davacıya demuraj faturası düzenlendiği, davacının taşıma işleri komisyoncusu olarak taşıma işini üzerine aldığı, davacının davalıya düzenlemiş olduğu faturaların sorumlusunun taşıtan olan davalı olduğunu, (TTK m. 1171/4f) yine TTK m. 1203 gereğince gönderilenin davalı olduğu, davacının taşıma işleri komisyoncusu olarak düzenlediği navlun faturasının TTK m. 921 anlamında tek bir fatura olarak kabul edilmesi halinde taşıyanın hak ve yükümlülüklerine haiz olması yükümlülüklerini doğurduğu, fiili taşıyan ... Lines Turkey Ltd. tarafından düzenlenen ve taşıtanı davalı olarak gösterilen konşimentoda ... Lines Turkey Ltd.'nin fiili taşıyan sıfatına haiz olup, TTK m. 1171/4f uyarınca davalı taşıtanın konşimentoda belirtilen kişiden başka bir kişiye malın teslim edilmesini istemesi halinde bu kişinin bütün alacakları ödemekle yükümlü olduğu, dolayısıyla gönderilenin dava dışı şirketin malın teslimine yönelik TTK m. 1203 e göre talebi olması nedeniyle ... Lines Turkey Ltd. ya yapılan 19.10.2022 tarihli yük talep ihbarnamesinde boşaltma limanında doğacak tüm masrafları üzerine aldığı, davacının taşıma işleri komisyoncusu sıfatına haiz olup, TTK m. 921 uyarınca taşıyanın hak ve yükümlülüklerine haiz olduğu, davalının navlun sözleşmesini konşimentoya göre doğrudan dava dışı fiili taşıyan ... Lines Turkey Ltd. ile yaptığı ve böylece fiili taşıyan alacaklarından taşıtanın TTK m. 1171/4f uyarınca “(4) Boşaltma limanında doğan sürastarya parasının borçlusu taşıtandır.”sorumlu olduğu, TTK m. 1203 uyarınca gönderilenin malı teslim almaya yönelik hareketlerinin bulunması halinde sorumluluğun gönderilene atfedilebileceği, ancak 19.10.2022 tarihli yük talep ihbarnamesi nedeniyle taşıtanın da sorumluluğunun bulunduğu, gümrük mevzuatı yönünden davacı ... Ltd Şti nin dosyada ihracat ve transit beyannamesini sunmadığından gümrük yönünden inceleme yapılamadığı, defterler bakımından yapılan incelemede ise davacının Hatay / İskenderun'da olması nedeniyle defterlerin deprem nedeniyle zayi olduğu ve buna göre muavin dökümüne göre yapılan incelemede davacının ... Taş. AŞ'ye 1139 Euro ve 25.382,60 USD borçlu olduğu, bu borcun ödendiği, davacının yasal defterlerinde davalı ile olan muavin dökümünün incelenmesinde davalının davacı tarafa 7.825 USD ve 23.494,60 Euro fatura borcunun bulunduğu, ödeme yapılmadığı, ... AŞ tarafından davacı adına düzenlenen 4.020 USD, 18.047,62 Euro ve 767 TL'nin ödendiği ve davacının davalıdan bu bedeli akdi taşıyan olarak isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekili 12.02.2024 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin alacağının belirlendiğini, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 07.03.2024 tarihli 1 nolu ara kararla bilirkişi raporundaki taşıma hareketlerinin davacının taşıma akdindeki sıfatının, davalının sorumluluğunun doğduğu belirtilmekle, bu sorumluluğun kaynağı, yine ... Lines Turkey Ltd.'ya verilen ihbarnameden kaynaklandığı belirtilmekle, denetlenebilir bir rapor sunulması istenmiş, bilirkişilerden 10.05.2024 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu ek raporda; davacının kök rapora itirazları da incelenerek davacı tarafından davalı adına 23.494,60 Euro ve 7.825 USD fatura düzenlediği, davacının 27.819,60 Euro ve 7.825 USD talep ettiği, davacının kök raporuna itirazında her iki bedel arasındaki farktan kaynaklandığı, kök raporda yer alan ... Lines Turkey Ltd.'ya yapmış olduğu ödemelerin dikkate alındığı, yapılmayan ödemelerin dikkate alınmadığı, davacının kestiği faturaların ...’ın kendisine kestiği faturaların yansıtılması olup, ...’ın faturalarıyla birebir örtüşmediği, ... Taş. AŞ'nin düzenlediği toplam 4.020 USD, 18.047,62 Euro ve 767 TL lik tüm fatura bedellerinin ödendiği, davacının ... şirketine borcunun olmadığı, TTK m. 921 uyarınca akdi taşıyan sıfatıyla bu bedelleri isteyebileceği belirtilmiş, talep edebileceği miktarın 7.825 USD – 18.696 Euro olduğu belirtilmiştir.
Bu rapora karşı davacı vekilinin 27.05.2024 tarihli beyanında; bilirkişi raporundaki eksik tutarları kabul etmediklerini, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce dosyada toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;
Davacının dava dilekçesinde davalı olan ... Pet Ürünleri Üre. San. ve Tic. Ltd.nin 2022 yılı Temmuz ayında evcil hayvan mamalarını İzmir Urla da ki depodan Almanya / Hamburg Limanı, oradan da alıcının adresine teslim şartı ile taşıdığı, ancak taşıma bedellerinin davalı tarafından ödenmediğini belirterek talepte bulunmuş, mahkememizce yapılan incelemede davacının dava dışı ... AŞ ve ... Lines Turkey Ltd. ile arasındaki e posta yazışmalarında yükün Avrupa standartlarına uymadığı için geri gönderileceği, ... Lines Turkey Ltd. tarafından navlun dahil lokal ve demuraj faturalandırmaların ... adına yapılacağının belirtildiği, Hamburg Liman ve taşıma ile doğacak masrafların Hamburg ta ki firmaya ait olacağı, navlun ve lokallerin ...’a ait olacağı, alıcının iade sürecini başlatacağının bildirildiği, dava dışı ... AŞ'nin davacıya 1400 USD bedelli demuraj, 700 + 700 + 700 USD bedelli demuraj faturalarıyla 4325,00 USD bedelli demuraj ve 17.557,60 USD yurt dışı liman masrafı, 1139 Euro tahliye ve deniz navlunu bedelleri ihtiva eden faturaları düzenleyerek davacıdan istediği, davacının dosyaya ibraz edilen 23.10.2023 tarihli dilekçesinde yer alan Cargo Aplication başlıklı belgede davalı ... Pet Ürünleri Üre. San. ve Tic. Ltd.nin malın kabulünden doğacak masrafları ödemeyi taahhüt ettiğine ilişkin 19.10.2022 tarihli ... Lines Turkey Ltd. ya hitaben yaptığı taahhütnamesinin bulunduğu belirlenmiştir.
Dosyada bulunan konşimentoda yükletenin / taşıtanın ... Pet Ürünleri Üre. San. ve Tic. Ltd. Şti, alıcının ise Naturalıs Germany olduğu, teslim adresinin de aynı şirkete ait olup, Hamburg Limanından Sangerhausen adresine konteyner limanı / kapı (CY-Door) Teslim yoluyla FCL /FCL konteynerin taşınmasıyla 24 Temmuz 2022 tarihli ... Lines Turkey Ltd. Shipping Gemlik Acentesinin düzenlediği deniz yük senedine istinaden Aliağa’dan taşınmasının (köpek maması ve diğer ürünler) kararlaştırıldığı, e posta yazışmalarında dava dışı ... AŞ ile davacı arasında 21.07.2022 tarihinde Aliağa Limanında yüklemenin gerçekleştirildiği, boşaltma limanında ise veteriner incelemesiyle yükün geri gönderileceğinin tespit edildiği, davacının taşıma işleri komisyoncusu sıfatına sahip olduğu, dava dışı KTL'nin ise yine fiili taşıyan ... Lines Turkey Ltd. ile muhatap olan taşıma işleri komisyoncusu sıfatının bulunduğu, davacının düzenlediği 23.094,60 Euro ve 7.825 USD bedelli faturaların davalı tarafa gönderildiği, davacının düzenlediği bu faturalara istinaden (navlun faturaları) TTK m. 921 anlamında akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu belirlenmiştir.
Davacının defter ve kayıtlarında her ne kadar dava dilekçesinde 27.819,60 Euro talep etmiş ise de; bu alacağının 23.494,60 Euro olarak kayıtlandığı ve bu kayıtlardan da ... AŞ ye ödenen miktarların 18.696,60 Euro ve 7.825 USD olduğu belirlenmiştir.
Diamond Line acentesi ... Lines Turkey Ltd. tarafından düzenlenen ... da TTK m. 1171/4f uyarınca boşaltma limanında doğan süresterya dahil navlun sözleşmesinden kaynaklanan alacakların taşıtanın sorumlu olması ve somut olayda da TTK m. 1203 anlamında gönderilenin bu yükün teslim alınmasını talep etmesi halinde tüm masrafları ödemekle yükümlü olduğu belirlenmiş olmakla birlikte, davalının dosyaya sunulan ve itiraz edilmeyen 19.10.2022 tarihli taşıtan sıfatı ile ... Lines Turkey Ltd.’ye verdiği taahhütname ile doğacak masrafları ödemeyi taahhüt ettiği belirlenmiştir. Dolayısıyla davalının taşımadan doğan ve davacının fiili taşıyana ve aracıya ödemek zorunda kaldığı bedelleri ödemekle yükümlü olduğu belirlenmiştir.
Ancak davacının bu bedelleri ödeyip ödemediği incelendiğinde, alınan asıl ve ek raporlarda (davacının şirket merkezinin İskenderun olması ve deprem nedeniyle defter ve kayıtlarının bulunmayıp sadece muavin dökümünün bulunması nedeniyle bu muavin dökümü üzerinde yapılan incelemeye göre) davacının bu taşımadan dolayı yapmış olduğu masrafların bilirkişi raporunda 18.696,60 Euro ve 7.825 USD olduğu, bu masrafları da davalıdan talep edebileceği belirlenmiş olup, davasının kısmen kabulü ile tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Yukarda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;
Dava konusu taşımadan doğup, davalının 19.10.2022 tarihli taahhütnamesi ile TTK m. 1171/4f uyarınca taşıtan olarak ödemeyi taahhüt ve kabul ettiği bedel toplamı olan 18.696,60 Euro ve 7.825 USD bedelin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca ABD doları ve Euro cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden -.TL karşılığının davalıdan tahsiline,
Fazlaya ilişkin kısmın reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 45.413,18 TL harçtan dava açılışında alınan 15.334,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 30.078,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan başvuru harcı 179,90 TL, peşin harç 15.334,85 TL ile yazışma - tebligat - posta gideri 478,00 TL ve bilirkişi ücreti 7.500,00 TL olmak üzere toplam 23.492,75 TL'nin davanın kabul red oranı gözetilerek 19.881,60 TL masrafın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'nin 13/1. maddesine göre hesaplanan 99.073,41 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile vekili yararına davacıya verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davanın kabul red oranına göre 2.308,80 TL'nin davalıdan geri kalan 811,20 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı