T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/498 Esas
KARAR NO: 2024/145 Karar
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/06/2023
KARAR TARİHİ: 01/02/2024
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 16/06/2023 tarihli dava dilekçesi ile, 01/03/2023 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı aracın site otoparkında park halindeyken davalı ...'nın ... plakalı aracı ile park yerinden geri geri çıkarken arkada park halinde bulunan davacı şirkete ait araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, karşı tarafa ait ... plakalı aracın davalı sigorta şirketinde sigortalı olduğunu, kaza mahallinde tutulan trafik zaptına, fotoğraflara ve kesin ekspertiz raporuna göre ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunu, davacı şirkete ait araçta meydana gelen hasar için araç yetkili servisi olan .... Ve Tic. A.Ş.'ne 25.446,14 TL ödendiğini, aracın 7 gün boyunca tamirde kaldığını, davacı şirketin aracı kullanamamasından kaynaklı zararının oluştuğunu, davacının araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketi hariç diğer davalılardan tahsili gerektiğini, kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı da meydana geldiğini, meydana gelen hasar ve değer kaybından davalı sigorta şirketinin ve diğer davalıların sorumlu olduklarını, uğranılan zararın tazmini için 19/04/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir dönüş sağlanmadığını, dava konusu aracın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile aracın tamir süresi boyunca kullanılamamasından kaynaklı 7.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak şimdilik 37.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, davacıya ait aracın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesinin davalı sigorta şirketine tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, davaya konu trafik kazası 01/03/2023 tarihinde müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana geldiğini, ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusursuz olduğunu, tam kusurlu tarafın davacı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Dava dilekçesinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı ... Ltd. Şti vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, müvekkili şirketin uzun süreli araç kiralayan şirket olduğunu, kiralanan araç üzerinde herhangi bir tasarruf yetkisinin bulunmadığını, kazaya karışan aracın uzun süreli olarak kiraya verilmiş ve kiracı tarafından kullanılırken kazanın meydana gelmiş olmasına göre kiracının "işleten" olarak sorumlu tutulması ve araç malikli hakkında davanın reddi gerektiğini, motorlu aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayan kiracının işleten sayıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... 02/11/2023 tarihli celsede sorumluluğunun olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, 01/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararınının kazaya karışan karşı taraf araç ZMS Sigortacısı davalı şirket, karşı taraf araç maliki ve sürücüsünden tahsili ile araç mahrumiyet zararının davalı araç maliki ve sürücüsünden tahsili istemi ile açılan tazminat davasıdır.
Kazaya karışan davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... Şti'ne ... plakalı araçlara ait trafik kayıtları, davalı sigorta şirketinden ... plakalı araç için düzenlenen ZMS Sigorta poliçesi ve davacıya ait ... plakalı araç için düzenlenen hasar dosyası, davacıya ait ... plakalı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosyamız içine alınmıştır.
Davalı... Şti tarafından verilen yanıt dilekçesine ekli olarak davacı şirketle Tarım Ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü arasında imzalanan 2023 yılı araç kiralama hizmeti alımına ait sözleşmenin dosyaya sunulduğu, sözleşmenin yapılan incelemesinde ... 'nolu bentte " ...taahhüdün ifası sırasında sürücünün bina dışında, bina dahilinde veya çevresinde ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz sürücü kullanmaktan dolayı kazaya uğramaları, yaralanmaları, hayatlarını kaybetmeleri veya herhangi bir sebeple vuku bulabilecek kazalardan yüklenici firma sorumlu olacaktır..." hususunun kararlaştırıldığı görülmüştür.
Tüm belge ve deliller toplandıktan sonra, Meydana gelen kaza da tarafların kusur durumları ve oranları, dava konusu araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı ve miktarı, talep edilenzarar kalemleri yönünden davalıların hangi hukuki sebeple sorumlu olabileceği, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçe yönünden teminat kapsamında kalıp kalmadığı ve limit içinde olup olmadığı hususlarının tespiti gerektiği, davalı araç malikinin dayandığı sözleşmenin uzun süreli araç kiralama olarak kabul edilip edilemeyeceği buna göre davalı şirketin sorumluluğunun ortadan kalkıp kalkmayacağı hususlarının tespiti için dosya 1 kusur hasar bilirkişisi ile 1 sigorta bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 29/12/2023 tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Raporun yapılan incelemesinde, 01.03.2023 tarihli kazanın oluşumunda; davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün “etken olduğu”, davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun herhangi bir madde hükmünü ihlal etmediğinden dolayı kazanın oluşumunda; “etken olmadığı”, bahse konu ... plaka sayılı araçta; kaza tarihi itibariyle 25.000,00.-TL değer kaybı meydana gelebileceği, davaya konu hasarlı ... plaka sayılı aracın mevcut hasarı dikkate alındığında, makul tamir süresinin düzenli ve sistemli bir çalışmayla 7 iş günü olduğu, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde aynı donanım ve teknik özelliklere sahip bir aracın kaza tarihinde günlük kiralama bedelinin 750,00.-TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince araç mahrumiyet zararının 5.250,00.-TL ,davaya konu kazanın, davacıya ait araçta oluşan değer kaybının gerçek zarar kalemi olarak ... plakalı araç için tanzim edilen ... nolu, 06.10.2022 başlangıç ve 06.10.2023 bitiş tarihli ZMMS ( trafik ) poliçesi teminatı kapsamı ve süresi içerisinde kaldığı, kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin araç başına maddi hasarlarda sorumluluğunun 100.000,00 TL poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğu buna göre 01.03.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin olarak davacıya ait araçta oluştuğu tespit edilen 25.000,00 TL değer kaybı zararının tamamından davalılar ... araç maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısının (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, ikame araç bedelinden sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılar araç maliki işleten ve sürücünün müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, dosyada mevcut delil, belge ve sunulan sözleşmenin incelenmesinden davaya konu kazaya sebebiyet veren ... plakalı davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu aracın sürücüsü ...'nın bu şirketin çalışanı olduğu, trafik poliçesinin da davalı araç maliki şirket tarafından sigorta ettiren sigortalı sıfatıyla tanzim ettirildiği, dayanak olarak sunulan 2023 yılı için Araç Kiralama Hizmeti Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı başlıklı sözleşmede de “...taahhüdün ifası sırasında sürücünün bina dışında, bina dahilinde veya çevresinde ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz araç kullanmaktan dolayı kazaya uğramaları, yaralanmaları, hayatlarını kaybetmeleri veya herhangi bir sebeple vuku bulabilecek kazalardan yüklenici firma sorumlu olacaktır.” şeklinde hükümlere yer verildiği anlaşılmakla, davalı araç maliki ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kendi çalışanı sigortalısı araç sürücüsü ...'nın eylemlerinden ve kusurlu fiillerinden ve dolayısıyla davaya konu kaza ve oluşan zarardan işleten olarak sorumluluğunun devam ettiğinin değerlendirildiği, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davalı araç Maliki şirketin işleten sıfatı ortadan kalkmış sayılacağından davaya konu kaza ve davaya konu edilen talepler nedeniyle davalı şirketin işleten sıfatıyla sorumluluğundan söz edilemeyeceği, tespit olunan maddi tazminat alacaklarına davalılardan araç maliki ve sürücüsü yönünden dava tarihi, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi olarak belirlenen en geç 31.05.2023 tarihinden itibaren itibaren ticari avans faizi işletilebileceği yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.
Raporun taraflara tebliğ edildiği davalı şirketler vekilleri ve davalı gerçek kişinin rapora karşı itiraz dilekçesini dosyaya sundukları görülmüş ise de sunulan bilirkişi raporunda yapılan inceleme yöntemi ve elde edilen veriler dikkate alındığında yeniden rapor düzenlenmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.
Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, 01/03/2023 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı... plakalı araç ile davacı şirkete ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacı şirkete ait araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybı zararının karşı taraf araç ZMS Sigortacısı davalı şirket ile araç maliki şirket ve araç sürücüsünden tahsili ile araç mahrumiyet zararının karşı taraf araç sürücüsü ve tahsili istemi ile iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Meydana gelen kazada davacıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından ZMS Sigorta Poliçesi ile sigortalı, davalı ... Şti'ne ait ... plakalı araç sürücüsü olan davalı ...'nın tam ve asli kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Davacıya ait aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin bilirkişi raporunda araştırıldığı ve buna göre hasarlı hali ile hasarsız hali arasında ki farkın değer kaybı zararı olarak değerlendirilmesi gerektiği görülmüş, davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş ikinci el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 25.000,00 TL kayıp meydana geldiğinin kabulü gerektiği görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için düzenlenen ... no'lu ZMS Sigorta poliçesinin yapılan incelemesine göre, maddi hasarlı kaza yönünden poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, hesaplanan değer kaybı bedelinin poliçe teminat limiti içinde kaldığı ve limitin aşılmadığı, davalı sigorta şirketinin TTK ve KTK hükümlerine göre meydana gelen zarardan sigortalı aracın maliki ve işleteni gibi sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, davalı sigorta şirketine 19/04/2023 tarihinde başvuru yapıldığı, başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü hesaplandığında davalı şirketin 31/05/2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği görülmüştür.
Davalı ... Şti ile dava dışı idare arasında yapılan sözleşmeye dayalı olarak her ne kadar davalı şirketin meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı iddiasında bulunulmuş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalı şirkete ait araç sürücüsünün kendi kusuru ile oluşturduğu zarardan davalı yüklenici şirketin sorumlu olacağının kabul edildiği, taraflar arasında uzun süreli kira sözleşmesi olduğu gerekçesine bu hali ile dayanılamayacağı anlaşılmış, davalı malik şirketin meydana gelen kaza nedeniyle TBK ve KTK hükümlerine göre malik ve işleten sıfatı ile sorumlu olduğu, davalı sürücünün ise haksız fiili gerçekleştiren kişi olarak sorumluluğunun kabulü gerektiği, işbu davalıların kaza tarihi itibariyle temmerrüde düştüklerinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça meydana gelen kaza nedeniyle aracın kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet zararı istenmiş olmakla buna ilişkin yapılan incelmeye göre davacıya ait aracın hasarı ve makul tamir süresinin belirlendiği ve buna göre düzenli ve sistemli bir çalışma ile 7 iş gününün belirlendiği, piyasa araştırmasına göre aynı donanım ve teknik özelliklere sahip bir aracın kaza tarihindeki günlük kiralama bedelinin 750,00 TL olduğu ve buna göre aracın onarım süresi boyunca araç mahrumiyet zararının 5.250,00 TL olabileceği tespit edildiği görülmüştür.
Davalı araç maliki ve sürücünün talep edilen ikame araç zararından birlikte sorumlu oldukları ve bu zarara ilişkin temerrüdün kaza tarihi itibari ile oluştuğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Gerek değer kaybına ilişkin inceleme ve gerekse mahrumiyet zararının tespitine ilişkin düzenlenen raporun dosyadaki verilere uygun ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç itibariyle değer kaybı istemi ve ikame araç bedeli istemi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
25.000,00 TL değer kaybı zararının davalı sigorta şirketi yönünden 31/05/2023 tarihinden itibaren ve poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı ile davalılar ... SANAYİ TİC. LTD. ŞTİ. Ve DAVALI ... yönünden 01/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5.250,00 TL ikame araç bedeli alacağının davalılar ... SANAYİ TİC. LTD. ŞTİ. Ve DAVALI ...'dan 01/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 2.066,37 TL harçtan,peşin alınan 631,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.434,50 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Değer kaybı isteminin reddine karar verilen kısmı yönünden: Davalı sigorta şirketi ve davalı ... Ltd. Şti kendilerini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 6.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
Araç mahrumiyet zararı isteminin reddine karar verilen kısmı yönünden davalı ... Ltd. Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 1.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Ltd. Şti'ne ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 837,37 TL başvuru harcı, 3.500,00 TL Bilirkişi ücreti, 293,50 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 4.630,87 TL yargılama giderinin davanın kabul -ret oranına göre 3.786,04TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar tarafından yapılan yapılan yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun mad.18/A-13 hükmü uyarınca dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve tarafların anlaşamamaları nedeni ile Adalet Bakanlığı Bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL'nin davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 2.616,21 TL'sinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, bakiye 583,79 sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/02/2024
Yazman ...
e-imzalıdır
Yargıç ...
e-imzalıdır