T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/507
KARAR NO: 2024/316
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 20.06.2023
KARAR TARİHİ: 24.04.2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili 20.06.2023 harç tarihli ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesiyle; davalı ...'un 4562 sayılı OSB Kanununu "Nitelikleri" başlıklı 5. maddesine göre genel kurul toplama hakkı olduğunu, özel hukuk tüzel kişiliği bulunduğunu ve işleyişin özel hukuk hükümlerine göre yürütüldüğünü, müvekkilinin, davalı ... Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde faaliyet gösterdiğini, Torbalı ... Noterliğinin 30 Mart 2023 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... içerisinde endüstriyel atık su oluşumu gözlenen firmalardan 06.03.2023 tarihinde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş laboratuvar yetkilisi ile ani numune alımı gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketten alınan numunenin ... ... Kanal Standartlarının çok üzerinde çıkması nedeniyle, 23.03.2023 tarih ve 772 sayılı Yönetim Kurulunda durum değerlendirildiğinde ön arıtma tesisi kurulması gerektiği ve kurulum aşamasında proje yeterliliği olan bir firma tarafından arıtma projesinin davalıya sunulması gerektiği, 3 ay içerisinde yapılmaması halinde ise ... ... kanal bağlantı izninin iptal edileceğinin bildirildiğini, 19.04.2023 tarihli cevabi yazı ile bahse konu analiz sonuçlarının Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği uyarınca müvekkili şirkete ön arıtma kurulması aksi halde bağlantı izninin iptal edilmesi şeklinde yaptırıma dayanak olamayacağını, bu sebeple söz konusu yönetim kurulu kararının iptal edilmesini ve usulüne uygun şekilde atık su değerlerimiz hakkında genel görüş oluşturabilecek şekilde birden çok analiz yaptırılmak suretiyle konunun tekrar değerlendirilmesinin talep edildiğini, davalı tarafından 25.04.2023 tarihinde ... sayılı tutanak ile biri şahit olmak üzere iki adet anlık atık su numunesi alımının gerçekleştirildiğini ve aynı gün Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen bir laboratuvara ulaştırıldığını, laboratuvar tarafından, miktarının yetersiz olmasından dolayı analizi istenen parametrelerin (Ph, İletkelnlik, AKM, BOİ, Sülfat, Serbest Klor, KOİ, TN, TP, Toplam Sülfür, Yağ Gres) analizlerinin yapılamayacağının bildirildiğini, 26.04.2023 tarihli yazı davalıdan numune alımının tekrarlanmasının talep edildiğini, tekrar numune alınmadığını, 28.04.2023 tarihli... sayılı yazısı ile ön arıtma sistemi kurulması kararının iptalinin söz konusu olmadığı, yapılan analizlerin usulüne uygun alındığını ve analiz edildiğini, ... gerekli gördüğü hallerde istediği analizleri akredite bir kuruluşa yaptırabilme yetkisine sahip olduğunu, 26.04.2023/... sayılı yazıları ile talep edildiği üzere numune alımlarının devam edeceği ve tanınan süre içerisinde atık suyunun iyileştirilmesi için tüm önlemlerin alınması gerektiğinin müvekkiline bildirildiğini, 12.06.2021 tarih ve 31509 sayılı resmi gazetede yayınlanan Çevre Denetimi Yönetmeliğine göre atık su denetimin 10.10.2009 tarihli 27372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliği ve 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümleri gereğince denetimi öngörülen kalite parametrelerinin ölçüm/analiz metotlarına ilişkin usul ve esaslarının belirlendiğini, ilgili mevzuat bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalının iç izleme ile katılımcılarının atık sularını belirli aralıklarla kontrol etmesi gerektiğini, atık su parametrelerinin ... ... belirlediği değerlere uygun olup olmadığının kompozit numunelerin akredite laboratuvarlarda test edilmesi ile belirleyebileceğini ve atık sulardan numune alırken Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliği'ne uygun olarak hareket etmesi gerektiğini, davalının özel isteği ile 06.03.2023 tarihinde alınan "anlık numune" raporunun çevre mevzuatı, iç izleme vb. işlemlerde kullanılmayacağının belirtildiğini, iptali istenen "müvekkilin ön arıtma tesisi kurması gerektiği aksi halde ... ... kanal bağlantı izninin iptal edileceği" şeklindeki yaptırımın uygulanmasına dayanak olamayacağını, OSB Uygulama Yönetmeliği'nin 69. maddesinin 3. fıkrasına dayanak gösterilerek işlemin usule uygun olduğunun iddia edildiğini, aynı yönetmelik gereğince müvekkili şirketin "Bağlantı İzin Belgesi'ne" sahip olduğunu, davalının söz konusu işlemi bağlantı izin belgesinin alınması sırasında yapılan analiz değil bir iç izleme amacıyla yapılan analiz kapsamında olduğunu, davalı tarafından usule aykırı ve iç izlemede kullanılamayacak şekilde alınan anlık numune ile müvekkilinin, konu dışı mevzuat maddesini ileri sürerek "Bağlantı İzninin İptal Edilmesi" tehdidi altında bıraktığını belirterek davalı ... Organize Sanayi Bölgesi tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkiline T.C. Torbalı ... Noterliğinin 30 Mart 2023 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirilen 23.03.2023 tarih ve ... sayılı "müvekkilin ön arıtma tesisi kurması, atık suyun ... ... kanalizasyon sistemine arıtıldıktan sonra deşarj edilmesi" şeklindeki yönetim kurulu kararının iptaline ve HMK 389 ve 390 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir mahiyetinde olmak üzere dava süresince, davaya konu yönetim kurulu kararına istinaden müvekkilin ... ... kanal bağlantı izninin iptal edilmesi şeklinde yaptırım uygulamasının yasaklanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesindeki ihtiyati tedbir talebi mahkememizce 14.07.2023 tarihli ara kararla değerlendirilerek; verilecek tedbir kararının çevreye zarar veren bir atık suyun salınması sonucunu doğurabileceğinden ve bu durumun ileride telafisi mümkün olmayan sonuçlara neden olabileceğinden talebin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin mahkememize sunduğu 18.09.2023 tarihli dilekçeyle; ihtiyati tedbir talebini tekrar ederek, dava süresince davalının İzmir .... Noterliğinin 29.08.2023 tarihli ... yev. Numaralı ihtarnamesiyle bildirdiği ... ... Kanal Bağlantı İzninin iptal edilmesi yaptırımının dava süresince uygulanmasının durdurulması yönünde yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkememizce bu dilekçesi ve talebi davalı tarafa tebliğ edilerek beyanı alınmış ve 10.10.2023 tarihli ara kararıyla değerlendirilerek tedbir talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
Davalı ... ... vekili 02.08.2023 tarihli cevap dilekçesiyle; 15.04.200 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ... Yasası’na göre ... ...’nin sanayi kuruluşlarının birbirleriyle uyumlu bir şekilde ortak kullanım alanını ifade eden sosyal, idari ve teknik altyapı ve hizmet alanları ile park alanlarından yararlanmak üzere barındırmasına dair sorumluluğundan doğan ve işlevselliğini artıracak amaçlarından birisinin çevrenin korunmasını sağlamak olduğunu, ... ... içerisinde bulunan tüm firmaların evsel ve endüstriyel atık sularının organize sanayi bölgesi içerisinde bulunan kanalizasyon hattında toplandığını ve ... ...’ye ait atık su arıtma tesisinde gerekli arıtma proseslerinden geçirilerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen Su Kirliliği Yönetmeliği tablo 19 da belirlenen arıtılmış su karakterizasyonuna uygun şekilde alıcı ortama deşarj edildiğini, davalı ... ... Yönetimi tarafından SKKY tablosunda bulunan standartların sağlanabilmesi amacıyla 2021 ve 2022 yıllarında atık su arıtma tesisinde kapsamlı revizyon çalışmaları yapıldığını, bölgedeki katılımcılara denetim ve önlemlerin uygulanmasıyla kirli su yükü azaltılarak sağlıklı şekilde çalışma sağlanmasının hedeflendiğini, belirlenen standartların üzerinde gelecek atık su karakterizasyon oluşması halinde arıtma tesisi ekipmanları, havuzları ve çalışma prensiplerine zarar verildiğini, yüksek kirlilikte gelen atık suyu arıtmak için daha fazla enerji harcanmasına, daha fazla kimyasal kullanımına, havuzlarda bakteriyolojik arıtma mekanizmasının strese girmesi ve çökmesine neden olduğunu, atık su arıtma tesisindeki fiziksel ya da biyolojik sistemin hasar görmesi tüm sistemin çökmesine ve organize atık sularının arıtılmadan dereye deşarj edilmesine neden olabileceğinden giriş atık su karakterizasyonuna büyük önem arz ettiğini, atık su arıtma tesislerinden deşarj edilen arıtılmış suyun belirlenen standartları sağlamaması durumunda ... ...’nin Bakanlık tarafından meydana gelen zarara neden olduğu gerekçesiyle yüksek meblağlı idari para cezalarına çarptırıldığını, davacı şirket bünyesinde ilk olarak, 06.03.2023 tarihinde numune alma yetkilisi ile ani numune alımı planlandığını ve 06.03.2023 tarihinde numune alımı gerçekleştirildiğini, ... mühür numarasıyla ve numune alma tutanağıyla birlikte numunenin alınarak yetkili firmaya bırakıldığını, tutanağın numune alma yetkilisi ve davacı firma yetkilisi tarafından imza altına alındığını, Türkak Akreditasyonu kapsamında ...numaralı analiz raporunun ve deney raporunun düzenlendiğini, analiz sonucunun ... Kanal Standartlarının üzerinde, atık su arıtma tesisi işletiminde önemli bir değer olan Kimyasal Oksijen İhtiyacı (...) parametresinin 2000 mg / L üzerinde olması gerekirken 5240 mg/L çıktığını, alınan numunelerde tespit edilen değerlerin olması gereken maksimum değerden 2,5 kat fazla olduğunu, bu değerin ... Atık Su Arıtma tesisindeki bakteriyolojik yapıya zarar verecek hatta biyolojik sistemi çökertebilecek seviyede olduğunu, analiz raporundaki tüm değerlerin belirlenen parametlerin sınır değerlerinin üzerinde olduğunu, 06.03.2023 tarihinde alınan numune sonucunun 772 sayılı 23.03.2023 tarihli yönetim kurulunda değerlendirildiğini, arıtma tesisi olmayan, çalıştırmayan, atık su arıtma tesisine kötü su gönderen firmalara noter kanalıyla ihtarname gönderilmesine, ön arıtma tesisi olmayan davacı ... A.Ş.’ye ön arıtma tesisi kurması gerektiğinin bildirilmesine, şirketin ön arıtma tesisi kurmaması halinde kanal bağlantı izninin iptal edilmesine karar verildiğini, kararın davacı şirket ile birlikte aynı şartlarda bulunan başka şirketlere de tebliğ edildiğini, davacının ihtarnameye karşı karar itiraz ettiğini belirterek cevap verdiğini, bu kez ... ... tarafından 25.04.2023 tarihinde ...A.Ş.’den ve farklı tarihlerde diğer 12 şirketten şahit numune alındığını, analiz sonucunda ilk analiz sonucunda bulunan değerler kadar olmasa da ... Kanal Standartlarının üzerinde değerler belirlendiğini, davacı şirketin itiraz ettiğini, 28.04.2023 tarihli ... sayılı yazı ile ... Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereğince “üretiminden ... ... atık su arıtma tesisi ünitelerinin verimini düşürerek üniteleri tehlikeye sokan bir atık su oluştuğunun tespit edilmesi halinde oluşan atık suları ile ilgili ani deşarjların olabileceği de göz önüne alındığında ön arıtma sistemi kurulması kararının iptalinin söz konusu olmayacağı”nın davacı şirket bilgisine sunulduğunu, atık suyun iyileştirilmesi amaçlı tüm önlemlerin alınmasının talep edildiğini, davacıya yapılan ihtara rağmen olumlu sonuç alınamadığını, son olarak davacı şirkete verilen 3 aylık sürenin dolduğunu, ön arıtma tesisi kurulumu ve atık su karakterizasyonunu iyileştirme amaçlı alınan önlemlerin 15 gün içinde bildirilmesi, aksi takdirde ... ... kanal bağlantı izninin iptal edileceğinin bildirildiğini, 2011 yılında İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce yapılan denetimde davacı şirketin atık suyunun oluşmasının görülmesi üzerine ... Bölge Müdürlüğünden davacı şirkete ait kanal bağlantısının tekrar değerlendirilmesinin talep edildiğini, ... ... Arıtma Tesisi Müdürünce davacı şirketin atık sularının o an itibariyle kanala bağlanmasında sıkıntı olmadığı fakat ... Kanal Standartlarının aşılmasının tespit edilmesiyle ek önlemler ya da ön arıtma isteneceği hususunun takip edileceğinin Bakanlığa bildirildiğini, davacı şirketin evsel atık suya ilaveten endüstriyel atık suyu olduğunu kabul ettiğini, davacı şirketin aradan geçen sürede zarfında üretim miktarını artırdığını, buna bağlı olarak da atık su miktarını artırdığını, davacı şirketin numunelerin usul ve asalara uygun şekilde alınmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, ...’nin alacağı numunelerde iç izleme yönteminin izlenmesi gerektiğine dair bir kural bulunmadığını, katılımcıların Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliği gereğince çevre izni ya da iç izleme için numune almaları gerektiğinde Bakanlığa ait Merkezi Laboratuvar Belirleme Sisteminden başvuru yaparak numune alacak laboratuvarın Bakanlık tarafından atanmasını sağladığını, ancak ... ... tarafından firmaların denetlenmesi için numune alınması halinde ... sistemi üzerinden atama yapılmasının gerekmediğini, Numune Alma ve Analiz Metodları Tebliğinin 4. maddenin 3. fıkrasında yer alan “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tablolarında tanımlanan sektörler, atık sularında veya arıtma tesislerinin çıkış sularında atıksu deşarjı ve/veya derin deniz deşarjı konulu çevre izin belgesi eklerinde belirtilen aralıklarla numune almakla, ölçüm ve analiz yapmak suretiyle kontrol etmekle, atık suların özellik ve miktarlarına ilişkin bilgileri sürekli veya belli aralıklarla belirlemek ve belgelemekle yükümlüdürler. Debi değerlerine bağlı olarak gerekli debi ölçüm ve numune alma sıklığı aşağıda yer alan Tablo 1'e göre yapılır.” şeklindeki yöntem ile yalnızca çevre iznine esas olmak üzere numune alma aralıklarının belirtildiğini, ... ... tarafından Majör Laboratuvarları aracılığıyla alınan numunelerin çevre iznine esas bir iç izlemesinin olmadığını, ... sisteminde yalnızca firmaların kendileri için talep oluşturabileceğini, işlemin bu sistem üzerinden yapılmasının da mümkün olmadığını, ... ... tarafından denetimler gerçekleştirilirken iç izleme yapılmadığını ve yapılmasının da gerekmediğini, davacının numune alım işlerine karşı itirazlarının kabul edilebilir olmadığını, numune alımının gerçekleştirilmesi gereken esas noktanın her bir katılımcının atık sularını deşarj ettiği "son parsel bağlantı rogarı" adlı yerin olduğunu, davacının iddialarının aksine, analiz raporunda "hazırlanan raporun çevre mevzuatı, İç izleme vb. işlemlerde kullanılamayacağının" belirtilmesinin de ilgili mevzuat gereği olduğunu, işlemin karara esas alınamayacağı sonucunu doğurmadığını, Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuvarları Yeterlik Yönetmeliğinin m.22/8 hükmünde özel talep ile istenen analizlerde, ölçüm ve analiz raporlarının tüm sayfalarında “Bu rapor çevre mevzuatına ilişkin resmi işlemlerde kullanılamaz.” ibaresinin yer alacağı ve Bakanlık logosunun kullanılmaması gerektiğinin belirtildiğini, hüküm gereği düzenlenen raporun hiçbir işleme dayanak teşkil etmeyeceği sonucunun yanlış olduğundan söz edilemeyeceğini, ... ...’nin çevrenin korunmasını sağlamak ile sorumlu ve yükümlü olduğunu, yapılan atık su denetimlerinin davacı şirket özelinde yapılmadığını, hakkaniyete uygun yapıldığını, numunelerin mühürlenerek yetkili kişiler tarafından alındığını, tutanak düzenlemek suretiyle incelemeye tabi tutulduğunu, yapılan işlemlerin iç izleme esasına dayalı olmasının gerekmediğini, ... Uygulama Yönetmeliği m. 67 /3f ve 67/11. fıkralarında "..., atık su arıtma tesisi giriş parametrelerine göre belirlenen “Kanala Deşarj Standartları’na tesis atık suyunun uyup uymadığını kontrol ettirerek ön arıtmanın yapılıp yapılmayacağına karar verir" ve "..., ani deşarj ve dökülmelerin olabileceği veya gerekli gördüğü kaynaklar için ilave tedbirler isteyebilir" hükümleri uyarınca davacı şirketin atık sularından elde edilen tespitler karşısında önlem alarak ön arıtma tesisi kurulması ve gerekli gördüğü ilave tedbirlerin uygulanmasını isteyebileceğini, iptali istenilen 23.03.2023 tarih ve 772 sayılı Yönetim Kurulu Kararında mevzuata aykırı bir durumun söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacının ön arıtma tesisi kurması, atık suyun ... ... kanalizasyon sistemine arıtıldıktan sonra deşarj edilmesi yönündeki 23.03.2023 tarihli, 772 sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptaline ilişkin davadır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
İhtarnameler, analiz raporları, deney raporu, taraflar arasında yapılan yazışmalar, Atık Su Alım Sözleşmesi, Numune Alma Çizelgeleri, Kanalizasyon Standartları Tablosu, Numune Alma Yetki Belgesi, ... Hizmetleri İnş. San. Ve Tic. A.Ş. Çevre Laboratuvarından 24.01.2024 tarihli analiz raporu incelenmiş ve keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Mahkememizce yapılan 23.11.2023 tarihli keşifte atık suyun standartlara uygun olup, olmadığı, çevreye zararı olup olmadığı, davacının ön arıtma tesisini kurmasının gerekip gerekmediği, atık su numunesinin usulüne uygun alınıp alınmadığı, alınan numune analiz sonuçlarının standartlar dışında kalıp kalmadığı ve bu durumun talepler yönünden değerlendirilmesi için bilirkişiler vasıtasıyla yapılan incelemede ve alınan örneklerde ... Vakfına gönderilerek... Vakfı AŞ’den 24.01.2024 tarihli analiz raporu alınmıştır. Bu rapora istinaden bilirkişiler kimya yüksek mühendisi ..., gıda mühendisi ..., kimyager ...ve çevre yüksek mühendisi ...’den 21.02.2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Bu raporda ...’in yapmış olduğu tespitlere dayalı olarak davacı şirketin atık su karakteristiğinin değişiklik gösterdiği ve alınan kompozit numunelerde sadece klorür parametresinin standart değeri aştığı, diğer parametrelerde ise standart değeri aşılmadığı bu parametreye göre klorür’ün standart değerin altına inmesinin mümkün olduğu, ancak 24 saatlik kompozit numune izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Taraflarca bilirkişi rapora karşı beyan sunulmamıştır.
Davacı vekili 26.02.2024 tarihli dilekçesiyle; müvekkili ile davalı ... ... yönetiminin uyuşmazlık konusunu çözüme kavuşturduklarını bildirdiklerinden müvekkilinin talebi üzerine davadan feragat ettiklerini, yargılama gideri, harç ve vekâlet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir
Davalı vekili 27.02.2024 tarihli dilekçesiyle; davacı tarafça davadan feragat edildiğinden davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri, harç ve vekâlet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir
Tarafların vekâletnameleri incelendiğinde feragat etmeye ve feragati kabul etmeye yetkilerinin bulunduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce davacının davasından feragat beyanı gereğince; HMK m. 307'ye göre davadan feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasının feragat nedeniyle HMK m. 307 vd. gereğince reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın dava açılışında alınan 476,30 peşin harcın mahsubu ile fazla alınan 48,70 TL harcın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Taraflarca karşılıklı talebi gereğince yargılama gideri, harç ve vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
HMK m. 333 gereği gider avansından artanın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı