T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/556
KARAR NO: 2024/180
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/07/2023
KARAR TARİHİ: 29/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 20.07.2021 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza tespit tutanağında da yer aldığı şekli ile müvekkile ait ... plakalı araca çarptığını, kaza nedeniyle davalı sürücü ... %100 kusurlu bulunduğunu, davalının tam kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağında sabit olduğunu, davalı ...'ın kullandığı ... plakalı aracın malikinin ... olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasara ilişkin tanzim edilen hasar ekspertiz raporunda aracın toplam zararının 10.321,93 TL'lik olarak belirlendiğini, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalılar ile anlaşma yoluna da gidilemediğini belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, Araç değer kaybı bedeli olarak 100,00 TL (Sigorta şirketi poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, mahrum kalınan gün bedeli olarak 100,00 TL (Davalılardan sadece ... ve ... müştereken ve müteselsilen) olmak üzere toplam 200,00 TL'nin kaza tarihi olan 20.07.2021 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsili, yargılama gideri ve dava vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin İstanbul ATM olduğunu, bu nedenle de yetkisizlik verilerek usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının davasını belirsiz alacak davası şeklinde açmasının mümkün olmadığını, henüz muaccel olmayan bir borç için bu davanın ikame edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle de davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin meydana gelen kazada sorumluluğunun sigorta poliçesi ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen mali sorumlulukları davacıya 28/09/2021 tarihinde 9.239,01 TL ve 26/11/2021 tarihinde 2.215,70 TL maddi hasar ödemesi yaptığını, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin poliçe kapsamı dışında kaldığını belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DİĞER DAVALILAR: Dava dilekçesi ve eklerinin diğer davalılar ... ve ...'a usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalıların davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, hasar ekspertiz raporu, ruhsat ve fotoğraflar, keşif, bilirkişi, tanık ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalılar vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, keşif ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
Kazaya karışan araçlara ait sigorta poliçelerinin, hasar dosyalarının ilgili yerlerden celpedilerek dosyamız arasına alındığı görülmüştür.
Kazaya karışan araçlara ait trafik kayıtlarının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, 20/07/2021 tarihinde, davacıya ait araç ile davalıların sürücüsü-işleteni ve ZMSS sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasının oluşumunda hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacı aracında hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, oluşan zararın kazayla uyumlu olup olmadığı, davacının araç rayiç değeri, değer kaybı bedeli ve ikame araç zararının (araç mahrumiyet bedeli) oluşup oluşmadığının tespiti hususunda dava dosyası Makine Mühendisi Bilirkişi ... ile Trafik Bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 03/01/2023 tarihli raporda; 20.07.2021 tarihinde Davacıya ait ve ... idaresindeki ... plakalı ... marka araç ile, davalıya ZMMS trafik sigortalı maliki ..., sürücüsü ... olan ... plakalı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı aracında meydana gelen değer kaybı analizi neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. 1)... Plakalı Otomobil Sürücüsü ...” ın kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU kanaatine varılmış olduğu, 2)... Plakalı otomobil Sürücüsü ...”in kazanın meydana gelmesinde ETKEN OLMADIĞI kanaatine varılmış olduğu, 3)Davacıya ait ... plakalı ... İtO marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 9.500,00 TL TL (Dokuzbinbeyüzlira) Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı, 4) Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 15 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer aynı özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 146,50 TL/gün hesabı ile İkame araç gideri 2.197,50 TL (İkibinyüzdoksanyediliraellikuruş) olduğu şeklinde rapor edildiği görülmüştür.
ISLAH : Davacı vekilinin 29/01/2024 tarihli dilekçesi ile 100,00 TL olarak belirtilen değer kaybı bedelini 9.400,00 TL arttırarak 9.500,00 TL'nin, 100,00 TL olarak belirtilen mahrum kalınan gün bedelini 2.097,50 TL arttırarak 2.197,50 TL'nin, ayrıca tüm alacak kalemleri için kaza tarihi olan 20.07.2021 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç rayiç değeri, değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) istemine ilişkindir.
Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü içermektedir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.
Değer kaybı tazminatı miktarının hesaplama yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, araç sürücüsü ve işleteni ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi hakkında açılan araç değer kaybına ilişkin davaların istinaf ve temyiz incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları uyarınca dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değeri ile onarımı sonrasında oluşan rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesinin ve kabul edilmesinin gerektiği ve mahkememizce de belirlenen usulden ayrılmasını gerektiren bir hususun olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde; 20/07/2021 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan davalı ...'a ait, davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, dosya kapsamına getirilen poliçe örneğine göre hasara neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan motorlu araç işletenleri için uygulanacak asgari sigorta teminatlarının belirlendiği eke göre kaza tarihi itibari ile poliçe kapsamında teminatı limitinin 43.000,00 TL olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından davacıya ait araca yönelik olarak dosyamıza gönderilen kayıtlara göre dava konusu kaza öncesinde aracın herhangi iki adet kaza kaydının bulunduğu, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 9.500,00 TL olduğunun tespit edildiği, araç sürücüsü ile işletenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49/1. maddesi uyarınca haksız fiillerden doğan borç ilişkileri kapsamında sorumluluklarının bulunduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı ve zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davalı ...'ın zarara sebebiyet veren aracın işleteni, davalı ...'ın zarara sebebiyet veren aracın sürücüsü olması nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85 ve 91. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren faizden sorumluluklarının bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. iş günü olan 12/06/2023 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinin gerektiği, ayrıca meydana gelen kaza nedeniyle davacıya aracın hasarı 30 günde tamir ve boyanarak faal hale gelebileceği, 15 gün x 146,50 TL =2.197,50 TL araç mahrumiyet zararı bedelinden davalı araç maliki ve sürücüsünün sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ,
a-Davacının değer kaybı bedeli talebinin Kabulü ile, 9.500,00TL araç değer kaybı bedelinin davalı ...Sigorta A.Ş. Yönünden sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 12/06/2023 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 20/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacının ikame araç bedeli talebinin Kabulü ile, 2.197,50 ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 20/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 799,05-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 269,80 TL peşin harç ile 196,35 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 332,90-TL'nin (...Sigorta Anonim Şirketi 271,34 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 269,80 TL başvuru harcı, 269,80 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı, 196,35 tamamlama harcı, 4.213,50-TL tebligat, posta gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.987,85 TL'nin (...Sigorta Anonim Şirketi 4.050,63 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 11.697,50 TL vekalet ücretinin (...Sigorta Anonim Şirketi 9.500,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne, davalıların yokluğunda, karşı dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.29/02/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı