T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/580 Esas
KARAR NO: 2024/147 Karar
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 20/04/2023
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesine verilen 20/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının satın aldığı bir takım malzemeler dolayısıyla borçlu olduğu hiç bir ödeme yapmadığını, mahkemeden ihtiyati haciz kararı alarak icra takibi başlattıklarını, davalının icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının Ödemiş İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesinin Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E numarasını aldığı, tensiben verilen karar ile davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiği ve dosyanın mahkememiz işbu esas numarasına tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinin ve görevsizlik kararının davalıya tebliğ edildiği davalı tarafça herhangi bir yanıt verilmediği görülmüştür.
Taraflar arasında olduğu beyan edilen Ödemiş İcra dairesinin ... esas sayılı takip dosyası, dosyamız içine alınmıştır. Yapılan incelemesinde alacaklının dosyamız davacısı gerçek kişi, borçlunun dosyamız davalısı olduğu, genel haciz yolu ile başlatılan takipte davalının süresinde borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Davacı ...'nın Ödemiş Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde tacir kaydının olduğu, ayrıca 01/01/2022 - 31/12/2022 döneminde bilanço esasına göre defter tuttuğu bu hali ile davacının tacir olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ...'nun tacir olup olmadığına ilişkin yapılan incelemeye ve yazışmalara göre, Ödemiş Ticaret Odasına kayıtlı olmadığı, oda nezdinde ... Tarım Ürünleri Tohum Gübre ve Zirai İlaçlar Tic. Ve San. Ltd. Şti'nin ortaklarından olduğu, kendi adına herhangi bir ticari işletmesinin bulunmadığı, ayrıca Esnaf Odası kaydının bulunmadığı, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 01/12/2023 tarihli cevabi yazıya göre, Mükellef ...'nun 'çırçırlama faaliyetini' 31/10/2018 tarihinde terk ettiğinin tespit edildiğinin bildirildiği davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık satış sözleşmesinden kaynaklı olup, satış sözleşmesine ilişkin düzenleme Türk Borçlar Kanununda bulunmaktadır. Taraflar arasında uyuşmazlığın bu hali ile TBK hükümlerine göre incelenmesi gerekli olup bu durumda davanın ticari dava olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Davalı tarafça her ne kadar davalının üstlenilen edim süresince davalı şirket çalışanı olarak çalıştığı beyan edilmiş ise de her iki tarafın edimler yönünden iradelerinin satış sözleşmesine yönelik olduğu tespit edilmiştir.
TTK mad. 4 ile ticari davaların tanımı yapılmış her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarında görevli Mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğu, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın hangi uyuşmazlıkların ticari dava olduğu hususu ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu açıklamaya göre TBK hükümlerine göre düzenlenen satış sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıkların doğrudan doğruya ticari dava niteliğinde kabul edilmediği madde metninden açıkça anlaşılmaktadır.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu uyuşmazlıkların TTKmd.5 te açıklandığı ve buna göre Asliye Ticaret Mahkemesi ve Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda göreve ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. HMK md 2 de ise Asliye Hukuk Mahkemelerinin genel görevli mahkeme olduğu hüküm altına alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
Dosya kapsamında, gerçek kişi olan davalının tacir olmadığı, davalı hakkında yapılan tacir araştırmasına göre İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı, ve Ödemiş Ticaret Odası kaydının bulunmadığı, yazı yanıtlarına göre davalının tacir sıfatının bulunmadığından uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığı, bu haliyle davanın nispi ticari dava olarak da kabul edilemeyeceği, ayrıca davanın TTK' nun 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığı, TTK'nın 4. maddesindeki yasal düzenlenme karşısında uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın mahkememizin görevsizliği nedeni ile usulden REDDİNE, görevli mahkemenin asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,
Dava dosyasında Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E -... K sayılı kararı ile davanın görev yönünden usulden reddine karar verildiği görülmekle, mahkememizce verilen davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle usulden reddine ilişkin kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde dava dosyasının HMK MD.21/1-c yollaması ile , Md.22 gereğince görevli mahkemenin belirlenmesi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesine gönderilmesine,
Harç ve yargılama giderlerinin HMK md.331 uyarınca görevli/yetkili mahkeme tarafından ele alınmasına,
HMK 20. Md. Uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra başvuru olmadığı takdirde dosyanın mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun dikkate alınmasına,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda açıkça okundu. 20/02/2024
Yazman ...
e-imzalı
Yargıç ...
e-imzalı