T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/968 Esas
KARAR NO: 2024/167 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/12/2023
KARAR TARİHİ: 27/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 05/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ticaretle uğraştığını, müşterilerinden aldığı çekin keşide tarihi 15/10/2023 olduğunu ve tarihin çok yaklaşığı için çeki aradığını ancak bulamadığını, çekin kayıp mu olduğunu yoksa kötü niyetli kişilerce mi alındığının henüz bilgisine ulaşamadığını, bunun üzerine, davacının bilgisi dışında ve rızası hilafında kaybolan iş bu çekin imzalı olması ve tacir çeki olması nedeniyle her zaman tedavülü ile tahsil tehlikesi bulunduğundan, çekin kimlerin elinde olduğu bilinmemekle birlikte kötü niyetli kişilerce kullanılması kuvvetle muhtemel olduğundan ve piyasada ticari itibari yüksek olan firmalardan biri olan ... Temizlik Peyzaj İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilmiş olduğundan ve çek vadesi henüz gelmediğinden çek vadesi geldiğinde çekin karşılığının bankadan tahsil edilme ihtimali bulunduğundan, 13/10/2023 tarihinde Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davası ...- İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine Hukuk Dava Dosyası ile açıldığını, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasından, iş bu çeke ilişkin olarak ödeme yasağı kararı verildiğini, akabinde davaya konu çeki elinde kötü niyetli olarak bulunduran davalı tarafça çekin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyasına ibraz edildiğini, bunun üzerine, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasından verilen 23/11/2023 tarihli ara karar ile çek hamiline karşı istirdat davası açmak ve dava açtığına dair belgeleri mahkemeye bildirmek üzere 6100 sayılı HMK'nun 94/2 maddesi uyarınca bir (1) hafta kesin süre verildiğini, süresi içerisinde iş bu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, taraflar arasında dava şartı arabuluculuk müessesi yerine getirilmiş olup, anlaşma sağlanamadığını, Çek aslının hali hazırda, 23/10/2023 tarihinde davalı tarafça açılan 2023/20214 - Düzce İcra Dairesi - İcra dosyasında olduğunu, davacının alacaklı yanla herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığından çekin de kaybolması nedeniyle, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararı alındığını, davacının alacaklı yanla herhangi bir ticari ilişkisi ya da alışverişi olmayıp, alacaklı yana herhangi bir borcunun olmadığını, davacının borçlu olmadığı bilinmesine rağmen davalı tarafça kötü niyetle takip başlatıldığını, aynı şekilde korunan başka firmalarca da verilen çeklerden sadece bir kısmının kaybolmuş olmasının çekin kötü niyetli kişilerce alınmış olması ihtimalini güçlendirdiğini iddia ederek ..., Bornova Şubesi, 750.000,00-TL , Keşidecisi ... Temizlik Peyzaj İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi Olan, ...Numaralı Çek, Keşide Yeri İzmir, Keşide Tarihi: 15/10/2023 çekin davalıdan istirdadına ve davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, müvekkili davalının konserlerde kullanılan ses ve ışık sistemlerine sahip olduğunu, bu elindeki malzemeleri kimi zaman kendisi kullandığını kimi zamanda kiraya vererek gelir elde ettiğini, davalı ve dava dışı ... müvekkilinin elindeki konserlerde kullanılan ses ve ışık sistemlerini kiralamak için anlaştıklarını, anlaşmaya göre müvekkili davalının elindeki ses ve ışık sistemlerini 26.04.2023 tarihinden 15/09/2023 tarihine kadar...'a kiralayacağını ve bu kira bedeli olarak en geç 25/07/2023'e kadar müvekkili ...'e 1.200.000,00 TL + Kdv ödeyeceğini, müvekkili davalı ve...'ın bu şekilde anlaşma yaptığını, ürünleri...'a teslim ettiğini, davalı müvekkiline ödenmesi gereken 1.200.000,00 TL+ KDV müvekkiline ödenmemiş olduğunu, müvekkiline yapılan ödemenin sadece 450.000,00 TL olduğunu, ...'ın müvekkili davalı ...'e elinde 750.000,00 TL'lik çek olduğunu, vadesinin 15/10/2023 tarihli olduğunu, çekin sağlam olduğunu ve bir problem çıkmayacağını borcuna karşılık çeki müvekkiline verebileceğini söylediğini, müvekkili de alacağını kurtarmak için bu teklifi kabul ettiğini ve aralarında 24.06.2023 tarihli sözleşmeye istinaden hazırlanan bir ek sözleşme yaptıklarını, 15/08/2023 tarihli ek sözleşmeye göre... keşidecisi ... Temizlik Peyzaj İnş. Bilg. Oto. Gıda Tekstil Sağ. Hiz. San. Ltd. Şti , lehtarı ... olan ... Bornova şubesine ait 750.000,00 TL miktarlı çeki müvekkili ...'e cirolayarak verdiğini, çekin ödeme günü geldiğinde müvekkilinin söz konusu çek üzerinde ödeme yasağı olduğunu ibraz ettiği bankadan öğrenince büyük mağduriyet yaşadığını, davaya konu çekin şuan hala müvekkilinin elinde olduğunu, söz konusu çek ile ilgili tarafımızca icra takibine girişildiğini, müvekkilinin söz konusu çeke iyi niyetli hamil olduğunu, çekle ilgili kötü niyetli olarak ödeme yasağı alındığını, huzurdaki davanın da kötü niyetli bir şekilde ikame edildiğini , menfi tesbit ve istirdat davalarının, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceği, söz konusu istirdatı istenen çekin Düzce İcra Dairesi aracılığıyla icraya konulmuş bir çek olduğunu, bunun yanında davalının da yerleşim yerinin Düzce olduğunu, her iki ihtimalle de işbu davanın Düzce Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerekirken huzurdaki davanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinde açıldığından yetki itirazını ileri sürdükleri, huzurdaki davanın yetkisiz mahkeme olan İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmışolduğunu, işbu davaya bakmaya yetkili mahkemenin Düzce Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu kapsamda mahkeme nezdinde işbu dava ile alakalı yetkisizlik kararı verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Dava, davacının iradesi dışında elinden çıktığını beyan ettiği çekin davalı elinde olması nedeniyle davalıdan istirdadı istemi ile TTK md. 792 kapsamında açılan davadır.
Davalı vekili tarafından süresinde verilen yanıt dilekçesi ile yetki itirazında bulunulduğu, yetkili Mahkemenin Düzce Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu yönünde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davanın niteliği itibariyle yetki hususunun HMK md.19/2 kapsamında incelenmesi ve buna göre yetkili mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, yetki itirazında bulunan tarafın yetkili Mahkemeyi de doğru şekilde bildirmesi gerektiği madde düzenlemesinde açıkça belirtilmiştir.
HMK md 6 hükmüne göre genel yetkili Mahkeme tanımlanmış buna göre genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu gösterilmiştir.
Davalı vekili tarafından verilen yanıt dilekçesinde açıkça davalının yerleşim yerinin Düzce olduğu, dava konusu çeke dayalı icra takibinin Düzce İcra Dairesi nezdinde devam ettiği belirtilerek yetkili Mahkemenin Düzce Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu yönünde beyanda bulunulduğu görülmüştür.
Dava konusu dikkate alındığında kesin yetkinin söz konusu olmadığı, genel yetki kurallarına göre yetkili Mahkemenin belirlenmesi gerektiği, davalı vekilinin süresinde verdiği yanıt dilekçesinde usulüne uygun şekilde yetki itirazında bulunduğu, yetkili Mahkemeyi açıkça gösterdiği, bu hali ile Mahkememizin yetkili olmadığının belirlendiği anlaşılmıştır.
HMK md 116 da ilk itirazlar sayılmış, yetki itirazının ilk itiraz olarak gösterildiği görülmüştür. HMK md.117 ye göre ise ilk itirazın ön sorun olarak incelenip yargılamaya buna göre devam edilmesi gerekmektedir.
Somut olayımızda dava konusu itibariyle kesin yetkinin söz konusu olmadığı, davalı vekilinin süresinde yanıt dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunduğu, yetkili Mahkemenin gösterildiği ve Mahkememizce öncelikle ilk itirazın incelenmesi gerektiği, bu hali ile Mahkememizin uyuşmazlığın incelenmesine yetkili olmadığı, davanın yetki yönünden usuldan reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın mahkememizin yetkisizliği nedeni ile usulden REDDİNE, yetkili mahkemenin Düzce Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,
Karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içinde başvuru olduğu taktirde, dosyanın yetkili Düzce Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesine Gönderilmesine,
Harç ve yargılama giderlerinin HMK md.331 uyarınca yetkili mahkeme tarafından ele alınmasına,
HMK 20. Md. Uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra başvuru olmadığı takdirde dosyanın mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun dikkate alınmasına,
Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2024
Yazman ... Yargıç ...
e-imzalıdır e-imzalıdır