T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/530
KARAR NO: 2024/551
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2024
KARAR TARİHİ: 03/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Teknolojileri Dış Tic. Aş. Vekili 28.06.2024 harç tarihli ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesiyle; müvekkili ile diğer davalılardan ... Otomotiv San.Tic.Ltd.Şti. arasında 01.02.2024 tarihinde Oto Yedek Parça Satış Sözleşmesi imzalandığını, yapılacak avans ödemeler karşılığında 30.000.000 TL tutarında otomobil yedek parçalarının 31.05.2024'e kadar satış ve teslimi üzerinde anlaştıklarını, sözleşme süresi bittiğinde 20.660.830,88 TL'lik mal teslimi yapılmış olduğunu, müvekkilinin yaptığı avans havaleler ve keşide ettiği avans çeklerinin 5.161.169,12 TL'sinin karşılıksız kaldığını, ... Otomotiv'e ihtarname keşide edilmesine rağmen sonuç alınamadığını, çeklerden toplam tutarı 2.233.000 TL tutarlı 6 adedinin ... Faktoring A.Ş.'ye teslim edildiğini, davalılardan ... Faktoring'in 6361 sayılı kanunun 9/2. Maddesine aykırı davrandığını, yeterli araştırma yapmadığını, fatura ile tevsik edilemeyen alacağı temlik aldığını, Yargıtay'ın emsal kararlarında da belirtildiği üzere, temlik edene karşı ileri sürebilecekleri def'i ve itirazları faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceklerini, ihtiyati haciz başvurusu ve çekle ilgili suç duyurusunda bulunulmasının an meselesi olduğunu, her ne kadar işbu dava açılmadan evvel İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş dosyası kapsamında tedbir talep etmiş iseler de taleplerinin yalnızca ... Otomotiv yönünden kabul edildiğini, bu kararın kendileri yönünden işlevsel olmadığını, davalıların yetkili hamil olmadığını, bu sebeple tedbir taleplerinin tüm davalıları kapsayacak şekilde kabulünün gerektiğini" belirterek öncelikle davaya konu çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına, icra takibine konu edilmesinin durdurulmasına, ihtiyati hacze konu edilmemesine, karşılıksız işlemi yapılmamasına dair tedbir kararı verilmesini, söz konusu çeklerle ilgili davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, dava süresince ödenmek zorunda kalınırsa ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan istirdadını, haksız ve kötü niyetli davalılar aleyhine %20 tazminata hükmolunmasını iddia ve talep etmiştir.
Davalı ... Factoring AŞ vekilinin 02.07.2024 tarihli dava dilekçesini tebliğ almadan verdiği cevap dilekçesinde; davacının İzmir ... ATM’nin ... D.İş sayılı dosyasında tedbir talebinin değerlendirildiğini, ancak sadece ... Otomotiv yönünden talebin kabul edildiğini, diğer davalılar yönünden talebin reddedildiğini, mahkememizce de bu talebin reddinin gerektiğini, müvekkilinin Faktoring mevzuatına uygun şekilde faturalı ve doğmuş bir alacağı ciro yoluyla devraldığını, faturalarda irsaliye yerine geçer notunun bulunduğunu, davacının kendi kusurlu hareketi ile müvekkilini sorumlu tuttuğunu, davaya konu çeklerin avans olarak verdiğini belirten davacının emre yazılı kambiyo senetlerini hangi amaçla avans olarak verdiğini ispatlaması gerektiğini, müvekkili hakkında faktöring mevzuatının uygulanması gerektiğini, teslim edilmediğini ileri sürmediği malların henüz vadesi gelmemiş çeklerle ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın ve tedbir talebinin reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davaya konu olan kambiyo senetlerinden dolayı davacının borçlu olmadığı iddiası ile gerek senet lehtarı ve gerekse senetleri davalının finans sağlamak amacıyla temlik ettiği diğer davalı olan ... Faktoring ve Bankalara karşı açmış olduğu menfi tespit davasıdır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
Davacı ile davalı arasındaki oto yedek parça satış sözleşmesi, ek protokol, cari hesap ekstresi, ihtarname ve İzmir ... ATM’nin ... D.İş sayılı dosyası incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Davacının doğrudan ... Şti ile olan ticari ilişkisi mal alım satımı ve bunun karşılığında edim olarak ifa edildiğini belirttiği, davaya konu olan 13 adet çeklerin bedelsiz kaldığı iddiası ile açmış olduğu menfi tespit davasıdır.
Davacının diğer davalı olan Finans sağlamak amacıyla dava konusu olan çekleri davalı ... Ltd Şti den ciro yoluyla temlik alan ... Faktoring A.Ş ile yine kredi sağlamak ve teminat amaçlı diğer davalı bankalara verilen çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin davadır. Bu tip davalara HSK finansman sağlamak için yapılan işlemlerin niteliği ve özellikleri dikkate alarak finans işlerinde uzman finans mahkemesi kurulması gerektiği belirtilerek Türkiye'nin çeşitli illerinde finansman mahkemeleri oluşturmuştur.
Görüldüğü üzere davada iki ayrı konu bulunmaktadır. Bunlardan birincisi davacı ile asıl borçlu ... Otomotiv Ltd Şti arasındaki ticari ilişki, diğeri ise bu şirketin elde ettiği çekleri finans sağlamak amacıyla kullanmasından dolayı davacının bu çeklerin karşılığının bulunmadığı iddiası ile özellikle ... Faktoring AŞ ye karşı Faktoring Sözleşmesine dayalı olarak açtığı davadır.
Bilindiği üzere genel yetkili mahkemenin görev alanına giren bir dava ile özel yetkili bir mahkemenin görev alanına giren davaların birlikte açılması halinde özel görevli mahkemenin genel yetkili mahkemenin görev alanına giren davalılara karşı açılan davaya da bakması gerekmektedir. Örneğin Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gereken (HMK m. 4) kira akdine dayalı davada tarafların sıfatı, tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
Somut olayda görevli mahkeme mahkememiz olmayıp İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesidir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine dair 25.11.2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile 15.12.2021 tarihinden itibaren;
“1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,
Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere” İzmir Adliyesinde İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmasına karar verilmiştir.
Somut olayda da her ne kadar davacı tarafından dava genel yetkili mahkeme olarak mahkememizde açılmışsa da, finans mahkemelerinin 15.12.2021 tarihinden itibaren kurulduğu, bu tarihten sonra açılan davalara bakmakta görevli olduğu tespit edilmekle İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya bakmakla özel yetkili mahkeme olarak görevli olduğu tespit edilmekle, mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
Tedbir talebi konusunda görevli mahkemenin değerlendirilmesi gerekmektedir.
HÜKÜM:
Yukarıda Açıklanan Sebeplerle;
Davacının davasının gerek ticari mal satımından doğan menfi tespit ve gerekse diğer davalılara karşı finans sözleşmesi şartlarının yerine getirilmediği, faktoring ve bankacılık kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği ve davalılara karşı bu kanunların hükümlerine istinaden borçlu olmadığının tespitine ilişkin olması nedeniyle HSK’nın 1. Dairesinin 25.11.2021 tarihli, ... karar numaralı kararı ile İzmir’de kurulan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğinden (HMK m. 114/1/c) Mahkememizin görevsizliğine ve bu çerçevede davanın gerçekleşmeyecek dava şartı nedeniyle HMK m.115/2. f. gereği davanın usulden REDDİNE,
Kararın kesinleşmesiyle ve talep halinde dosyanın finans mahkemesi olarak görevli İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
Tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Yargılama giderlerinin HMK m. 331/2 bent gereği davanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde bu mahkemede karar verilmesine, aksi halde; (HMK m. 20/1-son cümleye göre) davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmemesi halinde Mahkememizce verilecek hükümle; gönderilmesi halinde ise; bu mahkemece verilecek hükmün kesinleşmesiyle (HMK m. 333 gereği) yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatıran taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda ve gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/07/2024
Başkan...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Üye...
e-imzalı
Katip...
e-imzalı