T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/84
KARAR NO: 2024/196
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/01/2018
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davalının ... Genel Müdürlüğünde Kontrol Mühendisi olduğunu, kendisinin ... aldığı üç tane ihaleyi davalının kontrol ederek imzaladığını, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile 26/05/2015 vade tarihli ve 5.000,00 TL bedelli, 22/10/2014 vade tarihli ve 5.000,00 TL bedelli ve 27/10/2014 vade tarihli ve 5.000,00 TL bedelli üç adet bonodan kaynaklanan borç için takip başlatıldığını, icra takibine itirazını yanlış merciye yapmasından dolayı, itirazının dikkate alınmadığını, kendisinin davalıya karşı herhangi bir borcu olmadığını belirterek, takibin tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Senedin kambiyo vasfına haiz olmadığı iddiasının, ödeme emrinin borçluya tebliğinden itibaren 5 günlük yasal süresi içerisinde icra mahkemelerine şikayet yoluyla bildirilmesi gerektiğini, davacının, icra takibinin kesinleşmesinden 2 yıl sonra, genel mahkemelerde bu iddiayı dile getirebilmesinin mümkün olmadığını, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, bu sebeple davacının illetten mücerret olan kambiyo senedinden kaynaklanan alacağın aksini aynı kuvvet ve mahiyetteki delillerle kanıtlaması gerektiğini, oysa ki, davacının, hangi senet karşılığı ödendiği dahi belli olmayan 1.500,00 TL dışında herhangi bir ödeme belgesi ibraz edemediğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; takip dosyası, EFT belgesi, senet asılları, bilirkişi, tanık, yemin ve her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; takip dosyası, senet örnekleri ve yemin deliline dayandığı görülmüştür.
İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının tetkikinde; alacaklı ... vekilinin, borçlu ... aleyhine toplam 24.683,57 TL alacağın, ilamsız icra yoluyla tahsili talebinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 21/04/2017 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Takibe konu 26/04/2015 tanzim 26/05/2015 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli bono üzerinde "bu senet 1.500,00 TL nakit karşılığı verilmiştir. 1.500,00 TL nakit ödemesine hiçbir hükmü yoktur." ibaresinin yazılı olduğu, diğer senetlerde ise, senetlerin teminat olarak düzenlendiğine dair kayıt bulunmadığı, senetlerde malen kaydının yazılı olduğu görülmüştür.
Dava dışı ... Bankası AŞ Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta, davacının 22/02/2016 tarihinde, davalı hesabına 1.500,00 TL "senet karşılığı" açıklaması bulunan EFT yoluyla havale yaptığı görülmüştür.
Davacının takibe konu senetlerden 26/05/2015 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bono dışındaki diğer bonoların teminat senedi olarak düzenlendiği veyahut da zorla alındığına ve bedelinin ödendiğine dair belge ve kanıt sunulamadığı, iddianın ispatı yönünde yemin deliline dayanan davacı vekiline, davalıya yemin teklifinde bulunup bulunmayacağı hususu anlatılmış, davacı tarafça da davalıya, yemin teklifinde bulunmuş, mahkememizin davalıya çıkarttığı ihtaratlı yemin teklifini içerir davetiyeye davalının icabet ederek, 05/12/2019 tarihinde yapılan yemini sırasında; "davaya ve takibe konu 22/09/2014 tanzim ve 27/10/2014 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli bono ile 22/09/2014 tanzim ve 27/10/2014 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli bonoların davacıya verilen mal ve hizmet bedeli karşılığı alındığına, işbu bonoların davacıdan hile ve zorla alınmadığına dair" yemin teklifini içerir meşruhatlı davetiyenin tebliğ edildiği, 05/12/2019 tarihli duruşmada davalı ...'un "Çalıştığım İzmir Büyükşehir Belediyesine müteahitlik hizmeti sunan davacıyı, 8 seneden beri tanırım. Kendisinin ihtiyacı olduğunu söyleyerek benden kredi kartlarımı ihtiyaçlarında kullanmak üzere talepte bulundu. Bende kendisine güvenip kredi kartlarımı verdim, davacı bu kredi kartlarımdan alış-veriş yapmak suretiyle beni bankaya borçlandırdı. Borcu da tamamını ödeyemedi. Kalan borcu ödemek üzere bana yemin teklifinde geçen 22/09/2014 tanzim ve 27/10/2014 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bono ile, 22/09/2014 tanzim ve 27/10/2014 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli bonoyu vadesinde ödemek üzere verdi. Bu bonoların bana verilmesi için davacıya herhangi bir baskıda bulunup, ona yönelik herhangi bir hileli işlemde bulunmadım. Kendisi borçlarını bono vadelerinde ödemek üzere talepte bulundu bende talebi kabul ettim ve bunun üzerine tanzim edilen bonolar davacı tarafça bana verildi, benim davacı ile aramda herhangi bir mal alışverişi olmadı, söz konusu senetler söylediğim sebeplerden dolayı davacı tarafça düzenlenip bana verildi" şeklinde yeminli beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 05/12/2019 tarih, ... Esas,... Karar sayılı kararla davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile, davacı borçlunun İzmir ....İcra Müd. ... esas sayılı takip dosyasına konu 26/04/2015 tanzim, 26/05/2015 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklı takip konusu bono bedeli asıl alacağı ile, işbu alacağın ferilerinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 22/12/2023 tarih, ... Esas,... Karar sayılı karar ile " .... davalının maddi vakıayı açıklarken ispat yükünü üstlendiği, cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanıldığı, ispat yükü kendisinde olan davalının iddiasını yazılı delille ispat edemediği gözetilerek, davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken aksi uygulama ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek derecede önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 355, 353/a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ..." hükmü uyarınca verilen kaldırma kararı sonrası Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 22/12/2023 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararındaki gerekçe dikkate alınarak, davalı vekiline, davacıya yemin teklif etme hakkı bulunduğunun hatırlatılmasına, davalı vekili tarafından davacıya yemin teklifinde bulunulacak ise yemin metnini hazırlaması için iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen süre içerisinde beyanda bulunmaması ve yemin metninin sunulmaması durumunda yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları hususunun ihtar edildiği, ancak davalı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde yemin teklifinin hazırlanarak Mahkememize sunulmadığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; kambiyo senedi ve icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu,
Dava 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafça, İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibe konu 3 adet bonodan 26/05/2015 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bononun 1500,00 TL alacağın teminatı olarak düzenlendiği, diğer iki adet bononun ise, davalı tarafça kendisinden zorla alındığı iddiasıyla takipten ve takibe dayanak bonolardan dolayı davalıya borçlu olmadığı iddiasında bulunmuş ise de; takibe dayanak bonolar üzerinde yapılan incelemede, dayanak 26/04/2015 tanzim, 26/05/2015 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bononun 1.500,00 TL alacağın teminatı olarak düzenlendiği ve davacı tarafça da işbu senede dair 1.500,00 TL banka havalesi yoluyla ödemede bulunduğu, davalı tarafa yapılan yemin teklifi üzerine davalının yemin teklifini kabul ile, yeminini eda ettiği, davalı tarafından verilen kesin süre içerisinde yemin teklifinin hazırlanarak Mahkememize sunulmadığı, her ne kadar davalı tarafından senetlere ilişkin davacıdan zorla ve hile alınmadığına dair yemin eda edilmişse de, davalının 05/12/2019 tarihli celsedeki beyanında ispat külfetini üzerine aldığı, eldeki mevcut delillerle davalının ispat yükünü yerine getirmediği, davalı tarafa davacıya karşı yemin teklif etme hakkı hatırlatılmasına rağmen yemin metnini sunmadığı, işbu nedenle davacının davasının kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davacı borçlunun İzmir ....İcra Müd. ... esas sayılı takip dosyasına konu 26/04/2015 tanzim, 26/05/2015 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bonodan, 22/09/2014 tanzim, 27/10/2014 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli bonodan ve 22/09/2014 tanzim, 27/10/2014 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklı takip konusu bono bedelleri asıl alacağı ile, işbu alacağın ferilerinden dolayı DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 1.686,13-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 421,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.264,60-TL 'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 35,90 TL başvuru harcı, 421,53 TL peşin harç, 451,70 -TL tebligat, posta gideri, 54,40 TL istinaf karar harcı, 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 1.112,13 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı dava konusunun miktar ve değeri istinaf sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 05/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.