T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/6 Esas
KARAR NO: 2021/203
DAVA: Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2019
KARAR TARİHİ: 25/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile ... arasındaki finansal kiralama sözleşmesi kapsamında müvekkili şirketin davalı ile Muğla ili Milas ilçesi, ... köyü yolu, ... mevkiinde bulunan maden ocağına, 110'luk kırma eleme tesisi (kankasör makinası) alımı ve kurulumu hususunda anlaşmaya vardığını, söz konusu konkasör makinasının ve tesisinin kurulumunda daha ilk başta karşı firmanın projelendirilmesindeki hatalar sebebiyle önce yanlış beton dökümüne sebebiyet verildiğini ve müvekkili tarafından iki kez beton döktürüldüğünü, kurulumu yapılan konkasör makinasının davalı tarafın taahhüt ettiği özellikleri taşımadığını, söz konusu makinanın yeni, kullanılmamış ve orjinal olması gerekirken tüm parçalarının arızalı çıktığını ve arızanın halen devam ettiğini, dava konusu makinenin parçalarının ikinci el veya Çin malı olduğunu, gerek müvekkili tarafından gerek ... tarafından davalı şirkete dava konusu makinenin satış bedeli ödenmiş olmasına rağmen dava konusu makineden gereken verim elde edilemediğini ve müvekkili şirketin vermiş olduğu taahhütleri yerine getiremediğinden ciddi zarara uğradığını, dava konusu makinenin kurulum ve parçalarının sözleşmeye uygun olmadığını ve gereken verimi vermediğinin tartışmasız olduğunu, makinenin sürekli arıza vermesi sebebiyle davalı tarafça kontrole gelinip arızanın giderildiğinin söylendiğini ancak kuvvetle muhtemel makinenin parçalarının ikinci el veya Çin malı olması hasebiyle makinenin devamlı arıza verdiğini, makinenin üzerinde model veya yıl etiketinin de olmadığını, müvekkili şirketin taahhüt ettiği boksit ve kalker madenini süresi içerisinde üretemediği için ciddi bir zarara uğradığını, müvekkili şirketin ihtarname keşide ettiyse de davalı şirketin taahhütlerini yerine getirmemeye devam ettiğini, dava konusu makinedeki eksikliklerin tespiti amacıyla Milas Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını ve bilirkişi raporu alındığını, finansal kiralama sözleşmelerinde kiracı tarafın sözleşmeye konu makinenin tespitini yapıp anlaşmaya vardığı taktirde sipariş avansı adı altında satıcıya ödeme yaptığını ve daha sonra Finansal Kiralama Şirketi tarafından makine satın alınıp bedeli tamamı ödenince de işbu sipariş avansının satıcı tarafından kiracıya geri ödendiğini, davalı şirket ile finansal kiralama sözleşmesi kapsamında belirlenen iş bu makineye ilişkin müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 50.000,00 TL sipariş avansı olarak ödeme yapıldığını fakat davalı tarafın ... tarafından makinenin satış bedelinin tamamının (700.00 TL + KDV) ödenmesine rağmen taraflarına 50.000,00 TL'nin iadesinin yapılmadığını bildirerek dava konusu makinenin taahhüt edildiği gibi kullanılmamış, yeni ayıpsız misli ile değiştirilmesine, davalı şirkete sipariş avansı olarak yatırılan 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirket aleyhine ileri sürmüş olduğu tüm iddiaların gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket ile davacı yana ait Muğla ili Milas ilçesi, ... Köyü yolu ... mevkiinde bulunan maden ocağına 110'luk kırma - eleme tesisi alımı ve kurulumu konusunda anlaşmaya varıldığını, müvekkili şirketin kırma - eleme tesisini tam ve eksiksiz olarak davacı şirkete teslim ettiğini ve kurulumunu gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin yapılan sözleşme gereği üzerine düşen edimleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacı tarafı üstüne düşen edimi yerine getirmediğini, şirkete ödemesi gereken meblağı dava konusu kırma eleme tesisinin eksik parçaları olması ve kullanılan malların Çin malı olması iddiası ile ödemediğini, ancak davacı yanın söz konusu iddialarının tamamen hukuki dayanaktan yoksun soyut iddialardan ibaret olduğunu, müvekkili şirketin makineyi teslim ettikten sonra makinenin rutin olarak çalışmaya başladığını, hatta müvekkili şirketin kendisi tarafından satılan makinenin verimini kontrol etmek için davacı şirketle yapmış olduğu görüşmelerden makinenin 15.000 tona yakın çakıl taşını hiçbir aksama olmadan kırdığının tespit edildiğini, davacı yan tarafından kullanılan tesisin konum itibariyle ıssız bir yer olduğu, güvenlik görevlisi bile çalıştırılmadığı, dava konusu kırma eleme tesisinin parçalarının muhtemelen hırsızlarca çalındığını, bu nedenle davacı tarafın malın ayıplı olmasından dolayı makinenin çalışmadığı yönündeki iddiaların asılsız olduğunu, 21.04.2018 düzenleme tarihli ... numaralı sevk irsaliyesinde de görüleceği üzere davacı şirketin dava konusu tesisinin irsaliyede yazılı parçalarla birlikte teslim aldığını, davacı yanın müvekkili şirketten haksız kazanç sağlama gayesinde olduğunu gösterir nitelikte olduğunu, dava dosyasına delil olarak sunulmuş olan tespit dosyasında yer alan bilirkişi raporunun da taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, raporun tarafsız olarak hazırlanmadığını, sorunun makinenin ayıplı olmasından değil makinede yer alan lastik v.s. parçaların çalınmış olmasından kaynaklandığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ve davalı vekilinin dilekçelerinde davalı şirketin unvanının ... olarak belirtildiği ancak davalı vekilinin dosyaya ibraz edilen vekaletnamesinde davalı şirket unvanının ... olduğu tespit edilmiştir.
Mahkemece düzelenen tensip tutanağı ile davacı vekiline davaya konu makina bedeli yönünden beyanda bulunmak ve makina bedeli yönünden yatırılması gereken peşin harcı yatırmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine aksi halde HK 30 uyarınca makinaya ilişkin talepler yönünden davanın takip edilmemiş sayılacağı hususunun ihtarına karar verilmiş, davacı vekili 30/01/2019 havale tarihli dilekçesi ile dava konusu makinanın davalı tarafça müvekkiline teslim edileceği bildirildiğinden makinanın ayıpsız misliyle değiştirilmesine yönelik taleplerine ilişkin yatırılması gereken peşin harcı yatırmayacaklarını, davanın 50.000,00 TL sipariş avansının iadesine yönelik devamına karar verilmesini talep etmiş, Mahkememizce 21/03/2019 tarihli ara karar ile makinanın ayıpsız misliyle değiştirilmesine yönelik talep yönünden davanın HK 30 ve HMK 150. Madde gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Taraf delilleri dosyaya bildirilmiş, dava dilekçesi ekinde ... nolu finansal kiralama sözleşmesi örneğinin incelenmesinde kiralayanın ..., kiracının ... olduğu, ... ne ait 12/04/2018 tarihli KDV hariç 700.000,00 TL tutarlı proforma fatura muhteviyatı olan ekipman ve aksesuarların kiralandığı, eki 700.000,00 TL bedelli proforma faturanın ... 110'luk mobil bunker ile birlikte çeneli kırıcılı kırma eleme tesisine ilşkin olduğu belirlenmiştir.
Milas Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasında; tespit talep eden tarafın davacı, karşı tarafın ... olduğu, 05/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda; sistemin kuruluşuna, montajını, demontajını gösterir projeleri olmadığından standart bir yapı ve imalata uygun olmadığını, etiketi olmadığı, garanti kapsamında makinanın arızalarının giderilmediği, teknik hizmet verilmediği, arızalı olduğu için üretim kapasitesinin kontrol edilemediği, makinanın orjinali kapsamında değerlendirilemeyeceği, CE ve TSE standartları kapsamına girmediği kanaatine varıldığının bildirildiği belirlenmiştir.
Tarafların defter ve kayıtları incelenmek suretiyle bilirkişi raporu alınmış, dosyaya verilen 22/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı şirketin dava konusu 2018 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulüne uygun olarak yapılmış olduğu, ticari defter incelemesinde 10/04/2019 tarihli 59 nolu yevmiye maddesinde "... Bankası... ... Ş... 09/04/2018 ..." gelen eft" açıklaması ile banka hesabına 50.000,00 TL ödemenin davacı şirket tarafından yapıldığı, davalı defterlerinde kaydının bulunduğu 31/12/2018 tarihli 237 yevmiye maddesi açıklaması ile davacı şirketin hesabının 50.000,00 Tl alacaklı olarak 2019 yılına devir ettiğinin tespit edildiğini, dava konusu makinanın satışı ile ilgili yapılan incelemesinde davalı şirketin 20/04/2018 tarih 61 yevmiye maddesinde ... Şirketine düzenlediği KDV dahil 707.000,00 TL satış faturasının kayıt altına alındığının tespit edildiği, davacının ödediği 50.000,00 TL sipariş avansına karşılık davalı şirket defterlerinde makina satış faturası kaydına rastlanmadığından davalı defterlerinde görülen sipariş avansı ödemesinin davaya konu makinaya ait olduğu kanaatine varıldığı, 01/03/2021 tarihli ek raporunda ise davacı şirketin dosyaya sunduğu 2018 yılı yevmiye defterine ait e-defter beratının açılış ve kapanış tasdikinin süresinde yapıldığının görüldüğü, davacı şirketin ticari defterlerinde 09/04/2018 tarihinde ... hesabından 50.000,00 TL ödeme yaptığı, davalı şirkete yapılan ödemeyi ticari defterlerinde ... 159 ... Makina001 kodu ile verilen sipariş avansları ... hesabında takip ettiği her iki tarafın ticari defter kayıtlarının birbiri ile örtüştüğü dava konusu makina haricinde başka bir makina alışverişinin gerçekleştirildiği yönünde herhangi bir kaydın tespit edilmediği, davacı şirketin davalı şirketten 50.000,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Somut olayda ...'ne ait Kdv hariç 700.000,00 TL bedelli 12/04/2018 tarihli proforma fatura içeriğindeki ekipman ve aksesuarların finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanmasına yönelik davacı şirket ile dava dışı ... arasında sözleşme yapıldığı, sözleşme konusu makinanın satıcısının ... olduğu, 12/04/2018 tarihli proforma fatura içeriğinden KDV dahil bedelin 707.000,00 TL olduğu, davacı tarafça açılan iş bu dava ile makinanın ayıplı olduğundan bahisle dava konusu makinanın ayıpsız misliyle değiştirilmesine ve davalı şirkete sipariş avansı olarak yatırılan 50.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesine yönelik iş bu davanın açıldığı, davacı tarafça makinanın değiştirilmesine yönelik taleplerine ilişkin peşin harcı yatırmayacaklarını bildirildiğinden söz konusu bölüm yönünden davanın HK 30 ve HMK 150. Madde gereğince işlemden kaldırılmasına ilişkin 21/03/2019 tarihinde karar verildiği; davaya konu edilen sipariş avansına yönelik 50.000,00 TL lik ödemenin her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafın 2018 yılı ticari defter kayıtlarında 50.000,00 TL miktarı davacı alacağı olarak 2019 yılına devir ettiğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davalı taraf savunmalarında davacı tarafça ödenen 50.000,00 TL lik sipariş avansının diğer makinaya ait olduğu bildirilmiş ise de taraflar arasında başkaca bir makina satışına ilişkin kaydın bulunmadığı, dava konusu edilen 50.000,00 TL nin ... Sözleşmesine konu makinaya ilişkin olduğu ve davalı defterlerinde davacı alacağı olarak kayıtlı olduğu nazara alındığında davanın sipariş avansına yönelik talep yönünden kabulüne, davaya konu makinanın değiştirilmesine yönelik talep yönünden davanın açılmamış sayılmasına yönelik aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafın davaya konu edilen makinenin ayıpsız misli ile değiştirilmesine yönelik talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına,
2-Davanın sipariş avansına yönelik talep yönünden kabulü ile 50.000,00-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
3-Kabul edilen bölüm yönünden alınması gerekli 3.415,50 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL'nin davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Reddedilen bölüm yönünden alınması gerekli 59,30 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin yatırılan harç bedeli 853,88 TL'nın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Kabul edilen bölüm yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 7.300,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Reddedilen bölüm yönünden davalı taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 41,10 TL, 15 e-tebligat gideri 76,50 TL, 7 normal tebligat gideri 102,40 TL, 1 bilirkişi ücreti 500 TL olmak üzere toplam 720,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır