T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/853 Esas
KARAR NO: 2021/600
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/04/2019
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında müvekkili şirket adına Kazakistan’ın Kostanay İli’nde kurulan Tahıl Silosu’nun metal aksamlarının (silolar, taşıyıcılar, temizleme ve kurutma üniteleri vs) temini için 467.900,00 $ Amerikan Doları bedelle anlaşma yapıldığını, sözleşme uyarınca belirlenen işlerin karşılığında davalıya vadeler halinde bankadan para transferi ve akreditif kullanılmasının kararlaştırıldığını, davalı tarafa ödemelerin önce ...... Bankası, daha sonra ...... Bankası ve ..........hesaplarına ödenmesi yolunda sözleşmelerde revize ve ek protokol yapıldığını, tarafların 21.04.2017 tarihli ek protokolle ödemenin başka banka hesabına yapılması konusunda değişiklik yapıldığını, tarafların 20.02.2017 tarihli ek protokol ile davalı/satıcı lehine düzenlenmiş Banka Teminatının karşılıksız kalan kısmı olan 188.230 USD tutarındaki kısmı alıcıya iade etmek zorundadır şeklinde davacıya iade edilmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını, ancak davalı tarafından belirtilen tutarın davacıya ödenmediğini, tarafların yeniden 29/12/2017 tarihinde ek protokol yapıldığını, protokol gereği davalı tarafın yine ödeme yapmadığını, tarafların son kez 30/03/2018 tarihinde ek protokol yaptığını, ancak tarafların bugüne kadar yapmış oldukları protokollere rağmen davalının hiçbir ödeme yapmadığını, tarafların 467.900,00 $ bedelle anlaşma yapmış olmalarına rağmen ek 24.800,00$ maliyet çıkması ve akreditif ile ilgili gecikme yaşanması nedeniyle davacı şirket tarafından davalı şirkete işin yürütülmesi kapsamında ek ödemeler yapılmasında tarafların mutabık kaldıklarını, banka tarafına verilen akreditifin geç ödenmesi nedeniyle taraflar arasında yapılan son mutabakat gereğince 163.430 ABD dolarının müvekkiline iadesinin kararlaştırıldığını, borçlunun takibe itirazının haksız olduğunu, davalının, davacıya 163.430,00 ABD doları borcu bulunduğunun banka kayıtları, şirket kayıtları, davalının kendi el yazılı belgesiyle sabit olduğunu, davalı şirkete ödeme yapması hususunda noterlikten ihtarname keşide edilmesine rağmen davalı ödeme yapmadığı gibi ihtarnameye cevap vermediğini, davalı tarafın aleyhinde ilamsız icra takibi yapıldığını, ödeme emri gönderildiğini, ancak davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşme ve ek protokoller Rusça ve İngilizce dillerinde yapılmış ve İngilizce diline üstünlük verildiğini, 805 Sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun'un 1. Maddesinde her ne kadar mukavelelerin Türkçe dilinde yapılmasını zorunlu tutmuş ve aksi halde sözleşmenin geçersizliği ve ilgilinin aynı kanunun 7. Maddesi uyarınca cezalandırmasını öngörmüş ise de taraflar arasındaki somut ticari ilişki, sözleşme konusu edimin yerine getirilmiş olması, ödemeler, faturalar ve diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı şirketin müvekkilinden akreditif nedeniyle haksız olarak para elde ettiğinin ve geri ödemediğinin sabit olacağını, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokollerin yazışmalar ve diğer delillerle birlikte delil olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 13. maddesinde her ne kadar tahkim hükmüne yer verilmişse de aynı sözleşmenin 17.4 maddesinde açıkça Türk Mahkemelerinin yetkili olacağının belirtiltiğini, belirtilen nedenlerle davalı borçlunun haksız olan itirazının iptaline ve takibin devamına, %20 icra inkar tazminatının USD Mevduata Kamu Bankalarınca Fiilen Uygulanan Azami Yıllık Faiz ve değişen oranlardaki faizi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirketten tahıl silosu imalatından kaynaklı 163.774,77 Amerikan Doları alacaklı oldukları iddiasıyla itirazın iptali davasının açılmış olduğunu, davacı tarafça açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, taraflar arasında Kazakistan'da tahıl silosu imal edilmesi hususunda anlaşma yapıldığını, müvekkili şirketin bu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirerek tahıl silosu imalatını davacı tarafa eksiksiz olarak teslim etmiş olduğunu, davacı tarafın bu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüklerini akredetif yoluyla ödemiş olduğunu, tahıl silosu imalatı akredetif bedelinin 327.530-Amerikan Doları olduğunu, davacı tarafın tahil silosu imalatı için bu miktarın üzerinde bir ödeme yapıldığına dair iddiasını kabul etmediklerini bildirerek davanın reddine, davacı tarafın %20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Kemalpaşa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında ki icra takibinin davacı tarafça ... konveyör Taşıma Sistemleri Makine San ve Ltd Şti aleyhine 163.430 USD asıl alacak, 344.77 USD işlemiş faiz toplamı, 163.774,77 USD ye yönelik olarak ilamsız takip yoluyla yapıldığı, davalı tarafın takibe itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu belirlenmiştir.
Dava dilekçesine ekli 01/06/2016 tarihli alım satım sözleşme örneğinden sözleşme taraflarının davacı ile davalı şirket olduğu, sözleşmede davacı tarafın " alıcı" davalı tarafın " ... " olarak belirtildiği, sözleşme kapsamının alıcı için tahıl deposu buna bağlı teçhizatlar ve gerekli hizmetlerin ... tarafından tedarik işini hüküm ve şartlarını kapsadığı, 20/02/2017 tarihli ek protokol ile 01/06/2016 tarihli alım satım sözleşmesine 5.4. Madde ile "Satıcı sözleşme toplam bedeli ile alıcıdan tahsil ettiği tutara arasındaki farkı ; yani ödemesi yapılmış olan 328.600 USD ile alıcının bankasınca sözleşme bedelinin %70 ine tekabül eden 327.530 USD tutarındaki satıcı lehine düzenlenmiş olan banka teminatının karşılıksız kalan kısmı olan 188.230 USD tutarındaki kısmı alıcıya iade etmek zorundadır. " 5.5 madde ile "Satıcı madde 5.4 te belirtilen fark tutarını protokolün akdedildiği tarihe müteakip 2 iş günü içinde Amerikan Doları cinsinden alıcının aşağıdaki hesabına ödeyecektir. " hususlarının eklendiği, 16/06/2017 tarihli ek protokol ile 01/06/2016 tarihli alım satım sözleşmesine eklenmek üzere tarafların ödemenin sözleşmenin 4. Maddesinin 4.1 fıkrasında belirtilen malzeme bedelinin %70'ine tekabül eden 327.530 USD alıcı tarafından banka teminat mektubu ile; malzeme bedelinden geri kalan 140.330 USD tutarındaki %30 luk kısmını ise banka transferi yolu ile yapılacağı hususunun düzenlendiği, 09/10/2017 tarihli 6 nolu ek protokolde satıcının alıcıya olan borcunun 163.430 USD olarak belirtildiği ve bu tutarın ek 6 nolu protokolde belirtilen programa göre ödeneceği hususunun; 29.12.2017 tarihli 7 nolu ek protokolde satıcının sözleşme kapsamında alıcıya borcunun 163.430 USD olduğu ve söz konusu miktarın ek 7 nolu protokolde belirtilen programa göre ödeneceği hususunun; 30 Mart 2018 tarihli 8 nolu ek protokolde satıcının sözleşme kapsamında alıcıya olan borcunun 163.430 USD olduğu ve bu tutarın 11 Mayıs 2018 tarihinde 100.000 Amerikan Doları, 07 Haziran 2018 tarihinde 63.430 Amerikan Doları olarak satıcının ödeyeceği hususunun düzenlendiği belirlenmiştir.
Davalı vekiline 09/07/2020 tarihli duruşmada 01/06/2020 tarihli sözleşme ve 20/02/2017, 16/06/2017, 09/10/2017, 29/12/2017 ve 30/03/2018 tarihli ek protokoller yönünden beyanda bulunulması için iki haftalık kesin süre verilmesine aksi halde söz konusu sözleşme ve ek protokoller içerik ve imzaları kabul etmiş sayılacakları hususunda ihtarat yapılmış, davalı tarafça dosyaya bu yönde herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.
Davacı tarafça davalı tarafa gönderilen ödemelere ilişkin banka kayıtları celp edilmiş, dosya ve davalı kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesine karar verilmiş, dosyaya verilen 30/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davalı defterlerinde inceleme yapabilmek amacıyla davalı vekilince bildirilen adrese gidildiğini ancak adreste bulunan fabrika binasına dava dışı şirketin taşınmış olduğunun görüldüğünü, davalı defterlerinin ibraz edilememesi ve beyan edilen inceleme adresinde de bulunmaması nedeniyle dosya kapsamında bulunan sözleşme, protokoller ve ödeme belgeleri doğrultusunda yapılan incelemelerle davacının davalı şirketten 163.430 USD kadar alacaklı olduğunun tespit edildiği, 27/07/2020 tarihli ek raporunda ise davacı tarafından davalı adına keşide edilen Etimesgut .... Noterliği ....Yevmiye ve 17/10/2018 tarihli ihtarnamesi ile taraflar arasında yapılan son mutabakat gereğince 163.430,00 USD'ın 10 gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, tebliğ tarihine göre temerrüdün 29.10.2018 tarihinde oluşması durumunda takip tarihine kadar 344,77 USD faiz tahakkuk ettiği görüşüne varıldığını bildirilmiştir.
Dosyaya toplanan deliller alınan bilirkişi rapor ve ek raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı tarafça davalı şirket aleyhine Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafın itirazın iptaline yönelik iş bu davanın açıldığı, taraflar arasında 01/06/2016 tarihli alım satım sözleşmesinin alıcı için tahıl deposu, buna bağlı teçhizatlar ve gerekli hizmetlerin ... tarafından tedarik işini kapsadığı, taraflar arasında 20.02.2017 tarihli 5 nolu, 16/06/2017 ve 09/10/2017 tarihli 6 nolu, 29/12/2017 tarihli 7 nolu, 30/03/2017 tarihli 8 nolu ek protokollerin yapıldığı, sözleşmede davacının alıcı, ek protokollerde davalının satıcı olarak belirtildiği, davalı tarafa 09.07.2020 tarihli duruşmada sözleşme ve ek protokoller yönünden beyanda bulunulması aksi halde sözleşme ve protokollerdeki içerik ve imzaları kabul etmiş sayılacakları hususunda ihtarat yapıldığı ancak verilen iki haftalık kesin süre içinde davalı tarafça beyanda bulunulmadığından sözleşme ve ek protokollerin davalı tarafça kabul edilmiş sayıldığı, davalı tarafça HMK 222 . Madde gereğince ihtarata rağmen ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği, taraflar arasındaki 30 Mart 2018 tarihli 8 nolu ek protokolde satıcının sözleşme kapsamında alıcıya borcunun 163.430 USD olarak belirtildiği, davalı tarafça inkar edilmeyen ek protokol içerikleri ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporuyla davacının davalı taraftan 163.430 USD asıl ve 344,77 USD işlemiş faiz alacağının bulunduğu sonucuna incelenen tüm dosya kapsamıyla ulaşılarak davanın kabulüne , alacak likit nitelikte olduğundan %20 icra inkar tazminatına ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın kabulü ile; Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki davalı itirazının 163.430-USD asıl alacak, 344,77 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 163.774,77-USD üzerinden iptali ile takibin iptal edilen bölüm üzerinden devamına,
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Kamu bankalarınca USD cinsinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının tahakkukuna, (yıllık %3,50 oranını aşmamak üzere)
3-Alacak likit nitelikte olduğundan hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden belirlenecek %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Alınması gerekli 65.772,16 TL harçtan peşin alınan 11.928,73 TL'nin mahsubu ile bakiye 53.843,43 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
5-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabulucuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça peşin yatırılan 11.928,73 TL harç bedelinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine Göre belirlenen 64.909,90 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 50,80 TL, 1 kep ücreti 0,60 TL, 15 e-tebligat gideri 78,50 TL, 3 tebligat gideri 52 TL, 7 müzekkere gideri 122,60 TL, bilirkişi ücreti 500 TL ki toplam 804,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır