T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/300
KARAR NO: 2022/239
DAVA: Alacak (Hizmet&Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)*(ayıp sebepli)
DAVA TARİHİ: 08/07/2020
KARAR TARİHİ: 14/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, özel eğitim kurumu olarak; “... Mah. ... Sk. No:.../... Karşıyaka/İZMİR” adresinde faaliyet gösterdiğini, eğitim-öğretim kurumu olan müvekkili şirket gerek eğitim dönemleri içinde gerekse de yaz dönemlerinde eğitim verdiğini, dolayısıyla bütün yıl boyunca- öğrencileri bulunmakta olup ısınma-soğutma ve kanal sistemlerinin aktif olarak gerektiğini, bu kapsamda müvekkili şirket ile davalı taraf 27/04/2015 tarihinde Hizmet Taahhüt Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereğince davalı taraf okul inşasında, spor salonunu, konferans salonlarının ısıtma ve soğutması kanal projelerinin yapımı işini üstlendiğini, ancak karşı tarafça yapılan ısıtma soğutma ve kanal projelerinde teknik sorunlar doğmuş ve bu sistemlerden aktif olarak kullanılamamış, verim alınamamış ve sürekli sorun yarattığını, bu problemler okuldaki eğitim öğretimin aksamasına da sebep olduğunu, müvekkili şirket mevcut problemlerin çözülebilmesi tüm iyiniyeti için karşı tarafla iletişime geçmiş ve müvekkili şirkete gelerek sorunun ne olduğunu, neden kaynaklandığını bulmaları ve bu sorunları çözmeleri için süre vermişse de karşı taraf müvekkili şirketin sorunlarını çözmek için uğraş vermemiş, kısacası kendi sorumluluk alanlarına giren hususta hiçbir çözüm üretme çabasına girmediğini, bunun üzerine karşı tarafça eksik ve hatalı yapılan işlerle ve mevcut gizli ayıpla ilgili olarak süresi içinde müvekkili şirket tarafından Karşıyaka ... Noterliği'nin ... yevmiye ve 24/09/2019 tarihli ayıp ihbarnamesi keşide edildiğini, bu ayıp ihbarında karşı tarafa sözleşmedeki taahhütleri hatırlatılmış; karşı tarafın kurduğu sistemdeki gizli ayıbın giderilmesi istenmiş, aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiğini, müvekkili şirket, karşı taraf ile okuldaki ısıtma-soğutma ve kanal projelerinde oluşan teknik problemlere ilişkin defalarca iletişim kurup problemleri çözmeye çalışmıştır akabinde karşı taraf okulu ziyaret etmiş ve yaptıkları işlemlerde çok büyük eksiklikler olduğunu kabul ettiklerini, vermiş oldukları hizmet sonucunda oluşan ayıpları -20.000-TL bedel karşılığında düzeltmeyi, iyileştirmeyi önerdiklerini, karşı tarafın eksik ve hatalı vermiş olduğu hizmetten dolayı müvekkili şirketin ayıplı hizmeti iyileştirme ve düzeltme konusunda sözleşmenin dışında ayrıca bedel karşılığı hizmet vermesi haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu sebeple müvekkili şirket, karşı tarafın önerdiği teklifi kabul etmediğini, müvekkil şirket özel bir eğitim- öğretim kurumu olarak faaliyet gösterdiği için bahse konu teknik problemleri en kısa sürede iyileştirmek zorunda olduğundan .... Havalandırma Sistemleri firmasından bahse konu sorunların iyileştirilmesi için teklif almak zorunda kaldığını,
... Havalandırma Sistemleri firmasından almış olduğu bahse konu ayıplı hizmetteki hataları ve gerekli tadilatlara ilişkin teklif ... Havalandırma Sistemleri firması eksik ve hatalı verilmiş olan ayıplı hizmetin 18.333,07-TL bedel karşılığı düzeltilebileceğini teklif formunda belirtildiğini, bilirkişi raporunda “Prizmatik galvaniz temiz hava üfleme kanalı ile yürüme yolu dizaynının uygun olmaması nedeniyle ana kanaldan menfeze bağlantıyı sağlayan yalıtımı alüminyum flexibe borudan hava kanallarından üfleme havasında direnç oluşturarak yeterli temiz hava üflemesine engel olabilecek nitelikte keskin dirsek ve Sler kullanılarak ve gereğinden oldukça uzun kullanıldığı ' ana hava kanalından menfezlere bağlantıyı sağlayan yalıtımlı alüminyum flexible boruların montajının sızdırmazlığı sağlayacak şekilde yapılmadığı temiz hava üfleme kanallarının birbirine flanşlı olarak bağlandığı, ancak bağlantı yerlerinden aşırı hava kaçakları olduğu, bu nedenle salona yeterli hava üflemesinin sağlanamadığı “ raporda belirtilen ve isınma ve soğuma sisteminin tam kapasite çalışmasını engelleyen bütün hataların kullanılan malzeme ve montajdan kaynaklandığı bu nedenle bütün kusurun davalı yanda olduğu anlaşıldığını, raporda sorunun, tüm revizyon malzeme ve işçilik dahil KDV hariç 15.850,00-TL bedelle çözülebileceği kanaatinde olduklarını, söz konusu bedelin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ettiklerini, mahkemenizce de yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde söz konusu durum açık bir şekilde tespit edileceğini, davalı yan ile arabuluculuk görüşmelerinde de konuşulmuş ancak hiçbir şekilde iyiniyetli olarak ve sorunun çözümü için bir adım atılmadığını, arabuluculuk ilk oturumunda kendisi ile yapılan telekonferans görüşmelerinde müvekkili şirket ile iletişime geçeceğini belirtmişse de buna ilişkin herhangi bir girişimde bulunulmadığını, arabuluculuk son tutanağında davalı yanın imzası her ne kadar eksik olsa da görevli arabulucu tarafından davalı yanın da imzasının tamamlandığı son tutanak arabuluculuk bürosuna teslim edildiğini, davanın kabulü ile 15.850,00-TL ayıp ihbarı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yaşanan ticari itibar kaybına ilişkin tazminat talepleri saklı kalmak kaydı ile yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanca "okul adresinde" ısıtma, soğutma ve kanal projelerine ilişkin yapılan işlerin ayıplı, hatalı ve eksik olması buna karşın şirketteki eğitim ve öğretim faaliyetlerinin de devam etmesi için sistemin bir an önce düzeltilmesi ihtiyacı dikkate alınarak delil tespitinde belirtilen bedel olan 15.850,00-TL'nin müvekkilinden alınması talep edilmiş ise de, davacının taleplerinin kabulü mümkün olmadığını, aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davacı yanca yasal süreler içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığından hak düşürücü sürelere tabi ayıba bağlı hakları da ortadan kalktığını, davacı yanca, bu davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, re'sen dikkate alınması gereken hak düşürücü süre yönünden itirazlarının kabulü ile dava şartlarından olan hak düşürücü süre yönünden davacı yanın davasının öncelikle usulden reddine karar verilmesini, davacı ... Özel Eğitim İşletmeleri A.Ş. Tarafından müvekkili ... Makina Müh.Ltd.Şti. ile 27.04.2015 tarihinde Hizmet Taahhüt Sözleşmesi'nin imzalanmış olduğu beyan edilmiş ise de, müvekkili şirketin davacı yan ile arasında davaya konu imzalı sözleşme bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından dava dilekçesi içerisinde "... Mahallesi ... Sokak No:... Karşıyaka/İZMİR" adresindeki okul binasında yüklenici olarak ifa edilen iş hakkında ... İnş.San. Ve Tic.A.Ş. İle sözleşme imzalandığını, bu sebeple husumet itirazlarının kabulü ile davacı yanın davasının husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesini, aleyhe kabul manasında gelmemek kaydı ile 2015 yılında imzalanan sözleşmeye istinaden davacı yanca gizli ayıba dair Karşıyaka ... Noterliği'nin 24.09.2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiş olduğu beyan edilmiş ise de, davacı yanın haksız ve kötü niyetli taleplerinin kabulü mümkün olmadığını, sözleşmeye dair işin tamamlanmasından, garanti sözleşmesinin süresi dolduktan ve yasal süreler geçtikten sonra gizli ayıbın varlığını ileri sürerek müvekkilinden alacak talep etmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, gizli ayıp, sözleşmeye konu eserde basit bir muayene ile tespit edilemeyen, çıplak gözle görülüp saptanamayan, kullanım sırasında ortaya çıkan veya kullanım sırasında gelişen durum nedeniyle ortaya çıkan ayıp olup, bu ayıplarla ilgili TBK’nun 474/3. maddesi hükmü gereğince eserdeki ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde iş sahibinin gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, bildirmezse eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı belirtilmek suretiyle gizli ayıplar yönünden de iş sahibine ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin yükleniciye ayıbı ihbar etmek yükümlülüğü getirilmiş olup, aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı yanca süresi içerisinde müvekkili şirket bilgilendirilmediğinden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, 27.04.2015 tarihli sözleşme ek sözleşme olup, müvekkilinin yüklenici olarak, işveren Keremoğlu İnşaat San.Tic.A.Ş.'ye işbu sözleşme kapsamında; kalorifer tesisatı yarım kalan işleri, VRV tesisatı yarım kalan işleri, havalandırma tesisatı yarım kalan işleri, yangın tesisatı yarım kalan işleri yapılacağı kararlaştırılmış olup, müvekkili şirket tarafından bu sözleşmeden kaynaklı tüm edimleri eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirilmiş olup, aksi yöndeki beyanların kabulünün mümkün olmadığını, davalı yanca, müvekkili şirket tarafından sözleşme gereğince yerine getirilen edimler çok uzun bir süre boyunca kullanılmış ve müvekkiline bu hususta her hangi bir olumsuz dönüş olmadığını, davacı yanca, müvekkilei şirket ile irtibata geçtiklerinde ise müvekkil şirketçe iyi niyetle okula gidilmiş ve davalı yanca düzenli olarak yapılması gereken bakımların hiç birinin yapılmamış olduğu, sistemde elektrikçiler vs kişiler tarafından gerçekleştirilen deformasyonların mevcut bulunduğu görülmüş ve davacı yanın kendi kusurundan kaynaklı, müvekkiline zamanında bildirmediği devam eden aksamaların, garanti süresinin bitmesinden dolayı, gerekli tamiratların ücreti mukabilinde yapılabileceği hususu belirtildiğini, davacı yanca, müvekkilinden biten iş sonrası, aradan uzun yıllar geçtikten sonra tamamen kendi kusur ve ihmali dolayısı ile yaşanan, zamanında müvekkiline bildirmediği aksaklık nedeni ile ücretsiz hizmet beklemesi hayatın olağan akışına aykırı olup, kötü niyetli olduğunu, davacı yanca, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.İş .../... K. Sayılı dosyasında alınan 28.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edilen hususlarda müvekkilinin kusuruna dayandığı yönündeki beyanları kesinlikle kabul etmemekle beraber, raporda müvekkili şirkete kusur izafe edilmemesine rağmen davacı yanca aksi yönde beyanda bulunularak mahkemenin yönlendirilmeye çalışıldığını, bahse konu rapor içerisinde müvekkili şirketçe hangi işlerin yapıldığı ve yapılan işlerden hangilerinin ayıplı, hatalı ve eksiklik bulunduğu hususu ayrıntılı incelenmediğini, ayrıca davacı yanın iddialarına dayanak keşif yokluklarında yapılmış olup, keşif sonrası hazırlanan bilirkişi raporu da kendilerine tebliğ edilmediğini, keşif ve bilirkişi raporuna karşı itirazları saklı tutarak davacı yanın beyanlarını kabul etmediklerini, davacı yanca zamanında bakım ve onarım yaptırılmayarak,bizzat kullanıcı hatasından kaynaklı problemler dolayısı ile müvekkili tarafından sözleşme gereğince yapılan iş hakkında garanti süresinin sona ermesinden sonra uzun bir mühlet geçmiş olmasından dolayı davacı yanın süresi içerisinde müvekkiline bildirmediği haksız iddiaları hakkında müvekkiline kusur izafe edilmesi mümkün olmadığını, müvekkili lehine re’sen dikkate alınacak nedenlerle, hak düşürücü süre ve husumet nedeniyle davanın usulden reddine, mahkemece aksi kanaatte olunması halinde davacının açmış olduğu işbu haksız ve kötü niyetli davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısının dosyamız davalı aleyhine açmış olduğu tespit talebi olduğu, mahkemece dosyanın bilirkişi heyetine dosyanın tevdi edildiği ve alınan raporda, "....Mahkemenin 31.01.2020 tarihli değişlik iş kararında verdiği, yerinde inceleme yapma yetkisi kapsamında, 22.02.2020 tarihinde tespit talebinde bulunulan ... mahallesi ... sokak No:... Karşıyaka/İZMİR adresindeki okul binasının konferans salonu ve spor salonunda bulunan klima, havalandırma sistemi üzerinde yapılan incelemelerde yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere;
a-Prizmatik galvaniz temiz hava üfleme kanalı ile yürüme yolu dizaynının uygun olmaması nedeniyle ana kanaldan menfeze bağlantıyı sağlayan yalıtımlı alüminyum flexible borudan hava kanallarının üfleme havasında direnç oluşturarak yeterli temiz hava üflenmesine engel olabilecek nitelikte keskin dirsek ve S ler kullanılarak ve gereğinden oldukça uzun kullanıldığı,
b-Ana hava kanalından menfezlere bağlantıyı sağlayan yalıtımlı alüminyum flexible boruların montajının sızdırmazlığı sağlayacak şekilde yapılmadığı,
c-Temiz hava üfleme. kanallarının birbirine flanşlı olarak bağlandığı, ancak bağlantı yerlerinden aşırı hava kaçakları olduğu, bu nedenle salona yeterli hava üflenmesinin sağlanamadığı tespit edilmiştir.
Sorunun çözümü için;
Prizmatik galvaniz temiz hava üfleme kanalı ile yürüme yolu dizaynının uygun hale getirilmesi için temiz hava üfleme kanalı tadilatı gerektiği, bu tadilat sırasında mevcut hava kanalı ve izolasyonunun sökülmesi, tadil edilen hava kanallarının sızdırmazlığı sağlanmış olarak birbirine bağlanması, ana kanal izolasyonlarının tekniğine uygun yapılması, ana kanaldan menfezlere bağlantıyı sağlayan yalıtımlı alüminyum flexible borudan hava kanallarının, en kısa mesafeden, direnç oluşturmayacak şekilde keskin dirsek yapılmadan yeniden montajlarının yapılması gerektiği tespit edilmiş, tüm revizyonlâarın malzeme ve işçilik dahil KDV hariç 15.850,00 TL bedelle, takribi 10 gün içinde yapılabileceği' belirlenmiştir.
Mahkememizce dava konusu uyuşmazlığa ilişkin hasarın meydana geldiği bildirilen alanların ve dava dilekçesinde belirtilen hususlara ilişkin sistemlerin bulunduğu ... Mahallesi ... Sokak No:.../... Karşıyaka/İZMİR adresinde bilirkişi heyeti Elektrik Elektronik Mühendisi ... ve Makina Mühendisi ... ile birlikte keşif yapılmış ve bilirkişi heyetinden alınan 01/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava dosyası içindeki 22.02.2020 tarihinde yerinde inceleme şeklinde yapılan inceleme sonucu düzenlenmiş olan Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyada yer alan Bilirkişi Raporunda tespit edilmiş olan ayıplı işler ile ilgili tüm hususlara aynen katıldıklarını, mekanik tesisat projesinin konferans salonu klima santralinin iç kısmında hava kanallarının ayıplı imalat şeklinde yapıldığı, keşif tarihi olan 02.07.2021 tarihinde de aynı şekilde mevcut olduğu tespit edilen ayıplı işlerin düzeltilmesi için söz konusu raporda belirtilen toplamda KDV hariç 15.850,00 TL bedelin mahalli piyasa rayiçlerine uygun olduğu bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından husumet itirazında bulunulmuş ise de vaki itirazla ilgili davalı ile davacı arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmasa dahi ayıp kaynaklı ihtar ve ihbar ile sorumluluk açısından davalının yüklenici sıfatı ile imalat işini yapan taraf olması hasebi ile sözleşme kaynaklı sorumluluğunun doğduğu kabul edilmiştir.
Ayıbın mahiyeti olarak teknik hususiyetler arz eden imalat ile ilgili sızdırmazlık, hava kaçağı, temiz hava üfleme vb problemlerin açık şekilde bilinip gözlemlenmesinin hem teknik ihtisas gerektirten iş olması, hem de zamana yayılı kullanım ve verimlilik gerektirmesi açısından ayıbın gizli olduğu kabul edilmiş;
Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlığın ısıtma soğutma ve kanal projelerinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, eksik ve ayıplı imalat yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise eksik ve ayıplı imalat tutarının ne olduğu, davacının faiz talep edip edemeyeceği, hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceği noktalarında toplandığı anlaşılmakla; mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi heyetinin mahkememize ibraz ettiği rapora göre dava dosyası içinde onaylı uygulama projeleri bulunmadığı, dava dosyası içeriği ve 5.7.2021 havale tarihli davacı vekili dilekçe eki mekanik tesisat fotokopisi şeklinde 5 sayfalık A4 kağıt boyutlarında onaysız projelerin incelenmesinden;
Davacı vekilinin 15.03.2021 havale tarihli dilekçe ekindeki mekanik tesisat teklif listesinde; konferans salonu klima santrali için AHU-1 14.000 m3/h 46,67 KW, spor salonu klima santrali için KS-1 26.250 m3/h 98,2 KW özelliklerinde olacağı belirtildiği, 02.07.2021 keşif tarihinde yerinde yapılan incelemede KLS marka klima santrallerinin okulun çatı katında montajının yapılı ve çalışır durumda olduğu tespit edildiği, ancak konferans salonu klima santralinin iç tesisatında dava dosyası içindeki 22.02.2020 tarihinde yerinde inceleme şeklinde yapılan inceleme sonucu düzenlenmiş olan Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporu ile uyumlu bir şekilde 22.02.2020 tarihinde yerinde tespit edilmiş olan ayıplı imalatların tümünün mahkememizce 02.07.2021 günü yapılan keşif tarihinde de aynen devam ettiği mahkememizce bilirkişi tespiti yapıldığından davacının davasının kabulü ile; 15.850,00TL.nin 24.09.2019 ayıp ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesisine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
15.850-TL.nin 24.09.2019 ayıp ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.082,70 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 270,68 TL harcın mahsubu ile kalan 812,02 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre takdir ve tayin edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 270,68 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı, 25,00 TL tebligat gideri, 49,50 TL e-tebligat masrafı, 48,50 TL posta masrafı, 1.100,00 TL bilirkişi ücreti, 419,90 TL keşif harcı, 250,00 TL araç ücreti toplamı 2.225,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabulucuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda ,gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince ( 2 ) hafta içerisinde,İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/03/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza