T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/438
KARAR NO: 2023/94
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/09/2020
BİRLEŞEN İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
ESAS KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 19/03/2021
KARAR TARİHİ: 06/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili esas dosyada dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 20/01/2020 tarihli "Taşıma Sözleşmesi"kapsamında edimlerin davalı tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle davalı hakkında İzmir 11.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile 193.897,36 TL bedelli ilamsız icra takibine başlandığını ancak davalının gerekçe göstermeksizin 07/07/2020 tarihinde icra takibine, borca, faize ve faiz oranına haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, haksız davanın feshi nedeniyle zarar gördüklerini belirtip davalının müvekkili nezdindeki 52.953,58 TL alacağı üzerine 20/01/2020 tarihli "Taşıma Sözleşmesi"nin ilgili maddeleri gözönüne alınarak HMK 389 vd.maddeleri gereğince ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ile müvekkili ... arasında 20.01.2020 tarihinde Taşıma Hizmet Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye göre sözleşmenin konusu ... bitmiş ürün, ham maddesi yarı mamül ve yardımcı ürünlerinin ... Torbalı ve Akhisar adreslerinde bulunan deposundan, Kütahya, Eskişehir ve ileride iş bu sözleşme kapsamına alınabilecek diğer adreslerdeki depolarına alınıp yüklendiğini, ... tarafından bildirilecek ... Türkiye genelindeki adreslerine sözleşme koşulları uyarınca taşımacı tarafından taşınması, telim edilmesi ve teslim belgelerinin tukaşa gönderilmesi ile bu işlemler sonunda oluşan nakliye bedelinin ... tarafından taşımacıya ödenmesinin oluşturduğunu, müvekkilinin kısa ... sözleşme mucibince taşıma nakliye işini üstlendiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklı tüm edimlerini ifa ettiğini, nakliye işini gereği gibi yerine getirtiğini ve navlun alacağına ilişkin fatura keşide ettiğini davalı şirkete tebliğ ettiğini, davalı yan tebliğ aldığı faturaya itiraz etmemesine rağmen, İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına konu alacak iddiasını öne sürerek ödeme gerçekleştirmediğini bunun üzerine müvekkil şirketçe fatura alacağına ilişkin İstanbul 37.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı yan haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini ve icra takibi İİK hükümleri gereği durduğunu, ticari anlaşmazlıklara ilişkin getirilen arabuluculuk dava şartı kapsamında müvekkil şirketçe arabuluculuğa başvurulduğunu ancak davalı yanın bu toplantı neticesinde de anlaşmama iradesi gösterdiğini ve son tutanak tutulduğunu süreç anlaşma olmaksızın sonlandırıldığını, müvekkil şirketin sözleşmeden kaynaklı tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı yanın fatura karşılığı borcunu ödememesi ve icra takibine itiraz etmesi kötü niyetli olduğunu iş bu davayı ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, iş bu davanın İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin talebi üzerine mahkememizin 02/10/2020 tarihli verilen ara kararında; HMK'nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları başlığı altında, yalnızca “uyuşmazlık konusu” hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğinin norm altına alındığı, dolayısıyla taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak veya şeyin aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacağı, kanun “uyuşmazlık konusu hakkında” diyerek bu hususa açıkça vurgu yaptığı, hakkında tedbir kararı verilmesi istenilen davalıya ait taşınır ve taşınmaz malların dava konusu olmadığından dolayı haklı ve yerinde görülmeyen ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili esas dosyada cevap dilekçesinde özetle; Corona salgını nedeniyle pandemiden etkilenen sektörler arasında sayılan lojistik sektöründe araç tedariki ve sözleşmelerin ifasının, mücbir sebep nedeniyle imkansız hale geldiğini, müvekkili şirketçe fesih hakkı kullanılmasından önce sözleşmenin değişen şartlara uyarlanmasını teklif etmiş olup, davacı tarafından kabul görmediğini, bunun üzerine müvekkilce verilen hizmetin durdurulduğunu, karşı tarafa derhal durumun bildirildiğini, müvekkilin davacının zararından sorumlu olmadığını, bu nedenlerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.
Dosya uyuşmazlık konularında inceleme yapılması suretiyle SMMM uzmanı ve Taşıma Hukuku alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması için İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı yanın yasal defterlerinin e-defter olduğunu ve yasal süresi içinde beratların verildiğini, sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğunu, davalının takip tarihi olan 07.07.2020 tarihinde alacak bakiyesinin 51.791,45 TL olduğunu, taraflar arasında akdedilen taşıma sözleşmesinin 3.16 maddesinde;“ Taşımacı madde 3.17 de belirtilen sürelerde teslimatı gerçekleştirmek zorundadır. Herhangi bir mücbir sebep nedeni ile gecikme yaşanması durumunda teslim süresi bitmeden ... yetkililerine bilgi verecektir. Gecikme araç veya araç şoföründen kaynaklanıyorsa ve yaşanan gecikme 6 saat veya daha fazla sürecekse, ürünler her türlü masraf taşımacıya ait olmak üzere ve ... yetkililerine bildirilerek onay alınması şartı ile taşımacı tarafından başka bir araca yüklenerek teslimat en kısa sürede gerçekleştirilecektir.“ olarak belirtildiği, küresel çapta yaşanan COVİD 19 virüsü Dünya Sağlık Örgütü tarafından 11.03.2020 tarihi itibarı ile pandemi olarak ilan edildiği, yukarıda sözleşme de 3.16 madde de belirtildiği üzere; mücbir sebep nedeni ile gecikme yaşanması durumunda teslim süresi bitmeden taşımacı tarafından ... yetkililerine bilgi verileceğinin belirtildiği, Dünya Sağlık Örgütü tarafından da 11.03.2020 tarihi itibarı ile pandemi ilan edilmesi ve bu pandeminin Lojistik sektörü de dahil olmak üzere birçok sektörü olumsuz olarak etkilemekte olduğunun bilindiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin de başlangıç tarihinin 20/01/2020 olması nedeni ile yapılan sözleşmenin çok büyük kısmının pandemi sürecinde kaldığı, dolayısıyla taşımacı olan davalının; taşıtan olan davacıya belirtilen zamanda araç tedarik edememesinin, heyetimizce pandemi dolayısıyla mücbir sebep kapsamında sektörde yaşanan olumsuzluklar kapsamında değerlendirilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya, kök rapora itiraz üzerine ek rapor alınması için bilirkişilere tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyet ek raporunda özetle; taşımacı olan davalının taşıtan olan davacıya belirtilen zamanda araç tedarik edememesinin, heyetlerince pandemi dolayısıyla mücbir sebep kapsamında, sektörde yaşanan olumsuzluklar kapsamında değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacının defterleri incelenmek suretiyle dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın incelemeye 2019-2020 ve 2021 yılı e-defterlerini ibraz ettiğini, davacının defterlerinin usulüne uygun olduğunu, davalının borç hesabına göre; taraflar arasındaki ilişkinin 22/04/2019 tarihinde başladığının görüldüğünü, 2019-2020 yılları arasında toplam 19 adet fatura karşılığında toplamda 961.186,34 TL'lık açık hesaba dayalı borç taahhuku yapıldığını, buna karşılık olarak 910.571,93 TL'lik ödemenin davalıya banka yoluyla yapıldığını, dava konusu faturanın kayıtlarda bulunduğunu ancak diğer takip konusu fatura olan 192.720,31 TL bedelli faturanın kayıtlı olmadığını, takip tarihi olan 01/07/2020 tarihi itibariyle davacının davalıya 50.614,41 TL borcunun olduğunu, araç temin edilmemesinden dolayı tahakkuk ettirdiğini, 192.720,31 TL bedelli faturanın daha sonradan iptal ettirilerek, defterlerden silindiğini, bu fatura bedeli eklendiğinde ise bu kez davacı şirketin davalı nakliye şirketinden 142.105,90 TL alacaklı olduğunu, Covid dönemi ve tedbirleri dolayısıyla; davalının mücbir sebebe dayanan fesih hakkını kullandığına ve önelsiz feshin yerindeliğine karar verilmesi halinde ise davacının takip konusu 1.177,05 TL bedelli faturayı tahakkuk ettirmesinin de yerinde olmayabileceği, bu durumda ise davalı/birleşen dava davacısı ... Lojistik şirketinin birleşen dava davalısı ...'tan 51.791,46 TL alacaklı olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce deliller toplanmış; İzmir 11.İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip sayılı dosyasının mahkememize gönderildiği, İzmir ... ... Sitesi yönetimine yazılan müzekkereye cevabın geldiği, cevapta özetle Covid 19 tedbirleri kapsamında siteye girişlerinin kontrollü ve kısıtlı olarak yapılmasına ilişkin yönetim kararı alındığının ve kararın ekte gönderildiği anlaşılmıştır.
Dava itirazın iptali davasıdır.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dosyadaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı aleyhine başlattığı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine yönelik talebi karşısında, davalı tarafça ileri sürülen zarar ile illiyet bağının bulunup bulunmadığı, Covid 19 salgını nedeniyle, tedarik işleminin imkansız hale geldiği, fesih hakkı kullanılmadan önce davacı tarafa sözleşmenin uyarlanması talebinde bulunduklarını ancak davacı tarafın kabul etmediğini, davanın bu nedenle de esastan reddi ve davalının, karşılık davası içinde yapılan yargılama da taraflar arasında yapılan 20/01/2020 tarihli Taşıma Hizmet Sözleşmesi kapsamında; Covid 19 Salgın Hastalığın davalı şirket açısından edimlerini yerine getirmesine engel teşkil edip etmediği ve bu süreçte mali tablosundaki değişiklikler kar zarar dengesi için alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı ... Lojistiğini 2019 yılında 378.702.082,75 TL iken 2020 (Pandemi Dönemi de dahil) 559.797.348,23 TL dönen varlığa sahip olduğu, duran varlıkla için ise 2109 yılı 99.081.940,86 TL 2020 yılında ise 141.510.335,19 TL, Aktif toplamları ise 2019 yılı 477.784.023,61 TL, 2020 yılı ise 701.307.683,42 T.L, kısa vadeli borçları ise aynın yıllar için 437.371.916,75 TL iken 2020 de 325.460.093,78 TL olarak hesap edilmiştir. Taraflar arasında yapılan sözleşme pandemi süreci içesinde yer alsa da yaşanılan bu salgın hastalığın mücbir sebep olarak kabul edilse de bu mücbir sebebin davalı ... şirketi bakımından da olumsuz etkileri olması ve bu süreçte etkilenmesi ve bunu da haklı bir sebep olarak ileri sürülüp sözleşmenin feshi için geçerli bir sebep oluşturması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunun 2. maddesine göre herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Şirketin mali tablosunu göre pek çok kalemlerde bir önceki yıla göre 2020 yılında şirketin mali durum tablosunun daha iyi olduğu ve pandemi sürecinden de olumsuz etkilenmediği, pandemi sürecini mücbir sebep olarak da davalı ... bakımından mali tablosu kapsamında kabul edilemeyeceği kanaati hasıl olmakla alınan bilirkişi raporunda ki hesaplamalara da itibar edilmekle asıl dava bakımından davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptali ve takibin devamına, alacak likit niteliği taşıdığından %20 icra inkar tazminatına fazlaya ilişkin talep ile birleşen davanın reddine yönelik aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
11-a)Asıl davanın kısmen kabulüyle İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında asıl alacak 142.105,90 TL'nin takip tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte, takibin bu kısım ve miktar bakımından kısmen iptaline ve takibin kısmen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
b)Alacak likit nitelik taşıdığından alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalı karşı davacıdan alınıp, davacı karşı davalıya verilmesine,
2-Birleşen davacının davasının reddine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması lazım gelen 9.707,25 TL nispi harçtan peşin alınan 2.341,80 TL harcın tahsili ile eksik kalan 7.365,45 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafça sarf edilen 2.396,2 TL harç masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından işbu dava nedeniyle sarf edilen bilirkişi ücreti, tebligat-posta masrafı olmak üzere toplam 1.912,75 TL yargılama giderininden davanın kabul/red oranına göre 1.401,84 TL'sinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca takdir ve tayin edilen 22.315,89 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından red edilen kısım için tayin ve takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ancak sarf edilmeyen gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde taraflara resen iadesine,
7-1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması lazım gelen 179,90 TL maktu harçtan peşin alınan 639,55 TL harcın tahsili ile eksik kalan 459,65 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafından yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından red edilen kısım için tayin ve takdir edilen 9.200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı'ya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ancak sarf edilmeyen gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde taraflara resen iadesine,
6-1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davacıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek davacı karşı davalı vekilinin ve davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı okunup usulden anlatıldı.
06/02/2023
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza