T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/52 Esas
KARAR NO: 2023/637
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 22/01/ 2020
KARAR TARİHİ: 12/07/2023
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı ile davalı ... Ltd. Şti. arasında tanzim olunan 15.08.2018 tarihli satın alma sözleşmesi gereğince davalının "... Foça/İzmir” adresindeki işyerinde sadece davacı şirketin pazarladığı ürünleri (..., ..., ...) satmayı, diğer rakip ürünleri (..., ...) satmamayı, bulundurmamayı, tanıtımını üstlenmemeyi, reklam niteliği taşıyan mamul ve malzemelerini kullanmamayı, işletmeyi devretmemeyi, kapatmamayı, bizzat çalıştırmayı taahhüt ettiğini, sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiği takdirde 28.000,00 USD cezai şartı nakten ve def'aten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davacı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiğini, davalının ise işyerinde davacı şirketin ürünlerini satmadığını, bulundurmadığını, rakip firmaların ürünlerinin (...) satışını yaptığını ve reklam niteliği taşıyan mamul ve malzemelerini kullandığını, sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, bu durumun Foça Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında tespit olunduğunu, davalı ...'in 15.08.2018 tarihli müşterek borçlu müteselsil kefil senedi ile davalı şirketin davacı şirkete karşı sözleşmelerden, diğer taahhütlerden, Kanundan ve benzeri nedenlerden dolayı doğmuş, doğacak her türlü borçlarının 140.000,00 TL'lik kısmını müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini beyan ederek 28.000,00 USD cezai şartın dava tarihinden itibaren tahakkuk edecek en yüksek döviz mevduat faizi ile birlikte (fili ödeme tarihindeki MB döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının) davalılardan (.... müşterek borçlu müteselsil kefalet tutarı olan 140.000-TL ve bunun ferilerinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesiyle; taraflar arasında akdedilen 15.08.2018 tarihli satın alma sözleşmesinin Borçlar Kanununa aykırı olduğunu, sözleşmenin bir kısmı boş şekilde davalılara imzalatıldığını, bu nedenle sözleşmenin tek nüsha olarak düzenlendiğini, matbu olan maddeler dışındaki çoğu el yazısı maddelerin sözleşmeye sonradan eklendiğini, tahrifat yapıldığını, sözleşmenin ve sözleşme teminatı olarak icra takibine konu edilen bononun boş olarak davalılara imzalatıldığını, davacı şirketin kusuruyla ve haklı nedenlerle işyerinin kapatılması üzerine sözleşmenin boş kısımları doldurularak, daha önceki yazılanlar tahrif edilerek davalı şirketin taahhütlerinin arttırıldığını, sözleşmenin 9. maddesine sonradan yazılan tutarın boş senede de yazılarak senedin İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile işleme konulduğunu, dava konusu sözleşmenin yok hükmünde olduğunu, tek taraflı matbu şekilde hazırlandığını, davalı şirkete müzakere imkanı tanınmadığını, sadece bir tarafa borç yüklediğini, davacı şirket sözleşmenin uygulandığı süre boyunca bir çok ürünü tedarik edemediğini ve davalı şirketin rakipleri ile rekabet etmesini engellediğini, cezai şart istenmesinin mümkün olmadığını, davalı şirketin sözleşme uyarınca kendisine yüklenen taahhütleri yerine getirdiğini, sözleşme ile kendisine yüklenen asgari limitlerin çok üzerinde satış yaptığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce deliller toplanmış, Foça Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ve İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, satın alma sözleşmesinin ihlal edilmesi nedeniyle cezai şart istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı ... Restoran Kafe Bar Turizm Tic. Ltd. Şti. arasında 15.08.2018 tarihli satın alma sözleşmesinin akdedildiği, davalı ....'in sözleşmeye kefil olduğu, kefaletin geçerlilik şartlarının taşıdığı, tarafların kabulünde olan satın alma sözleşmesinde sözleşmenin 5 yıl için geçerli olduğunun düzenlendiği, sözleşme ile davalı şirketin davacı şirketin pazarladığı biraları satmayı ve bulundurmayı, rakip ürünleri satın almamayı, bulundurmamayı, tanıtımını üstlenmemeyi rakip firmaların ürünlerinin reklam niteliği taşıyan mamul ve malzemelerini bulundurmamayı işletmeyi açık tutarak bizzat çalıştırmayı, kapatmamayı, başkalarına devretmemeyi kabul ettiği, sözleşmede sözleşme şartlarına uyulmadığı takdirde davalı şirket tarafından 28.000,00 USD cezai şart ödeneceğinin düzenlendiği, Foça Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile yapılan keşif ve incelemede davalı şirket adresinde davacı şirkete ait hiçbir ürün ve tanıtım materyaline rastlanmadığı, ... grubuna ait içecek markalarının işyerinde bulunduğu ve bu markanın reklam ve tanıtım materyallerinin kullanıldığının tespit edildiği, davalı şirketin sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı, davacının sözleşme gereğince cezai şartı isteyebileceği anlaşılmakla cezai şarttan, Türk Lirası’nın mevcut ekonomik koşullarda aşırı değer kazanan USD karşısındaki değer kaybı da dikkate alınarak davalıların ekonomik mahvına sebep olabilecek nitelikte yüksek cezai şarttan %40 oranında indirim yapılarak davalı .... yönünden kefalet limiti ile sınırlı olmak üzere davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, davacının dava açarken cezai şarttan indirim yapılacağını bilemeyecek durumda olması nedeniyle reddedilen cezai şart bakımından davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 09.12.2015 tarih ve 2015/1275 Esas 2015/16543 Karar sayılı ilamı) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile; 16.800,00 USD cezai şartın fiili ödeme günündeki Merkez Bankasınca belirlenen efektif satış kuru karşılığı üzerinden TL ile ödenmek kaydıyla 3095 sayılı Kanun 4/a maddesi gereğince dava tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlı 1 yıllık USD ye uygulanan en yüksek yıllık faizi ile birlikte davalılardan , davalı ....'in sorumluluğu asıl alacak yönünden 140.000,00 TL kefalet limiti ile ve dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sınırlı olmak kaydıyla müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alınması gereken 6.816,79 TL harçtan peşin alınan 2.821,21 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.995,58 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından işbu davada sarf edilen 2.883,41 TL harç, 156,75 TL tebligat, posta ücreti olmak üzere toplam 3.040,16 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 15.966,72 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/07/2023
Katip...
¸e-imza
Hakim...
¸e-imza