T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/555
KARAR NO: 2022/406
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2017
BİRLEŞEN İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
DAVA : İstirdat(Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/12/2017
KARAR TARİHİ: 09/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verdiği asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalıdan olan alacağının tahsili için 13/08/2018 tarihinde İzmir 10.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borcun ödenmediğini, davalı borçlu ...'nın borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu bu nedenle İzmir 10.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, itirazında haksız ve kötü niyetli olan davalının % 20 icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E-K sayılı yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize tevzi edildiği ve mahkememizin ... E. Sırasına kaydının yapıldığı, İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E-K sayılı dosyasının İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E-K sayılı dosyası ile birleştirme kararı verildiği ancak birleştirme kararı verilen İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E-K sayılı dosyanın kesinleşmesinin İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E-K sayılı dosyasındaki verilen yetkisizlik kararından sonra olduğu ve Mahkememize 28/10/2020 tarihli üst yazı ile gönderildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verdiği birleşen dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin fren sistemi ürettiğini ve ... San.ve Tic.AŞ'nin de Otomotiv/fren/yedek parçası satışı yapması nedeniyle müvekkili şirketin davalıdan fren balatası almak için davalı şirkete avans çekleri verdiğini ve bunun karşılığında da çeşitli zamanlarda davalıdan fren balatası satın aldığını ve böylece taraflar arasında ticari ilişki kurulduğunu ancak uzun bir zamandır müvekkil şirketin sipariş vermesine rağmen davalı yanın bu siparişleri müvekkile göndermediğini ve yapılan görüşmelerde olumlu sonuç vermediğini, davalıya peşin olarak ödenen ve şirket ticari kayıtları ile davalıya fazladan ödendiği tespit edilen 27.979,22 TL fazla ödemeye karşılık mal teslim etmesini ya da bu fazla ödemenin iade edilmesini talep ettiğini ancak davalı ...'ın ödeme yapmadığı gibi bu bedel karşılığında da hiçbir mal teslim etmediğini, bu sebeple davalı ... aleyhine İstanbul Anadolu 9.ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile borçlarının olmadığının tespiti ile yapılan fazla ödemenin istirdatının talep edildiğini, dava konusu ödemesi yapılan çekin şirket kayıtlarında olmasına rağmen keşide günü geldiğinde bulunamaması nedeniyle keşide günü ivedilikle ticaret mahkemesine başvurulduğunu ve çekin ödemeden men edilmesini talep ettiğini ve böylece çeke ödeme yasağı kararı aldığını ancak keşide gününden sonraki sabah ...'in müvekkili araması ile çekin davalı ... tarafından ...'e verildiğini, hamilinin müvekkili olduğu 27/11/2017 keşide tarihli, ... seri nolu, 80.000 TL bedelli dava konusu çekin kendilerinde bulunduğunu ancak çeki bankaya ibraz ettiklerini derhal ödenmez ise 3.kişi sıfatı ile ihtiyati haciz kararı alınacağını ve müvekkil banka hesaplarının haciz edilerek bloke konulacağını bildirdiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında olduğunu, bakiye kalan 60.000 TL ödemesi gerektiğini ve ... Bankası hesabına yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin davalı ... Şirketi'nin sehven 80.000 TL bedelli çeki teslim ettiğini ve bu çek bedeli karşılığı zaten davalı ...'dan herhangi bir mal da almadığını kaldı ki bu bedelden önce de açılan dava ile de davalı ...'ın müvekkiline 27.000 TL de bu çek ödemesinden önce fazla ödeme yapılmasından dolayı da borcunun bulunduğunu, müvekkilinin davacının davalıya borcu olmadığının tespiti ile davalıya karşılığında ne mal ne de nakden alacağını alamadığı, fazladan verilen 27/11/2017 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 80.000 TL bedelli çekin ödeme gününden işleyecek ticari temerrüt faizi ve tüm ferileri ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir
Davalı vekili İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verdiği birleşen cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile diğer davalı ... arasında 06/06/2017 tarih, .... nolu factoring sözleşmesi akdedildiğini, toplam 15 adet fatura alacağını devir ve temlik aldığını, bu fatura alacaklarını müvekkil şirket nezdinde factoring işlemlerine konu edildiğini ve factoring işlemine konu edilen tutar üzerinden de diğer davalı ... Şirketine ön ödeme yapıldığını, yine sözleşmece ön ödemeli factoring işlemi çerçevesinde müvekkil şirkete.... Şubesi'ne ait ... Şti keşideli , 27/11/2017 tarih, 80.000 TL bedelli çekin ciro ve teslim edildiğini, çekin yasal süresi içerisinde muhattap bankaya ibraz edildiğini ve müvekkilşirketin taraf sıfatına haiz olmadığını, tedbir işlemlerinden dolayı işlem yapılamadığını, davacı şirketten çek bedeli talep edildiğinde ise müvekkil şirketin hesabına toplam 60.000 TL ödendiğini, dava konusu çek hakkındaki istirdat isteminin yerinde olmadığını, dosyaya sunulan delil ve belgelerden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirketin yapmış olduğu işlemlerin yasa ve yönetmelik esaslarına uygun olduğunu, alacak bildirim formu çek tevdii bordrosu ve faturaların mevcut olduğunu, davacı şirket yönünden istirdat talepli davanın İİK da aranan şartlarının da oluşmadığını, müvekkil factoring şirketine karşı açılmış olan ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
Asıl dava; taraflar arasında davacı tarafından davalıya karşı alacağın temlikine ilişkin sözleşmeye dayalı olarak yapmış olduğu icra takibinde alacaklı olup olmadığı, davalının takip konusu borçtan sorumlu olup olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.
Birleşen dava; davacı şirket ile aracı şirket arasında fren balata satımı hususunda anlaşma olup olmadığı, 80.000 TL çek bedelinin fazladan ödenip ödenmediği hususlarında ihtilafın bulunduğu ve bu bedelin istirdatına ilişkin istirdat davasıdır.
Mahkememizce SMMM uzmanı bilirkişiden rapor alınmak üzere talimat yazıldığı, İstanbul Anadolu 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında alınan ayrıntılı ve gerekçeli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile Davacı Şirketin Usul ve Yasaya Uygun tutulduğu tespit olunan Ticari Defter ve Kayıtları ile Dayanak Belgeleri üzerinde Talimatta belirtilen Görev tanımımla sınırlı yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, davacı Şirketin Davalı Şirketten Ticari Defter Kayıtları itibarıyla Toplam 107.979,22 TL avans alacaklısı durumunda bulunduğu, buna göre, davacı Şirketin Esas Davada 80.000,00 TL menfi tespit, birleşen davada 27.979,22 TL istirdat talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazları kapsamında ... şirketinin ticari defterleri üzerinde inceleme yapmak üzere bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen ayrıntılı ve gerekçeli bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile Davacı ve Davalılardan ... A.Ş.'nin Usul ve Yasaya Uygun tutulduğu tespit olunan Ticari Defter ve Kayıtları ile Dayanak Belgeleri üzerinde Talimatta belirtilen Görev tanımımla sınırlı yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, davalılardan ... A.Ş.'nin Davalı ... A.Ş.'den Ciro yoluyla almış olduğu Dava konusu 80.000.-TL Bedelli Çeki, Davalı ... Şirketince Davacı ... Şirketi adına düzenlenmiş Satış Faturalarından kaynaklanan Alacağın Devir ve Temliki karşılığında almış bulunduğu, dolayısıyla, Davalı ... tarafından Dava konusu Çeke ilişkin yapılan Alacak Devir, Temlik ve Çekin Vadesinde tahsili işlemlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, diğer Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yönünden ise 05.08.2021 Tarihli Kök Raporumuzda yer verdiğimiz Tespit, görüş ve kanaatlerin geçerli olduğu, davacı ... Şirketinin Davalı ... A.Ş.'den Ticari Defter Kayıtları itibariyle toplam 107.979,22 TL avans Alacaklısı durumunda bulunduğu, Davalı ... tarafından kaşe/imza tatbik edilmek suretiyle dosyaya sunulmuş bulunan 2017 Yılı Muavin Hesap Ekstresinin Davacı Şirket Ticari Defter kayıtlarını ve 107.979,22 TL Alacak Bakiyesini teyit ettiği, buna göre, davacı Şirketin Davalı ... A.Ş'den Esas Davada 80.000,00 TL Menfi tespit, birleşen Davada 27.979,22 TL istirdat alacaklısı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 02/03/2022 tarihli celsesinde davacı vekilinin dosyada iki tane davalı vardır. Bunların arasındaki ilişki temlik ilişkisidir. Temlik edene ileri sürdüğümüz bütün defiilerin temlikk alana da ileri sürüldüğünden davanın kabulüne karar verilsin, ayrıca esas hakkında yazılı beyanda bulunacağız" şeklinde, davalı vekilinin ise "bizim için de bilirkişinin belirlediği miktar hususunda bir ihtilaf yok bu miktar bakımından dava sonuçlandırılabilir, ayrıca esas hakkında beyanda bulunacağız" şeklinde beyanda bulunduğu ve beyanını imzasıyla onayladığı anlaşılmıştır.
Dava; asıl davada menfi tespit, birleşen dava istirdat istemine ilişkindir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafından davalıya karşı alacağın temlikine ilişkin sözleşmeye dayalı olarak yapmış olduğu icra takibinde alacaklı olup olmadığı, davalının takip konusu borçtan sorumlu olup olmadığı, birleşen dava yönünden ise davacı şirket ile aracı şirket arasında fren balata satımı hususunda anlaşma olup olmadığı, 80.000 TL çek bedelinin fazladan ödenip ödenmediği noktalarında toplandığı anlaşılmakla, mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında yazılı bir Sözleşmeye dayalı olmaksızın ve 2017 Yılı öncesinden süre gelen mal Alım/Satımına dayalı ve Açık Cari Hesap şeklinde sürdürülen bir Ticari ilişki bulunduğu, işbu Ticari İlişki kapsamında, Davacı Şirketçe Davalı Şirkete ileri vadeli Avans Çekleri keşide edilmek suretiyle yapılacak mal alım bedellerinden düşülmek üzere Avans ödemesi yapıldığı ve Davacı Şirketin Ticari Defter Kayıtlarında; 2016 Yılından Devir gelen 8.606,27 TL Avans alacağı ile 27.02.2017 Tarihinde Çek Çıkış Bordrosu ile Davalı Şirkete keşide edilmiş beheri 80.000.-TL olan Toplam 400.000.-TL Toplam Tutarlı 5 Adet ileri vadeli çek keşide edilmiş bulunduğu, davacı Şirketçe Davalı Şirkete keşide edilen ileri vadeli Avans Çeklerine ilişkin olarak Davalı Şirketçe Davacı Şirkete Muhtelif tarih ve Tutarlarda Mal Satışları gerçekleştirilmiş olduğu ve bu satışlara ilişkin Faturaların Davalı Şirketten Alış olarak hem Ticari Defterlerde Avans Alacaklarından mahsup edilmek üzere kayıt altına alındıkları, hem de ilgili Dönem BA formu Beyanlarında Davalı Şirketten Mal Alımı olarak beyan edilmiş oldukları, davacı Şirketin 2016 Yılından Devir gelen 8.606,27 TL ve 27.02.2019 Tarihinde keşide ettiği 400.000.-TL olmak üzere Toplam 408.606,27 TL Avans Alacağına karşılık, davalı Şirketçe Davacı Şirket adına Muhtelif Tarih ve tutarlarda olmak üzere Toplam Tutarı KDV Dahil 300.877,11 TL olan 42 Adet Mal Satış Faturası (Açık Fatura) düzenlemiş, davacı Şirketin bu Mal Alımlarının 250,07 TL' lık kısmı için 2 Adet İade faturası düzenleyerek davalı şirket adına borç kaydettiği, davacı şirketçe davalı şirkete yapılan Avans Ödemelerinden davalı şirketçe davacı şirkete yapılan Mal Satışları Mahsup edildiğinde 408.606,27 TL Avans Alacağı-300.877,12 TL Mal Alışı + 250,07 TL Alış İadesi=) 107.979,22 TL avans Alacak Bakiyesinin kaldığı ve bu bakiyenin mevcudiyetini koruyarak 2018 Yılına Devir edildiği Ticari Defter kayıtlarından tespit edildiği, mahkememizin 09/05/2022 tarihli celsesinin kısa kararında sehven asıl davada ve birleşen davada başlıklarının ters yazıldığı, asıl dava miktarının 27.979,22 TL olduğu ve birleşen dava miktarının ise 80.000 TL olduğu, kısa karardaki bu yanlışlığın düzeltilmesi gerektiği anlaşılmakla birleşen davada davacının davasının davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi bakımından kabulü ile; 80.000 TL borçlu olmadığının tespitine, diğer davalı ... bakımından ise; 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi gereğince 9/3 son gereğince kambiyo senedi iktisap ederken borçlunun zararına hareket ettiği ve çeki kötü niyetli iktisap ettiği ispatlanamadığından reddine, asıl davada davacının davasının kabulü ile 27.979,22 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-ASIL DAVADA;
Davacının davasının KABULÜ İLE ; 27.979,22 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
BİRLEŞEN DAVADA;
Davacının davasının davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi bakımından KABULÜ İLE; 80.000 TL borçlu olmadığının tespitine, diğer davalı ... bakımından ise çeki kötü niyetli iktisap ettiği ispatlanamadığından REDDİNE,
2-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
A-Alınması gereken 1.911,26 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 1.366,20 TL nispi harcın mahsubu ile kalan 545,06 TL harcın davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsili ile, Hazineye irat kaydına,
B-Davacı tarafından iş bu davada sarf edilen 1.582,2 TL yargılama giderinin davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak, davacıya verilmesine,
C-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre davanın kabul oranına göre takdir ve tayin edilen 1.582,2 TL vekalet ücretinin davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,
D-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde resen iadesine,
3-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
A-Alınması gereken 5.464,8 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 477,82 TL nispi harcın mahsubu ile kalan 4.986,98 TL harcın davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsili ile, Hazineye irat kaydına,
B-Davacı tarafından iş bu davada sarf edilen 1.857,32 TL yargılama giderinin davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak, davacıya verilmesine,
C-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre davanın kabul oranına göre takdir ve tayin edilen 11.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,
D-Davalı ... A.Ş kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre davalı yönünden red olunan miktara göre takdir ve tayin edilen 11.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
E-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde resen iadesine,
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek davacı vekilinin ve davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin yüzüne karşı okunup usulden anlatıldı.09/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır