T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/679 Esas
KARAR NO: 2022/810
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2020
KARAR TARİHİ: 21/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine ... no.lu Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... Seramik İnş San ve Tic A.Ş.“nin faaliyet gösterdiği " ... Cad ... No:... Torbalı
İZMİR” adresindeki fabrikada 26/09/2019 tarihinde elektrik kesintisi ve voltaj dalgalanması meydana geldiğini, anılan elektrik kesintisi ve voltaj dalgalanması sonrasında sigortalının işyerinde bulunan elektrik ve elektronik malzemeler zarar görmüş olup, muafiyet bedellerinin mahsubu ile belirlenen 354.919,89-TL.si zarar tutarı 16/04/2020 tarihinde davacı müvekkili sigorta şirketi'nin sigortalısına ödendiğini, davacı müvekkili şirket hasar bedelini ödemekle mukavele şartlarına ve TTK m. 1472 ve TBK m. 183 hükümlerine göre sigortalısının yerine kaim(halef) olmuş ve sigortalının zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü talep ve dava hakları davacı müvekkili şirkete intikal ettiğini, davacı müvekkili şirket hasar-zarar tutarının ödenmesi için “voltaj dalgalanmasından sorumlu kurum olan” davalıya yazılı bildirimde bulunmuş ve fakat şu ana kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket vekili olarak TTK m. 5/A (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) uyarınca arabulucu yoluna başvurulmuş, toplantılar olumsuz şekilde sonuçlanmış olup, alacaklarının tazmini için işbu dava açma zarureti hâsıl olduğunu, alacaklarının TTK. sigorta hukukuna dayalı kanundan doğan bir ticari alacak niteliğinde bulunduğundan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranıyla, alacağın muaccel olduğu ödeme gününden itibaren ödenmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 354.919,89-TL tazminat alacağının ödeme günü olan 16/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı üzerinden işleyecek temerrüt faizi, Mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile özetle; davacı vekili dilekçesinde; sigortalısı ... Seramik İnş.San. Ve Tic. A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği adreste 26/09/2019 tarihinde elektrik kesintisi ve voltaj dalgalanması geldiğini, işyerinde bulunan elektrik ve elektronik malzemelerin zarar gördüğünü, muafiyet bedellerinin mahsunu ile belirlenen 354.919,89-TL zarar bedelinin sigortalıya ödendiğini, hasar bedelinin ödenmesiyle sigortalı yerine halef olduğunu ve hasar-tazminat bedelinin ödenmesini talep ettiğini, açılan dava ve talep haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olmakla davanın reddi gerektiğini, açılan davanın niteliği bakımından yasanın aradığı süre içinde dava açılmadığını, bu nedenle alacak iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla davanın öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından reddi gerektiğini, davacı sigortalısı özel trafolu abone olup trafonun bakım ve sorumluluğu davacıya ait trafonun özel işletme sorumlusuna ait olduğunu, davacı sigortalısı ... nolu tesisat abonesi ... Seramik İnş. San.Tic. A.Ş. '... Mah. ... Sk. No:... Torbalı/İZMİR' adresindeki işletmesinde, yapılan bağlantı anlaşması gereği kendi özel trafosundan beslendiğini, kendilerine ait özel trafo üzerinden enerji alan aboneler özel trafolu olduklarından, trafoların mülkiyeti, işletme, bakım ve sorumluluğu sigortalıya ait olduğunu, özel trafolu aboneler, özel trafolarının işletilmesi, bakım ve onarımı kendilerine ait olduğundan Elektrik Mühendisleri Odası(EMO) tarafından yetkilendirilmiş ‘Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu' belgesi bulunan bir elektrik mühendisi ile sözleşme yaparak trafo merkezinin işletilmesi, bakımı ve manevralarının yürütülmesi hizmetini bu kişiler aracılığıyla yaptığını, davacı sigortalısı ... nolu tesisat abonesi ... Seramik İnş. San.Tic. A.Ş. '... Mah. ... Sk. No:... Torbalı/İZMİR' adresindeki işletmesinin özel trafolu abone olup olmadığının sorularak bağlantı anlaşmasının ve özel trafonun bakımına ilişkin ‘Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu Hizmet Sözleşmesi'nin hasarın meydana geldiği iddia edilen tarih olan 26.09.2019'u kapsayacak şekilde müvekkil Şirket ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye müzekkere yazılarak celbini talep ederiz. Ayrıca özel trafolu abone olup olmadığının ... Elektrik Perakende Satış A.Ş.'den de sorulmasını talep ettiklerini, özel trafoların işletme bakım ve sorumluluğu müvekkili şirkete ait olmadığına dair birçok emsal karar bulunduğunu, özel trafoların işletme ve bakım sorumluluğu özel trafonun işletme sorumlusu/mühendisine ait olmakla özel trafolu abonelerin hatlarının bakım, işletilmesi ve onarımının özel trafo işletme sorumlusuna ait olduğu ve illiyet bağının kesileceği hususu, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi ve Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin içtihatlarıyla sabit hale geldiğini, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Davalı vekilinin zamanaşımı itirazı nedeniyle mahkememizin 05/04/2021 tarihli duruşmasında "ödeme ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin henüz dolmadığı anlaşıldığından davalının bu yöndeki itirazlarının ayrı ayrı reddine" karar verilmiştir.
Yapılan yargılamada taraf delilleri toplanmış, dosyanın resen seçilecek elektrik-elektronik mühendisi, makina mühendisi, sigorta bilirkişisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, dosya kapsamı, taraf beyanları ve uyuşmazlık noktaları esas alınarak hasarın meydana gelmesinde kusur ve sorumluluk durumu ile meydana gelen hasar tutarı, hasar bedelinin sigorta teminat kapsamında kalıp kalmadığına ilişkin denetime elverişli ve ayrıntılı bilirkişilerin müşterek kök raporlarında;
1.Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... Seramik İnş. San. Ve Tic. A.Ş. arasında ... Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi, 22/07/2019 - 22/07/2020 tarih aralığı için ... caddesi No :... Torbalı/İzmir riziko adresi için akdedilmiştir.
2.Davacı Sigorta Şirketine Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... Seramik San. A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği ... Caddesi No:... Torbalı/İzmir adresindeki fabrikada 26/09/2019 tarihinde (poliçe tarih aralığındadır) meydana gelen hasara ilişkin olarak davacı sigorta şirketi sigortalısına 354.919,89-TL tazminat tutarı ödemiştir.
3.Dosyaya sunulu tüm deliller, taraf beyanları, uyuşmazlık noktaları, hasar fotoğrafları, hasar tutanağı, incelendiğinde hasarlı kartlar elektrik motorları, elektrik arızasından etkilenerek üretime ara verilmesine sebep olduğu kanaat edilen , çalışamaz duruma gelen üretim makinalarının hasar tutanağı ile örtüştüğü görüldü, dava konusu poliçe nezdinde yer alan elektronik cihaz teminatı dahilinde ve hasar tutarının muafiyet bedeli mahsubu ile kesinti tarihinde 354.919,89-TL olduğu kanaat edilmiştir.
4.Kusur ve Sorumluluk Durumu açısından; Fabrikada yapılan incelemede işletmeye ait bir adet trafo merkezi olduğu görülmüştür. Olay tarihinde şebekede OG fider açması nedeniyle 1 saat kesinti yaşandığı belirtilmiştir.Trafo üzerinde yapılan incelemede olay günü ... elektrik tarafından işletme trafosuna gelen gerilim değeri tespit edilememiştir. ... Elk Dağıtım şirketi tarafından verilen gerilim değerlerine bakıldığında değerlerin uygun olduğu görülmüştür. İşletme trafo merkezinde yapılan incelemede topraklama değerlerinin uygun olduğu ve işletme topraklaması baralarında gevşeme yada oksitlenme görülmemiştir. Fabrikada yapılan ölçümlerde yine topraklamanın sorunsuz çalıştığı görülmüştür. Fabrika içindeki akımın dengeli bir şekilde dağıtıldığı görülmüştür. Cihazların elektronik kartların ve bazı elektrik motorların yüksek akımdan dolayı zarar gördüğü tespit edilmiştir. ... Seramik İnş. San. Ve Tic. A.Ş. de meydana gelen hasarın fabrika iç tesisatından kaynaklı olabileceği kanaat edilmiştir.
5.Genel kural itibariyle, Sigortacı yangın sigortası poliçesi kapsamında sigortalısının zararını tazmin ettikten sonra kanuni halefiyet hakkına dayanarak, hasara neden olan zarar sorumlusuna karşı rücu etme hakkına sahiptir. Ancak hasarın nedeni ve kusur durumuna ilişkin yapılan teknik değerlendirmede hasarın sigortalı fabrikanın iç tesisatından kaynaklı olduğu tespit edildiğinden, yukarıda arz edilen mevzuat çerçevesinde davalı kurumun zarar sorumlusu olarak işaret edilemeyeceği ve davacı sigorta şirketinin davalıya karşı rücu hakkının bulunmadığı kanaati hasıl olduğu rapor edildiği bildirilmiştir.
Dosya kapsamına nazaran tarafların bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyanları da değerlendirilerek, yeniden ek rapor alınması için dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; fabrikada yapılan incelemede işletmeye ait bir adet trafo merkezi olduğunun görüldüğü, olay tarihindeki şebekede OG fider açması nedeniyle 1 saat kesinti yaşandığının belirtildiği, elektrik kesintisi olması voltaj dalgalanması olduğu anlamına gelmediğini, voltaj dalgalanması olduğunu anlamak için işletme sayaç gerilim değerinin okunması gerektiğini, 3 yıl geçtiğinden değerlerin okunamadığını, fakat davalı şirketten alınan ve olay gününe ait işletmeye gelen gerilimin 34.5 KV seviyelerinde olduğu ve voltaj dalgalanması görülmediğinin anlaşıldığı, ayrıca olay günü elektrik kesintisi sebebi ile fabrika çevresinden voltaj dalgalanmasından kaynaklı arıza ihbarı gelmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla ... Seramik İnş. San. Ve Tic. A.Ş. de meydana gelen hasarın fabrika iç tesisatından kaynaklı olabileceği rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenmekle; tarafların uyuşmazlık noktalarının, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminat bedelinin davalı tarafa rücu edip edemeyeceği, davacının davalıdan faiz talep edip edemeyeceği talep edebileceğinin tespiti halinde hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceği tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmakla, toplanan deliller, tarafların beyanları, ayrıntılı ve gerekçeli karar yazmaya yarar bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında; dava dışı ... Seramik İnş. San. Ve Tic. A.Ş. Fabrikasının davacı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, fabrikada 26/09/2019 tarihinde elektrik kesintisi ve voltaj dalgalanması meydana geldiği, anılan elektrik kesintisi ve voltaj dalgalanması sonrasında davacı tarafından sigortalı olan işyerinde bulunan elektrik ve elektronik malzemeler zarar gördüğü, belirlenen 354.919,89-TL.si zarar tutarının 16/04/2020 tarihinde davacı sigorta şirketi'nin sigortalısına ödendiği, meydana gelen zarar ile ilgili olarak dava dışı ... Seramik İnş. San. Ve Tic. A.Ş. Fabrikası'nda zarara sebebiyet verenler aleyhine davalı kurumun sorumlu olduğu her ne kadar davacı sigorta tarafından belirtilmişse de,
Mahkememizce alınan meydana gelen kusur ve sorumluluk durumu ile hasar tutarı, hasar bedelinin sigorta teminat kapsamında kalıp kalmadığı konusunda ayrıntılı raporda; davacı sigortalı tarafından sigortalı olan fabrikada yapılan incelemelerde meydana gelen hasarın fabrika iç tesisatından kaynaklı olabileceğinin bildirildiği, mahkememizce de kabul gördüğünden davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1- Davacının davasının REDDİNE;
2-Alınması gerekli 80,70 TL ilam harcının peşin alınan 6.061,15 TL harçtan mahsubu ile kalan 5.980,45 TL.nin kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan harç ve yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca, takdir ve tayin edilen 52.688,78 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacıya re'sen iadesine,
7-HUAK 18/A Maddesi gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suç üstü ödeneğinden ödenen 1.360,00 TL ara buluculuk giderinin 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair ; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/11/2022
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza