T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/728
KARAR NO: 2021/365
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 28/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle;müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, müvekkili şirketin özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan “... Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini, yapımı tamamlanan otoyolun bölüm bölüm işletmeye açıldığını, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesi mümkün olup ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den provizyon alamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiğini, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildiriminin (“İGB”), her ne kadar müvekkili şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında araç sürücüsüne teslim edildiğini, yasa gereği ihlalli geçiş vakıasının ödemesiz geçiş anında tamamlanıp ihlalli geçiş cezasının ödemesiz geçiş anında kesinleştiğini, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezasının yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olduğunu, müvekkili şirketin zorunlu olmamasına rağmen, 15 (on beş) günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip, icra takibi başlatılmadan önce, ihlalli geçiş yapan araçların maliklerinin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmesini talep ettiğini, müvekkili şirketin özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisinin olmadığını, ayrıca müvekkili şirket bir kamu kurumu olmadığı için 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 (dört) katı tutarındaki ceza da idari para cezası olmayıp Borçlar Kanunu tahtında özel alacak statüsünde olduğunu ve genel hükümlere göre araç sahibinden tahsil edileceğinin açıkça 6001 sayılı kanunda düzenlendiğini, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasındaki düzenleme ile müvekkili şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, otoyoldan ihlalli geçiş yapan aracın sahibinden, geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarında cezanın müvekkili şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edildiğini, davalının takibe ve davaya konu ... plakalı aracı 2. sınıf otobüs olup ticari nitelik taşıdığından davanın nisbi ticari dava niteliğinde olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen, cevap vermediğinden davayı inkar etmiş sayılmıştır.
Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ve takibin devamı ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 982,75 TL asıl alacak için icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalıya 26/08/2020 tarihinde tebliğinden sonra süresi içinde takip dosyası borçlusu tarafından 31/08/2020 tarihinde borca ve ferilerine yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçişe ilişkin İGB bilgileri dökümü ve araç geçiş görüntüleri dosyaya sunulmuş. Dosyada mevcut Bursa İl Emniyet Müdürlüğü yazısı ve eki tescil bilgileriden, ihlalli geçiş tarihinde geçişi yapan aracın davalı adına kayıtlı olduğu, ... plaka sayılı aracın cinsi otobüs olduğu ve kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30. maddesi:
" (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.
(2) ...
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) ...
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez.
(8) ...
(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır." Hükümlerini havidir.
Yürürlükteki yasal düzenlemeye göre; işletmeci şirketin adı geçen Kanun 30. maddesinin (1) ve (5) bendleri gereğince Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücreti ödemeden kullanan ve ihlalli geçiş yapan araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarındaki cezayı talep etmeye haklarının olduğu ve bu ücret ile cezanın genel hükümler çerçevesinde tahsil edileceğinin düzenlendiği , ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçiş cezası uygulanmasının yasal düzenleme gereği olduğu, davacı şirketin yasa gereğince kendisine verilen yetkiye göre geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarındaki cezanın talep etmesinin ilgili Kanuna uygun olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde, davanın ihlalli geçiş bedeli ve ceza tahakkuk bedelinin tahsili için takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, aracın ihlalli geçişlerine ilgili belgelerin davacı vekili tarafından dosyaya sunulduğu, incelenmesinde ... plaka sayılı aracın, davacı şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolu 12/03/2020 tarihinde geçiş ücreti ödemeksizin kullandığı bu suretle otoyoldan ihlalli geçiş yaptığının anlaşıldığı, 6001 sayılı Kanunun 30/5 maddesine göre geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu, geçiş tarihinde araç maliki olan davalının ihlalli geçişten sonra 15 günlük yasal süresi içerisinde ihlali geçiş ücretini ödediğine dair her hangi bir kayıt veya belgeyi dosyaya sunmadığı, yine icra dosyasında borca yaptığı itirazında da davacı tarafa ödeme yaptığına ilişkin beyanda bulunmadığının anlaşıldığı; davacının geçiş bedelini ödemesi için davalıya bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunmadığı, davalının ihlalli geçiş bedelini 15 gün içerisinde cezasız olarak ödeme imkanı olduğu halde ödeme yapmadığı bu nedenle adı geçen Kanunun 30/1 maddesi gereğince ihlalli geçiş ve geçiş bedelinin dört katı ceza tutarından sorumlu oldugu, davacının takip tarihi itibarı ile davalıdan geçiş ücreti ve geçiş ücretinin dört katı ceza tutarı olan toplam 982,75 TL alacaklı olduğu; talep edilen alacak belirlenebilir olduğundan alacağın likit ve yapılan itirazın haksız olduğu, davacının asıl alacak yanında icra inkar tazminatı da talep edebileceği kanaatine varan Mahkememiz, davanın kabulüne İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının vaki itirazının iptali ile toplam 982,75 TL alacak üzerinden takibin devamına, davacı lehine icra inkar tazminatı hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına davalının 196,55 TL geçiş ücreti ile 886,20 TL ceza tutarı toplamı 982,75 TL'ye ilişkin yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,
2-İ.İ.K. 67/2 maddesi gereğince hüküm altına alınan 982,75 TL alacağın %20 si oranında belirlenen 196,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 67,13 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile kalan 22,73 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacının kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre takdir ve tayin edilen 982,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı, 6,40 TL vekalet harcı, 80,50 TL e-tebligat masrafı, 19,00 TL tebligat posta masrafı, 286,20 TL posta masrafı, 0,50 TL KEP masrafı, 400,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 881,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-HUAK 18/A Maddesi gereğince zorunlu ara buluculuk kapsamında suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafın yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacıya re'sen iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır