T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/739
KARAR NO: 2022/216
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 09/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların lojistik ticari faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketlerin hem ticari hem de idari faaliyeti aynı adresten yürütülmekte olup şirketlerin ... Mah. .../... Sok. No:... Bornova/İzmir adresinde 16.12.2020 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle bir çok kıymetli evrakı, personel özlük dosyaları ve araç tescil dosyaları yanında Vergi Usul Kanunu madde 182. vd ile Türk Ticaret Kanunununda belirtilen tutulması gereken zorunlu defterler zayii olduğunu, buna ilişkin yangın raporu düzenlendiğini, yangında ... Ltd. Şti'nin aşağıda tarih ve sayıları tespit edilebilen ticari defter ve belgeleri yanında, 2014 yılı ve öncesi tarih ve sayıları tespit edilemeyen yevmiye defteri, kebir defteri, envanter defteri, 2008 ila 2020 yılına ait bütün taşıma irsaliyeleri, 2008 ila 2020 yılına ait gelir ve gider faturaları, elektronik mühür, ayrıca personel özlük dosyaları, personel iş güvenlik talimatları, personel sağlık raporları, personel puantaj ve ücret bordroları, personel izin dilekçeleri ve izin defterleri iş güvenliği evrakları (tespit öneri defteri, iş güvenlik uzmanı ve doktor atamaları, çalışan temsilci atamaları eğitim ve çalışma planları, risk analizi, acil eylem planları, değerlendirme raporları, araç evrakları k1 belgeleri, takograf kalibrasyonları iş makinesi ruhsatları, römork ruhsatları, şirket evrakları imza sirküleri, faaliyet belgesi, sicil gazeteleri, vekaletnameler, yetki belgeleri, boş çek koçanları, bir yaprak yazılı çek yaprağının zayi olduğunu, ... Nakliyat Ltd. Şti'nin ticari defter ve belgeleri yanında, 2014 yılı ve öncesi tarih ve sayıları tespit edilemeyen yevmiye defteri, kebir defteri, envanter defteri, 2008 ila 2020 yılına ait bütün taşıma irsaliyeleri, 2008 ila 2020 yılına ait gelir ve gider faturaları, elektronik mühür, ayrıca personel özlük dosyaları, personel iş güvenlik talimatları, personel sağlık raporları, personel puantaj ve ücret bordroları, personel izin dilekçeleri ve izin defterleri, iş güvenliği evrakları tespit öneri defteri, iş güvenlik uzmanı ve doktor atamaları, çalışan temsilci atamaları eğitim ve çalışma planları, risk analizi, acil eylem planları, değerlendirme raporları, araç evrakları k1 belgeleri, takograf kalibrasyonları iş makinesi ruhsatları, römork ruhsatları, şirket evrakları imza sirküleri, faaliyet belgesi, sicil gazeteleri, vekaletnameler, yetki belgeleri, boş çek koçanlarının zayi olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketlerin tüm ticari defter ve belgeleri, yangın nedeniyle zayi olduğundan zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 12/04/2021 havale tarihli beyan dilekçesi ile, açılan davanın yangın nedeni ile zayi olan tüm ticari defter ve belgeler olduğu ayrıca talep eden her iki şirket bakımından zayi olan ticari defter ve belgelerin ne olduğunun dava dilekçesinde belirtildiğini, buna göre dava dilekçesinde belirtilen davacı şirketlere ilişkin tüm ticari defter ve belgeler yangın nedeni ile zayi olduğundan davacı şirkete ait tüm ticari defter ve belgelere karşılık 213 sayılı Vergi Usul Yasası kapsamında zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini, buna mukabil ... Nakliyat Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 2019, 2018, 2017, 2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011 yıllarına ilişkin yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterleri, 2008 yılı ile 2020 yılı arası bütün taşıma irsaliyeleri, 2008 yılı ile 2020 yılı arası gelir ve gider faturaları, elektronik mühür, personel özlük dosyaları, personel iş güvenlik talimat ve belgeleri, şirket araçlarına ait K1 belgeleri, takograf kalibrasyon belgeleri, araç ve iş makinesi ruhsatları, dosya ruhsatları, İmza sirküleri, faaliyet belgesi, vekaletnameler, boş çek koçanları ile yine ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 2019, 2018, 2017, 2016, 2015, 2014 yıllarına ilişkin ticari defter ve belgeler ile bunların yanında 2014 yılı öncesi tarih ve sayıları tespit edilemeyen yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defterleri, 2008 yılı ile 2020 yılı arası bütün taşıma irsaliyeleri, 2008 yılı ile 2020 yılı arası gelir ve gider faturaları, elektronik mühür, personel özlük dosyaları, personel iş güvenlik talimat ve belgeleri, şirket araçlarına ait k1 belgeleri, takograf kalibrasyon belgeleri, araç ve iş makinesi ruhsatları, dosya ruhsatları, imza sirküleri, faaliyet belgesi, vekaletnameler, boş çek koçanları yangın nedeni ile zayi olduğunu, belirtilen nedenlerle her iki davacı şirket bakımından belirtilen ticari defter ve belgeler hakkında yangın nedeni ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Dava, 6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesi uyarıca zayi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.
Mahkememizce deliller toplanılmış, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğünün 17/12/2020 tarihli raporundan, yangın sonucunda bina içinde bulunan 7 adet masaüstü bilgisayar, 2 adet dizüstü bilgisayar, 6 adet klima, 1 adet televizyon, 3 adet bilgisayar yazıcısı, 39 adet araç takip cihazı, 1 adet fırın, 3 adet buzdolabı, 3 adet ofis telefonu, büro içi muhtelif eşyalar, yedek dorse dosyaları, muhasebe dosyaları, arşiv dosyaları, şoför özlük dasyaları, nakliye faturaları, gelir gider faturaları, irsaliye faturaları, çek yaprakları, alacak senetleri, tapular, av tüfeği ruhsatları, 2008-2019 yılı arası muhtelif evraklar, bina önünde park halindeki ...'e ait 2010 model ... plakalı motor, ...'a ait 2010 model ... plakalı motor, ...'e ait 2015 model ait ... plakalı motor tamamen yanmak suretiyle zarâr gördüğü, bina ve eşyaların ağır hasarlı durumda olduğu rapor edilmiş,
İzmir ... Noterliğinin 14/01/2021 tarihli yazı cevabı içeriğinden, ... San. Tic. Şirketine ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ... yevmiye-... kebir-... envanter defterleri 27.12.2016 tarihinde ve yevmiye nolu ile yeni defter olarak onaylandığı, ... Nakliyat Tic. Ldt. Şti'nin ise 31.12.2020 tarihinde ... yevmiye-... kebir-... envanter defterlerini yeni defter olarak onaylattığı,
İzmir ... Noterliğinin 20/08/2021 tarihli yazı cevabı içeriğinden, davacı ... Nakliyat Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şırketi ve ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 2018 yılına ait defter tasdiklerinin yapıldığı, Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğünün 26/07/2021 tarihli cevabı içeriğinden, davacı şirketlerin vadesi geçmiş borçlarının bulunmadığı ve haklarında herhangi bir soruşturmanın
yürütülmediği, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğünün 06/01/2021 tarihli yazı cevabı içeriğinden, ... Uluslararası Lojistik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, faaliyet durumunun, faal, eski unvanının ... Nakliyat Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (tescil Tarihinin 27/06/2019) tescil tarihi: 26/08/1994, şirketin temsilcisinin ..., hissedarının ..., davacı ... Nakliyat Ve Ticaret Limited Şirketi, faaliyet durumunun faal, tescil tarihi: 29/02/1996 olup şirket temsilcisi ile hissedarının ... olduğu görülmüştür.
Davacı tanıkları dinlenilmiş, tanık ... beyanlarında, "davacı şirketin yetkili temsilcisi ... benim amcam olur. Aynı zamanda 2017 yılı Mayıs ayı ile 2021 yılı Ocak ayı arasında ben davacı şirkette operasyon yetkilisi olarak çalışıyordum. Şuanda çalışmıyorum. 2020 yılı Aralık ayında hatırladığım kadarıyla ayın 16 sında akşam saatlerinde tırların olduğu yerde yangın çıktığına dair haber gelince gidip baktığımızda itfaiye gelmişti, garaj bölümü, muhasebe bölümü, şirket odasının olduğu bölüm komple yanmış durumdaydı. Yangın sonradan bize söylenildiğine göre aperasyon ofisinin olduğu bölümde elektrik tesisatından çıkmış, operasyon ofisinin hemen yan tarafı arşiv ofisi olarak kullanıldığı için orada bulunan tüm şirkete ait defter ve belgeler yanmıştı hatta özlük dosyaları, faturalar, irsaliyeler, şirket defterleri burada tutuluyordu. Elektronik mühürü bilmiyorum. ... beyin odasında bir kasa vardı bu kasa ve içindekiler de kopmle yanmıştı. Kasanın içerisinde boş veya dolu çekler olabilir. Ben detaylarını bilmiyorum" dinlenmiş, yine davacı tanığı ... beyanında, "Her ne kadar bana çıkartılan tebligat iade olmuş ise de ben yukarıda belirttiğim aynı adreste oturuyorum. Ben davacı şirkette operasyon müdürü olarak halen görev yapıyorum. 16/12/2020 tarihinde biz işten çıktıktan sonra akşam saatlerinde operasyon odasındaki elektrik kontağından yangın çıkmış, bize haber gelince gidip binaya baktığımızda operasyon bölümü, muhasebe bölümü, arşiv bölümü, mutfak bölümü, üst katta da şirket yetkilisi olan ... beyin odasının tamamı yanmıştı. Şirket defterleri arşiv odasında bulunuyordu ve hepsi yanmıştı. Bildiğim kadarıyla 2017-2018-2019-2020 yıllarına ilişkin defter kayıtları ve belgeler, taşıma irsaliyeleri, faturalar yanan kısımda bulunuyordu. Yangın sebebiyle biz geldiğimizde olay yerine itfaiye gelmişti ve yangına ilişkin tutanak tanzim edildi. Benim elektronik mühüre ilişkin bir bilgim yoktur , ancak personel özlük dosyaları da yangında zarar görmüştü" şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu ... Nakliyat Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olan 2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter defterleri ile ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olan 2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter defterlerinin 16/12/2020 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle zayi olduğu, işbu davanın TTK 82/7 maddesi gereğince süresi içerisinde açıldığı, öte yandan TTK hükümleri gereğince ticari defter ve belgelerin 10 yıllık yasal muhafaza yükümlülüğü biten 2010 yılı öncesine ait defter ve belgeler yönünden hukuki yarar bulunmadığı, talepte bulunulan taşıma irsaliyeleri, gelir gider faturaları, elektronik mühür, personel özlük dosyaları, personel iş güvenlik talimat ve belgeleri, şirket araçlarına ait K1 belgeleri, takograf kalibrasyon belgeleri, araç ve iş makinası ruhsatları, dosya ruhsatları, imza sirküleri, faaliyet belgesi, vekaletnameler, boş çek koçanları yönünden ise bu hususları içerir delil bulunmadığından istemde bulunulan işbu belgeler yönünden davanın kanıtlamadığı sonuç kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi cihetine gidilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davaya konu ... Nakliyat Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olan 2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter defterleri ile;
Davacı ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olan 2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ilişkin yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter defterlerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
Davanın 2010 yılı öncesine ait defter ve belgeler yönünden hukuki yarar bulunmadığından, talepte bulunulan taşıma irsaliyeleri, gelir gider faturaları, elektronik mühür, personel özlük dosyaları, personel iş güvenlik talimat ve belgeleri, şirket araçlarına ait K1 belgeleri, takograf kalibrasyon belgeleri, araç ve iş makinası ruhsatları, dosya ruhsatları, imza sirküleri, faaliyet belgesi, vekaletnameler, boş çek koçanları yönünden sübut bulmadığından REDDİNE,
Davanın niteliği gereği alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL nin mahsubu ile bakiye 26,30 TL nin davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
Davanın niteliği gereği yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/03/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza