T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/525
KARAR NO: 2022/848
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 02/09/2021
KARAR TARİHİ: 07/12/2022
KARARIN YAZIM TARİHİ : 23/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı şirket adına keşide edilen ... Bankası Kuğulu Park Şubesi'ne ait ... seri nolu, 30.12.2021 keşide tarihli, 121.636,79 TL bedelli çek ile ... Bankası Altıparmak Bursa Şubesi'ne ait ... seri nolu, 31.01.2022 keşide tarihli, 95.215,00 TL bedelli çekin kargoda kaybolduğunu, kargo evrakının içinde çeklerin bulunmadığını, ödemeden men kararı verilerek çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
TTK 647/1. maddesi “Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır.”, 651/2 maddesi “ Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”, aynı Kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. maddesi “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir.
Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır. (Bkz. Erol Ertekin, İzzet Karataş Uygulamada Ticari Senetler, 3. bası, sayfa 47)
Nama yazılı senetlerin devri konusunda, kıymetli evrakın devrinde şart olan bir hususun, zilyetliğin devrinin gerçekleşmiş olması icap eder. (Bkz. Prof. Dr. Fırat Öztan. Kıymetli Evrak Hukuku, 16. bası, sayfa 42)
Somut olayda, dava dışı keşidecinin davacıyı lehtar göstererek çekleri tanzim ettiği, çeklerin davacıya gönderilmek üzere kargo şirketine verildiği, davacıya teslim edilmeden kargoda kaybolduğu anlaşılmış olmakla, davacı çeklerin zilyetliğini devralmadığından, herhangi bir suretle de zilyedi olmadığından çekler üzerindeki hak sahipliği kendisine geçmemiştir.
Bu itibarla, mahkemenin davacının aktif dava ehliyeti olmadığına dair gerekçesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.(Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2017 tarihli, Dosya No: 2017/97 Karar No: 2017/82 sayılı ilamı) (Benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06.06.2012 tarihli Esas No: 2011/4524 Karar No: 2012/9838 sayılı ilamı)
İptali talep edilen çeklerin henüz davacıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu beyan edilmiş olup, teslim söz konusu olmadığından davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Davacı vekilince çek bedelinin icra takip dosyasına ödendiği, davanın konusuz kaldığı beyan edilmiş ise de öncelikle dava şartları incelenerek bu itibarla, davacının TTK 669 vd. maddelerinde öngörülen işbu davada davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/12/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza