T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/633 Esas
KARAR NO: 2022/109
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/10/2021
KARAR TARİHİ: 09/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla davalı hakkında İzmir... İcra Müdürlüğü'nün .. sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının takibe kötüniyetli olarak itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirttiği ve İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ....... sayılı takip dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, itirazında haksız ve kötü niyetli olan davalının %20 icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili tacir olmadığından dosyanın görevli ASHM ye gönderilmesine, müvekkili hakkında uygulanan kanun Anayasanın 38.maddesine açıkça aykırı olduğundan bu iddiaları yönünden kanunun Anayasaya aykırı olması nedeni ile dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde davacı geçiş ihlallerinin müvekkile bildirmeyerek zararın artmasına neden olduğundan davanın reddine, aksi taktirde idari para cezaları yönünden faiz işletilmesi talebinin reddine, % 20 den az olmamak üzere tazminata, masraf ve vekalet ücretinin davacı yedinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı ... tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 445,25 TL ceza tutarı üzerinden ilamsız yolla takibe girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliği ile süresi içinde borca, faiz ve faiz oranına yapılan itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçişe ilişkin İGB bilgileri dökümü ve araç geçiş görüntüleri dosyaya sunulmuş. Dosyada mevcut Türkiye Noterler Birliği yazısı ve eki tescil bilgileriden, ihlalli geçiş tarihinde geçişi yapan aracın davalı adına kayıtlı olduğu, .... plaka sayılı aracın cinsi otobüs olduğu ve kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30. maddesi:
" (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.
(2) ...
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) ...
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez.
(8) ...
(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır." Hükümlerini havidir.
Yürürlükteki yasal düzenlemeye göre; işletmeci şirketin adı geçen Kanun 30. maddesinin (1) ve (5) bendleri gereğince Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücreti ödemeden kullanan ve ihlalli geçiş yapan araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarındaki cezayı talep etmeye haklarının olduğu ve bu ücret ile cezanın genel hükümler çerçevesinde tahsil edileceğinin düzenlendiği , ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçiş cezası uygulanmasının yasal düzenleme gereği olduğu, davacı şirketin yasa gereğince kendisine verilen yetkiye göre geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarındaki cezanın talep etmesinin ilgili Kanuna uygun olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde, davanın ihlalli geçiş bedeli ve ceza tahakkuk bedelinin tahsili için takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, aracın ihlalli geçişlerine ilgili belgelerin davacı vekili tarafından dosyaya sunulduğu, incelenmesinde ....... plaka sayılı aracın, davacı şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolu 21/10/2020 tarihinde 1 kez geçiş ücreti ödemeksizin kullandığı bu suretle otoyoldan ihlalli geçiş yaptığının anlaşıldığı, 6001 sayılı Kanunun 30/5 maddesine göre geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu, geçiş tarihinde araç maliki olan davalının ihlalli geçişten sonra 15 günlük yasal süresi içerisinde ihlali geçiş ücretini ödediğine dair her hangi bir kayıt veya belgeyi dosyaya sunmadığı, yine icra dosyasında borca yaptığı itirazında da davacı tarafa ödeme yaptığına ilişkin beyanda bulunmadığı görülmektedir.
Cevap dilekçesinde esasa müteallik 2 husus bağlamında savunmanın temellendirildiği, kiracının aracın fiili kullanımı ve tasarrufu dolayısıyla kiracının sorumlu olması gerektiğine dair olarak aracın mülkiyeti ve tescili anlamında otoyol geçiş sözleşmesinin tesis edildiği ve sorumluluğun aracın malikine ait olacağı, eğer farklı bir durum var ise rücu talebi ile kiracıya müteveccih hukuki taleplerin yapılabileceği,
Yine bakiye yetersizliğinin davalının kusurundan ileri gelmediği ve bu hususta otomatik ödeme talimatının varlığı belirtilmiş ise de ihlalli geçiş anındaki bakiyenin tahsilata yeterli olduğu, mevcut bakiye var iken otomatik ödeme ya da sair sistemsel hata kaynaklı cezalı geçiş sebepli işlem yapıldığına dair iddia ve delilinde bulunmadığı, esasen ihlali geçişlerin kabul edildiği ve dosya itibari ile sabit olduğu gibi geçiş bedellerinin tahsili anlamında da sorumluluğu ve hukuki ifa mükellefiyetini kesen, kaldıran bir maddi yahut hukuki sebebin bulunmadığı müşahede edilmektedir.
Cevap dilekçesinde usule müteallik hususlar bağlamında görev noktasında yapılan değerlendirmede aracın yük nakli-ticari ibaresi ile tescilli olduğu ve araç mülkiyetinin şirket uhdesinde olduğu, davacı tarafın da şirket ve ihlalli geçiş hususunun taraflar arası otoyol kullanımı kaynaklı sözleşme ilişkisi olması münasebeti ile alacağın genel hükümlere göre değil ticari işletmeye ve tacir vasıflı taraflar arasında var olduğu anlaşılmış,
Yine Anayasaya aykırılık ve somut norm denetimi taleplerine ilişkin olarak tahsil hükümlerini düzenleyen 5.maddenin davanın özünü ve esasına dair olmayıp doğan alacağın tahsili kaynaklı olduğu, taraflar arasındaki temel ilişki sözleşme olup sözleşme özel kanun ve çerçeve sözleşme ile yapılmamakla bu yönden Anayasa 152.madde ve 6216 sayılı Kanun bağlamında talebin değerlendirme imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle davacının geçiş bedelini ödemesi için davalıya bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunmadığı, davalının ihlalli geçiş bedelini 15 gün içerisinde cezasız olarak ödeme imkanı olduğu halde ödeme yapmadığı bu nedenle adı geçen Kanunun 30/1 maddesi gereğince ihlalli geçiş ve geçiş bedelinin dört katı ceza tutarından sorumlu oldugu, davacının takip tarihi itibarı ile davalıdan geçiş ücreti ve geçiş ücretinin dört katı ceza tutarı olan toplam 444,25 TL alacaklı olduğu; talep edilen alacak belirlenebilir olduğundan alacağın likit ve yapılan itirazın haksız olduğu, davacının asıl alacak yanında icra inkar tazminatı da talep edebileceği kanaatine varan Mahkememiz davacının davasının kabulü ile, İzmir ..... İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından 355,40 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına, alacağın %20 si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
İzmir ... İcra Dairesinin .... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından 355,40 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına,
Alacağın %20 si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 22,91 TL harcın, peşin olarak alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,39 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 8,30 TL vekalet harcı, 59,30 TL peşin harcın toplamı 126,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.761,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 26,50 TL tebligat masrafı, 5,50 TL e-tebligat masrafı olmak üzere toplam 32,00 TL yargılama giderinden davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacının yatırdığı gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, miktar itibarıyla KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/02/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza