T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/719 Esas
KARAR NO: 2023/130
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/07/2020
KARAR TARİHİ: 20/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası tahtında müvekkili hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu icra takibi başlatılmış olup takibin kesinleştiğini, müvekkilinin alacaklıya hiçbir borcu olmadığını, müvekkili hakkında açılan icra takibinin haksız ve yersiz olduğunu, müvekkilinin ... Temizlik Ürünleri–... unvanı altında temizlik ürünleri ticareti ile iştigal ettiğini, davalının ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı ... İlaç Koz. Ltd. Şti. unvanlı şirketin eski ortağı ve temsilcisi olduğunu, takibe konu senet incelendiğinde; senet üzerinde “malen” kaydının bulunduğunun görüldüğünü, müvekkilinin alacaklı ile hiçbir ticareti olmadığını, müvekkilinin alacaklıdan mal almadığını, senedin tanzim tarihi 16.04.2018 tarihi olup bu tarih öncesinde ve sonrasında müvekkilinin davalıdan mal almadığını, davalı tarafından müvekkiline fatura kesilmediğinin ticari kayıt ve belgeler üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile anlaşılacağını, Yargıtay ...HD ...E. ... K. sayılı kararı gereğince ticari nitelikteki menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak aranmadığı için bu hususa yönelik olarak davanın usulden reddi yönünde yapılabilecek itirazların haklı olmadığının göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek davanın kabulüne, müvekkilinin İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takip dosyasından davalı tarafa borçlu bulunmadığının tespitine, alacağın % 20’sinden az olmamak üzere müvekkil lehine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı yanın dava dilekçesinde, müvekkili ...'un ... İlaç ve .... San. Tic. Ltd.Şti'nin eski ortağı ve yetkilisi olduğunu, müvekkili ile aralarında her hangi bir alışverişin olmadığını, müvekkili ile hiç bir ticaretinin olmadığını, senette malen kaydının bulunduğunu, bu nedenle müvekkiline borçlu olunmadığının tespitini talep etmiş ise de her hangi bir ticaretinin bulunmadığı, mal alışverişi yapmamış olduğu müvekkiline hangi amaç ve saik ile söz konusu bonoyu keşide ettiğini açıklayamadığını, aslında müvekkilinin gerek eski yetkilisi olduğu .... isimli firma adına, gerekse de asaleten, davalı ve eşine bir çok araç sattığını, satılan araçlar neticesinde taraflar arasındaki alışveriş neticesinde, senetteki miktar konusunda anlaşmaya vardıklarını ve davacının senedi keşide ederek müvekkiline teslim ettiğini belirterek davanın reddine; davacı tarafın %20 tazminata mahkum edilmesini; vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Mahkememizce 15/03/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar Sayılı kararı ile davanın Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi ile 6100 Sayılı HMK 114 ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE karar verilmiş, Davacı vekili tarafından karar istinaf edilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı kararı ile "...Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı hükmünün dava dosyasının esası incelenmeksizin HMK’nın 355 ve 353/(1)-a-4 ve 6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA," karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.
İzmir ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası celp edilerek incelenmesinde; takip alacaklısının ..., takip borçlusunun ... olduğu, bono alacağı, işlemiş faiz ve komisyon olmak üzere toplam 48.202,67 TL alacak için Örnek No 10 ile kambiyo senetlerine özgü ilamsız takip yapıldığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılamada taraf delilleri toplanmış, dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda;
*Davacı tarafın 2017-2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinden incelenmek üzere ibraz edilmiş olanların açılış kapanış tasdiklerinin yapıldıkları, TTK'na göre usulüne uygun olarak tutuldukları, ancak ibraz edilmeyen ticari defterler görülmediğinden inceleme yapılamadığı için defter kayıtlarının birbirini doğruladıklarının tespitinin yapılamadığı, bu nedenle de takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, ticari defterlerinin sahibi aleyhine delil olma özelliği taşıdıkları,
*Tarafına incelenmek üzere ibraz edilmiş bulunan davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde; icra takip ve dava konusu olan 16.04.2018 tanzim ve 30.09.2018 vade tarihli 41.780,00 TL tutarlı bononun davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı taraf ile davalı taraf ... arasında ticari ilişkiye ait herhangi bir kayıt bulunmadığı, takip tarihi itibarıyla davacı tarafın davalı tarafa borçlu olduğuna ilişkin olarak herhangi bir kayıt bulunmadığı,
*Dava dosyasında taraflar arasında akdi ilişki bulunduğuna ve yazılı sözleşme olduğuna dair herhangi belge bulunmadığı gibi inceleme esnasında da tarafıma böyle bir belgenin sunulmamış olduğu,
*Dava konusu bono bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak davacı tarafın ticari defterlerinde herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığı,
*Davacı tarafin ticari defterlerinde; dava ve takip konusu senedin kayıtlı bulunmadığı, davacı tarafın davalı tarafa senetten dolayı borçlu olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığı,
*Davalı tarafın 23/09/2021 tarihli cevap dilekçesindeki iddialar ile ilgili olarak yapılan incelemede; dilekçedeki “davalı ... tarafından davacı ve davacının eşi olan ...'ye araçlar attığı, hatta davacı, vergi mükellefi olduğunu, bu nedenle araçlardan bazılarını kocası Özay adına tescil edilmesini talep ettiği, bu araçlardan bir tanesi ... plakalı araç olduğu, yine ... marka ... plakalı aracın devrinin müvekkil tarafından yapıldığı” şeklindeki iddiası ile ilgili olarak, davacı tarafın 2017-2018-2019 yıllarına ait ticari defterlerinde ... plakalı aracın kayıtlı bulunmadığı, ancak davacı tarafın 2017 yılına ait ticari defterlerinde; davacı tarafından davalının ortak ve yetkilisi olduğu iddia edilen dava dışı ... Ltd.Şti.den18.04.2017 tarih ve ... nolu kdv dahil 25.000,00 TL tutarlı açık fatura ile ... plakalı aracın satın alınmış olduğu ve 18.04.2017 tarih ve .. nolu yevmiye maddesinde nakden ödeme şeklinde kayıtlı bulunduğu,
*Ayrıca, dava dışı ... Ltd.Şti.den 20.04.2017 tarih ve ... nolu kdv dahil 8.000,00 TL tutarlı açık fatura ile satın alınmış bulunan .... plakalı aracın 20.04.2017 tarih ve .... nolu yevmiye maddesinde nakden ödeme şeklinde kayıtlı bulunduğu,
1-) Davalı taraf ...'un ortağı ve yetkilisi olduğu iddia edilen dava dışı şirket ile davacı taraf arasındaki ticari ilişkinin,
2-) Davacı tarafın kocası ... ile davalı taraf ... arasında yapılmış olduğu bildirilen araç satış sözleşmelerinin hukuki yönden değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu hususları tespit edildiği rapor edilmiştir.
Dava, bonodan kaynaklı alacağa ilişkin davacı aleyhinde başlatılan takipte borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenmekle; tarafların uyuşmazlık noktalarının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki alacaktan dolayı davacının borçlu olup olmadığının tespiti ile tazminat talebine ilişkin uyuşmazlık bulunduğunun tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmakla, toplanan deliller, tarafların beyanları, ayrıntılı ve gerekçeli karar yazmaya yarar bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında;
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli kambiyo senedinden kaynaklandığından TTK'nun 4. maddesi uyarınca ticari mahiyetteki uyuşmazlıkların çözümünde görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu; dava konusunun bir miktar alacağa ilişkin olarak borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu,
Tarafların sıfatlarının tespiti amacıyla İzmir Ticaret Sicil İl Müdürlüğü, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü,... Vergi Dairesi Müdürlüğü ile Denizli Ticaret Sicil İl Müdürlüğü’ne yazılan müzekkere cevaplarından davacının birinci sınıf tacir, davalının da ikinci sınıf tacir olduğu bildirilmiş, taraflara Mahkememizin 20/06/2022 tarihli oturumunda ticari defter ve kayıtlarını ibraz yönünden HMK 220/1 maddesi uyarınca iki haftalık kesin süre verilmiş, her iki tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılmış, alınan bilirkişi raporu Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette değerlendirilmiş,
Raporda davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde; icra takip ve dava konusu olan 16.04.2018 tanzim ve 30.09.2018 vade tarihli 41.780,00 TL tutarlı bononun davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı taraf ile davalı taraf ... arasında ticari ilişkiye ait herhangi bir kayıt bulunmadığı, takip tarihi itibarıyla davacı tarafın davalı tarafa borçlu olduğuna ilişkin olarak herhangi bir kayıt bulunmadığı, taraflar arasında akdi ilişki bulunduğuna ve yazılı sözleşme olduğuna dair herhangi belge bulunmadığı gibi inceleme esnasında da tarafıma böyle bir belgenin sunulmamış olduğu, dava konusu bono bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak davacı tarafın ticari defterlerinde herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığı, davacı tarafin ticari defterlerinde; dava ve takip konusu senedin kayıtlı bulunmadığı, davacı tarafın davalı tarafa senetten dolayı borçlu olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığının tespitinin yapıldığı;
Bu bağlamda davacı taraf iddiaları ve delilleri bağlamında gerçek kişi tacir davacı ve tüzelkişi şirket tacir davalı arasında dava konusu bono ile sair akdi ilişkilere dair borç bulunmadığı, senedin ticari defterlere kayd edilmediği görülmekle beraber,
Sened üzerindeki malen kaydı ve davalı taraf savunması itibari ile senedin araç alım satımına istinaden verildiği iddiaları bağlamında, takip ve dava konusu senette ihdas nedeni olarak malen kaydının bulunduğu hallerde temel ilişki anlamında da ispat yükününü kıymetli evrakın mücerretliği bağlamında yine davacı tarafta olacağı, davalı tarafın aralarında gerçekleşen araç alım satımlarına dair anlatımları ile bilirkişi raporunda da;
".... ancak davacı tarafın 2017 yılına ait ticari defterlerinde; davacı tarafından davalının ortak ve yetkilisi olduğu iddia edilen dava dışı Farmaden Ltd.Şti.den18.04.2017 tarih ve ... nolu kdv dahil 25.000,00 TL tutarlı açık fatura ile ... plakalı aracın satın alınmış olduğu ve 18.04.2017 tarih ve ... nolu yevmiye maddesinde nakden ödeme şeklinde kayıtlı bulunduğu, ...."
"... dava dışı ... Ltd.Şti.den 20.04.2017 tarih ve ... nolu kdv dahil 8.000,00 TL tutarlı açık fatura ile satın alınmış bulunan .... plakalı aracın 20.04.2017 tarih ve ... nolu yevmiye maddesinde nakden ödeme şeklinde kayıtlı bulunduğu,..."
Şeklinde 2 ayrı tespitin yer aldığı, bu manada temel ilişkiye dair noter araç satım sözleşmeleri, ifa ve tediyeye dair para hareketleri doğrultusunda,
16.04 tanzim 30.09.2018 ödeme günü olan dava konusu bono kaynaklı malen kaydını derpiş eden sened keşide eden davacı tarafın ispat mükellefiyetini mütehammil olup bu noktada ispat vasıtası ibraz edemediği anlaşıldığından,
Açıklanan gerekçelerle , davacı tarafından ispatlanamayan davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1- Davacının davasının REDDİNE;
2-Alınması gerekli 179,90 TL harçtan peşin alınan 823,19 TL'nin mahsubu ile kalan 643,29 TL nin karar kesinleştiğinden talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde resen davacı tarafa iadesine,
5-Davalı tarafından yapılan 2 adet e-tebligat masrafı 18,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yatırılan delil avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde resen davacı tarafa iadesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda;
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.20/02/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza