T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/83 Esas
KARAR NO: 2021/306
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 08/02/2021
KARAR TARİHİ: 27/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı şirketin ortağı olup, şirketteki pay oranının %3,60 olduğunu, söz konusu payın davacıya 26.12.2016 tarihinde vefat eden eşinden miras yoluyla intikal ettiğini, 24.02.2017 tarihinde yapılan olağan üstü genel kurul toplantısında payın devrine karar verildiğini, tescil işlerinden sonra Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlandığını, davalı şirketin 5 ortaklı olduğunu, davacının eşinin vefatından sonra davalı şirketin 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin olağan genel kurul toplantılarının hiç yapılmaması nedeniyle İzmir Karşıyaka ... . Noterliği'nin 24.12.2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle olağan genel kurul toplantılarının yapılması hususunda ihtarda bulunduğunu, ihtarname sonrasında davalı şirketin 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin olağan genel kurul toplantılarının 27.01.2021 tarihinde yapılmasının kararlaştırıldığını, şirket tarafından ortaklara yapılan çağrıda faaliyet raporu ve finansal tabloların olağan genel kurul toplantı tarihinden 15 gün önce şirket merkezinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulacağının bildirildiğini, davacının genel kurul toplantılarında bilinçli olarak oy kullanma ve şirketin gerçek durumunu öğrenmek için faaliyet raporu ve finansal tabloları inceleme ve şirket hakkında bilgi edinme hususunda mevzuata uygun hareket etmiş olmasına rağmen şirket yetkililerinin engellemeleri neticesinde bilgi edinme ve inceleme hakkının tam olarak kullanılamadığından bu davanın açıldığını, davacının İzmir Karşıyaka .. . Noterliği'nin 12.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle TTK 614 ve 437 . Maddeleri gereğince davalı şirketten kasa hesabı, ortaklar cari hesapları , alınan sipariş avansları hesabı ve verilen avanslar hesabına ilişkin muavin hesapların dökümünü, ayrıca 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ait gelir tablosuyla bilançoların bir suretlerinin verilmesini talep ettiğini ancak davalı şirketin istenilen belgeleri vermediğini, ihtarnameye olumlu ya da olumsuz bir cevap vermediğini, şirketin 27.01.2021 tarihinde yapılacak olağan genel kurul toplantısından 15 gün önce 11.01.2021 tarihinden itibaren finansal tablolar ve faaliyet raporunun şirket merkezinde pay sahiplerinin incelemesi için hazır bulundurulacağı bildirilmiş olmasına rağmen 14.01.2021 tarihinde şirket merkezine gidildiğinde finansal tabloların ve faaliyet raporlarının incelenmesine izin verilmediği gibi, bu belgelerin şirket merkezinde hazır bulundurulmadığı tespit edilerek tutanak altına alındığını, davalı şirketin merkezine 18.01.2021 tarihinde tekrar gidilerek finansal tablolar ile faaliyet raporunun incelenmesine başlandığını, incelemenin uzun sürmesi nedeniyle çalışmaların aynı gün tamamlanamadığını, belgelerin fotokopilerinin verilmesinin talep edildiğini ancak şirket yetkililerince bu taleplerinin reddedildiğini, bu talebin reddedilmesinin TTK 437-1 maddesine aykırı olduğunu, davacının Karşıyaka ... Noterliği'nin 22.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tekrar bilgi talebinde bulunulduğunu, davalı şirketin İzmir Karşıyaka ... Noterliğinin 26.01.2021 tarih ... yevmiye nolu yazısı ile ihtarnameye cevap vermiş ise de verilen bilgilerin özenli ve gerçeğe uygun olmadığı gibi eksik yetersiz ve dürüst resim ilkesine aykırı olduğunu, davacının tüm çabalarına rağmen davalı şirketin faaliyetleri ve içinde bulunduğu ekonomik ve mali durumu ile çoğunluğu oluşturan ve şirkete hakim olan pay sahiplerinin elde ettiği menfaatlerin tam olarak anlaşılması hususlarında ve faaliyet raporunun kapsamına giren hususlarda bilgi sahibi olamadığını, davacının ticari defterleriyle yazışmalarının davacının sorularını ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için 27.01.2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında izin talep edildiğini, söz konusu talebin haksız olarak oy çokluğuyla reddedildiğini bildirerek TTK 614 ve 437 . Maddeleri gereğince davalı şirketin faaliyetleri konusunda uzman olan mali müşavir bilirkişiler tarafından şirketin ticari defter ve yazışmalarının incelenmesine, stok sayımı yapılması sonucunda da Karşıyaka ... Noterliğinin 12.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle istenilen bilgilerin hem de Karşıyaka ... Noterliği nin 22/01/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle ilgili istenen bilgilerin , ayrıca davalı şirketin içinde bulunduğu ekonomik ve mali durumu ile çoğunluğu oluşturan ve şirkete hakim olan pay sahiplerinin elde ettiği menfaatlerin tam olarak anlaşılması hususlarında ve faaliyet raporunun kapsamına giren hususlarda bilirkişiler vasıtasıyla rapor düzenlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu, davacının Karşıyaka ... Noterliği'nin 24.12.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle genel kurul toplantılarının yapılması için talepte bulunduğunu bildirdiğini, davalının ise Bornova .. . Noterliğinin 31.12.2020 tarih ... yevmiye nolu cevabı ihtarnamesi ile 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin genel kurul toplantılarını 2021 yılı Ocak ayı içerisinde gerçekleştireceğini , katılımcılara çağrı yapılacağını ve genel kurul gündeminin TTK 'na uygun olarak belirleneceğinin bildirildiğini, 27.01.2021 tarihinde olağan genel kurul toplantısının gerçekleştirildiğini, davacı yanın avukatlarının da hazır bulunduğunu ve tüm taleplerini ilettiklerini, kendilerine ayrıntılı ve açıklayıcı bilgilendirilmede bulunulmuş olmasına rağmen iş bu haksız ve mesnetsiz davayı açmış olduklarını, davacının Karşıyaka ... Noterliği'nin 12.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle müvekkili şirketten kasa hesabı, ortaklar cari hesapları, alınan sipariş avansları hesabı ve verilen avanslar hesabına ilişkin muavin hesapların dökümünü, ayrıca 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ait gelir tablosuyla bilançoların bir suretlerinin verilmesini talep ettikleri halde ihtarnameye bir cevap verilmediğini ileri sürmelerinin kabul edilemeyeceğini, davacının Karşıyaka ... Noterliğinin 15.04.2019 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarnamesinde eşinin vefat tarihinden ihtarname tarihine kadar ki dönem için şirket hesaplarının öncelenmesi, ortaklık hesabının incelenmesi , resmi olarak kar dağıtılmaması hususu, şirket işleyişi hususunda bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanılması maksatlı ihtarname keşide ettiğini, taraflarınca davacıya gönderilen Karşıyaka ... Noterliği'nin 30.04.2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinde cevap verilerek bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına izin verildiğini, bu cevap üzerine iki yıla yakın zaman davacının davete icabet etmediğini, 18.01.2021 tarihinden davacı vekili ve muhasebecilerinin şirket merkezine geldiklerini ve imza altına alınan tutanak ile saatin gecikmesi sebebiyle incelemeye ertesi gün devam edilmek üzere ara verildiğini, 19.01.2021 tarihinde ise davacı yanın şirket merkezine gelip incelemelerine devam edip etmemelerinin kendi insiyatiflerinde olduğunu, tutanakta evrak talebinde bulunmadıklarını, müvekkili şirkete ait evrakların yerinde incelemesi için karşı yana her türlü imkan sağlanmışken evrakların şirket dışına çıkarılmaya çalışılmasının kabul edilemeyeceğini, TTK 614 ve 437. Maddeleri uyarınca haklarını kullandıkları halde haksız ve mesnetsiz dava açmalarında hukuki payda bulunmadığını, davacının Karşıyaka ... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 22.01.2021 tarihli ihtarnamesiyle genel kurul toplantısından evvel ihtarnamede belirttikleri hususlarda tekrar bilgi talebinde bulunduklarını ifade ettiklerini, genel kurul toplantısından birkaç gün evvel gönderilmek suretiyle hakkın kötüye kullanılmasından ibaret olan davacı yaklaşımına yine de iyi niyetle cevabı ihtarname gönderilerek talep ettikleri hususlarda bilgi edinmelerinin sağlandığını, 27.01.2021 tarihinde genel kurul toplantısı yapıldığını, davacı yanın tüm sorularının cevaplandığını, bilgi edinmesinin sağlandığını, buna rağmen davacının iş bu davayı açmasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının tüm meramının kendisine daha fazla para verilmesini sağlamaktan ibaret olup her bir ihtarnamesinde tek amacının kar payı dağıtılmasına ilişkin olduğunun anlaşıldığını, şirketin hiçbir hissedarına kar payı vermediği gibi şirketin kredi borçları ve işleyişi için kar paylarının dağıtılmamasının hayati önem taşıdığını, davacının şirkete zarar verme gayreti ve niyetinin açık ve anlaşılır durumda olduğunu, davacının tüm harcamalarının müvekkili şirket ve yöneticileri tarafından karşılandığını, hiç çalışmadığı halde diğer şirket ortakları ve yöneticilerin aksine lüks bir yaşam sürdüğünü, davacıya şirket merkezinde şirket evraklarını inceleme hususunda her türlü kolaylık gösterilip olanak sağlanmasına rağmen iş bu davayı açmasında hukuka uygun yön bulunmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirketin sicil dosyası celbedilerek dosya içine alınmış, davacının davalı şirkette ortak olduğu, davalı şirketin 2016 , 2017 ,2018 ve 2019 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısının 27.01.2021 tarihinde yapıldığı, genel kurul toplantısının üçüncü maddesinde ... temsilcisi tarafından fiili stokların sayılması ve 22.01.2021 tarihli ihtarnamelerindeki talep ettikleri hususu incelemek üzere genel kuruldan yetki ve izin talep ettiği, Karşıyaka ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevap ile istenen sorulara cevap verildiğinden talebin reddine karar verildiği belirlenmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 14.01.2021 tarihli tutanak örneğinde 27.01.2021 tarihinde yapılacak genel kurul toplantısı için düzenlenen faaliyet raporlarını ve mali tabloları incelemek üzere gelindiği, inceleme işleminin 18.01.2021 günü saat 15.00'da şirket avukatının nezdinde incelenebileceği belirtildiğinden başka bir işlem yapılmadığına ilişkin düzenlendiği; 18.01.2021 tarihli tutanak örneğinden şirket merkezine saat 15.00'da gelindiği, şirketin 2016 yılı faaliyet raporu ve mali tablolarının incelendiği, saatin gecikmesi sebebiyle incelemeye ertesi gün devam etmek üzere ara verildiğine ilişkin düzenlendiği belirlenmiştir.
Karşıyaka ... Noterliği'nin 12.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesini davacı tarafça davalı şirketin de içinde bulunduğu iki şirket yönünden düzenlendiği ve şirketteki kasa hesabı ile ortaklar cari hesaplarına, ayrıca alınan sipariş avansları hesabı ile avanslar hesabına ilişkin muavin hesapların 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ait dökümün ve söz konusu yıllara ait hesap dönemlerine ilişkin gelir bilançosunun bir suretinin şirket merkezlerinde taraflarına teslim edilmesinin ihtar edildiği; Karşıyaka ... Noterliğinin ... yevmiye nolu 22.01.2021 tarihli ihtarnamesinin davacı tarafça davalı şirket yönünden keşide edildiği, ihtarnamede "1- şirketin öz sermaye karlılığı, mevzuat faizi, hazine bonosu, menkul kıymetler ve diğer yatırım araçlarının getirisinin fahiş altında olup , 2016 yılında %10,35 , 2017 yılında %6,65 , 2018 yılında %8,48 ve 2019 yılında %2,82 olarak gerçekleşmiştir. Ancak öz sermaye karlılığına bakıldığında bu bilginin gerçeği yansıtmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Bu miktarda kar açıklamasının nedenleri hakkında ayrıntılı olarak bilgi vermenizi, 2- Mali tablolara stokların 2016 yılında 660.360,20 TL , 2017 yılında 620.657,85 TL , 2018 yılında 688.855,38 TL ve 2019 yılında 751.210,39 TL miktarında olduğu belirtilmektedir. Bu stok miktarlarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, yansıtmıyorsa gerçek miktar ile ticari defterlerde kayıtlı miktar arasındaki fark hakkında detaylı bilgi vermenizi, 3-Satışların ortalama tahsilat süresi hakkında bilgi vermenizi, 4-Mal alışların ödemesinin ne şekilde ve hangi vade ile yapıldığı hakkında ayrıntılı bilgi vermenizi, 5-Vergi borçlarının yapılandırılması için çıkarılan 6552,6736,7020,7143 ve 7256 sayılı kanunlardan şirketinizin yararlanıp yararlanmadığı, yararlandıysanız yapılandırdığınız konular hakkında açıklayıcı bilgi vermenizi, 6-Müdürler kurulunun düzenlediği faaliyet raporlarında iş denetimlerinin yapıldığı ve bulguların raporlandığı belirtilmektedir ancak söz konusu raporlar incelememiz için tarafımıza verilmemiştir. Bu sebeple raporlardaki bulgular ile denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilginin tarafımıza verilmesini, " şeklinde düzenlendiği , davalı şirketin Karşıyaka ... Noterliğinin ... yevmiye nolu 26.01.2021 tarihli cevabı ihtarnamesiyle " 2-Şirketin karlılığı ve sektör ortalaması da göz önüne alındığında makul seviyelerde bulunmaktadır, 3-Mali tablolarda gözükmekte olan stoklar gerçeği yansıtmaktadır, 4- Satışların ortalama tahsilat süresi 60 gündür, 5-Mal alışları ödemeleri , DLSS yöntemi ve 30 gün vadeyle yapılmaktadır. 6-Şirket vergi borçlarının yapılandırılması için ihtarnamenizde adı geçen kanunlardan yararlanılmıştır. 7-Şirket içi denetim (Mali kontrol, Teftiş, vs) geçmişe dönük olarak yapılan iş , işlem kayıt ve belgelerin mevzuata , düzenlemelere ve standartlara uygunluğu şirket yöneticileri tarafından denetlenmektedir" şeklinde cevap verildiği belirlenmiştir.
Limited şirketlerde bilgi alma ve inceleme hakkı TTK 614 . Maddede düzenlenmiş olup , TTK 614 . Maddesi " (1) Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. (2)Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir. (3)Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir." hükmünü içermektedir.
Somut olayda davacı tarafça açılan işbu davada; davalı şirketin 2016 , 2017 , 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin 27.01.2021 tarihinde yapılacak genel kurul toplantısı öncesinde şirketin finansal tablolar ve faaliyet raporlarının toplantı tarihinden 15 gün öncesinde hazır bulundurulmadığı, 14.01.2021 tarihinde incelemeye izin verilmediği, 18.01.2021 tarihinde ise incelemeye başlandığı ancak tamamlanmadığı , belgelerin fotokopilerinin verilmesi taleplerinin reddedildiği bildirilerek Karşıyaka ... . Noterliğinin 22.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle tekrar bilgi talebinde bulunulduğu, davalı şirket tarafından Karşıyaka ... Noterliğinin 26.01.2021 tarih ... yevmiye nolu cevabı ihtarnamesinin eksik ve yetersiz olduğu, taleplerinin 27.01.2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında reddedildiğinden bahisle davalı şirketin ticari defter ve yazışmalarının incelenmesine, stok sayımı yapılmasının sonucunda Karşıyaka ... Noterliğinin 12.01.2021 tarih ve 22.01.2021 tarihli ihtarnamesiyle istenen bilgilerin , ayrıca davalı şirketin içinde bulunduğu ekonomik ve mali durumu ile çoğunluğu oluşturan şirkete hakim olan pay sahiplerinin elde ettiği menfaatlerin anlaşılması hususlarında ve faaliyet raporunun kapsamına giren hususlarda bilirkişiler vasıtasıyla rapor düzenlenmesine karar verilmesi talep edildiği ;davacı tarafın Karşıyaka ... Noterliğinin 12.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinden sonra 18.01.2021 tarihinde şirket merkezine inceleme için gidildiği, ertesi gün devam etmek üzere incelemeye ara verildiğine ilişkin tutanak düzenlendiği, ancak devam eden tarihlerde inceleme yapılamadığına ilişkin herhangi bir tutanağın mevcut olmadığı, bu nedenle davacı tarafın 12.01.2021 tarihli ihtarnamesine ilişkin bilgi alma ve inceleme talebi yönünden davanın sübut bulmadığı; Davacının Karşıyaka ... Noterliğinin 22.01.2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin 3 , 4 ve 5. Maddeleriyle yöneltilen soruların niteliğine göre davalı tarafça verilen cevapların yeterli olduğu, ancak ihtarnamenin 1, 2 ve 6. Maddelerinde belirtilen hususlarda davalı tarafça verilen cevapların yeterli olmadığı sonucuna incelenen tüm dosya kapsamıyla ulaşılarak davalı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yönünden davacının bilgi alma ve inceleme hakkının bir uzman aracılığıyla kullandırılmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin davanın konusuna göre ve sübut bulmadığından reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir,
KARAR; Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalı şirketin 27/01/2021 tarihli genel kurul toplantısının 3.maddesinde bildirilen davacının Karşıyaka ... Noterliğinin 22/01/2021 tarihli ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin 1,2 ve 6.maddesinde belirtilen konularda davacının TTK 614/3.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının bir uzman aracılığı ile kullandırılmasına,
Bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılabilmesi için davalı şirket tarafından uygun bir yer teminine,
Bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılacağı günün davacı tarafça inceleme gününden bir hafta önce davalı şirkete tebliğine,
İncelemenin 5 iş gün mesai saatleri içerisinde tamamlanmasına,
2-Davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 59,30 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığından
4-Davacı tarafça peşin yatırılan harç bedeli 59,30 TL harç bedelinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
5-Kabul yönünden davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.080 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
6-Red yönünden davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 4.080 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.080 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiliyle davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 67,80 TL , 2 elektronik tebligat gideri 11 TL, 1 KEP gideri 0,50 TL olmak üzere toplam 79,30 TL'nin kabul ve ret oranına göre 39,65 TL'sinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı kesin olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır