T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/952
KARAR NO: 2022/476
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21/06/2021
KARAR TARİHİ: 01/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.02.2021 tarihinde aşırı yağmur yağması nedeniyle Torbalı'da sel ve su baskınları meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait ... adresinde 11.03.2021 tarihindeki selden kaynaklı zarar doğurucu su baskını olduğu fark edilmesi üzerine şirketin kendi imkanları ile su ve çamurlarının tahliye edildiğini, 15.03.2021 tarihinde durumun tespiti için İzmir İtfaiye Başkanlığına müracaat edilmesi üzerine 18.03.2021 tarihinde adrese gelen itfaiye ekipleri tarafından yapılan inceleme sonucunda ... no'lu tutanak tanzim edildiğini, tutanak içeriğinin tür, cins vb ayrımı yapılmaksızın müvekkili şirkete ait muhtelif evrakın sel baskınından, ıslanarak ve çamur nedeniyle zarar gördüğünü, ancak gerek sel ve su baskının meydana geldiği yere girilemediğinden gerekse de çoğunlukla arşiv belgeleri olması nedeniyle ivedi gereksinim duyulmadığından hangi belge, kayıt ve defterlerin zayi olduğunun ayrıntılı incelenemediğini, tespitinin yapılamadığını, bilahare, Vergi Dairesi tarafından bir kısım defterlerin inceleme için ibrazının istenmesi üzerine yapılan ayrıntılı inceleme neticesinde 10.06.2021 tarihinde 2015 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defter ve kayıtların meydana gelen sel ve su baskını nedeniyle tamamen zayi olduğunu, defter ve kayıtların meydana gelen sel ve su baskını nedeniyle tamamen zayi olduklarının 10.06.2021 tarihinde öğrenildiğini, bu nedenle müvekkili şirkete ait VUK ile TTK tarafından belirlenen tutulması zorunlu defterlerden 2015 Yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defter ve kayıtlarının sel ve su baskını nedeniyle zayi olduğu 10.06.2021 tarihinde öğrenildiğinden zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce 10/11/2021 tarihli, ... esas ... karar sayılı ilam ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin kararın istinaf incelemesi yapılarak kararın kaldırılması talebi üzerine mahkememiz dosyası İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'ne istinaf incelemesi için gönderilmiş, Daire'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile "Davacı vekilinin istinaf itirazlarının esastan kabulüne; İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/11/2021 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına," karar verilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmekle yukarıdaki esas üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Dava, 6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesi uyarıca zayi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.
Mahkememizce deliller toplanılmış, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığından, Torbalı Ticaret Sicili Müdürlüğünden, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğünden, İzmir Noterliğinden, Torbalı Noterliğinden, Torbalı Noterliğinden kayıtların celp edildiği, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın yazı içeriğinden, tutanak tarihinin 18/03/2021 olup tutanakta, şirket yetkilileri tarafından beyan edilen arşivde, 11/03/2021 tarihinde evrak gereksinimi duyulup girilmesiyle su baskını olduğu fark edilip kendi imkanlarıyla ile suyu tahliye ettikleri bilgisinin edinildiği, arşivde yapılan incelemede bahsi geçen şirkete ait muhtelif miktarda işletme evraklarının su baskınından kısmen, ıslanarak zarar gördüğü hususunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı tanıkları dinlenilmiş, tanık Üstüner Topal beyanlarında, "Ben davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde 2002 yılından bu yana zeytin sıkım bölümünde işçi olarak çalışmaktayım. Hatırladım kadarıyla 2021 yılı Mart ayı içerisinde yoğun miktarda yağış olmuştu. Hatta fabrikanın kantarlarını da su basmıştı. Benim bildiğim kadarıyla şirketin arşiv olarak kullandığı ticari defter ve belgeleri fabrikanın sığınak diye tabir ettiğimiz yerinde bulunuyordu. Aslında burası her tarafı kapalı sadece bir kapı ile girişi yapılan korunaklı bir yerdi. Bir anda yoğun yağış olduğu için giderlerden su tahliye olmadığı için su aldı. Burası ışık almayan karanlık bir yerdi. İtfaiye geldiği anda ben orada yoktum ama suların tahliyesinin yapıldığını hatırlıyorum. Bu su basmasından bir müddet sonra hatırladığım kadarıyla yaz aylarında evrak bulmak amacıyla sığınağa gittiğimizde evrakların nemli vaziyette okunmayacak durumda çamurlu olduğunu gördüm, ancak bunun tam tarihini hatırlayamıyorum. Ben sığınakta hangi defter ve evrakların bulunduğunu benim birimim olmadığı için tam olarak bilemiyorum" şeklinde, tanık ... ise "Davacı şirkette 2006 yılından 2017 yılı sonuna kadar müdür olarak görev yapmıştım. Şu anda bu şirkette çalışmıyorum. 2021 yılı Şubat ve Mart aylarında ilçemiz yoğun yağışlar almıştı. Davacı şirketin faaliyetini sürdürdüğü binada kot farkı olması nedeniyle şirketin sığınak olarak yapılmış aşağıdaki deposuna sular girmişti. Hatırladığım kadarıyla 2021 yılı Mayıs ayı içerisinde bizden arşivimizde bulunan bir kısım evraklar istenilmişti. Mayıs ayının yirmisinden sonra içeri girip bakıldığında her tarafın kumlu, çamurlu birbirine karışmış vaziyette olduğunu gördük, daha önce ilgili arkadaşlar işlemi yapmış olabilirler. İtfaiye gelip zabıt tutmuş, ancak ben o sırada işyerinde değildim, dış görevdeydim. Davacı şirketin yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterlerinden işi bitenler bu belirttiğim sığınağa koyuluyordu" şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Her ne kadar dinlenen tanık anlatımlarında davacı şirket yönünden dava konusu belgelerin ziyaa uğradığı tarihin tam olarak tespit edilememekle birlikte davacı tarafın su basmasından dolayı davacı şirketin sığınak diye tabir edilen bölümünde bulunan ticari defterlerin ziyaını sular çekildiğinde öğrenmek suretiyle süresi içerisinde Mahkememize müracaatta bulunulduğunun kabulü ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirkete ait VUK ile TTK tarafından belirlenen tutulması zorunlu defterlerden 2015 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin yevmiye defteri, kebir defteri ve envanter defter ve kayıtlarının sel ve su baskını nedeniyle zayi olduğu, dinlenen tanık beyanları da nazara alındığında TTK 82/7 maddesindeki zayi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm tesisi cihetine gidilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
Davanın KABULÜ İLE; davacı şirketin 2015 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
Davanın niteliği gereği alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL nin davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
Davanın niteliği gereği yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/06/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza