T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1003 Esas
KARAR NO : 2025/746
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/12/2022
KARAR TARİHİ: 03/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkiline ait ... plakalı ... Marka kamyon 25/10/2021 tarihinde bulunduğu yerden çalınmış ve halen bulunamadığını, davalı ise müvekkiline ait aracı çalınma rizikosu da dahil olmak üzere ... nolu Kasko poliçesi ile sigortalayan şirket olup, meydana gelen riziko nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zarardan riziko tarihi itibariyle çalınan aracın rayiç değeri tutarında sorumlu olduğunu, kaza sonrası riziko davalı şirkete ihbar edilmiş ve davalı şirket uhdesinde ... nolu hasar dosyası açılmış, gereklşi tahkikat yapılmış ancak zarar tazmin edilmediğini, meydana gelen riziko nedeniyle oluşan maddi zararın kasko sigorta poliçesi gereği tazmini için yürütülen arabuluculuk süreci de neticesiz kaldığını, çalınan aracın rayiç bedelinin tespiti yargılama sırasında alınacak bilirkişi raporuyla ancak mümkün olduğundan belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğimiz işbu davamızda fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik hırsızlığa konu araç bedelinin alacağına mahsuben 100 TL ' nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava nedeniyle sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, ... plakalı aracın çalındığını iddia ederek maddi zararının tazmini talebiyle davayı ikame ettiğini, davacı tarafın haksız davasının reddi gerektiğini, dava konusu hasarın meydana geldiği ... plakalı araca ilişkin olarak, müvekkili şirket nezdinde 26.05.2021-26.05.2022 başlangıç ve bitiş tarihli ... no.lu Genişletilmiş Kasko Poliçesi bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava konusu hasarın müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığı sabit olduğunu, kaza dolayısıyla davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine ... numaralı hasar dosyası açılmış, bağımsız eksper ataması yapılmış ve poliçe genel ve özel şartları gereğince hasarla sigortalının beyan ettiği şekilde gerçekleşen olay arasında uyumsuzluklar olduğundan haklı sebep ile talep reddedilmiş ve sigortalıya hasarın ödenemeyeceği bildirildiğini, sigortalı aracın 23.08.2021 tarihinde de çift taraflı bir trafik kazasına karıştığı iddiası ile müvekkili şirkete hasar talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirket tarafından bu hasarın da kurgu olduğu tespit edilmiş ve hasar talebi bu sebeplerle reddedildiğini, hasar talebinin reddi üzerine davacı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... sayılı dosyası tahtında başvuru yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından sigortalının kendi beyanı dışında kazanın gerçekliği özünde, nerede, ne zaman, nasıl, aracı kimkullanırken meydana geldiğini ortaya koyacak yeterli delil sunulmuş da olmadığından davacının kasten ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği değerlendirilerek ispatlanamayan davanın reddine karar verildiğini, sigortalının itirazı üzerine ise Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından uyuşmazlık konusu kazanın oluşunun şüpheli olması, bu iddia nedeniyle savcılığı şikayette bulunulmuş olması bu soruşturmanın sonucunun işbu başvuruyu yakından etkileyeceğinden soruşturmanın sonucun beklenmesi gerektiği sebebi ile dosyadan el çekilmesine karar verildiğini, ayrıca davacı sigortalı aleyhine, tüm bu hususlar sebebiyle nitelikli dolandırıcılık, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan, belgede sahtecilik ve eylemlerine uyan sair suçlardan dolayı suç duyurusunda bulunulduğunu, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... no.lu dosyası tahtında yapılan soruşturma devam ettiğini, dava konusu olayın kurgu hasar olduğunun tespiti yönünden söz konusu soruşturma dosyasının işbu dosya bakımından bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacı tarafın dava konusu taleplerle Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... no.lu dosya tahtında yaptığı başvuruda da "Somut olayda, başvuranın dava dilekçesi ekinde sunduğu belgeler arasında 116.519,10 TL mertebesinde hasar görmüş aracın onarımının yapıldığına dair belge sunulmadığı gibi, davacının olayla ilgili olarak verdiği verdiği ifadelerde de aracı Mayıs ayında yeğenine aslında haricen sattığını , olaydan 2 ay önce aracını ... civarında park edilmiş ise de buradan çalınmış olması nedeniyle bulunamadığının beyan edildiği, olayla ilgili ifade veren sigortalının yeğeninin ise gerek ilk hasar gerek satış ve aracın hırsızlık öncesi park edildiği yer ile ilgili farklı beyanlar verdiği anlaşılmıştır." şeklinde tespitler yapılarak aracın çalınıp çalınmadığını ve müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespitinde genel yargının görevli olması gerektiği tespit olunarak dosyadan el çekilmesine karar verildiğini, hasarın müvekkili şirkete ihbarı sonrası yapılan incemelerde de sigortalı aracın 23.08.2021 tarihli kazasının ve mevcut çalınma olayının kurgu olduğu tespit edildiğini, raporda "- Sigortalı ... ile yapılan görüşmede, ... plakalı sigortalı aracı tanıdığı ... isimli şahıs yeşil kartı iptal olmaması için adına yaptırdığını ancak bu aracı hiç kullanmadığını, petrol kaçakçılığında yakalanınca ruhsat sahibi olduğu için kendisine teslim edildiğini, aracı daha sonra bedelsiz olarak el koyduğunu 1 sene sonra başkasına sattığını, sattığı şahıslar 4 sene çalıştırdıktan sonra kaçakçılıkta yakalandığından üzerinde şerh olduğu için devri verilemediğinden aracı geri kendisine verdiklerini, aracı alarak yeğeni ... ile ortak aldıklarını, yeğeni ... aracı çalıştırması için ... ve ...’a verdiğini, 27 ekimde oğlunun düğünü için ...’e geldiğinde aracın çalındığını öğrendiğini, yeğeni işleri takip etmek için kendisinden vekalet istediğini, ... ve ...’ı tanımadığını söylemiş, bu bilgiler yazılı beyan olarak istenmişse de vermiştir; - ...’in ablasının oğlu ... ile yapılan görüşmede, ...’da ikamet ettiğini, çanta işi ile uğraştığını, aracı ...’den alıp ...’a ortak çalıştırması için verdiğini, ...’ın abisi ...’ın ilk seferde aracı devirdiğini, verdikten 40 gün sonra kendisine teslim ettiğini, aracı alarak ...’te ismini bilmediği yüzme havuzu arkasında site önüne park ettiğini, park ederken kimseye söylemediğini, Ekim ayında ...’e geldiğinde aracı göremediğini söylemiştir.; - ... beyanında, 2021 yılı 5.ayında ... plakalı ... marka kamyonu ...’dan ortaklaşa çalışmak üzere aldığını, aracın bakımını sigortasını yaptıklarını, çalışır hale getirdiklerini, saman zamanında abisi ... (...) saman yükleyip ilk seferinde devirdiğini, tekrar tamir edip parayı kendi ceplerinden verdiklerini, sigortanın kendilerine ödeme yapmadığını, bu arada aracı çalıştıramadıklarını 40 gün sonra ...’ya teslim ettiğini, aracın üzerinde satılamaz şerhi olduğunu, aracı kullanarak ... ile beraber abisinin ve eniştesinin oturduğu ... sitesi giriş kapısına yakın cadde üzerine duvarın önüne bıraktıklarını, evrakları ve anahtarı ...’a verdiğini, oradan çocukları ile ...’ya fındık toplamaya gittiklerini, 45 gün orada kaldıklarını, döndükten sonra aracı hiç görmediğini, aracın bulunduğu yere gitmediğini, hatırlamadığı bir tarihte yaz günü ...’un babasının vefat ettiğini, ...’e geldiğini, kendisine kamyonun yerinde olmadığını alıp almadığını sorduğunu kendisi de bilmediğini söylediğini, kamyonu teslim ettikten sonra bir daha görmediğini, abisinin ve eniştesinin ismini bilmediğini, ... oturduğu yeri kendisine söylediğini beyan etmiştir.;- ... aracı 2021 yılı mayıs ayında ...’a çalıştırması için verdiğini ilk seferde kaza yaptıktan 40 gün sonra ... bu işi yapamayacaklarını söyleyerek Haziran ayında aracın ...’ya teslim edildiği, ...’da bu tarihte aracı çalındığı yere park ettiğini daha sonra aracı görmediğini söylemesi üzerine aracın 23.08.2021 tarihinde sürücü ... idaresindeyken Siverek ilçesinde kazaya karıştığı söylendiğinde haberi olmadığını söyleyerek çelişkili bilgiler vermektedir.; - Aracın ... Sitesi önündeki sokak üzerinde çalındığı belirtilmiş, ... ifadesinde bu sitenin ismini özellikle gizlemiş, ... sitesinde ...‘nın abisi ve eniştesinin oturduğu öğrenilmiş, aracın park edildiği yeri yine aynı sokakta bulunan ... Sitesinin güvenlik kameralarının çok net gösterdiği ancak kayıt hafızası 1 aylık olduğundan görüntü olmadığı öğrenilmiş, çevredekilerle yapılan görüşmelerde bu sokak üzerinde 2 ay park halinde olan kamyon olmadığı bilgisi alınmıştır.; - ...’nın abisi ve eniştesi ...’nde oturduğundan kamyonun çalındığında ...’a haber vereceğinden ...’nın özellikle bu sitede oturan akrabalarını gizlediği düşünülmektedir.; - Aracın park edildiği yolun uzun süreli parka uygun olmadığı, sitenin yan tarafında geniş boş arazi olduğu, sokağa park edilmesinin inandırıcı olmadığı düşünülmektedir. -Siverek Asayiş Büro Amirliği’ne gidilerek yapılan görüşmede, çalışmaların devam ettiği, çalışmalarla ilgili detaylı bilgi alınamamıştır.; - Polisin düzenlediği araştırma tutanağına göre sigortalı aracın 24.09.2021 tarihinde saat 12:28’de ...’ten ... yolunu kullanarak çıkış yaptığı, aynı gün saat 13:44’te ... ilçesine giriş yaptığı, saat 13:52’de eski ... yolu üzerinde ...’e çıkış yaptığı, saat 15:24’te ... yolu ... ilçesine giriş yaptığı ve bir daha ...’den herhangi bir çıkışı olmadığı, bu bilgilerle ilgili kamera görüntüleri tespiti için Viranşehir ve Kızıltepe İlçe Emn. Müd.’ne yazı yazıldığı belirtilmiştir.; -Çalıntı müracaatında bulunan ... polise 25.10.2021 tarihinde verdiği ifadede kamyonu yaklaşık 2 ay önce çalındığı yere park ettiğini belirtmiş ancak kamyonun 24.09.2021 tarihinde ... ilçesine giriş yaptığı polis tarafından tespit edilmiştir.; - ...’dan sigortalı araç çalınmadan önceki aylara ait fatura, yakıt fişi vb. evrak istenmiş, henüz tarafımıza göndermemiştir.; -İnternet üzerinden yapılan araştırmalarda 28.12.2011 tarihinde sigortalı araç ile birlikte toplam 3 tankerde kaçak mazot yakalandığı, araç sürücülerinin gözaltına alındığı ve tankerlerdeki 60 ton kaçak mazota el konduğu tespit edilmiştir.; - Sigortalı aracın; - ... Koop.’inden 18.04.2021 tarihli rehin, - Düzce Cum. Baş sav. Hazırlık bürosunun 23.02.2012 tarihli ve ... sayılı şerh - Siverek vergi dairesinin 26.12.2019 tarihli haciz kaydının bulunduğu, - ... ek beyanında, kendisine sorulan ... yolunda ... plakalı ... kamyon ve ... plakalı aracın karıştığı kazayı kendisinin yapmadığını, kamyonu kendisinin sürmediğini, evrakları nereden bulduklarını bilmediğini, kazayı kendisinin yapmadığını beyan etmiştir.; - Sigortalı aracın 23.08.2021 tarihli kazasındaki karşı araç olan ... plakalı araç sürücüsü olarak bildirilen ... ile yapılan telefon görüşmesinde, arama sebebi aktarılmış şahıs hiç konuşmadan direk telefonu kapatmış, daha sonra aramalarımıza da cevap vermemiştir.; ...’ın ...’de oto alım satım işi yaptığı, ... plakalı aracı 29.07.2021 tarihinde satmak için ilan koyduğu tespit edilmiştir.; -Sigortalı araç ile ilgili çalıntı müracaatında bulunan ...’nın ...’da yaşadığı bilgisi alınmış, aramalarımıza cevap vermediğinden ve geri dönüş yapmadığından görüşme sağlanamamıştır.; -Sigortalı ... ile yapılan en son görüşmede tüm olumsuzluklar ve ... konusu aktarılarak feragat istenmiş, şahıs “beni bu konularla rahatsız etmeyin” diyerek telefonu kapatmıştır." şeklindeki tespitler ve detayları araştırma raporunda da yer aldığı üzere meydana gelen hadisenin kurgu olduğu tespit edilebildiğini, dolayısı ile konu hasar müvekkili şirketçe düzenlenen kasko poliçe teminatları dışındadır ve talebin reddi gerektiğini, davacı TTK’nun beyan yükümlülüğüne ilişkin 1446 ve devamı maddelerine ayrıca Kasko Genel Şartlarının B.1.5 ve C.3. maddesine aykırı davrandığını, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına dair iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekse de sigortalı ve/veya araç sürücüsü tarafından, Kasko Poliçesi Genel Şartlarının C.3. maddesi ve TTK 1446 / devamı maddeleri uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyeti kasten yerine getirilmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususun sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği tespit edilirse, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçtiğini, somut olayda da sigortalı tarafından da olayın beyan edildiği şekilde gerçekleştiği ispatlanamadığından davanın reddi gerektiğini, konu olayda da kazaya ilişkin ihbar mükellefiyetinin doğru bir şekilde yerine getirilmediği, gerçeğe aykırı beyanlar verildiğini, sonuç olarak; ifadeler, olayın oluş şekli incelendiğinde olayın beyan edildiği gibi gerçekleşmediğinin anlaşıldığını, olayın beyan edildiği şekilde gerçekleşmediğine dair kuvvetli ve somut deliller olduğunu, ispat külfeti yer değiştirmiş ve sigortalıya geçtiğini, sigortalının olayın beyan ettikleri şekilde gerçekleştiğini ispat etmesi gerektiğini, bu husus da sigortalı tarafından ispat edilemediğinden müvekkili şirket poliçe teminatları dahilinde bir hasar olmadığını ve talebin reddi gerektiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, dosya kapsamındaki tazminat hesabının Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ve Poliçe Hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiğini, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nda yer alan işbu hüküm doğrultusunda, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen ... Genişletilmiş Sigorta Poliçesi’nin 2 ve 3. sayfasında, sigortalı aracın rayiç değerinin, rizikonun gerçekleştiği tarih itibari ile sigortalanan araç markasının yetkili/özel araç satışı yapan galeriler ile internet üzerinden araç satışı yapan sitelerden hasar tespiti için görevlendirilen eksper tarafından veya ... Sigorta A.Ş. tarafından belirleneceği, mevcut yerlerden tespit edilecek en az üç değerin ortalamasının rayiç değer olarak kabul edileceği belirtildiğini, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... no.lu soruşturma dosyasının işbu dava bakımından bekletici mesele yapılmasına, müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, ret sebepli vekalet ücretinin davacı aleyhine lehimize takdir edilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Mahkememizce deliller toplanmış, davalı sigorta şirketinden sigorta poliçesi ve hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden sigorta ve hasar bilgileri, kazaya karışan araçlara ilişkin tescil bilgileri celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Siverek Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma-... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; "Müşteki şirket ile ... arasında ... plakala sayılı araç için 24/01/2022-24/01/2023 tarihleri arasını kapsayan sigorta sözleşmesi imzalandığını, aracın diğer şüpheli ... (...) sevk ve idaresinde iken 05/02/2022 tarihinde ... ili ... İlçesi ... Mahallesi mevkiinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kaza ile alakalı Jandarma trafik ekiplerince tutanak düzenlendiğini, ...'ın kendilerine araçta yalnız olduğunu beyan etmesine rağmen, kaza tespit tutanağında ... haricinde yanında bir kişi daha olduğu şeklindeki beyanı üzerine, ...'ın kaza yerine sürücü değişikliği için sonradan çağrıldığı izlenimi uyandığından, hasar talebinin reddine karar verildiği, şüpheli ...'nın 16/12/2021 tarihinde müşteki şirkete ulaşarak şüpheli ...'e ait sigortalı ... plakalı aracın çalındığını bildirdiği, şüpheli ...'nın 26/10/2021 tarihinde polise verdiği ifadesinde kamyonu yaklaşık 2 ay önce çalındığı yere park ettiğini belirtmiş olmasına rağmen kamyonun 24/09/2021 tarihinde... ilçesine giriş yaptığının tespit edildiği, soruşturma işlemlerinin Siverek CBS nin ... soruşturma sayılı dosyasından devam ettiğini, internetten yapılan araştırmada 28/12/2021 tarihinde sigortalı araç ile birlikte toplam 3 tankerde kaçak mazot yakalandığını, aracın ... Sitesi önündeki sokak üzerinde çalındığının belirtildiği, şüpheli ...'nın beyanında özellikle sitenin ismini gizlediğini, çevredekilerle yapılan görüşmede sokak üzerinde 2 ay park halinde olan kamyon bulunmadığı bilgisini aldıklarını şüphelilerden atılı suçlar yönünden şikayetçi olduklarını beyan ettikleri ve yetkisizlik kararı ile dosyanın C.Başsavcılığımıza gönderildiği, yapılan soruşturmada Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturma neticesinde toplanan delillere göre; iddia, müşteki vekili şikayet dilekçesi ve ekleri, şüphelilerin ifadeleri, bilgi sahibi ifadesi, İstanbul Anadolu CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası, Siverek CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamından soyut iddia dışında, şüphelilerin yüklenen suçları işlediğini gösterir, dava açmaya yeter kanıt ve emare bulunmadığı anlaşıldığından şüpheliler hakkında atılı suçlardan kamu adına KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA" dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Siverek Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; 26.10.2021 tarihinde müşteki ...'nın alınan ifadesine özetle; ... plaka sayılı ... model kırmızı renkli ... tabir edilen ... Marka kamyonunu yaklaşık iki ay önce ... Mahallesinde bulunan ... karşısına park ettiği, 25.10.2021 tarihinde kamyonunu kontrol ettiğinde yerinde olmadığı, kamyonun anahtarı ve ruhsatının kendisinde olduğunu, şüpheli/şüphelilerin kendisine ait olan kamyonu hırsızlanarak olay yerini terk ettikleri, şüphelinin olay yerine giriş veya ayrılış zamanları itibariyle şüphelilerin teşhisine, açık kimlik bilgilerine ulaşılmasına yarayacak delil iz emare veya bulgu elde edilemediği, tüm araştırmalara rağmen şüpheli şahıslara ulaşılamadığı anlaşıldığından daimi arama kararı verildiği ve dosyanın halen derdest olduğu anlaşılmıştır.
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma-... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; "...Müşteki vekili Cumhuriyet Başsavcılığımıza sunduğu şikayet dilekçesinde özetle;.Şüphelilerden ... ile müvekkil şirket arasında ... plakalı araç için 30/10/2020-30/10/2021 tarihleri arasını kapsayan sigorta sözleşmesi imzalandığını, söz konusu araç diğer şüpheli ...'in sevk ve idaresinde iken 05/10/201 tarihinde ... ilçesinde çift taraflı kazaya karıştığını, bununla alakalı olarak taraflar arasında karşılıklı kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, diğer araç sürücüsüne ulaşamadıklarını, kaza yerinin net olarak belirtilmediği, şüphelinin yüz yüze görüşmeye gelmekten kaçındığı gibi sebeplerle hasar talebinin reddedildiği; Müşteki şirket ile şüpheli ... arasında ... plakal asayılı araç için 24/01/2022-24/01/2023 tarihleri arasını kapsayan sigorta sözleşmesi imzalandığını, aracın diğer şüpheli ... (...) sevk ve idaresinde iken 05/02/2022 tarihinde ... ili ... İlçesi ... Mahallesi mevkiinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kaza ile alakalı Jandarma trafik ekiplerince tutanak düzenlendiğini, ...'ın kendilerine araçta yalnız olduğunu beyan etmesine rağmen, kaza tespit tutanağında ... haricinde yanında bir kişi daha olduğu şeklindeki beyanı üzerine, ...'ın kaza yerine sürücü değişikliği için sonradan çağrıldığı izlenimi uyandığından, hasar talebinin reddine karar verildiği; Müşteki şirket ile şüphelilerden ... arasında ... plakalı araç için 26/05/2021-26/05/2022 tarihleri arasını kapsayan sigorta poliçesi imzalandığını, şüphelinin 20/12/2021 tarihinde sigorta tahkim heyetine müşteki şirket aleyhine başvuru yaptığını, sigortalı aracın 23/08/2022 tarihinde ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, anlaşmalı kaza tespit tutanağına göre sigortalı aracın sürücüsü ... ile görüşüldüğü, kazayı kendisinin yapmadığını, aracı kendisinin sürmediğini, evrakları nereden bulduklarını bilmediğini beyan etmesi üzerine hasar sürecinin olumsuz olarak değerlendirildiğini; Şüpheli ...'nın 16/12/2021 tarihinde müşteki şirkete ulaşarak şüpheli ...'e ait sigortalı ... plakalı aracın çalındığını bildirdiği, şüpheli ...'nın 26/10/2021 tarihinde polise verdiği ifadesinde kamyonu yaklaşık 2 ay önce çalındığı yere park ettiğini belirtmiş olmasına rağmen kamyonun 24/09/2021 tarihinde ... ilçesine giriş yaptığının tespit edildiği, soruşturma işlemlerinin Siverek CBS nin ... soruşturma sayılı dosyasından devam ettiğini, internetten yapılan araştırmada 28/12/2021 tarihinde sigortalı araç ile birlikte toplam 3 tankerde kaçak mazot yakalandığını, aracın ... Sitesi önündeki sokak üzerinde çalındığının belirtildiği, şüpheli ...'nın beyanında özellikle sitenin ismini gizlediğini, çevredekilerle yapılan görüşmede sokak üzerinde 2 ay park halinde olan kamyon bulunmadığı bilgisini aldıklarını şüphelilerden atılı suçlar yönünden şikayetçi olduklarını beyan etmişseler de; bir olayda dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte ve nitelikli yalan mahiyetindeki hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması, yine fail tarafından yapılan hileli davranışın belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olması, sergileniş açısından mağdurun inceleme ve denetleme imkânını ortadan kaldıracak nitelikte birtakım hareketler olması ve kullanılan bu hileli davranışlarla mağdurun yanılgıya düşürülmesi ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından fail veya bir başkasına haksız menfaat temin edilmesinin gerektiği, mevcut olayda iddia olunan tüm sigorta başvuru müracaatlarının olumsuz neticelendiği, bir mürcaatın sigorta tahkim heyetinde derdest bulunduğu, şüphelilere her hangi bir ödeme yapılmadığı gibi müştekinin inceleme ve denetleme imkanının ortadan kaldırılmadığı bu haliyle atılı sigorta dolandırıcılığı suçunun oluşmadığı; Şikayet dilekçesinin ... ve ... Bentlerinde anlatılan anlaşmalı kaza tespit tutanağı ile alakalı özel belgede sahtecilik suçu yönünden yine müşteki şirketin denetim ve inceleme yetkisi nazara alındığında aldatma kabiliyetini haiz olmadığı bu haliyle de atılı suçun unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 172. maddesi uyarınca olay hakkında kamu adına KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA..." dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonunun 26.04.2022 tarih ...-K-... sayılı kararının incelenmesinde özetle; "...dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden ... plaka sayılı araca ilişkin 26.05.2021-2022 yürürlük dönemli ... sayılı kasko sigortası poliçesinin var olduğu, 23.08.2021 tarihinde oluştuğu belirtilen bir hasarın bulunduğu, 5684 SK'nın 30/13. maddesi uyarınca davalı sigorta kuruluşuna tazminat istemi başvurusu yapılmış olduğu, ancak gereken sonucun alınamaması nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulmuş olduğu, tarafların HMK 114 gereği dava açma ve taraf olma (aktif ve pasif husumet) ehliyetine sahip oldukları, anlaşmazlık konusunun hasar ile beyan arasındaki uyumsuzluk ve bu bağlamda hasarın poliçe teminatı kapsamına girip girmediğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum çerçevesinde Hakemliğimce yapılan değerlendirmede davacının, kazanın gerçek olup olmadığı başta olmak üzere kazanın nasıl, hangi koşullarda ve kimin idaresindeyken, hangi halde kullanılıp kaza yapıldığını, aracın onarılıp onarılmadığının, onarılmışsa nasıl ve nerede onarıldığının, kaç liraya onarıldığının tespiti imkanını sigortacı yönünden tamamen ortadan kaldırdığı sonucuna varılmıştır. Bu şartlarda sigortacıdan, kazanın sigorta poliçesi kapsamı dışında kaldığını ispatlamasını beklemek hukuk mantığına ve ilkelerine aykırıdır. Zira sigortacı, imzaladığı sigorta sözleşmesi ile her ne koşulda olursa olsun her türlü hasar ve zararı istisnasız sigorta kapsamına alan bir all risks sigorta poliçesi yükü altına girmiş değildir. Taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesinde bazı istisnalar, yükümlülükler ve bu yükümlülüklere bağlanan müeyyideler vardır. Şüphesiz ki sigorta sözleşmesi altında gerçekleşen bir rizikonun teminat harici olarak belirlenen hallerden olup olmadığını ispat yükü sigortacının üzerindedir. Ne var ki sigortacının bu ispat yükünü yerine getirebilmesi için öncelikle sigortalının rizikonun nerede, ne zaman, hangi koşullar altında, aracı kim ve nasıl kullanırken meydana geldiğine ilişkin maddi vakayı doğru bir biçimde ve ik kurallarına uygun olarak kendinden beklenecek özen yükümlülüğünü yerine getirmek suretiyle ortaya koyması gerekir. Ancak eldeki dosyada sigortalının kendi beyanı dışında kazanın gerçekliği özünde, nerede, ne zaman, nasıl, aracı kim kullanırken meydana geldiğini ortaya koyacak yeterli delil sunulmuş da olmadığından davacının kasten ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği değerlendirilerek ispatlanamayan Davacı ... tarafından davalı sigorta kuruluşu ... SİGORTA AŞ hakkında yapılan istemin reddine.." karar verildiği anlaşılmıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonunun 26.04.2022 tarih ...-K-... sayılı kararına itiraz edilmesi üzerine Sigorta Tahkim Komisyonunun 26.04.2022 tarih ...-K-... sayılı itiraz hakem heyeti kararı özetle; "...Başvuru sahibi vekilinin Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakeminin kararına yönelik itirazının değerlendirilmesi için ilgili dosya Heyetimize teslim edilmiş ise de; 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30/12 -16 maddesi uyarınca belirlenen süreler içinde karar verilmesi mümkün olmadığından ve uyuşmazlığın yetkili mahkemece halledilmesi gerektiğinden, itiraza konu Hakem kararının KALDIRILMASINA, Heyetimizce DOSYADAN EL ÇEKİLMESİNE, itirazın esası hakkında hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, Başvuru sahibinin yetkili mahkemede dava açmakta MUHTARİYETİNE, Uyuşmazlığın esası hakkında karar verilemediğinden taraflarca yapılan yargılama giderleri hakkında şimdilik hüküm kurmaya ve taraf vekilleri için vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Usuli işlemlerin tamamlanması için dosyanın Sigorta Tahkim Komisyonu'na TEVDİİNE, 5684 sayılı Yasanın 30/12. maddesi gereği, dava konusu miktar itibarıyla (40.000 TL'lik kesinlik sınırının altında olduğundan) kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi..." anlaşılmıştır.
Dosyanın resen seçilecek kusur, makina mühendisi (otomotiv bilirkişisi) bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, dosya kapsamı, taraf beyanları ve uyuşmazlık noktaları esas alınarak yasal düzenlemelere uygun olarak tarafların, pert total miktarı miktarı,oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı hususlarında alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; Mevcut verilere göre; yapılan hesaplamalar sonrası davaya konu ticari aracın 25/10/2021 riziko tarihindeki piyasa rayicinin 310.000,00 TL olabileceği, Sigorta Bilgi Merkezinden gelen evraklarda konu rizikonun gerçekleşme tarihinin 25/10/2021 olduğu davalı sigortacının dosya oluşturma tarihi SBM (Sigorta Bilgi Merkezi) kayıtlarından 03/02/2022 olduğu düşünüldüğünde temerrüt tarihi ve faiz türü hukuksal görüşü gerektirdiği rapor edilmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; hırsızlığa konu araç bedelinin alacağına mahsuben 310.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava nedeniyle sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline dair karar verilmesini talep etmiş, talebini harçlandırmış ve taraflara tebliğe çıkartılmıştır.
Dava, kasko tahsili istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Dosyanın hususiyetleri itibari ile kasko ve hırsızlık vakalarına dair rapordaki tespitler incelendiğinde,
"...
4- KASKO POLİÇESİ KAPSAMINDA ARAÇ TAZMİNATININ DEĞERLENDİRİLMESİ;
(ARACIN ÇALINMASI HALİNDE ZARARIN KARŞILANMASI - ARACIN BULUNMASI DURUMU)
KAKSGŞ(Kara araçları Kasko sigortası genel şartları) B.3.3.2.4'üncü maddesine göre, aracın çalınması halinde aracın çalınma günündeki rayiç değeri sigortacı tarafından ödeneceği belirtilmiştir. Tazminatın ödenme usulünü düzenleyen Genel Şartların
B.3.3.4.2'nci maddesine göre, çalınmış olan aracın bulunması için ilgili makamlarca yapılacak araştırmalar 30 gün içinde sonuç vermediği takdirde sigortalı durumu ilgili makamlara başvurduğunu belgelemek suretiyle, keyfiyeti sigortacıya bildirmesi gerekir. Araç kayıtlarına çalınma durumunu gösteren şerh ve sair açıklamanın konduğunu ve aracın ilgili mevzuata göre devrine engel teşkil edebilecek kısıtlamaların bulunmadığını gösteren belgelerin sigortacıya teslimi ile beraber sigortacı Genel Şartlara göre tazminatı ödeyecektir. Ancak Genel Şartların B.3.3.3'üncü maddesinin 2'nci paragrafı uyarınca ilgililer hakkında cezai soruşturma açılmış ise bu soruşturmanın tamamlanmasına kadar sigortacının tazminat ödemesini bekletebileceği düzenlenmiştir.
Madde devamında, çalınmış olan aracın bulunması, sigorta tazminatının ödenmesinden önce olmuş ise sigortalının, aracı geri almak zorunda kalacağı, sigortacı tarafından değeri ödenen araç, ödemeden sonra bulunursa, sigorta ettiren ve/veya sigortalı keyfiyeti derhal sigortacıya bildirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Bu durumda anlaşma hükümlerine göre sigortalı, tazminatı iade edecek veya aracın mülkiyetini sigortacıya devredecektir. Ancak aracın çalınması nedeniyle sigortacı tarafından zarar henüz karşılanmamışsa ve araçta çalınma dolayısıyla bir zarar meydana gelmiş ise sigortacı zararı karşılayacaktır.
Hükümde açıkça belirtildiği üzere seçim hakkı sigortalıya bırakılmış olup, aracın bulunmasından sonra tazminatı alan sigortalının iki hakkı mevcuttur. Sigortalı, tazminatı iade etmek istemiyorsa bu durumda bulunan aracın mülkiyetini sigortacıya devretmekle yükümlüdür. Sigortalı tarafından mülkiyet devredilmezse, sigortacı aracın kendine devri hakkını dava yolu ile sigortalıya karşı kullanabilir. Ancak açılacak davada sigortacı sadece mülkiyet hakkının kendisine geçtiğinin tespitini talep edebilir. Bunun dışında trafik kaydının terkin ve tescil işlemeleri idari işlem niteliğinde olduğundan adli yargıda bu konuda bir hüküm tesisi mümkün değildir.(ULAŞ: s. 674)
Sigortalı, seçimlik hakkını, aracın bulunduğu bilgisi kendisine ulaştıktan sonra kullanabilir. Eğer araç, bulunduktan sonra sigortacıya teslim edilmişse, aracın bulunduğu hususunda bilgisi olamayan sigortalının bu hakkı kullanması mümkün değildir. Böyle bir durumda sigortacı aracın mülkiyet hakkının kendisine tescili talebiyle dava açmışsa, mahkeme öncelikle davalı sigortalıya seçimlik hakkını kullanması için süre vermeli, sigortalının seçimi doğrultusunda hüküm kurmalıdır. Sigortacının dava dilekçesinde sadece mülkiyetin tescilini talep etmesi ve davanın devamında sigortalının tazminatın iadesini seçmesi durumunda dava reddedilmeli, mahkemece tazminatın iadesi yönünde hüküm kurulmalıdır.
Diğer taraftan aracın bulunmasından sonra tazminatın iadesi seçim hakkını kullanan sigortalı, sadece ödenen tazminatı iade ile yükümlü değildir. Seçim hakkının kullanıldığı tarihteki aracın rayiç değeri üzerinden tazminatı iade ile yükümlüdür. Sigortacı tarafından dava açılması durumunda ise yine mahkemece dava tarihindeki aracın rayiç değerinin hesaplanması ve belirlenen meblağ üzerinden tahsili yönünde hüküm kurulması gerekir.(ULAŞ: s. 675, Özel Daire ... E., ... K. 19.10.2004 T. )
Önemle belirtmek gerekir ki, ileride teminat dışında kalan zararlar başlığı altında değinileceği üzere sigortacı, aracın çalınması durumunda her halde sorumlu değildir. Genel Şartlarda sayılan, ek teminat ile teminat kapsamına dahil edilebilecek zararların sözleşmede düzenlenmemesi veya teminat dışında kalan zararlar nedeniyle meydana gelen rizikolardan sigortacı sorumlu olmayacaktır. (Sigorta davaları seçkin sf 68-70 )
..."
Bu bağlamda mahkememizce yapılan değerlendirmelerde;
Evvelemirde davacı hakkındaki soruşturmalar ve akıbetleri araştırılmış olup neticeten hırsızlık suçunun daimi arama olarak takipsizlikle kapatılması ciheti ile artık devam eden soruşturmadaki yeni delil ortaya çıkma ihtimali sigorta özel ve genel şartlara göre iç ili,şkiye göre tayin edilebilecek olması hasebi ile bekletici mesele hâline nihayet verilmiş olup,
Akıbeti belirsiz olup nerede olduğu belli olmayan ve sigorta aleyhine hile ve desise teşkil edecek surette aracın zayii, tahribi vb hakkında bir delil de bulunmamakla
Genel Şartların B.3.3.3'üncü maddesinin 2'nci paragrafı uyarınca ilgililer hakkında cezai soruşturma açılmış ise bu soruşturmanın tamamlanmasına kadar sigortacının tazminat ödemesini bekletebileceği
Şeklinde düzenlenen tercih hakkının yargılama dosyası bağlamında artık beklemede maddi ve hukuki yarar öngörülmeyip eğer uzun vadede araç bulunursa seçim hakkı na dair düzenelemeler ışığında tarafların birbirlerine karşı hak ve borçlarının doğacağı mülahaza edilerek;
Yine davacı hakkında suç uydurma suçundan da takipsizlik yazılması itibari ile,
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 25/10/2021 tarihinde davacı aracının çalınıp çalınmadığı, hadisenin kurgu olup olmadığı, eğer çalınma vaki ise kasko kaynaklı alacak kalemleri ve sigortanın sorumluluğunun doğup doğmayacağı, davacı tarafın faiz talep edip edemeyeceği, hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceği, netice itibari ile hırsızlık kurgu değil ise kaskoya müracaat şartları ile dair alacak kalemlerinin talep şartlarının oluşup oluşmadığı ve miktarının tespiti noktalarında toplandığı,
Somut olayda; davacıya ait ve davalıya kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın ile ... plakalı karşı araç ile 23.08.2021 tarihinde yaptığı trafik kazası nedeniyle hasarlandığı, 116.519,10 TL hasar oluştuğu ancak davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, sonuç olarak hasar bedelinin şimdilik 5.000 TL'sinin avans faiziyle ödenmesi gerektiği isteminde bulunulduğu anlaşılmakla,
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller ve bilirkişi raporunda; davaya konu araç ... marka, Kamyon ... tipinde,... model, Kullanım Şekli/Amacı Yük Nakli-Ticari olan, plakası ... olan,motor no ... şasi no ... olduğu, davalı tarafından Poliçe No ... ile 26/05/2021-26/05/2022 tarihleri arasında genişletilmiş kasko poliçesi ile teminata alındığı, dosya içinde yer alan 11/06/2021 tarihli kazası ile ilgili davalı ... Sigorta A.Ş'den ... nolu dosya açıldığı sigortacı tarafından görevlendirilen eksper incelemesi sonrası 19/08/2021 tarihinde ...´e 35.682,71 TL ödendiği tespit edildiği, bu ödeme tutarı aracın emsal 2.el değerinde esaslı farklılaşmaya etki edecek tutarda olmadığı, dava konusu aracın ilk tescil tarihi 08/05/2006, aracın riziko tarihi 25/10/2021 itibari ile 15 yıl 5 ay 18 gün olan aracın muhtelif kazaları olmasının doğal olduğu, 2. el piyasa değerini etkiliyen unsur bu araçların ağır hasar kaydının olup olmaması olduğunu, TSB(Türkiye Sigorta Birliği) tarafından yayınlanan kasko değer listesinde son 10 yaş araçlar olduğundan kaza tarihi itibari ile ilgili aracın değerine ulaşmak mümkün olmadığını, ilgili aracın piyasa ve ilan sitelerinde yapılan araştırmasında 1.400.000,00 TL ile 1.450.000,00 TL arasında olduğu tespit edilmiş olup bu tutarlar 21/07/2024 ile 05/0/2024 tarihli olduğunu, aracın geçmişi düşünüldüğünde emsallerine en yakın güncel değerinin 1.400.000,00 TL olacağı tespit edildiğini, Rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini bulmak için;
Aracın hırsızlığa konu tarihindeki 25/10/2021- 10/2021 ÜFE endeksi: 780,45; Emsal rakamlara baz alınacak en yakın (Haziran /2024) ÜFE endeksi: 3483,25 olduğu,
Artış oranı: 3483,25 / 780,45= 4,463130 olarak hesaplanmıştır.
Aracın riziko tarihindeki (25/10/2021) 2.el piyasa rayici=1.400.000,00TL / 4,463130= 313.681,20 TL alım satım pazarlık payı ile 310.000,00 TL olabileceği rapor edildiği, tazminat hesabına ilişkin alınan bilirkişi heyet raporunun ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun ve hükme esas almaya elverişli nitelikte olduğu, zararın sigorta teminat kapsamında olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu kabul edilerek miktar arttırım dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulüne Kasko bedeli olarak ... Sigorta yönünden, 310.000 TL alacak kaleminin 17.06.2022’e(müracaat tarihi) KTK 97. Madde mucibince 15 gün ilavesi ile 03.07.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,
a-) i-)Kasko bedeli olarak ... Sigorta yönünden, 310.000 TL alacak kaleminin 17.06.2022’e(müracaat tarihi) KTK 97. Madde mucibince 15 gün ilavesi ile 03.07.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 21.176,10 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 80.70 TL peşin harç ve 5.295,00 TL ıslah harcı toplamı 5.375,70 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 15.800,40 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 49.600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 53,00 TL e-tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 7.50 TL KEP masrafı toplamı 6.060,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 5.295,00 TL ıslah harcı toplamı 5.456,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
8-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL arabulucuk giderinin 6831 sayılı Yasa hükümlerine göre davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı , Davalı ... Sigorta vekilinin yokluğunda,
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.03/09/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı