T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/105 Esas
KARAR NO : 2025/688
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/02/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı ile davalılar ... ve ... arasında 06.03.2019, 19.02.2020 ve 29.01.2021 tarihli 3 sözleşme akdedildiğini, davacının sözleşmelerde evsaf ve adedi belirli miktarda laminant parke alımı karşılığı İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu çeki avans olarak verdiğini, çekler karşılığı davacıya teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediğini, sözleşmelerdeki şartların yerine getirilmediğini, davalılar ... ve ...'ın avans olan verilen çeki davalı faktoring şirketine ciro ettiğini, 10.10.2006 gün ve 26315 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik'in 22/2. Maddesinin "Faktoring şirketleri, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak, fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler" şeklinde düzenlendiğini, sözleşmeler gereği edimini yerine getirmeyen davalılar ... ve ...'a karşı ileri sürülebilecek tüm defilerin davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceğini, davalı faktoring şirketinin çeke dayanak fatura ve teslim belgelerini aldığını kanıtlaması gerektiğini, şayet böyle bir belge var ise bu belgelerin de sahte olduğunu veya başka bir alacak ilişkisine ilişkin olduğunu, ileri sürülen hususların davacı ve davalılar ... ve ...'ın ticari defter kayıtlarıyla ispatlanacağını beyan ederek davanın kabulü ile İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu ... Bankası ... Şubesine ait, ... seri nolu, 01.05.2021 keşide tarihli, 38.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'si yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, takibin iptaline karar verilmesini, çek nedeniyle davacının bankadaki teminatından kesilen yaprak tazminatı altındaki bedelin fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL'sinin davacıya iadesine karar verilmesini, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesiyle; davacı ile davalılar arasında 2019 yılıdan itibaren ticari ilişki mevcut olduğunu, ticari ilişkiye bağlı olarak alacak verecek ilişkisi kurulduğunu, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmelerinde bu durumu kanıtlar nitelikte olduğunu, dava dilekçesinde davalılara verilen çeklerin avans çeki olduğu ve karşılığında teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediği ileri sürülmüş ise de gerçek dışı olduğunu, tarafların ticari defterleri incelendiğinde takibe konu çeke ilişkin teslim edilmesi gereken malların davacıya teslim edildiği, ancak ödeme yapılmadığının anlaşılacağını, takibe konu çeke ilişkin sipariş fişleri ve bu siparişlerin davacıya teslim edildiğine dair fişleri sunacaklarını, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Faktoring Anonim Şirketi'ne dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, avans olarak verildiği iddia edilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti, takibin iptali ve çek sorumluluk tutarının iadesi istemine ilişkindir.
Davacı takibe konu çekin davalılar ... ve ...'a avans olarak verildiğini, ancak davalılar tarafından mal teslimi yapılmadığını, bu nedenle çekin bedelsiz olduğunu ileri sürerek menfi tespit ve çek sorumluluk tutarının iadesi isteminde bulunmuş olup, ödeme aracı olan çekin mevcut borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kural olarak kabulünün gerektiği, açıklanan kuralın aksinin davacı tarafça usulüne uygun delillerle/yazılı delil ile kanıtlanması gerektiği, çek metninde avans olarak verildiğine dair bir ibare bulunmadığı, çekin avans olarak düzenlendiğinin davalı taraftan sadır olmuş yazılı belge ile kanıtlanması gerektiği, davacı tarafça ispata yarar yazılı delil sunulmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan 06.03.2019 tarihli ve 19.02.2020 tarihli sözleşmelerin takip konusu çeke ilişkin olmadığı, 29.01.2021 tarihli "Tutanakdır" başlıklı belgede takip konusu ... seri numaralı çekin avans çeki olarak verildiğine dair ibare bulunmadığı, belgede bir kısım -seri numaraları yazılı- çeklerin iade alınarak yerine takip konusu ... seri numaralı çek ve bir kısım -seri numaraları yazılı- çeklerin verildiğinin yazılı olduğu, belgede iade alındığı bildirilen çeklerinde 06.03.2019 tarihli ve 19.02.2020 tarihli sözleşmelere konu olmadığı, davacının takip konusu çekin avans olarak verildiği iddiasını yazılı delil ile ispat edemediği, faktoring şirketlerinin kıymetli evrakı temellük edebilmeleri için kıymetli evrakın temel ilişkiye ait yazılı belgelerle doğrulanması ve tevsik edilmesinin şart olduğu, 13.10.2023 tarihli mali müşavir bilirkişi raporuna göre davalı ... Faktoring A.Ş.'nin fatura ile tevsik edilmiş alacağı temlik aldığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 2.778,16 TL ilam harcından 80,70 TL peşin harcın ve 700,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile 1.997,46 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı ... Faktoring A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı ... Faktoring vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/07/2025
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)