T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/705 Esas
KARAR NO : 2024/417
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/09/2022
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... Su Ürünleri San. Ve Tic Aş ve ...Su Ürünleri Turizm San ve Tic AŞ'nin ... Bölgesi'nde balıkçılık alanında faaliyet gösteren şirketler olduğunu, taraflar arasında geçmişte zaman zaman ticari ilişkiler kurulduğunu, ... Şirketi'nin ... sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde düzenlendiği üzere su ürünleri faaliyetinde bulunmayı amaçlayan gerçek veya tüzel kişiler tarafından oluşturulması gerektiği ön görülen, Tarım Ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından onaylanması koşuluna bağlı olan su yetiştiriciliği, yapılacak türü, su ürünleri tesisinin yerini , mahiyetini, mali düzenlemeleri, yetiştirme tekniğini, üretim planının ve sair tüm bilgi ve belgeleri kapsayan projenin yürütülmesi ve akabinde su ürünleri faaliyetlerinin sürdürülmesi kapsamında gerekli olan " Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi" ni almak amacıyla 15.02.2018 tarihinde Noter huzurunda yapılan bir kura ile ... nolu yetiştiricilik alanında "Denizlerde A Kafeslerde Müşterek Su Ürünleri Yetiştiriciliği" yapacağını taahhütle söz konusu su ürünleri üretim lisansını alabilmek adına işlemlere başladığını, ...'ın iş bu su ürünleri lisansı ön izin aşamasında iken bu üretim lisansını ...Su Ürünleri ile yaptığı anlaşma sonucunda ...Su Ürünleri'ne sattığını, taraflar arasındaki anlaşma sonucunda ...'ın su ürünleri yetiştiricilik belgesi alabilmek adına yürüttüğü projeyi müvekkili şirkete devretme yükümlülüğü altına girdiğini, ... tarafından 2018 yılı başlarında Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi almak üzere Tarım ve Orman Bakanlığı, Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapıldığını, projenin müracaatının ... ve ...Su Ürünleri'nin iş birliğiyle gerçekleştirildiğini, bu doğrultuda ...Su Ürünleri'nin gelişmelerden haberdar olabilmesi, müracaatın takibatını sağlayabilmesi adına ... tarafından ...Su Ürünleri İdare İşler Müdürü ...'a 08.12.2020 tarihli vekaletname ile Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi'ni devretmeye, devir sözleşmelerini, dilekçelerini, sözleşmelerle ilgili ek ve tadillerini, düzeltme beyanlarını imzalamaya ve diğer işlemleri takip etmek üzere münferit yetki verildiğini, müracaatın ön izin aşaması geldiğinde tarafların iş birliği ve karşılıklı anlaşması sonucu ... tarafından projenin ...Su Ürünleri'ne devredilmesine ilişkin tarafların mutabakata vardığını, ...'ın söz konusu satış işlemine ilişkin fatura düzenleyerek ...Su Ürünleri'ne gönderdiğini, ...'ın proje müracaatının ...Su Ürünleri adına takip eden ...'ın davalı şirket tarafından 31.12.2021 tarihinde görevinden azledildiğini, bu işlemden sonra müvekkili şirkete müracaatla ilgili hiçbir bilgilendirme yapılmadığını, projenin bakanlıkça onayının gerçekleşmiş olmasına ve söz konusu lisansın ... tarafından alınmış olmasına rağmen proje devri için davalı şirket tarafından hiçbir girişimde bulunulmadığını, davaya konu Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi verilme usulünün kanun ve yönetmelik ile düzenlendiğini, Yönetmeliğin 5. Maddesine göre öncelikle ilgili başvuruyu yapan müteşebbisin su ürünleri yetiştiriciliği yapabileceğin bir tesisin belirlendiğini, bu tesisin uygunluğunu su ürünleri konusunda eğitim veren fakülteler, su ürünleri araştırma enstitüleri veya su ürünleri ile ilgili enstitüler tarafından düzenlenecek bir rapor ile tespit edildiğini, daha sonra ilgili müteşebbis tarafından yapılan müracaatın Bakanlık tarafından değerlendirilmeye alındığını, Yönetmeliğin 6. Maddesinde sayılan müracaat şartlarının yerine getirilmesi halinde müteşebbise projesini hazırlamak üzere ön izin verildiğini, ön izin alan müteşebbislerin projenin hazırlığına başladığını, projenin onaylanması halinde müteşebbise "Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi" verildiğini, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca davalı ... ve müvekkili şirket tarafından yapılan iş birliği kapsamında su ürünleri yetiştiricilik belgesi alabilmek adına bakanlığa bir başvuru yapıldığını ve ilgili kuruluş tarafından ...'a projeye ilişkin ön izin verildiğini, taraflar arasındaki anlaşma uyarınca ...'ın söz konusu projeyi ...Su Ürünleri'ne devretmeyi taahhüt ettiğini ve ... tarafından 25.12.2020 tarihli su ürünleri lisans satış bedeli faturası düzenlenerek müvekkili şirkete gönderildiğini, faturada su ürünleri lisans satış bedeli, açıklama kısmında ise su ürünleri yetiştiriciliği ön izin ... Nolu alan potansiyel lisans devir bedeli yazdığını, bu doğrultuda 20.01.2021 tarihinde müvekkili tarafından 120.000 Euro + KDV şeklinde 141.600 Euro satış bedeli ödenerek ön izinli aşaması tamamlanan projeye ilişkin dava konusu lisansın satın alındığını, ...'ın proje kapsamında yürüttüğü tüm işlemleri kendi adına fakat müvekkili şirket hesabına takip ettiğini, lisansın müvekkili tarafından satın alınmasından sonra ... tarafından müvekkili şirket hesabına yürütülen işlemlere ilişkin bilgilendirmeler yapılmadığını, daha sonra 24.02.2022 tarihinde hiçbir bilgilendirme yapılmaksızın 141.600 Euro tutarındaki lisans satış bedelinin ...Su Ürünleri'nin hesabına iade edildiğini, dekontun açıklama kısmında "... nolu fatura ile alınan bedelin iadesidir" yazdığını, bunun üzerine ...Su Ürünleri tarafından düzenlenen 02.03.2022 tarihli ihtarname ile söz konusu lisans bedelinin ...'ın hesabına aynı gün iade edildiğini, ayrıca lisans işlemlerinin ivedilikle tamamlanması ve ...Su Ürünleri'ne bilgi verilmesinin bildirildiğini, ... tarafından gönderilen Karşıyaka Noterliği'nin 09.03.2022 tarihli ihtarnamesinde taraflar arasındaki lisans satış işlemine ilişkin bir ihtilafın bulunmadığı, ancak lisansın çıkarılamadığı, ne zaman çıkarılacağının bilinmediği, lisans çalışmalarının sonuçlandırılamadığı, ileride başvuru olumlu sonuçlanırsa konunun yeniden değerlendirileceği belirtilerek lisans bedelinin yeniden ...Su Ürünleri'ne iade edileceğinin bildirildiğini, davalı tarafından gönderilen bu ihtarnamede taraflar arasında bir satış işleminin olduğu hususunda bir ihtilaf olmadığı, ...'ın bu devir borcunu bildiği halde lisansı henüz çıkmamış olması nedeniyle yerine getirilemediğinin ikrar ve kabul edildiğinin görüldüğünü, 26.11.2021 tarihinde projenin onaylandığı, tesis kullanımı için kira başlangıç tarihinin 31.12.2021 olduğu ve bu hususta 08.02.2022 tarihinde TC Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından ... belge nolu su ürünleri yetişiricilik belgesi düzenlenerek ...'a verildiğinin anlaşıldığını, ...'ın ilgili mevzuat ve taraflar arasındaki anlaşma uyarınca davaya konu projeyi ...Su Ürünleri'ne devir yükümlülüğü altında olduğunu, ...'ın dava konusu lisansı imkansızlık sebebiyle çıkartılamadığını dile getirmiş ise de söz konusu lisansın çıkarıldığının kayıtlarla sabit olduğunu, davalı şirket tarafından İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasıyla ...Su Ürünleri'nden lisans bedeli olarak 141.600 Euro aldığının ikrar ve kabul edilerek söz konusu lisansın çıkarılamadığı, ifa imkansızlığı oluştuğundan tevdi merciinin belirlenmesinin talep edildiğini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından görevsizlik kararı verildiğini, İzmir ... ATM'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında taleplerin esastan reddine karar verildiğini, ...'ın söz konusu talebini 09.05.2022 tarihinde sunduğunu ancak lisansın bu tarihten üç ay önce 08.02.2022 tarihinde çıkarıldığının sabit olduğunu, ...'ın imkansızlığı öne sürerek lisansın çıkartılamadığını beyanla iyi niyetli olmadığını ispatladığını, davalı şirketin proje devrini gerçekleştirmek istemediğini gösterdiğini, taraflar arasındaki ihtilafın ...'ın davaya konu su ürünleri yetiştiricilik belgesinin alınıp alınamadığı, projenin sürüncemede kalıp kalmadığı ve devrin imkansız hale gelip gelmediği konularında doğduğunu, ...'ın ifa imkansızlığı sebebiyle çıkarılamadığını iddia ettiği lisansın 08.02.2022 tarihinde çıkartıldığını, lisans belgesinin bir örneğinin dilekçe ekinde sunulduğunu bildirerek davalı şirketin 26.11.2021 Proje onay, 31.12.2021 kira başlangıç tarihli T.C Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ... evrak no, ... belge nolu su ürünleri yetiştiricilik belgesi ve ilgili su üretim lisansları üzerine ihtiyati tedbir uygulanmasına, asli taleplerinin kabulü ile davalı şirketin 26.11.2021 Proje onay, 31.12.2021 kira başlangıç tarihli T.C Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ... evrak no, ... belgesini ...Su Ürünleri'ne devretme yükümlülüğü altında olması sebebiyle yönetmeliğin 14. Maddesi uyarınca bu kapsamdaki projenin müvekkili şirkete devrine, devri mümkün olmaması halinde feri taleplerinin kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100 Euro lisans piyasaya değerinin müvekkili şirket ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili şirketin 2008 yılında TTK hükümleri gereğince nevi değişikliğine giderek Limited Şirket nevinden Anonim Şirket nevine dönüştüğünü, akabinde Dilek yarımadası güneyinde yer alan ... nolu su ürünleri müşterek yetiştiricileri alanına toplamda 28 müteşebbise su ürünleri yetiştiriciliği için ön izin verildiğini, 2018 yılında verilen ön izin çerçevesinde müvekkili şirketçe Balıkçılık Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, Tarım Orman Bakanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na, Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğü'ne, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na, Tersaneler ve Kıyı Genel Müdürlüğü'ne ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına gereken başvuruların yapıldığını, ilerleyen süreçte de müvekkili şirketin imza yetkililerinden ... tarafından davacı şirket çalışanı ...'ın devam eden ön iznin lisansa çevrilmesi iş ve işlemlerin tamamlanması, takip edilmesi, neticelendirilmesi, ön iznin sonunda düzenlenecek lisansı su ürünleri yetiştiricilik belgesini ve bu izin hakkını davacı şirkete devredilmesi, devir sözleşmelerini, dilekçelerini, sözleşmelerle ilgili ek ve tadillerini, düzeltme beyanlarını, imzalama yetkilerini içerir Karşıyaka ... Noterliği'nin 08.12.2020 tarihli vekaletnamesini müvekkili şirket tüzel kişiliği adına düzenlediğini, taraflar arasında herhangi bir yazılı satış / devir sözleşmesi imzalanmaksızın müvekkili şirket tarafından düzenlenen 25.12.2020 tarihli fatura sonrası davacı şirket tarafından 20.01.2021 tarihinde müvekkili hesabına KDV dahil 141.600 Euro gönderildiğini, geçen süre içinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından görüş değiştirildiğini, su ürünleri yetiştiriciliği için en izin verilen 28 müteşebbisin lisans işlemleri için tek tek değil tüm başvurular için toplu başvuru yapılmasına karar verildiğini, bürokratik işlemlerin uzaması nedeniyle davacı şirket çalışanı ...'ın bir senenin sonunda azledilerek davacı şirket yetkilisi tarafından yürütülemeyen sürecin durdurulduğunu, müvekkili şirketin 14.06.2019 tarihli genel kurul kararı, 19.06.2019 tarihli ... Sayılı yönetim kurulu kararı ve Ticaret Sicil Gazetesinin 27.07.2016 tarih ... sayısında tescil ve ilan edilen 30.06.2016 tarih 1 numaralı iç yönelgesi gereği şirketin A grubu imza yetkilileri olarak davacı şirket ile süreci yürüten yönetim kurulu başkanı ... ile yönetim kurulu üyesi ...'ün atandığını ve iç yönergede şirketi temsil etmesi yetkisi verilen A grubu imza yetkililerinin yetkilerinin tek tek belirlendiğini ve imza sirkülerinin ikinci maddesinin B fıkrasında taşınmaz malların veya her nevi ayni hakların iktisabı veya elden çıkarılması hususu A grubu imza yetkililerine alınacak bir yönetim kurulu kararı sonrası şartına bağlandığını, müvekkili şirketin A grubu imza yetkilisi ... tarafından davacı şirket çalışanına verilen vekaletnamenin şirket iç yönelgesine aykırı olduğu, herhangi bir yönetim kurulu kararının olmadığının tespiti üzerine yönetim kurulu toplantı gündemine alındığını ancak müvekkili şirketin 10.02.2022 tarihli yönetim kurulu toplantısının 3 nolu gündem maddesinde tartışılmışsa da yönetim kurulu üyeleri arasında bir anlaşma sağlanamayıp karar alınamaması üzerine objektif ifa imkansızlığı nedeniyle devir işleminin iptal edilerek 24.02.2022 tarihinde davacı şirketin banka hesabına 141.600 Euro'nun iade edildiğini, taraflar arasında herhangi bir yazılı satış / devir sözleşmesi imzalanmaksızın müvekkili şirketin 2018 yılından beri devam eden ön lisansa çevrilmesi , iş ve işlemlerin tamamlanması, takip edilmesi, neticelendirilmesi, ön iznin sonunda düzenlenecek lisansı su ürünleri yetiştiricilik belgesini ve bu izin hakkını davacıya devri için bir vekaletname verildiğini ancak belirtilen nedenlerden ötürü müvekkilince sözlü olarak yapılan ön anlaşmadan dönme iradesinin ortaya konulduğunu, dolayısıyla sadece aldığını geri vermekle yükümlü olduğunu, kamuya ait deniz yüzeyinde kurulacak bir su ürünleri yetiştiricilik tesisi için düzenlenmesi gerekli olan, Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü ile bakanlık yetkisi ve denetiminde bulunan ön iznin ve projenin mahkeme kararıyla el değiştirmesinin hukuka uyarlı olmadığını, davacı tarafın dayanak yaptığı 14. Maddede Mahkeme kararıyla projenin devre zorlanabileceğine dair hüküm bulunmadığını, 14. Maddenin D bendinde ilk defa yetiştiricilik faaliyetinde bulunacak işletmelerin gerçek veya tüzel kişilere devri için yetiştiricilik belgesi almış olma şartının arandığı, 7. Maddenin C bendinde ise ön izin almak için müracaatı bulunan ve işlemleri devam eden müteşebbisler ile ön izin almış müteşebbislerin bu haklarını başka müteşebbise devredemeyeceklerinin hüküm altına alındığı göz önüne bulundurulduğunda projeyi devre zorlanması gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, feri talepler yönünden dava konusu lisansın piyasada kolayca el değiştiren alınıp satılan bir belge olmadığını, lisansın devredilmemesinden kaynaklanan zararın ne olduğunun belirtilemediğini bildirerek davalı uhdesinde bulunan bedeli iade etme iradesi taşıdığından bu yönde karar verilmesi halinde ödeme yapmaya hazır olduklarını bildirerek asli talebe ilişkin olarak dava konusu projenin davacı şirkete devrine yönelik talebin reddine, feri talebe ilişkin olarak zararın ne olduğu belirtilmediğinden bu talebe ilişkin talebe cevap verme hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya HMK 119. Madde uyarınca kesin süre verilmesi, aksi halde bu talepler yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesindeki ihtiyati tedbir talebinin 23/09/2022 tarihli ara karar ile reddine karar verilmiş, davacı tarafın istinaf talebi üzerine İzmir BAM .... Hukuk Dairesinin ... esas ... sayılı kararı ile davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından ...(...)-... Evrak no, ... Belge nolu Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi/Su Ürünleri Üretim Lisansının 3.kişilere devrinin tedbiren durdurulmasına, 6100 sayılı HMK.'nun 84. vd. maddeleri gereğince takdir edilen 20.000,00 TL teminat tutarının ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafından nakit olarak veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun ilk derece mahkeme veznesine sunulduğu veya yatırıldığı takdirde ihtiyati tedbir kararının ihtiyati tedbir isteyene verilmesine, kesin olmak üzere karar verilmiş, davacı vekilinin 04.01.2023 tarihli dilekçesi ile tedbir kararında belirtilen teminat mektubunun kabulü ile ihtiyati tedbir kararının icrasının talep etmiş, mahkememizin 04.01.2023 tarihli ara kararıyla davacı vekili tarafından teminat mektubunun HMK 393/1 Maddesi gereğince tebliğden itibaren bir haftalık süre içerisinde ibraz edilmemiş olduğundan davacı vekilinin 04.01.2023 tarihli talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekilinin 09.01.2023 havale tarihli dilekçesiyle davaya konu su ürünleri yetiştiricilik belgesi ve ilgili su üretim lisansı üzerine ihtiyati tedbir uygulanmasına karar verilmesine yönelik ihtiyati tedbir talep etmiş, dava konusu su ürünleri lisans satış bedelinin dava dilekçesine ekli faturada 141.600 Euro olarak belirtildiği belirtildiğinden mahkememizin 09/01/2023 tarihli ara kararı ile HMK 389. madde kapsamında davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ...[...]-... Evrak no, ... Belge Nolu Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi/ Su Ürünleri Üretim Lisansının 3.kişilere devrinin tedbiren durdurulmasına, dava konusu Su Ürünleri Lisans bedeli üzerinden takdiren %15 oranında 394.513,88 TL teminat alınmasına, belirlenen teminatın nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu şeklinde ibrazı halinde karardan bir suretin TC Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesine ve ihtiyati tedbir kararının ihtiyati tedbir talep eden davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.
İzmir ... ATM'nin ... D.İş E-K sayılı dosyasında Talep Edenin ... Su Ürünleri Gıda San Tic.A.Ş., karşı tarafın ...Su Ürünleri Tur.San ve Tic. A.Ş olduğu talep edenin havale ettiği ve iade edilen 141.600 Euro'nun iadesi için tevdi mahalli tayini talep edildiği,Mahkemece 17/06/2022 tarihli karar ile taraflar aralarındaki hukuki ilişkinin tevdi mahalli konusu teşkil etmediğinden talebin reddine karar verildiği belirlenmiştir.
Karşıyaka ... Noterliğinin 08/12/2020 tarih ... yevmiye nolu vekaletnamesi ile ...,... ilçesi sınırlarında bulunan ... nolu müşterek su ürünleri yetiştiriciliği bölgesinde yapmakta oldukları su ürünleri yetiştiriciliği ile ilgili her türlü başvuruda bulunmaya, lisans başvurusunda bulunmaya, gerekli işlemleri yapmaya ,alınan ön izin hakkı sonucu taraflarına verilecek olan lisassı, Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesini ve bu izin haklarını ...Su Ürünleri Turizm Sanayi ve Tic.A.Ş. ne devretmeye devir sözleşmelerini imzalamaya ilişkin davalı şirket tarafından ...'ın vekil tayin edildiği; Karşıyaka ... Noterliğinin 31/12/2021 tarih ... yevmiye nolu Azilnamesi ile azledildiği belirlenmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünden gelen 19/02/2022 tarihli cevabi yazıda; ...(...)-... evrak nolu ... belge nolu su ürünler yetiştiricilik belgesine ilişkin olarak söz konusu talep ile ilgili olarak Aydın İl Müdürlüğü tarafından uygun görüş ve ön izin talebinde bulunulduğu, talebin genel müdürlükçe uygun görüldüğü, ön izin alan ... Su Ürünleri Gıda San ve Tic. A.Ş'ye ait "... Deniz Balıkları Üretim Projesi (...)"nin 26/11/2021 tarihinde il müdürlüğünce onaylandığı ve adı geçen projenin uygulanacağı deniz alanınını 31/12/2021 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıllığına müteşebbise kiralandığının bildirilerek yetiştiricilik belgesi talebinde bulunulduğu, bahsi geçen yetiştiricilik belgesinin düzenlenerek yazı ekinde gönderildiğinin tespit edildiği bildirilmiş; ... belge nolu "TC.Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi"nde tesis sahibinin ... Su Ürünleri Gıda San ve Tic. A.Ş. Proje onay tarihinin 26/11/2021, kira başlangıç tarihi ve süresinin 31/12/2021-15 Yıl olarak belirtildiği belirlenmiştir.
Dava dilekçesine ekli 25/12/2020 tarihli e-faturanın davalı şirket tarafından davacı şirket adına 141.600 Euro üzerinden 1.318.522,56 TL olarak düzenlendiği belirlenmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün 07/04/2023 tarihli cevabi yazısında; ... belge nolu su ürünleri yetiştiricilik belgesine ilişkin davalı tarafça devrine ilişkin Bakanlığa ulaşmış herhangi bir talebin bulunmadığı bildirilmiştir.
Uyuşmazlık konusunda dosya ve taraf kayıtları incelenmek suretiyle, su ürünleri yetiştiriciliği konusunda uzman bilirkişi ile mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınmış, dosyaya verilen 26/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ve davalı tarafından ibraz edilen 2020 yılı elektronik defter berat bilgilerine göre defterlerin yüklendiği ve beratların alınmış olduğu, envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresi içinde yaptırıldığının tespit edildiği, elektronik defter beratlarının açılış ve kapanış onayı olarak kabul edilerek davacı ve davalı defterlerinin 6102 Sayılı TTK'nun 64/3. Maddesi ve VUK 221. Ve 222. Maddelerine uygun olduğunun tespit edildiği, tarafların 2020 yılı defter kayıtlarında yapılan karşılaştırmada her iki tarafın defterinde Davalı ... A.Ş tarafından 25.12.2020 tarihinde ... numaralı Su Ürünleri Lisans Satış Bedeli açıklaması ile Kdv dahil 141.600,00 Euro bedelli düzenlenen elektronik faturanın kayıtlı olduğu, her iki tarafın defterinde 31.12.2020 tarihli yıl sonu kapanış fişlerinde 31.12.2020 tarihi itibariyle cari hesapta yapılan kur farkı kayıtları sonrasında davacı ...Su Ürünleri A.Ş'nin davalı ... A.Ş'ne 141.600,00 Euro (1.275.518,64 TL karşılığı) borçlu kaldığı, cari hesap kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğunun tespit edildiği, sunulan banka dekontlarına göre 20.01.2021 tarihinde davacı ...Su Ürünleri A.Ş tarafından davalı ... Su Ürünleri Gıda A.Ş banka hesabına 141.600,00 Euro ödeme gönderildiği, 24.02.2022 tarihinde davalı ... Su Ürünleri Gıda A.Ş tarafından davacı ...Su Ürünleri A.Ş'nin banka hesabına “... nolu fatura ile alınan bedelin iadesi” açıklaması ile 141.600,00 Euro ödeme gönderildiği, 02.03.2022 tarihinde davacı ...Su Ürünleri A.Ş tarafından davalı ... Su Ürünleri Gıda A.Ş banka hesabına 141.600,00 Euro geri ödeme gönderildiği görülerek davacı ...Su Ürünleri A.Ş tarafından davalı ... Su Ürünleri Gıda A.Ş'nin 24.02.2022 tarihinde fatura ödemesi iadesi olarak yaptığı ödemenin kabul edilmeyerek davalının banka hesabına 02.03.2022 tarihinde tekrar ödendiğinin tespit edildiği, mali inceleme ile “davaya konu edilen ... belge no.lu Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi kapsamında Proje/Su Ürünleri Üretim Lisansının davacıya devir koşullarının mevcut olup olmadığı” yönünden değerlendirme yapılamamakta olduğunu, her hangi bir su ürünleri yetiştiricilik tesisi için yapılması gerekenlerinin su ürünleri mevzuatında belirtildiğini, tesisin, satılması, devir edilmesi ancak yasal başvuru ile bakanlıkça yapılmakta olduğu, yasal olarak su ürünleri yetiştiricilik belgesi alındıktan sonra devir ve satış yapılabildiğini, bundan önce yapılması ve bakanlık tarafından tespit edilmesinde kiralama haklarını devredenlere idari para cezası uygulanacağının mevzuatta açık belirtildiği, dava dosyası içerisinde yer alan “ su ürünleri lisans satış bedeli” açıklamalı ... Su Ürn .Gıda San. Tic AŞ tarafından hazırlanan faturanın 25.12.2020 tarihli olduğu ancak Su Ürünleri yetiştiricilik belgesi alınma tarihinin 08.02.2022 olduğu, yasal olarak belge alındıktan sonra devirin ya da satışın yapıldığından mevzuat olarak İisansın satılamadığı yalnızca şartları sağlayanlara bakanlığa başvurudan sonra uygun görülmesi halinde devir edilebileceği mevzuatta açık olduğu, fatura düzenleme tarihinde iznin ve belgenin sonuçlanacağı bilinmemesi ve devir için belgenin alınıp alınmayacağının netleşmeden böyle bir faturalandırmanın mevzuata aykırı olduğunun değerlendirildiği bildirilmiştir.
Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliğinin 7.Maddesi "Su ürünleri yetiştiricilik tesisinin kurulmasıamacıyla verilen ön izin ile ilgili genel hükümleraşağıda açıklanmıştır: a) (Değişik: RG-18/06/2007-26556) 6 ncı maddedeki işlemlerin tamamlanması halinde müteşebbise, projesini hazırlamak üzere Bakanlık Merkez Teşkilatı ve/veya İl Müdürlüğü tarafından on iki ay süreli ön izin verilir. Bu süre içerisinde, projesini hazırlayıp İl Müdürlüğüne teslim etmeyen müteşebbisin ön izni, İl Müdürlüğünün teklifi üzerine Bakanlık Merkez Teşkilatınca iptal edilir. Ancak, bu konuda mazeret beyan eden müteşebbisin gerekçeli talebinin İl Müdürlüğünün uygun görüşüyle Bakanlıkmerkezteşkilatına bildirilmesi halinde, BakanlıkMerkezTeşkilatınca, gerekçeye uygun ek süre verilebilir. b) Ön izin alan veya ön izin alma aşamasında olan müteşebbisler daha öncekimüracaatlarında değişiklik yapmak istediklerinde, İl Müdürlüğüne dilekçe ile (Ek5) müracaat ederler. Bundan sonraki işlemler, 6 ncı ve 7 nci maddelerde belirtilen esaslara uygun olarak yürütülür. Talep edilen değişikliğin özelliği göz önünde tutularak, önceden müteşebbis tarafından ikmal edilmiş ve halen geçerli olan belgeler müteşebbisten tekrar talep edilmez. Ancak, müracaat tarihi olarak ilk müracaat tarihiesas alınır. c) Ön izin almak için müracaatı bulunan ve işlemleri devam eden müteşebbisler ile ön izin almış müteşebbisler bu haklarını bir başka müteşebbise devredemezler"
14. Maddesi; "Proje Devri Su ürünleri yetiştiricilik tesis ve projelerinin devir işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:a) Su ürünleri tesislerini gerçek veya tüzel kişilere devretmek isteyen müteşebbisler, tesislerinin bulunduğu yerdeki İl Müdürlüğüne, Bakanlık merkez teşkilatınca belirlenecek belgeleri ikmal ederek dilekçe (Ek-10) ile müracaat ederler.b) (Değişik:RG-30/5/2009-27243) Projesi Bakanlık Merkez Teşkilatı tarafından onaylanmış projelerin devir işlemleri ile ilgili teklifler, il müdürlükleri tarafından yedi gün içerisinde Bakanlık Merkez Teşkilatına bildirilir. Bakanlık Merkez Teşkilatının uygun görüşü alınarak il müdürlüğü tarafından kiralama ile ilgili kuruluşa iletilen proje devirleri ile ilgili işlem, ilgili kuruluşun onayından sonra tamamlanmış olur ve sonuç il müdürlüğünce Bakanlık Merkez Teşkilatına bildirilir. Projesi il müdürlüğü tarafından onaylanmış olan projelerin devir işlemleri ile ilgili teklifler, il müdürlüğünün uygun görüşü ile yedi gün içerisinde Bakanlık Merkez Teşkilatına bildirilir. Bu teklifler on beş gün içerisinde değerlendirilerek Bakanlık Merkez Teşkilatı tarafından da uygun bulunması halinde il müdürlüğünce yedi gün içerisinde ilgili kuruluşa gönderilir. Devir işlemi gerçekleştikten sonra, konu ile ilgili olarak Bakanlık Merkez Teşkilatına bilgi verilir.c) Projeyi devralan gerçek veya tüzel kişiler, şartnamenin noter onaylı bir suretini İl Müdürlüğüne teslim ederler. Şartnamenin bir kopyası İl Müdürlüğü tarafından Bakanlık merkez teşkilatına gönderilir.d) (Ek: RG-18/06/2007-26556) İlk defa yetiştiricilik faaliyetinde bulunacak işletmelerin gerçek veya tüzel kişilere devri için, Yetiştiricilik Belgesi almış olma şartı aranır." hükümlerini içermektedir.
Dosyaya toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından somut olayda; Davacı tarafça davalı şirket ile su ürünleri üretim lisansının ön izin aşamasındayken yapılan anlaşma ile davacı şirkete satıldığı, su ürünleri lisans satış bedeli olarak 20/01/2021 tarihinden KDV dahil 141.600 Euro ödendiği, başvurunun ve tüm işlemlerin davacı şirket adına takip edildiği, projenin müracaatı ve takibinin davalı şirket tarafından takibin sağlanması yönünden davacı şirketin idari işler müdürüne 08/12/2021 tarihinden vekalet verdiği, lisansın davacı şirket tarafından satın alınmasından sonra kendisine yetki verilen davacı idari işler müdürünün davalı tarafça görevinden azledildiği ve davalıya ödenen 141.600 Euro lisans bedelinin davacıya iade edildiği, söz konusu iade işleminin kabul edilmediği bildirilerek satış bedelinin davalı ... Şirketine iade edildiği, lisansın çıkarılmasına rağmen lisansın çıkarılmadığına ilişkin davalı beyanının iyi niyetli olmadığı bildirilerek öncelikle ...'ın projeyi devir yükümlülüğü olması sebebiyle Yönetmeliğin 14.maddesi uyarınca projenin devretmeye zorlanması ve davalı şirketin 26.11.2021 Proje onay, 31.12.2021 kira başlangıç tarihli T.C Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ... evrak no, ... belge nolu su ürünleri yetiştiricilik belgesi ve ilgili su üretim lisansları üzerine ihtiyati tedbir uygulanmasına, asli taleplerinin kabulü ile davalı şirketin 26.11.2021 Proje onay, 31.12.2021 kira başlangıç tarihli T.C Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ... evrak no, ... belgesini ...Su Ürünleri'ne devretme yükümlülüğü altında olması sebebiyle yönetmeliğin 14. Maddesi uyarınca bu kapsamdaki projenin davacı şirkete devrine, devri mümkün olmaması halinde feri taleplerinin kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100 Euro lisans piyasaya değerinin davacı şirkete ödenmesine karar verilmesi talebiyle iş bu davanın açıldığı; Davalı tarafın cevaplarında davalı şirketin mal varlığı olan lisansın, yetiştiricilik belgesi ve izin hakkının devredilmesi yönünde verilen vekaletnamenin şirket iç yönergesine aykırı olduğu, yönetim kurulu toplantısında lisansın davacıya devri için anlaşma sağlanmadığından devir işleminin iptal edildiğini bildirdiği; Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünden gelen cevabi yazılarla davalı şirketin ön izin talebinin uygun görülerek davalı şirketin" ... Deniz Balıkları Üretim Projesi (...)"nin 26/11/2021 tarihinde onaylandığı ve adı geçen projenin uygulanacağı deniz alanının 31.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıllığına müteşebbisine kiralandığının bildirilerek yetiştiricilik belgesi talebinde bulunulduğu ve davalı şirkete ... nolu Yetiştiricilik Belgesinin verildiği, bu tarihten önce taraflar arasında söz konusu Su Ürünleri Üretim Lisansını ön izin aşamasında iken davacıya devri hususunda şifahi anlaşma yapıldığı ve lisans devir bedeline ilişkin davalı tarafça düzenlenen 25/12/2020 tarihli 141.600 Euro bedelli fatura düzenlenerek fatura bedelinin davacı tarafça davalı tarafa ödendiği Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliğinin 7. Maddesinde ön izin almak için müracaatı bulunan ve işlemleri devam eden müteşebbisler ile ön izin almış müteşebbislerin bu haklarını başka müteşebbislere devredemeyecekleri, 14.maddesinde Su Ürünleri Tesislerinin devri için devir yapmak isteyen tarafın tesislerin bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne Bakanlık merkez teşkilatınca belirlenecek belgeler ile müracaat etmesi gerektiği, somut olayda davalı tarafça söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre yapılmış herhangi bir müracaat olmadığı, Su Ürünleri Yetiştiricilik lisansının davacıya devrinden vazgeçildiği, bu halde davalıya ödenen bedelin iadesi ile lisansın devredilmemesinden kaynaklanan varsa zararın tazmininin dava konusu edilebileceği, iş bu davada ödenen bedelin iadesi ve zararının dava konusu edilmediği, lisansın devredilmemesinden kaynaklanan her türlü zararın tazminine ilişkin hakların saklı tutulduğu, iş bu davada asli talebin Su Ürünleri Yetiştiricilik belgesinin - lisansın davacı tarafa devrine, feri talebin projenin piyasa değerinin tespiti ile davacıya ödenmesine yönelik olduğu nazara alındığında Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmelik hükümleri kapsamında lisansın davacıya devrine ilişkin koşulların mevcut olmadığı, bu nedenle piyasa değerinin de talep edilemeyeceği sonucuna ulaşılarak sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR :
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harcın peşin olarak yatırılan 80,70 TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 44.834,70 TL olmak üzere toplam 44.915,40 TL'den mahsubu ile bakiye 44.487,80 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-HUAK 18/A maddesi gereğince Zorunlu Arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.560,00 TL Arabuluculuk giderinin davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 269.504,60 TL'nin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır