T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/976 Esas
KARAR NO : 2024/373
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 29/12/2021
KARAR TARİHİ : 08/05/2024
Yukarıda tarafları yazılı olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... İli ... İlçesinde bina yapımı işi konusunda, bu iş için de sektörde tanınmış olan davalı ile genel anlamda proje yönetimi işleri için anlaştıklarını, müvekkilinin üstlendiği edimleri yerine getirdiği halde davalının, müvekkiline hak ettiği bedelleri ödemekten kaçındığını, müvekkilinin, binalarını yaptığı firma ise o zaman villaları 1.500.000 TL ortalamayla satarken şimdi ise 10-12 milyon TL istediğini, o zamanki işleyişini sağlamak için rotatif kredi kullandığını ve zaman içinde %38-%40 faiz oranlarıyla faiz ödediğini, dilekçe ekinde sunulan delillerden de anlaşılacağı üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yaklaşık 161.000-TL. Cari alacağı olan müvekkilinin her zaman anlaşmayı ve ödeneceği umuduyla beklemişse de, davalı tarafın işbu anlaşma gereği üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, taraflarınca anlaşmaya konu edimlerin yerine getirilmesi amacıyla birçok defa görüşüldüğünü, ancak davalı taraftan edimleri gerçekleştirmek adına somut bir adım atılmadığını, uyuşmazlığın dava dışı çabalar ve zorunlu ticari arabuluculuğun da çözümlenemediğinden yukarıda açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulüne ,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 161.000-TL. Cari alacağın 2017 yılı Ekim ayından itibaren hesaplanacak ticari faiziyle birlikte tahsiline yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin müvekkili şirkete usulsüz olarak tebliğ edilmiş olduğunu, işbu davadan 09.03.2022 tarihinde haberdar olunarak süresi içinde cevap verme zaruriyetinin hasıl olduğunu, müvekkkilinin dava dışı işveren ... Mühendislik Yapı Planlama İnş. Tic. Ltd. Şti şirketiyle akdettiği sözleşme kapsamında dava konusu işin yapımında yalnızca proje danışmanı olup müteahhit sıfatı bulunmadığından davacının talepleri bakımından bir sorumluluğu da bulunmadığını, zira yalnızca proje danışmanlığı hizmeti vermekte olan müvekkilinin taşeronlarla akdettiği sözleşmeler işveren ... şirketinin adına yapılmakta olduğunu, sözleşme bedellerinin ödenmesi konusunda müvekkili şirketin yalnızca aracılık yapmakta olduğunu,aksi hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere işbu uyuşmazlığın dayanağı olan İzmir İli Güzelbahçe İlçesindeki bina yapımı işi konusunda müvekkili şirkete karşı İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ayıplı, eksik ifa ve geç teslim iddiasıyla açılmış ... e. sayılı dosya derdest olup söz konusu dosyanın huzurdaki dava bakımından bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, zira söz konusu uyuşmazlık hakkında verilecek hüküm işbu dosyanın akıbetini etkileyeceğinden bu aşamada huzurda görülen işbu davanın sonuçlandırılması ve/veya müvekkili şirketin davacı tarafa ödemede bulunmasının mümkün olmadığını, proje kapsamında sorumluluğun dava dışı reliance şirketine yöneltilmesi gerektiğini mahkeme aksi kanaatte ise de Türk Borçlar Kanunu uyarınca davacının müvekkili şirketten ücret talep edebilmesi için öncelikle kendi üstlendiği edimi gereği gibi ifa etmiş olması gerektiğini, davacının eksik ve ayıplı ifada bulunduğundan ifa borcunu yerine getiremediğini, dolayısıyla müvekkili şirketten ücret talebinde bulunması haksız ve hukuka aykırı olup söz konusu haksız talebe karşı ödemezlik def’i ileri sürerek davacının ayıp ve eksik işleri oranında mahsup işlemi yapılmasının gerekmediğini, davacının sözleşme süresi içerisinde teslim gerçekleştirmediğinden taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında gecikme cezası doğduğunu, söz konusu ceza tutarı davacının talebinden fazla olması sebebiyle de müvekkili şirketin alacaklı konumunda olduğunu, açıklanan bu sebeplerden dolayı yetkisiz mahkemede açılan davanın usulden reddini, Sayın mahkemenin aksi kanaatte ise İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyanın işbu davada bekletici mesele yapılmasını, en nihayetinde usul ve yasaya aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz 16/05/2022 tarihli, ... E. - ... K. Sayılı ilamı ile davanın usulden reddine karar verildiği, davalı vekilinin 26/08/2022 tarihli İstinaf dilekçesi ile kaldırılmasını talep ettiği, dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmesini talep ettiği, dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... E. - ... K. Sayılı ilamı ile Mahkememizin 16.05.2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının, HMK'nın 353/(1)-a-3. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verildiği, bunun üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği ve 2022/976 Esas sayısını aldığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasının bir suretinin UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce 05/04/2023 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği davacı şirkete ait ticari defterler incelenmiş, SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 22/11/2023 tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu raporun incelenmesinde özetle; davacı işletmenin sayın Mahkemenin incelenmesini istediği döneme ait ticari defterlerini sunduğu ve bahsi geçen ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, buna göre; 6762 sayılı eski TTK'da belirtildiği haliyle “Kati Delil” olma niteliğinin aksine 6102 sayılı yeni TTK'nın atfıyla, 6100 sayılı HMK'nın 222.md.sine göre “Takdi Delil” sayılacağından delil niteliği hususunda takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, taraflar arasında dava konusu sözleşme bağlamında yıllara sari bir ticari ilişki veya cari hesap ilişkisi bulunduğu, bahsi geçen sözleşmeye istinaden tanzim edilen fatura ve yapılan ödemelerin davacı yan ticari defter kayıtlarına işlendiği, davalı yanca söz konusu faturalara karşılık herhangi bir iade faturası tanzim edilmediği, davacı yanın ticari defter kayıtlarına göre, davacının davalı işletmeden 161.026,50 TL tutarında alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi gerekçesiyle; İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, SMMM bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 13/09/2023 tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür. Söz konusu raporun incelenmesinde davacının davalıdan 162.008,45 TL cari hesap alacağının olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Taraflar arasında yapıldığı iddia edilen proje yönetimi sözleşmesinde davacının hak ettiği bedellerin zamanında alamadığı cari hesap alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ihtilaf bulunmakla iş bu davanın alacak davası olduğunun tespiti yapılmıştır.
Her ne kadar davalı vekili tarafından dava dışı ... Mühendislik Yapı Planlama İnş. Tic. Ltd. Şti. Şirketiyle iş bu dava dosyası davalının akdettiği sözleşme kapsamında dava konusu işin yapımında yalnızca proje danışmanı olup müteahhit sıfatı bulunmadığından davacının talepleri bakımından bir sorumluluğu da bulunmadığı, zira yalnızca proje danışmanlığı hizmeti vermekte olan davalının taşeronlarla akdettiği sözleşmelerin işveren ... şirketi adına yapıldığı hususları belirtittiği, bu nedenle dava dışı ... firması ile davalı şirket arasında görülmekte olan İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiği, Mahkemece İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyasının bir örneğinin gönderilmesinin istendiği, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi ilgili dosyasının incelendiği, dosyanın içeriği ve dava konusu nazara alındığında eser sözleşmesinin taraf konumunda bulunan ve edimlerin ifası noktasında uyuşmazlık bulunan tarafların dosyasının iş bu dava dosyası için bekletici mesele yapılmasına gerek olmadığı gibi davalı vekilinin bu talebi ile bilirkişi raporuna itirazlarının reddine karar verildiği, Mahkeme dosyası incelendiğinde; dava dosya konusunun davacının davalı yandan alacağının bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu, davacının davalı ile ... ili ... İlçesinde bina yapımı işi konusunda,taraflar arasında 07/06/2016 tarihinde "... Villaları Kaba Yapı Sözleşmesinin"imzalandığı, sözleşme kapsamında Davalı ......A.Ş sözleşme kapsamında İYY olarak tanmlanmış olup, tanımlı görevinde Mal Sahibi olan ... Red ...ŞTİ adına yüklenici olan Davacı .....Ltd.Şti nin yaptığı imalatları teknik,kalite ve idari anlamda denetleyecek,hak edişlerini değerlendirecek, mal sahibine uygunluk raporu verecek, işin süresinde yapılmasını sağlayan firma olduğu, bu hali ile davalı firmanın yalnızca proje yönetimi işleri haricinde tanımlanan işler dahilinde faaliyette bulunduğu, davacı ile davalı arasında ticari bir ilişki olduğu, davalı cevap dilekçesinde davacının eksik veya ayıplı işler yaptığına ilişkin bir savunmada bulunmadığı, savunmasında müteahhitlik yapmadığını, proje yöneticiliğini üstlendiğini, yüklenici ödemelerinin dava dışı ... Red Mühendislik Yapı Planlama İnş. Tic. Ltd. Şti. Tarafından yapılması ve davanın davalıya yöneltilmemesi gerektiğini belirttiği, ancak yapım işine ilişkin teknik ve idari şartnamelerin davacı ve davalı ile imzalandığı, taraflar arasında imzalanan ... Yapı sözleşme içerisinde sözleşmenin 17.maddesinde İYY olarak tanımlanan davalı ......Şti tarafından fatura kesiminden itibari ile fatura tarihini takip eden ayın 5.gününde yüklenici olan davacı .....Şti ye ödeme yapacağının ve Mal sahibi olan dava dışı ......Şti nin İYY olarak tanımlanan davalıya yapacağı ödemelerde gecikme yaşanması durumunda aynı gecikme süresi yükleniciye yansıtılacaktır şeklinde hüküm altına alınan sözleşme maddesinde davalının davacı yana ödeme yaptığının anlaşlıdığı, davacının bu ödemeler ve faturalarda muhatabının bizzat davalı olduğu, dolayısı ile davalının dava dışı şirket ile yaptığı "İnşaat Yapım yönetim Hizmetleri Sözleşmesi"nde her ne kadar 4.3 maddesinde ödeme aksaklıklarından dolayı şantiyede yüklenicilerden kaynaklı yaşanabilecek hususlarda inşaat yapım yöneticisinin sorumlu olmayacağı imza altına alınmış ise de, bu husus ödeme aksaklığından kaynaklı yüklenici olan ......Şti tarafından işe devam hususunda yaşanabilecek problemin davalı yana yükletilemeyeceğini belirtmekle, davacı ile dava tarafından yapılan ve imza altına alınan sözleşmeyi bertaraf etmemekte olduğunun kanaati ile verilen süre içerisinde delil ihtaratı doğrultusunda defterini bildiren davacı yan ticari defterlerinin incelendiği, alınan bilirkişi raporunda ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, buna göre; 6100 sayılı HMK'nın 222.md.sine göre “Takdiri Delil” sayılacağı, taraflar arasında dava konusu sözleşme bağlamında bir ticari ilişki veya cari hesap ilişkisi bulunduğu, bahsi geçen sözleşmeye istinaden tanzim edilen fatura ve yapılan ödemelerin davacı yan ticari defter kayıtlarına işlendiği, davalı yanca söz konusu faturalara karşılık herhangi bir iade faturası tanzim edilmediği, davacı yanın ticari defter kayıtlarına göre, davacının davalı işletmeden 161.026,50 TL tutarında alacaklı olduğu tespit edildiği, davalı yan kayıtları inceleyen 14/09/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunduğu, davalı kayıtlarında davacı tarafından kesilen faturalara ilişkin iade faturasının düzenlenmediği, davacının davalıdan 162.008,43 TL cari hesap alacağının bulunduğunun belirtildiği, davacı ve davalı kayıtlarının birbirini tasdiklediği, anlaşılmakla, açılı davanın kabulü ile; 161.000-TL alacağın 13/10/2020 tarihinden itibaren başlayacak ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; 161.000-TL alacağın 13/10/2020 tarihinden itibaren başlayacak ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 10.997,91 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.749,48 TL harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 8.248,43 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3- Davacı tarafından yatırılan 2.808,78 TL peşin ve başvunma harcı ile 3.450,50 gider avansından kullanılan (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) toplam 6.259,28 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan ancak kullanılmayan gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. Gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 25.760,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucuya ödendiği anlaşılmakla, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/05/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır