T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/286 Esas
KARAR NO: 2024/250
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2023
KARAR TARİHİ: 25/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; 28/10/2022 tarihinde ... İli ... ilçesi ... Caddesinde maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı araç, direksiyon hakimiyetini kaybederek sağ ön teker kısımlarıyla, müvekkilinin maliki olduğu park halindeki ... plakalı aracın sol arka far çamurluk, teker ve tüm sol yan kısımlarına çarptığını, çarpmanın etkisi ile müvekkiline ait araç ise ön kısımları ile park halinde olan ... plakalı aracın arka tampon kısımlarına çarpmış, yine bu çarpmanın etkisiyle ... plakalı araçta ... plakalı araca çarptığını, oluşan zincirleme trafik kazası sonucu müvekkilinin maliki olduğu araçta yüksek maddi hasar meydana geldiğini, resmi trafik ekiplerince düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında meydana gelen kazanın oluş biçimi ifade edildiğini, trafik kazası tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere asli ve tam kusurlu olan ... plakalı araç sürücüsü olduğunu, bu araç kaza tarihi itibariyle davalı tarafından “...” numaralı poliçe ile zorunlu trafik sigortalı olduğunu, zararın tazmini için davalı sigorta şirketine başvurulması üzerine ... numaralı hasar dosyası açılmış ve bir miktar ödeme yapılmışsa da yapılan ödeme zararın tamamını karşılamadığını, sigorta şirketince müvekkiline ait araçta oluşan gerçek zararın giderilmesi gerektiğini, Yargıtay ve BAM kararlarına göre gerçek hasar ise kaza nedeniyle hasarlanan tüm parçaların orijinal yedek parça bedellerine işçilik ve KDV eklenerek herhangi bir iskonto ve muafiyet uygulanmaksızın hesaplama yapılması ile tespit edilebileceğini, davalı sigortacı ile sigortalı araç maliki arasında tanzim edilen poliçede iskonto ve muafiyet uygulanması yönünde bir kloz veya şart var ise bu müvekkilini bağlamayacağından geçersiz olduğunu, ayrıca orijinal araçta söz konusu kaza nedeniyle yapılan tamirat ve bu kaydın Tramerde gözükecek olması nedeniyle aracın piyasa değerinde ciddi düşüş meydana geldiğini, bu düşüş nedeniyle müvekkili, aracını gerçek piyasa fiyatından daha düşük bir bedele satmak durumunda kalacağını, dolayısıyla müvekkilinin değer kaybı zararı da doğduğunu, araç sürücüsünün haksız eylemiyle doğan bu zararın da ZMMS poliçesi kapsamında tazmini gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin 14.02.2023 tarihinde resmi gazetede yayınlanan KTK'nın 90. Maddesinin 2. Fıkrasının son cümlesinin Anayasaya aykırı bulunarak iptali kararı doğrultusunda değer kaybı zararı hasar gören parçalara ve aracın önceki kazalarına göre tespit edilemeyeceğinden güncel Yargıtay kararları doğrultusunda kaza öncesi rayiç değer ile kaza sonrası rayiç değer arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması gerektiğini, dava öncesi yürütülen arabuluculuk sürecinden de sonuç alınamadığını, trafik kazası neticesi araçta oluşan zararın giderilmesi istemli olduğunu, trafik kazasında davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu eylemiyle müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, dolayısıyla haksız eylemle zarar gören müvekkili, anılı hüküm uyarınca zararının tazminini isteme hakkına sahip olduğunu, “...” plakalı araç sürücüsü trafik kazasında asli kusurlu olduğunu, araç işletenin hukuki sorumluluğu da 2918. sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 85 te “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” başlığı altında “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklinde düzenlendiğini, araç maliki de bu zarardan sürücü ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kaza tarihi itibariyle maddi kazalarda araç başına teminat 100.000 TL olduğunu, davalı sigorta şirketine başvurulmuş ancak haksız ve gerekçesiz olarak ödemeden imtina edildiğini, sigorta şirketi oluşan zarar nedeniyle gerçek zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlık TTK’ da düzenlenen sigorta hukukundan kaynaklandığından ve bu tür sözleşmelerin TTK m.3,4 gereği mutlak ticari işlerden olmakla, hükmedilecek meblağa temerrüt tarihinden itibaren avans (ticari temerrüt) faizi uygulanmasını talep ettiklerini, kusur dağılımına itirazları nedeniyle yargılamayı gerektirdiği ve hasar bedeli likit alacak olarak kabul edilmediği için davanın HMK m. 107 gereği belirsiz alacak davası niteliğinde olup, bilirkişi raporuyla müvekkili aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı zararının belirlenebilir hale geldiği zaman artırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 TL bakiye hasar bedeli ve 50-TL değer kaybı olmak üzere 100-TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt(avans) faizi ile birlikte tahsiline, AAÜT m.16/2-c gereği arabuluculuk görüşmelerine katılmamız sebebiyle yargılama giderleri arasında vekâlet ücretine hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; dava tarihi itibariyle, davada talep edilen tazminatlar zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hiçbir hukuki yarar bulunmadığını, araç hasarı kaza sonrasında araçta oluşan zarar ve bozulmalar olduğunu, araç ufak bir hasar yaşasa yapılan onarım ve tamirat işlemleri hasar kaydında yer aldığını, bununla birlikte bu hasarın ve araçta meydana gelen değer kaybının tespiti tamirat sırasında yahut sonrasında verilen makbuz ve faturalardan net bir şekilde tespit edilebileceğini, dolayısıyla bu konuda belirsiz alacak talepli olarak dava açmaya mahalolmadığını, Bu itibar ile HMK md. 114 dava şartlarından hukuki yarar unsurunun bu davada sağlanamamış olduğu açıkça görüleceğini, bu nedenlerle işbu davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davanın müvekkili sigorta şirketi sigortalısı olan araç sürücüsüne ihbarını talep ettiklerini, ... plakalı araç sürücüsü ...'in hukuki durumunu etkileyeceğinden davanın HMK 61. Madde hükmü uyarınca ...'e ihbar edilmesini, müvekkili şirket davacının tüm zararını gidermiştir davacının tazminat taleplerinin kabulü mümkün olmadığını, müvekkili sigorta şirketi sigortalısının meydana gelen kazada kusuru oranında ve sigorta limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davaya konu kazada hasar görmüş olan ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasardan kaynaklı olarak işbu dava tarihinden önce müvekkili sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, bu başvuru üzerine müvekkili sigorta şirketi davaya konu kazaya ilişkin olarak ... hasar dosya numaralı dosya oluşturulduğunu, akabinde araçta meydana gelen hasar ve değer kaybının tespiti için dosyayı bağımsız eksper şirketine gönderdiğini, bağımsız eksperler tarafından hazırlanan raporlara istinaden müvekkili şirket poliçe limitleri dahilinde; 02.01.2023 tarihinde hasara ilişkin olarak ... adına kayıtlı hesaba 60.260,66 TL, 03.02.2023 tarihinde değer kaybına ilişkin olarak ... adına kayıtlı hesaba 18.418,91 TL ödeme yaptığını, bunun yanında müvekkili sigorta şirketi kazaya karışan bir diğer araç sürücüsü olan ...'in başvurusu üzerine; 22.02.2023 tarihinde değer kaybına ilişkin olarak ... adına kayıtlı hesaba 5.539,62 TL, 23.02.2023 tarihinde hasara ilişkin olarak ... Sigorta A.Ş.'ye 16.684,51 TL rücuen tazminat ödemesi yaptığını, müvekkili sigorta şirketi işbu kazaya ilişkin olarak; 17.01.2023 tarihinde ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti.'ye 1.066,61 TL, 22.02.2023 tarihinde ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti 'ye 443,31 TL, 03.02.2023 tarihinde İpkin Uluslararası Sigorta Ekspertiz Hizmetlerine 443,31 TL ekspertiz ücreti ödediğini, sigorta şirketi hasar ve değer kaybına ilişkin tüm ödemelerini poliçe limitleri dahilinde tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, bu nedenle işbu davadan kaynaklı olarak müvekkili sigorta şirketine izafe edilecek başkaca bir ödeme veya herhangi bir sorumluluk bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini, kusur oranının tespiti bakımından huzurdaki dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, davaya konu kazanın gerçekleşme tarihi 28.10.2022 olduğundan yapılacak hesaplama yapılması gerektiğini, değer kaybı hesabında aracın önceki hasarları göz önüne alınması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından tam ve eksiksiz ödeme yapılmış olup somut olayda, müvekkili sigorta şirketi tarafından temerrüt durumu söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte ancak temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebildiğini, müvekkili şirketin KDV’den sorumluluğu bulunmadığını, öncelikle usule ilişkin itirazları kabulü ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine, esasa girilmesi halinde ise müvekkili sigorta şirketinin tüm yasal sorumluluklarını tam ve eksiksiz olarak yerine getirmiş olması nedeni ile davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, davanın araç sürücüsü ...'e ihbarına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
Mahkememizin 18/10/2023 tarihli duruşmasında, davalı tarafın zamanaşımı bakımından itirazının 2 yılın dolmaması hasebi ile; belirsiz alacak davasının yönünden itirazının da Türkiye de müessese olarak oturmuş olup sigorta, kaza, maluliyet vb dosyaların hep bu şekilde açılması ciheti ile alacağın miktarının yargılama ve delil takdirini icap ettirmesi ciheti ile belirsiz alacak ta menfaat yokluğu kabul edilemeyeceğinden reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Mahkememizce deliller toplanmış, kazaya karışan araçların kaza tarihi itibariyle tescil bilgileri, davaya karışan araca ait sigorta poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Kazanın Oluş Şekli; Sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken No:... önüne geldiğinde direksiyon hakimiyetine kaybederek yolun sağ kısmında park halinde olan ... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpması, ... plaka sayılı araç çarpmanın etkisi ön kısımları ile önünde park halinde olan ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması ve ... plaka sayılı araç çarpmanın etkisi ile önünde park halinde olan ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu 1. Kazanın meydana geldiği, yine aynı yön ve istikamette seyir halinde olan sürücü ...ın sevk ve idaresindeki aracının ön kısımları ile sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu 2. Kaza meydana geldiği anlaşılmıştır.
Dosyanın resen seçilecek kusur, makina mühendisi (otomotiv bilirkişisi) ve sigorta alacakları uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, dosya kapsamı, taraf beyanları ve uyuşmazlık noktaları esas alınarak yasal düzenlemelere uygun olarak tarafların kusur durumu ile, hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarına ilişkin denetime elverişli, raporda Yargıtay kriterlerine göre kazasız 2.el ile kazalı 2.el farklarına temas edilmesi, raporda Yargıtay kriterlerine göre KDV dahil iskontosuz (iskonto hariç )miktarın tespit edilerek; kalan poliçe teminat limiti dâhilinde kısmi ödemenin tenzili ile talep edilecek net meblağın tespit edilmesine yönünde alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle;
KUSUR YÖNÜNDEN;
*Dava dışı sigortalıya ait ... plakalı araç 30/06/2022-2023 tarihleri arasında geçerli ve ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ZMMS(Trafik) sigorta poliçesi ile davalı Sigorta Şirketi tarafından sigortalanmıştır.
*28/10/2022 tarihli kaza, poliçe vade tarihleri aralığında olup, TTK 1409/1, Karayolları Trafik Kanunu 85/1, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3. maddesi ve yargıtay Kararları kapsamında Sigortacı, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcu kapsamında sigortalı aracın kusuru ve poliçe limiti dahilinde meydana gelen gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğu kanaati hasıl olmuştur.
*... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/B maddesi kuralları ihlal ettiği,
* ...'ın maliki olduğu, park halinde bulunan ... plaka sayılı araç sürücüsünün atfi kabil kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
*... ve ... plaka sayılı araç sürücülerinin atfi kabil kusurunun olmadığı;
HASAR YÖNÜNDEN;
*... plakalı davacı aracındaki hasarın 180.000 TL olduğu;
*Kaza tarihi itibari ile davalı aracın ZMMS limitin 100.000 TL olduğu;
*Davalı sigorta tarafından davacıya 78.679,57 TL ödenmiş olduğu;
Hasardan geriye kalan 21.320,43 TL bedelin davacıya ödenmesinden davalı sigortanın sorumlu olduğu;
Araç sürücüsü ...'in Sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.
Davacı vekili değer artırım dilekçesiyle; fazlaya dair müvekkili hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.107 kapsamında şimdilik; 21.320,43 TL bakiye hasar bedeli zararının davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt(avans) faizi ile tahsiline, AAÜT m.16/2-c gereği arabuluculuk görüşmelerine katılmamız sebebiyle vekalet ücretine yargılama giderleri arasında hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, dilekçesini harçlandırmış ve davalıya tebliğ edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında oluşan hasar bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 28/10/2022 tarihinde meydana gelen kazaya karışan tarafların kusurlu olup olmadığı, kaza neticesinde dava konusu araçta hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, hasar ve değer kaybı oluşması halinde tutarları,davacı tarafın faiz talep edip edemeyeceği, hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceği, netice itibari ile hasar ve değer kaybı şartlarına dair alacak kalemlerinin talep şartlarının oluşup oluşmadığı ve miktarı noktalarında toplandığı,
Somut olayda; Sürücü ...'in sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ... plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetine kaybederek yolun sağ kısmında park halinde olan davacıya ait ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu davacının aracında hasar meydana geldiği anlaşılmakla,
Kusur tespiti ve tazminat hesabına ilişkin alınan bilirkişi heyet raporunun ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun ve hükme esas almaya elverişli nitelikte olduğu, bilirkişi raporuna göre davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle kazanın meydana geldiği, davacının kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığı, ... plakalı davacı aracındaki hasarın 180.000 TL, kaza tarihi itibari ile davalı aracın ZMMS limitin 100.000 TL, davalı sigorta tarafından davacıya 78.679,57 TL ödenmiş olduğu hasardan geriye kalan 21.320,43 TL bedelin davacıya ödenmesinden davalı sigortanın sorumlu olduğu anlaşılmakla miktar arttırım dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-DAVANIN KABULÜNE,
a-) Hasar bedeli olarak ... Sigorta yönünden, 21.320,43 TL alacak kaleminin 26.01.2023’e(müracaat tarihi) KTK 97. Madde mucibince 15 gün ilavesi ile 11.02.2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.456,39 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL peşin harç ve 427,60 TL ıslah harcı toplamı 607,50 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 848,89 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 60,00 TL e-tebligat masrafı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 2,50 TL KEP ücreti, 66,00 TL posta ücreti toplamı 6.128,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 427,60 TL ıslah harcı toplamı 787,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL arabulucuk giderinin 6831 sayılı Yasa hükümlerine göre davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansının bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı , Davalı ... Sigorta vekilinin yüzüne karşı,
Dair; HMK 341/2 hükmü mucibince kanunyolu olmaksızın miktar itibarıyla KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/03/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı