T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/475
KARAR NO: 2024/328
DAVA: Sigorta (Hayat Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/06/2023
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Hayat Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar ... ve ... vekili Av. ...'in vermiş olduğu dava dilekçesi özetiyle; müvekkillerinin murisi ... TC kimlik numaralı ... 12/02/2022 tarihinde vefat ettiğini, muris ... davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numarası ile 02/06/2021 tarihi itibariyle uzun süreli hayat sigortası kapsamında sigortalı olarak bulunduğunu, murisin 02/06/2021 tarihinde ... bank ... Şubesinden 40.000,00 TL tutarında kredi çektiğini, bu kredi karşılığında kredi ödeme süresini kapsar şekilde kendisine hayat sigortası yapıldığını ve bunun karşılığında sigorta ücreti kesildiğini, murisin bu kredinin bir kısmını ödediğini ancak tamamını ödemeden vefat ettiğini, kredinin çekildiği...bankası tarafından davalı şirketin bakiye borcu ödemeyi reddettiği gerekçesiyle müvekkillerini sıkıştırılmakta ve kalan borcun müvekkilleri tarafından ödenmesini talep edildiğini, kredi çekerken söz konusu hayat sigortasının yapılmasının amaçlarından biri borcun mirasçılara geçmesini önlenmesi ve borcun sigorta şirketi tarafından ödenmesini sağladığını, taraflarınca söz konusu kredi borcunun ödenmesi amacıyla davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak davalının, 14/04/2022 tarih ... sayılı yazısında; "Tazminat talebine ilişkin gönderilen belgeler şirketimiz tarafından değerlendirmeye alınmış ve yapılan değerlendirme sonucunda, Grup Sigorta Sözleşmesi, Hayat Sigortası Genel-Özel Şartları ve Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümleri gereğince; "Sigorta başlangıç tarihinden önce gelen/mevcut bulunan kalp hastalığından kaynaklı vefatın, grup sigorta sertifikasında da belirtildiği üzere vefat teminatı kapsamının dışında olmasından ötürü, tazminat talebi reddedilmiştir." denilerek söz konusu kredi borcunun ödenmesi taleplerini, beyan yükümlülüğüne aykırı davranıldığı gerekçesiyle ödemeyi reddettiğini, davalı ile arabuluculuk toplantısı yapıldığını ve toplantının anlaşamama ile sonuçlandığını, arabuluculuk son tutanağını dilekçelerinin ekinde sunduklarını, muris ...'ın ölüm sebebi kalp hastalığına bağlı olmayıp yakalandığı zatürre sonucunda vefat ettiğini, gerçekleşen bu rizikonun bildirim yükümlülüğünün ihlali ile bir bağlantısının bulunmadığının ortada olduğunu, müvekkillerini iyi niyetli olduğunu, ortada murisin talebiyle doğrudan yaptırılan bir hayat sigortası bulunmadığını, ne müvekkillerinin ne de murisin kredinin sigortalanması ile ilgili bir talebi de bulunmadığını, davaya konu kredi hayat sigorta sözleşmelerinde asıl amaç sigorta ettirenin bir ihtiyacının karşılanması olmadığını, bankanın kredi verdiği kişinin ölüm nedeniyle krediyi geri ödeyememesi nedeniyle maruz kalacağı riskin teminat altına alınması olduğunu, somut olayda kredi sözleşmesinin 15. maddesi gereği müteveffanın (ölen tüketici) hayat sigorta yaptıracağının düzenlenmiş olması ve kredi sözleşmesinin yapıldığı banka şubesi tarafından düzenlenen kredi hayat sigortaları başvuru formunun matbu olarak düzenlenerek müteveffanın kimlik bilgileri dışında diğer kısımların doldurulmadığının ortada olduğunu, sigorta ettirenin ihtiyaçlarından ziyade kredi veren kurumun, bankanın ihtiyaçları ve zorlaması ile ortaya çıkan bir sözleşme söz konusu olduğundan sözleşmelerde görülen irade özgürlüğü bulunmadığını ve bir zorunluluk olduğunu, kredi işlemlerinde müşteri kredi alabilmek için sigorta yaptırmak zorunda bırakıldığını, ve ilgili banka tarafından kendi sigorta şirketine bu sigorta yaptırıldığını, ayrıca tüketici kredi sözleşmesinde eksik beyanda bulunulması halinde sigortalının hangi yaptırımlara maruz kalacağının kendisine bildirilmemesinin bilgilendirme yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiği de göz ardı edilmemesi gerektiğini, davalı şirketin müvekkillerinin murisi ...'ın sigortalanan kredisinin bakiye borcunu daini mürtehin bankaya ödememesi ve bunun sonucunda müvekkillerinin icra tehdidi ile karşı karşıya kalması usule, yasaya ve sözleşmeye aykırı olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu şimdilik 20.000,00 TL nin vefat tarihi 12/02/2022 tarihinden itibaren bankanın kredide uyguladığı yıllık faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini, ayrıca bu süreçte ilgili banka tarafından takibe geçilecek olursa icra takip giderleri ve işleyecek faizinda davalı tarafça karşılanmasını talep ettiklerini, davalırının kabulüne, müvekkillerinin murisi ...'ın sigortalanan kredisinin ödenmemesi nedeniyle şimdilik 20.000,00 TL nin vefat tarihi 12/02/2022 tarihinden itibaren bankanın çekilen kredide uyguladığı gecikme faizi, kredi masrafları ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmasını, yargılama sürecinde ilgili banka tarından takibe geçilecek olursa icra takip giderleri ve işleyecek faizin davalı tarafça karşılanmasını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve Emeklilik Anonim Şirketi vekili Av. ...'ın vermiş olduğu cevap dilekçesi özetiyle; dava konusu uyuşmazlıkta görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, dava konusu talep miktar olarak belirli olduğunu, şirketlerinin ile ... Bankası A.Ş arasında yapılmış olan Grup Hayat Sigorta Sözleşmesi kapsamında sigortalı olan ... ile akdedilen hayat sigortası kredi borcunun devamı süresince vefat riskine karşı güvence altına alan yıllık yenilemeli ve teminatın kredi borcuyla orantılı olarak belirlendiği bir sigorta olduğnu, sigorta teminatı sigorta sertifikasında da açıkça gösterildiğini, sigorta sözleşmelerinde şirketlerinin sorumluluğu teminat bedeli ile sınırlı olduğundan ve davacı da teminat bedelini bildiği için işbu davada dava değeri eksik gösterildiğini ve dolayısıyla eksik harç yatırıldığını, bu kapsamda dava değerinin eksik gösterilmesi sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, dain-i mürtehin bankanın muvafakati alınması gerektiğini, sigorta süresi içinde sigortalının vefatı halinde ödenecek tazminat o tarihte borçlu bulunduğu bakiye kredi ve faiz miktarının dain-i mürtehin olan ... Bankası A.Ş’ ye, geriye kalan meblağ olması durumunda da lehtarlara ödendiğini, başvuruya konu sigorta poliçesi üzerinde ... Bankası A.Ş ' nin 1. dereceden dönülmez lehtar ve dain-i mürtehin kaydı bulunmadığını, sigortalının bankaya olan borcunun ödenip ödenmediği, kredi borcunun kapatılıp kapatılmadığı araştırılmaksızın hüküm kurulması hukuken mümkün olmadığını, rehin alacaklısı bankanın başvurudan haberdar edilmesi ve başvuruya muvafakat verip vermediğinin sorulması hukuken zaruri olduğunu, bu sebeple kredi kuruluşu bankaya işbu davaya muvafakatinin olup olmadığının sorulmasını, banka kayıtsız şartsız muvafakati bulunmaması halinde davanın husumet eksikliği sebebiyle reddini talep ettiklerini, nitekim Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, davacılar murisi sigortalının vefat tarihi itibariyle ... numaralı 02.06.2021 tanzim tarihli poliçesi bulunduğunu, davacılar murisi ..., ... Bankası A.Ş’ den kullanmış olduğu kredi sonrasında, müvekkili olan şirket ile banka arasında yapılmış olan Grup Hayat Sigorta Sözleşmesi kapsamında sigorta kapsamına dahil edildiğini, söz konusu hayat sigortası ile bankadan kredi kullanan kişiler isteğe bağlı olarak sigorta kapsamına alınmakta ve bu kişilerin herhangi bir nedenle vefatları halinde sözleşmede belirlenen sigorta bedeli sözleşmede belirtilen şartlar uyarınca hak sahiplerine ödendiğini, yani sigorta süresi içinde sigortalının vefatı halinde -teminat tutarı ile sınırlı olmak üzere kredi borcu 1. dereceden lehdar ve dain-i mürtehin bankaya, varsa teminatın kalan kısmı sözleşmede belirtilmişse 2. sıradaki lehtarlara, lehtar belirtilmemişse kanuni mirasçılara ödendiğini, müvekkili olan şirket ile ... Bankası A.Ş arasında yapılmış olan Grup Hayat Sigorta Sözleşmesi kapsamında sigortalı olan ...'ın vefat tarihi itibariyle ... poliçe numaralı "Yıllık Yenilemeli Tüketici Kredisi Grup Hayat Sigortası" sigorta sözleşmesi bulunduğunu, işbu sigorta, sigortalı ...'ın vefat riskine karşı güvence altına alan hayat sigortası olduğunu, teminatın kapsamı grup hayat sigorta sözleşmesi özel şartlarına ve hayat sigortası genel şartlarına tabi olduğunu, sigortalının 12.02.2022 tarihinde vefat etmesi üzerine 20... poliçe numaralı tazminat dosyasına ilişkin müvekkili olan şirkete iletilen tüm evrakların incelendiğini, inceleme neticesinde sigortalını sigorta başlangıç tarihi öncesinden gelen kalp hastalığı olduğunu, hastalık tanısının sigorta tanzim tarihi öncesinde konulduğu tespit edildiğini, bu kapsamda sigortalının kapsama alınmadan kalp hastalığı olduğu ve beyan yükümlülüğünü ihlal ettiğinin sabit olduğunu, sigortalının poliçe başlangıç tarihi öncesinden gelen sigorta kurulma aşamasında müvekkili olan şirkete beyan etmediğini, kalp hastalığı sigorta teminatı kapsamı dışında olduğundan tazminat dosyasının reddedildiğini, müvekkili olan şirketin ret kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, sigorta sözleşmesi uyarınca sigorta öncesinden gelen kalp hastalığı sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, sigorta öncesinden gelen kalp hastalığının teminat kapsamı dışında kaldığına ilişkin Grup Sigorta Sertifikasında ve Sigorta Bilgi Formlarında bu husus özellikle her türlü bilgi verme yükümlülüğü kapsamında sigortalıya sunulduğunu, sigortalının imzalamış olduğu olduğu Grup Sigorta Sertifikası'nda sigortalının imzası yer aldığını, sağlık beyan formlarında "KALP HASTALIĞI, KANSER, KOAH, BÖBREK YETMEZLİĞİ, FELÇ, BEYİN HASTALIKLARI, KARACİĞER VE AİDS HASTALIKLARI İLE İLGİLİ AMELİYAT VEYA TEDAVİ OLDUNUZ MU?" sorusuna sigortalı tarafından "Hayır" cevabı da verildiğini, yine sağlık beyan formlarında da "Sağlık sorularının tarafımca doğru cevaplandığını beyan eder ve aksinin ispatlanması durumunda doğacak hak kayıplarımın sorumluluğunu kabul ve taahhüt ederim." yazdığını, bu formda da sigortalının imzası bulunduğunu, bu kapsamda sigortalının yeterince bilgilendirildiğini ve sigortalı tarafından sigorta sözleşmesi düzenlenirken gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun açık olduğunu, sigortalının sigorta tanzim tarihi öncesinde kalp yetmezliği bulunduğunu, sigortalı bu rahatsızlığı ile ilgili operasyon geçirmiş ve tedavi gördüğünü, buna rağmen müvekkili olan şirkete bu durumu bildirmediğini, bu konuda yapılacak olan adli tıp incelemesi poliçe tanzim tarihi öncesinden gelen kalp hastalığının olup olmadığına ilişkin olması gerektiğini, sigortalının poliçe tanzim tarihi öncesinde var olan kalp hastalığını gizlemesi sonucu sigorta sözleşmesi akdedildiğini, Adli Tıp Kurumu'nun mahkememize sunacağı raporda söz konusu kalp hastalığının sözleşme kurulmadan önce var olduğunun tespitini yapması gerektiğini, sunulacak rapor da da görülebileceği üzere sigortalının kalp hastalığı tanzim tarihi öncesinde de olduğunu, bu hususta Adli Tıp Kurumu raporunda bu hususlarını dikkat edilmesinin talep edildiğini, tazminat talebinin reddi usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili olan şirketin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, Hayat Sigortası meblağ sigortası olduğunu, meblağ sigortalarında sigortacının ödeyeceği tazminat miktarı zarar miktarına bakılmaksızın poliçede gösterilen tutardan ibaret olduğunu, kredi sözleşmesi müvekkili olan şirket ile sigortalı arasında değil, ... Bankası A.Ş ile sigortalı arasında akdedildiğini, müvekkili olan şirket kredi sözleşmesinin tarafı olmadığını, müvekkili olan şirketin taraf olmadığı bir sözleşmeden dolayı borç altına sokulabilmesi söz konusu olamayacağı gibi kredi ödemelerinin kredi sözleşmesinden kaynaklı olduğu gözetildiğinde müvekkili olan şirketten tahsil edilebilmesi de olanaklı olmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili olan şirket kanunen sadece teminat altına alınan bedelle sorumlu olduğunu, özetle sigorta şirketi sigortalının bankaya olan kredi borcundan değil, poliçede gösterilen teminat tutarından sorumlu olduğunu, bu nedenle kredi borcunun müvekkili olan şirketten tahsili talebi haksız ve mesnetsiz olduğunu, şirketlerinin hayat sigortası kapsamında ödeme yükümlülüğü bulunmamasından işbu davanın reddi ile, şirketlerinin aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı taraf üzerinde bırakılmasını savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Dava, hayat sigortasından kaynaklı alaca istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 02/06/2021 tarihinde akdedilen kredi sözleşmesi ve sonrasında kredi müşterisi muris ...’ın vefatı sebebi ile Türkiye Hayat Emeklilik Sigorta’nın vefat sebebi ile poliçe kaynaklı mesuliyet doğup doğmadığı, ölüm hadisesinin teminat şumülündeki risklere dahil olup olmayacağı, bu cümleden olarak kalp hastalığı kaynaklı ölüm bağlamında bildirim mükellefiyetinde davacının kusuru, ihmali olup olmadığı, netice itibari ile poliçe kaynaklı sorumluluk ile murisin kalan bakiye borcuna dair alacak kalemlerinin talep şartlarının oluşup oluşmadığı ve miktarı, noktalarında toplandığı anlaşılmakla;
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller neticesinde; Muris ... davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numarası ile 02/06/2021 tarihi itibariyle uzun süreli hayat sigortası kapsamında sigortalı olarak bulunduğu, murisin 02/06/2021 tarihinde...bank ... Şubesinden 40.000,00 TL tutarında kredi çektiği, murisin bu kredinin bir kısmını ödediğini ancak tamamını ödemeden vefat ettiği, kredinin çekildiği...bankası tarafından davalı şirketin bakiye borcu ödemeyi reddettiği gerekçesiyle kalan borcun davacılar tarafından ödenmesini talep edildiği, davacılar tarafından söz konusu kredi borcunun ödenmesi amacıyla davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak davalının sigorta şirketinin reddettiği,
...bank’ın yazı cevabı muhtevası ile davacılar nezdinde devam eden takip yahut davanın bulunmaması, bu itibarla davacıların mücerret icra tehdidi ile sigortadan kalan borcun tahsili için dava açmakta hukuki yararlarının bulunmaması ciheti ile ;
Hayat sigortasının sorumluluğu ve rücu şartlarının dava dışı bankanın takip, dava vb ile talep yahut tahsil şartlarının tahakkuku ile yahut bunlar olmaksızın davacıların bankaya talebe istinaden yaptıkları ödeme sonrası sigortaya rücu ve sorumluluk iddia ve talebinde bulunabilecekleri nazara alınarak;
Davanın HMK 114/h, maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın HMK 114/h maddesi mucibince hukuki yarar yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 341,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 86,05 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davalı taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan tahsiliyle davalı tarafa verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacılar tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
Dair; davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda,
Dair karar gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/04/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı