T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/827 Esas
KARAR NO : 2025/771
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/10/2023
KARAR TARİHİ: 16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkiline, davalı bankanın ... Şubesi'ne 01/06/2021 tarihinde kredi sözleşmesi imzalatıldığını, akabinde ... adı altında bir kredi tahsis edildiğini, kredi miktarının 715.000,00 TL olduğunu, kullandırıldığı ileri sürülen kredinin hiçbir zaman müvekkilinin tasarrufuna geçmediğini, müvekkilinin hesabına bulunan paraya el süremediğini, uhdesine geçemediğini, söz konusu 715.000,00 TL meblağa davalı tarafından bloke konulduğunu, bu kredinin kullandırıldığından bahsetmenin mümkün olmadığını, kullandırılmayan krediden borç doğmayacağı ve ödeme sorumluluğunun olmadığının ihtar edildiğini, davalı bankanın söz konusu kredi borcunun ödenmesini talep etmesi üzerine, müvekkili tarafından borçlu olmadığının tespit edilmesi amacıyla İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davasının ikame edildiğini, yargılama aşamasında tedbir talep edildiğini ve talep aşamasında bir icra takibi olmaması gerekçesi ile talebin reddedildiğini, bunun üzerine bu davaya konu icra takibine, bedelsiz senet dayanak yapılarak başlandığını, davalı bankanın kötü niyetli olduğunu, menfi tespit davası devam ederken borçlu olmayan krediden ötürü alınan senedi işleme koyduğunu, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak, müvekkiller aleyhine başlatılan İzmir Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasının dava sonuna kadar teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, uygulanan hacizler var ise kaldırılmasına, davanın kabulüne, İzmir Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında müvekkillerinin icra takibinden ve takibe dayanak senetten ötürü borçlu olmadığının tespitine, takip konusu alacağın %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle: Davacı tarafın, müvekkili bankanın ... Şubesi'nde tarım nitelikli müşterisi olduğunu, 2021 yılı Mayıs ayı içerisinde sıfır model çekici TIR alımı için bir bayi ile anlaşma yapıldığını ve finansman ihtiyacını karşılamak üzere müvekkili bankanın ... Şubesi'ne başvuruda bulunduğunu, davacı borçlunun, kredi sürecinde müvekkili Banka Subesine 17.05.2021 tarihli ve 126.000,00 Euro tutarlı, ... Ağır Vasıta Servis Tic. Ltd. Şti. imza ve kaşeli, ... marka ... model, metalik gri renkte, şasi ve motor numarasi henüz tarafımızca belli olmayan çekici tıra ilişkin proforma faturayı ibraz ettiğini, kredi tebliğ şartlarının krediye konu tırın rehnedilmesi karşılığında kredinin onaylanacağının davacı tarafa bildirildiğini, davacı tarafın tırın rehnedilmesine muvafakat etmesiyle kendisinin kredi başvurusunun onaylandığını, davacı borçlunun banka müşterisi olarak kredi talebinde bulunması üzerine, kendisine 26.05.2021 tarihinde kredi kullandırım koşulları ile bilgi verildiğini ve bu koşullara ilişkin verilen bilgilendirme formunun davacı tarafça bizzat imzalandığını, davacı müşterinin talebi üzerine 01.06.2021 tarihinde Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, imalanan sözleşme ile müşteriye 3.000.000,00TL tutarında kredi açıldığını, sözleşmede, ... Plastik Tarim San ve Tic A.Ş.'nin müteselsil kefil olarak yer aldığını, müşterinin sözleşmenin bir nüshasını elden teslim aldığını, bunun el yazısı ile yazıldığını ve imzalandığını, davacı müşteri ile yapılan sözleşmelerde bulunan imzaların ve beyanların, şube yetkilisi huzurunda alındığını, bunların yanında ayrıca müşteriden 3.000,000,00TL bedelli, 01.06.2021 düzenleme tarihli finansman senedinin de alındığını, bu süreçte Covid 19 nedeni ile dünya genelinde pandemi süreci yaşandığından üretim ve tedarik zincirinde de aksamalar yaşandığını, pandemi sebebi ile benzer şekilde davacı müşteri tarafından sipariş edilen tırın da ileri bir tarihte yurt dışından Türkiye'ye gönderilmesi söz konusu olduğunu, bu zaman zarfında da, kredi faizlernin yükselme durumu söz konusu olduğundan, kredinin hesaba geçmesinin, ruhsat üzerine alındıktan sonra ödemenin yapılması hususunda görüş birliliğine varıldığını ve banka ile ilgili birimlerinin onayı alınarak kredinin blokeli kullandırımına ilişkin uygunluk alınarak, davacı müşterinin yazılı kredi kullandırım talebine istinaden tarımsal faaliyetlerde kullanım amaçlı tır alımı için 02.06.2021 tarihinde 715.000,00 TL tutarında ... Kredisi kullandırımı yapıldığını ve müşteri bakiye hesabına geçtiğini, 105,00 TL kredi tahsis ücreti kesintisi yapıldığını, kredi tutarının 3 taksitte ödeneceğini, geri ödenecek tutarın 1.161,792,24 TL olduğunu, söz konusu kredinin, tarımsal faaliyetlerde kullanım amaçlı tır alımına ilişkin olduğundan, gerekli teminatın (rehin) sağlanması için kredi kullandırım öncesi 02.06.2021 tarihli Altın, Mevduat ve Menkul Kıymet Hesabı Rehin Sözleşmesi, müşteri ile karşılıklı olarak imzalanmış ve süreç hakkında kendisine bilgilendirme yapıldığını, müşterilerinin işbu sözleşmeyi akdetmeyi kendi serbest ve bağımsız iradesi ile kabul ettiğini ve imzaladığını, davacı müşterinin daha sonra, alımı için anlaşmış olduğu çekici tırın yurt dışından gelişinin uzadığından bahisle farklı bir araç alımı arayışında olduğunu ve araç bulduğu zaman bu parayı kullanacağını bildirdiğini, bu süreçte kredi tebliğ şartlarında yer alan tır rehni alınmadığı için kullanılan kredi davacı müşteriye ödenemediğini, kredinin kapatılarak yeni ipotekli kredi talebi yapılmasının uygun görüldüğünü, müşterilerine bu kredinin kapatılması gerektiğinin iletildiğini ve daha sonra yeni ipotekli kredi çalışmasının yapılabileceğini bildirdiğini, bankacılık uygulamaları gereği kredi tebliği sorunlu hale gelen kredinin ya kapatılması ya da yapılandırılmasının gerektiğini, müşteri tarafından bir tanıdığına ait olan bir gayrimenkulün bankaya teminat için sunulduğunu ve müşterinin onayı, talebi ve bilgisi dahilinde söz konusu gayrimenkulün kredibiliteye uygunluğunun belirlenmesi için değerleme ve ekspertiz işlemi yapıldığını, bu işleme ilişkin müşterilerinin 02.12.2021 tarihli Ekspertiz Talep Taahhütnamesi imzalandığını, Ekspertiz işleminin banka tarafından yapılmadığını, bankanın anlaşmalı olduğu Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) lisansli değerleme şirketince yapılmış olup, müşterilerinden sadece ekspertiz şirketine banka tarafından ödenen tutarın alındığını, İlave bir tutar alınmadığını, banka tahsis birimi tarafından ilgili gayrimenkulün teminat için uygun bulunmadığını, müşterileri tarafından, taahhüt edilen rehin(tır)/ teminat (gayrimenkul) temin edilememiş olduğundan oluşan teminat açığına istinaden kredi tutarı, yukarda ifade edilen Altın, Mevduat ve Menkul Kıymet Hesabı Rehin Sözleşmesi kapsamında blokeye alındığını, müşterisinin krediye uygun teminat sunamadığı ve kredi ödemesini de yapmadığı için Rehin Sözleşmesi kapsamında kredi blokeli olarak devam ettiğini, davacı müşterin in, kredinin ilk taksit tarihi olan 30.05.2022 tarihinde kadar bu krediyi kapatacağını, ticaret yaptığı için paraya ihtiyacı olduğundan bahisle şimdi ödeme yapamayacağını ifade ettiğini ancak bugüne kadar herhangi bir ödeme yapmadığını, tahakkuk eden ilk taksitin alınmasıın, müşterinin temerrüde düşmemesini sağladığını ve temerrüt faizi işlemesini de engellediğini, taksitin hesaptan alınmaması halinde, hesapta yeterli tutar varken taksitin tahsil edilmemesi gibi bir itiraz sebebi oluşmasının da önüne geçildiğini, bilgilendirmelere rağmen kredi tahsis şartlarının yerine getirilemediğini ve işleyen faiz tutarını da ödemediğini, müşterilerinin; kredinin kapatılmaması üzerine, 31.05.2022'de bankaya başvuru yaptığını,, ... Şubelerince cevap verildiğini, müşterilerinin BDDK'ya da bir başvuruda bulunmuş olup, başvurusunda: Banka tarafından, kredi teminatı olarak taşınmazı olan kefil talep edildiğini, sunulan tapulara rağmen yine kredinin kullanılamayacağının söylendiğini, açılan krediyi kullanmamasına rağmen paranın 1 yıl hesapta bekletildiğini, 30.05.2022 tarihinde aranarak faiz talep edildiğni, kredi evraklarının ise kendisine verilmediğini, kullanmadığı bir krediden dolayı faiz ödemek zorunda bırakıldığından bahisle mağdur olduğunu belirttiğini ancak müşterinin sıraladığı konuların doğru bilgi içermeyen, kanıtsız, haksız, dayanaksız, bilgi eksikliğinin de ötesinde gerçek dışı olduğunu, kredi sürecinde her türlü işlem ilgili birimin onayı ve görüşü ile gerçekleştirildiğini, müşteriden kredi sürecine dair tüm talimat, plan ve sözleşmelerin imzası eksiksiz olarak alındığını,. müşterinin kredi sürecini en başından, talep ettiği kredinin teminat şartını sağlaması koşulu ile blokeli olarak kullanabileceğini bildiğini, gerek işbu davaya konu İcra takibi bakımından gerekse de mahkemenizde halen daha derdest bulunan ... Esas sayılı dava konusu alacak bakımından davacının iddia ettiği hususları kabul etmediklerini, dava dilekçesinde, açılan 715.000,00 TL. lik kredi tutarına bloke konduğundan bahisle, söz konusu meblağın davacının uhdesine geçmediğini, paraya hakim olmadığı dolayısı ile kredinin kullandırıldığından bahsetmenin mümkün olmadığı iddia edilmekte olduğunu, kredi veren banka açısından kredi kullandırmanın bir maliyetinin bulunduğunu, tüm bu sebeplerle müvekkili banka aleyhinde açılan işbu davanın reddine, yapılan yasal takibe kötü niyetli olarak açılan işbu dava sebebi ile takip konusu alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya; İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2023 tarihli, ... E.- ... K. Sayılı verilen görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının UYAP çıktısı, Kemalpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen yazı cevabı, SMMM bilirkişisi tarafından hazırlanan 06/01/2025 havale tarihli bilirkişi raporu, 06/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporu dosyamız arasındadır.
İzmir Banka Alacakları İcra Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. İncelenmesinde; Mahkememiz davalısı tarafından davacılar aleyhine 424,947,37 TL alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce 02/10/2024 tarihli duruşmada verilen ara karar gereği Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi kök raporu ve bilirkişi ek raporunun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun davaya konu bitkisel üretim işletme kredisinin davacı tarafça kullanıp kullanmadığı, bu krediden ötürü davalı tarafça davacıdan 01/06/2023 düzenleme tarihli finansman senedi alınıp alınmadığı, bu senedin İzmir Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra dosyasına konu senet olup olmadığı ve bu senet nedeni ile davacı tarafın davalı tarafa borçlu olup olmadığı hususunun tespiti istemine ilişkindir.
Yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere; bir senedin teminat senedi vasfını taşıyabilmesi için; ya senet metninde açık olarak teminatın hangi hususta verildiği belirtilmeli, ya da ayrı bir sözleşmeyle söz konusu teminat senedine atıf yapılarak senedin teminat senedi olduğunun belirlenebilir olması sağlanmalıdır. Bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette yer alan kaydın aksine bir iddia ileri sürülmesi hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir. Yani bir senedin teminat senedi olduğunu ileri süren taraf bunu yazılı bir belge ile ispatlamalıdır.
Dosya bankacılık alanında uzman bilirkişiye ve SMM bilirkişisine tevdii edilerek dosya kapsamı,dava konusu senet sebebiyle davacıların borçlu olup olmadığı, senet karşılığı bir mal ya da hizmet alınıp alınmadığı, bir borca karşılıp verilip verilmediği, senedin teminat senedi olup olmadığı hususlarında, kredi sözleşmesi ve davacıların ticari defterleri de incelenerek rapor hazırlanması istenilmiş, mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre, davacı ... ile banka arasında 01.06.2021 tarihli 3.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, davacı şirketin de müştereken ve müteselsilen kefil olduğu, 715.000 TL tutarlı taksitli-... kredisi kullandırıldığı, banka tarafından hesabın kat edilmesine dair Torbalı ... Noterliği'nin 02/06/2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ettiği, aynı krediye ilişkin davacılar tarafından açılan menfi tespit davasının kredinin tasfiye edilmemesi gerekçesi ile davacının sorumluluğunun devam ettiği bildirilmiş, 01/06/2021 tarihli senet düzenleme tarihi itibariyle davacıların bankaya karşı muaccel hale gelmiş bir borcunun bulunup bulunmadığı hususlarında alınan ek raporda davacıların bankaya karşı muaccel hale gelmiş bir borcu bulunmadığı bildirilmiş olmakla bu şekilde her ne kadar senedin üzerinde teminat senedi olduğu belirtilmese de, kredi kullandırım günü ile aynı düzenleme tarihli ve kredi limiti ile aynı miktarlı senedin kredi borcunun tahsili amacı ile düzenlendiği ve bankaya verildiği, senet karşılığı bir mal alım satımı ya da borç para verme söz konusu olmadığı, bankanın pekala bankacılık mevzuatı gereği akdedilen kredi sözleşmesi ve ekleri doğrultusunda ödenmeyen kredilerin tahsilini kredi kullanandan, kefillerden ve taşınır taşınmaz rehni verenlerden talep edebileceği her türlü icra ve dava yoluna başvurabileceği anlaşılmakla kredi için verilen ve icra takibine konu edilen bu senet sebebi ile davacıların borçlu olmadığı kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Bununla birlikte icra dosyasına borcun ödendiği anlaşılmakla İİK 72/6.fıkrası gereği davaya istirdat davası olarak devam edileceğinden borcu ödeyen Ferhat Tazefidan'a ödediği bedelin istirdatına karar verilerek tüm bu açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle
1-Davanın KABULÜNE
Davalı ... PLASTİK TARIM SANAYİ TİCARET VE A.Ş nin İzmir Banka Alacakları Dairesi’nin ... esas sayılı icra dosyasına konu 3.000.000,00 TL miktarlı 01.06.2021 düzenleme tarihli 05.09.2023 vade tarihli senet sebebi ile davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine
İzmir Banka Alacakları Dairesi’nin ... esas sayılı icra dosyasına ödenen 823.170,38 TL nin istirdatı ile ödeme tarihi olan 26.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı bankadan alınarak davacı ...’a verilmesine,
2-Alınması gereken 56.230,76 TL nisbi ilam harcından, peşin alınan 7.257,04 TL harcın mahsubu ile 48.973,72 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacılar kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre tayin edilen 127.243,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından işbu davada sarf edilen 7.526,89 TL harç ile posta ücreti, tebligat gideri ve bilirkişi ücreti toplamı 5.122,00 TL olmak üzere toplam 12.648,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,
6-3.200,00 TL arabulucuk ücretinin davalıldan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı okunup usulden anlatıldı.16/09/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı