T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/995 Esas
KARAR NO : 2025/183
DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/12/2023
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülen Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkilinin ... Organize Sanayi Bölgesinde polistern köpük yapım işi ile uğraştığını, müvekkili başta ... olmak üzere, Ege bölgesinde üretim yapan ve malını köpük muhafazasıyla paketleyen bir çok firmanın ana tedarikcisi konumunda olduğunu, şirketin operasyonunda yaşanacak küçük bir sıkıntı dahi müşteri olan firmalarda, üretim bantlarının durmasına, büyük iş kayıplarına sebep olduğunu, bu nedenle şirket bünyesinde tüm iş ve işlemlerde prosedürlere önem verildiğini, müvekkilinin üretimde 1 adet Ekomak 5ton/saat 2015 model buhar kazanı, 1 adet ... 2,5 ton/saat ... model buhar kazanı, 2 adet soğutma kulesi kullandığını, bu ekipmanların periyodik analizleri, bakımları, kimyasal temini, ... sisteminin su şartlandırması ve sair işlemler için 03.10.2019 tarihinde ... firması ile sözleşme yaptığını, bu haliyle kazan sisteminin tüm bakımı, kullanılacak kimyasalların temini ile gerek bakım gerekse kullanılan kimyasalın verimliliği için analiz hizmetini davalı şirket yüklendiğini, davalı periyodik olarak 30 günde bir müvekkiline ait işyerine geldiğini, sistemlerden su numunelerini alarak bakım onarım ve analiz yaptığını, bu özel bilgi ve beceri gerektiren işlemi uzmanına sözleşme ile devrettiğini düşünen müvekkili, bu hizmet karşılığında davalı firmaya aylık ödeme yapmış, ayrıca kimyasal ve bakım sırasında ortaya çıkacak ekipman alımı vb. giderleri üstlendiğini, tüm yapılan işlemlerin sonuçları ise analiz sonuçları ile davalı tarafından müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili kendisi için önem arzeden üretiminin olmazsa olmazı kazan sistemini, işinin ehline teslim ettiği düşüncesi ile davalı firmanın analiz raporlarına ve tavsiyelerine devamlı surette uyduğunu, nitekim son olarak davalı firmanın reverse ozmoz sisteminde ki uyarılarına karşılık 10 adet membran ve aktif kum/karbon mineralleri yenilendiğini, 2020 yılının Kasım ayında, ... marka 2,5 ton/saatlik buhar kazanı duman boruları kazan içinde biriken kireçten dolayı zarar görüp delindiğini, bu boruların değişimi için kazan açıldığında yoğun kireç tabakası gözlemlendiğini, delinen duman boruları sıfırı ile değiştirilip kazan devreye alındığını, davalı firmanın bu olaya karşı tutumu "kazanınız eski, metal yorgunluğu ve geçmiş zamanlarda oluşmuş bir tabaka olması nedeniyle böyle bir hasarın meydana geldiği" yönünde olduğunu, 2021 yılının Ağustos ayında, Ekomak marka 5ton/saatlik buhar kazanı duman boruları kazan içinde biriken kireçten dolayı zarar görüp delindiğini, duman borularının değişimi için kazan açıldığında; ...ye marka kazana göre çok fazla kireçlenme gözlemlendiğini, Kazanın "Cehenemlik ve külhan" olarak tabir edilen iki bölgesi arasında yaklaşık 80cm komple kireç tabakası olduğu, bu bölgenin kireç ile dolmuş olduğunu, bu halde kazanı çalıştıramayacakları için mekanik temizleme ve boru değişimi yapılıp kazan devreye alındığını, 2020 yılının Kasım ayında detaylı bir onarım gören bu kazan, 14.09.2021 tarihinde yine borularını patlatmış ve kullanılamaz hale geldiğini, davalı tarafından sağlanan su şartlandırma hizmetinin doğru şekilde yapılmadığı için kazanların ciddi zarar görmüş ve ekonomik ömrünü tüketecek hale geldiğini, bu halde; davalı tarafından üstlenilen kazan bakımlarının eksiksiz yapılıp yapılmadığı, kazan analiz sonuçlarının gerçeğe uygun olup olmadığı, davalı tarafından temin edilen kimyasalların, kendinden beklenen faydayı sağlayıp sağlamadığı, davalının sözleşme yükümlülüklerini teknik olarak eksiksiz yerine getirip getirmediğine ilişkin Akhisar Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, ... Marka kazan kullanılamaz hale geldiğini, bahsi geçen kazan sonrasında tamirat görse de bir türlü istenen verimi vermemiş ve nihayetinde değiştirilmek zorunda kalmış kazan hurdaya çıktığını, tüm bu süreçte, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği halde karşı yanın kusuru ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle zarar gördüğünün aşikar olduğunu, bahsi geçen kazanın; tespit öncesinde yakıt sarfiyatı incelediğinde sarfiyatın normalden fazla olması, tespite konu arıza nedeniyle işin durması, arızanın giderilmesi amacıyla yapılan masraflar, onarım sonrası kazanın normal değerlerde çalışmaması ve nihayetinde kazanın hurdaya çıkarılması nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, zararlarına ilişkin Akhisar .... Noterliği ... Yevmiye ve 20.12.2021 Tarihli dilekçesi ile tahsil talebinde bulunsak da sonuç alınamadığını, taraflar arasında gerçekleştirilen ... Nolu Arabuluculuk dosyası, görüşme sonunda anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, müvekkilinin yaşadığı maddi ve manevi zararın bir nebze olsun karşılanabilmesi için iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, ihtarname tarihi 20.12.2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla (Şimdilik) 100.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket su, atık su, maden, petrol, metal ve jeotermal şartlandırma konularında gerekli olan kimyasalların tedarik ve satışını sağlamakta; aralarında Kolin inşaat bünyesinde bulunan termik santralleri ve maden firmaları, ... Panel Üretim Tesisi, ... Termik Santrali, Mutlular Biyokütle Enerji Üretim Santralleri gibi büyük şirketlerin de dahil olduğu 50'den fazla işletmenin endüstriyel tesislerinde kimyasal kullanımı konusunda teknik danışmanlık hizmeti vermekte ve periyodik teknik ziyaretlerle iyileştirme çalışmaları yaptığını, firmaların müvekkili şirketle çalışmalarından duydukları memnuniyete ilişkin referans mektupları olduğunu, müvekkili şirket tarafından verilen bu hizmetler üzerine davacı şirket ile aralarında ilk olarak 03.10.2019 tarihli Endüstriyel Su Şartlandırma Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirket tarafından davacıya verilen bu hizmet kapsamında yapılan analizlerde davacı şirketin ... (... Arıtma) sistemlerindeki membranların verimli bir arıtma gerçekleştirmediği tespit edildiğini, davacı tarafça müvekkili şirketin verdiği fiyat teklifi kabul edilmiş ve ters ozmos sisteminin membranları müvekkili şirketçe değiştirildiğini, bunun üzerine taraflar arasında ilk sözleşmeden yaklaşık bir yıl sonra su arıtma sistemlerine ilişkin olarak da bir sözleşme yapılması kararlaştırılmış ve 01.08.2020 tarihli Su Arıtma ve Bakım Sözleşmesi imzalandığını, ..., istenmeyen molekülleri, kalsiyum, magnezyum, tuz gibi çözünmüş iyonları sudan filtrelemek için yarı geçirgen bir membran (sentetik astar) kullanan bir su arıtma işlemi olduğu ve bu işin sonucunda depozit yapacak tuzlardan uzak saf su elde edildiğini, su şartlandırma ise kazanlarda ve soğutma kulelerinde dolaşan ön şartlandırılması yapılmış suyun sistemde korozyon ve depozit oluşturmaması için eklenen kimyasal ürünlerden oluştuğu ve günümüzde bu işlem ön şartlandırma ve kimyasal şartlandırma olmak üzere iki şekilde yapıldığı, ön şartlandırma işlemi su filtrasyonu, yumuşatma, demineralizasyon ve ... gibi arıtma ünitelerinden geçirilmesi istemi olduğu, sistemdeki korozyonu ve kazan sistemi dışındaki yerlerde oluşan mikrobiyolojik çürümeyi engellemek adına sürekli olarak dozajlanan kimyasallara ise su şartlandırma kimyasalı denildiği, endüstriyel su, çeşitli endüstriyel işlemlerde kullanılan su olup doğal kaynaklardan elde edilen su gibi içmeye veya günlük hayatımızdaki diğer amaçlara uygun olmadığı, çok sayıda kirletici madde ve kalite problemi içerebilir, yalnızca ön şartlandırma yapılarak suyun yeterli kaliteye ulaşması mümkün olmadığından endüstriyel su şartlandırma işlemi de yapıldığı, bu işlem ile endüstriyel sudaki kirletici maddelerle diğer zararlı maddelerin çıkarılması veya azaltılması amaçlandığını, taraflar arasında imzalanan 03.10.2019 tarihli sözleşme uyarınca, müvekkili şirket; davacıya ait 2 adet soğutma kulesi, 2 adet kazan ve ters ozmos sistemlerinin kimyasallarını tedarik etmeyi, mülkiyeti kendisine ait olan ancak davacı şirketin kullanımına sunduğu dozaj pompaları ve seyreltme tanklarında sorun olması halinde bakım, onarım ve değişimini gerçekleştirmeyi, sistem sularında periyodik olarak gerekli ölçüm ve analizleri yaparak gerekli raporları oluşturmayı; Davacı şirket ise, sistemle ilgili yapacağı tüm değişiklikleri, sisteme yapılan eklemeleri, çalışma yükünün değiştirilmesi, çalışma takviminin değiştirilmesi, sistemdeki kayıp ve kaçakları, sistem suyunun tahliye edilmesi gibi önceden öngörülmemiş tüm değişiklikleri müvekkili şirkete bildirmeyi, müvekkili şirketin periyodik olarak yapacağı ziyaretler sonucunda sunacağı raporlara, gerekliliklere uymayı ve iyileştirmeleri yapmayı üstlendiğini, Su Arıtma ve Bakım Sözleşmesi ile Taraflara Yüklenen Yükümlülüklerin taraflar arasında imzalanan 01.08.2020 tarihli sözleşmenin kazan sistemi ile bir ilgisi bulunmadığını, bu sözleşme ters ozmos, bir başka söyleyişle su arıtma sistemine ilişkin olduğu, sözleşme uyarınca; müvekkili şirket ters ozmos sistemi ile sınırlı olmak üzere, Tesisi denetlemeyi, bütün ekipmanları kontrol etmeyi, Ham su ve arıtılan suların kalitelerini kontrol etmeyi, Arıtma cihazlarının elektriksel ve mekanik kontrollerini yapmayı, Tesisin işleyişiyle ilgili eksikleri gidermeyi, Kimyasal dozajlama oranlarını ayarlamayı ve kontrolü; Davacı şirket ise, gerekli olan ekipman alımlarını, su arıtma sisteminin bakım ve onarımını hiçbir şekilde üçüncü bir şahıs veya firmaya yaptırmamayı üstlendiğini, taraflar arasındaki sözleşmelerden anlaşılacağı üzere müvekkili şirket yalnızca su şartlandırma kimyasalları satan ve satış yaptığı müşterilere teknik olarak tavsiyeler veren bir firma olduğunu ve bu tavsiyelere uyup uymamak karşı tarafın taktirinde, inisiyatifinde ve kontrolünde olduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir şekilde sistem garantisi vermesi veya taahhüt etmesi söz konusu olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmelerde böyle bir madde hükmü de yer almadığını, müvekkili şirket sistem taahhüdü isteyen firmalarla çalışacağı zaman bu hususlar sözleşmede ayrıca düzenlenmekte ve sigorta altına alındığını, sözleşme kurulurken davacı yanca böyle bir talepte bulunulmadığını, dava dilekçesinin ikinci paragrafında müvekkili şirketin; "davacıya ait olan 2 adet kazanı ile 2 adet soğutma kulesinin periyodik olarak analizleri, bakımı, kimyasal temini, ters ozmos sisteminin su şartlandırılması, kazan sisteminin tüm bakımları yüklendiği" ileri sürüldüğünü, davacı yan dava konusu uyuşmazlığın teknik bir konu olmasından faydalanarak taraflar arasında imzalanmış sözleşmeleri bilinçli bir şekilde çarpıtma cihetine gittiğini, davacı yan, hiçbir surette sözleşmelerde yer almayan yükümlülükler yaratarak müvekkil şirkete kusur atfetmeye çalıştığını, gerek ilk sözleşmede gerekse ikinci sözleşmede müvekkili şirketin kazanlar ve kuleler için herhangi bir bakım ve onarım yükümlülüğünün bulunmadığı açıkça anlaşıldığını, 03.10.2019 tarihli Endüstriyel Su Şartlandırma Sözleşmesi'nde geçen "bakım" ifadesi, madde 4.2'den de anlaşılacağı üzere, davacıya ait sistemlerin bakımını değil; bu sistemleri iyileştirmek için mülkiyeti müvekkiline ait olan ve sözleşme süresince davacının kullanımına sunulan dozaj pompaları ile seyreltme tanklarını bakımına ilişkin olduğunu, müvekkili şirketin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında böyle bir yetkisinin olması da mümkün olmadığını, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin "Bakım, Onarım Ve Periyodik Kontroller İle İlgili Hususlar" başlıklı üç numaralı ekinde basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrole tabi oldukları; buhar kazanları için kontrol periyodunun standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl olduğu ve ... serisi, ... ve ... serisi standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılacağı; ayrıca bu kontrollerin yetkili kişi ve kurumlarca yapılabileceği düzenlenmiştir ve müvekkili şirket bu kurumlardan biri olmadığını, nitekim bu durumun doğal bir sonucu olarak da kazan, kule ve ozmos sistemlerine ilişkin su numuneleri davacı şirket çalışanı olan operatörler tarafından alınarak müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili şirketin bizzat su numunesi almak gibi bir yetkisi dahi bulunmadığını, sözleşmenin 4.4 maddesinde yer alan "Kazan kimyasal yıkaması, yıkama kimyasalları sahaya bedelsiz olarak sevk edilip, ... uzman mühendisleri nezaretinde yapılacaktır." hükmü de müvekkilinin sistemlere müdahale etme yetkisi olmadığını ortaya koyduğunu, davacı yan, özel bilgi gerektiren bu iş için alanında uzman olan müvekkili şirketten hizmet aldığını, müvekkili şirket sözleşmeye uygun olarak; sözleşmede 30 günde bir yazmasına rağmen müşteri memnuniyetini gözeterek 15 günde bir periyodik kontrollerini yapmış, sözleşme süresince toplam 47 numune analiz etmiş, gördüğü uygunsuzlukları analiz raporlarında işaretlemiş, açıklamalarını yapmış, önerilerini ve yapılması gerekenleri bildirmiş, analiz raporlarını şirket yetkilileriyle paylaşmış, gerekli kimyasalları tedarik etmiş, kimyasalların sevkini zamanında gerçekleştirdiğini, mail yazışmalarından tüm bildirimlerin ve gerekli görülen uyarıların zamanında yapıldığı açıkça anlaşıldığını, ancak bu noktada davacı yan haksız menfaat elde edebilmek adına kendi yükümlülüklerini göz ardı ettiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm analiz raporlarının değerlendirme kısımlarında davacı şirkete uyarılarda bulunulduğu; ancak davacı yanın basiretli bir teknik kadroya sahip olmaması nedeniyle müvekkili şirketin tavsiyelerine uymadığı anlaşıldığını, müvekkili şirketin davacı yana ilettiği ters ozmos sistemine ilişkin uyarılarının davacı şirketin ters ozmos sisteminde uzun bir süre uygunsuzluk rapor edilmiş, akabinde membranların kullanım ömrünün tükendiği bildirilerek değişim konusunda fiyat teklifi sunulduğunu, müvekkilinin ısrarlı uyarıları neticesinde davacı yan membran değişiminin gerekliliğini anlamış ve işi müvekkiline verdiğini, bunun üzerine 28.07.2020 tarihinde müvekkili şirket tarafından ... sisteminin membran değişim işlemleri yapıldığını, bu işlemden sonra taraflar arasında arıtma sistemine yönelik olarak da bir sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamındaki kontroller yine müvekkili şirket tarafından organize edilen ... Arıtma Mekanik Enerji firması tarafından düzenli olarak yapıldığını, sözleşme tarihi itibariyle ... sisteminin verimsiz çalıştığına dair herhangi bir uygunsuzluk rapor edilmediğini, su arıtma sistemindeki uygunsuzluğun giderilmesi birikinti ve korozyon gibi sorunların çözümü için yeterli olmadığını, müvekkili tarafından temin edilen ve dozajları bildirilen kimyasalların davacı şirket tarafından sisteme sürekli olarak verilmesi, şayet su karakterinde veya sistem parçalarında bir değişiklik olmuş ise bu gelişmelerin de müvekkili şirkete ivedilikle bildirilmesi gerektiğini, ancak davacı yanın, müvekkili şirketin analiz sonuçlarında belirttiği önerilere uymaması ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle uygunsuzluk rapor edilmeye devam ettiğini, müvekkili sözleşmede 30 günde bir şeklinde düzenlenmiş olsa da müşteri memnuniyeti açısından 15 günde bir davacı şirkete giderek su numuneleri almakta ve bu numunelerin analizini gerçekleştirdiğini, ancak su sürekli devinim halinde olduğu için davacı tarafın müvekkili şirketçe bildirilen önerilere uyup uymadığının takip edilebilmesi mümkün olmadığını, yapılan analiz su numunesinin alındığı ana ilişkin bilgi verdiğini, bir başka söyleyişle 15 günde bir yapılan analizlerin bütün bir ayı temsil etmesi mümkün olmadığını, müvekkili tarafından analiz için numune alındıktan sonra sistemdeki suya ham su karıştırılmış ve sistem bu şekilde bir süre çalıştırılmış olabileceğini, bu durumda sistemde elbette kireçlenme ve korozyon oluşacağını, müvekkili numune almaya gitmeden bir iki gün önce sistemdeki kirli su boşaltılarak temiz su ile doldurulur ve kimyasal beslenmesi yapılırsa müvekkilinin arada geçen süreçte yaşanan değişikliği analiz raporlarında görebilmesi ve bu durumu tespit edebilmesi mümkün olmadığını, davacı tarafın ters ozmos sisteminin girişinde müvekkili şirketle hiçbir ilgisi olmayan, tamamen davacı tarafça tasarlanmış bir bypass vanası bulunduğunu, bu vana açıldığında sisteme direkt olarak kuyu suyu olarak nitelendirilen tehlikeli su aktarıldığını, bu halde ters ozmos sisteminden gelen suya, hiçbir işlemden geçmemiş olan ham su karışacağı için sistemde kireçlenmeye yaşanması kaçınılmaz olduğunu, müvekkili şirket davacı tarafı ziyaretlerinde bu durumu birkaç kez tespit etmiş ve davacı şirket yetkililerini uyardığını, sistemde böyle bir gelişme yaşanmış ise bunun ivedilikle müvekkili şirkete bildirilmesi gerektiğini, bu durum davacı yana sözleşme ile yüklenen bir yükümlülük olduğunu, bu bildirim sayesinde müvekkili gelişen durumdan haberdar olacak ve dozaj ayarı konusunda davacı tarafa yeni bir öneri sunabileceğini, müvekkili şirket, davacı şirketi ziyaretlerinde dozaj pompalarının kapalı ve dozaj tanklarının ise boş olduğunu da birçok kez gözlemlemiş; gerek sözlü gerekse yazılı olarak davacı şirketi sık sık uyardığını, müvekkili şirketin anlaşmalı servisi olan ... Arıtma firmasının tutanağında "operatörlerin günlük takip çizelgesini hatalı doldurduklarını tespit ettiği" de anlaşıldığını, davacı yan dava dilekçesinde müvekkili şirketin analiz raporlarına ve tavsiyelerine devamlı surette uyduğunu, ters ozmos sistemindeki uyarılara karşılık 10 adet membran ve aktif kum/karbon minerallerinin yenilendiğini ifade ettiğini, basiretli bir teknik kadroya sahip olmayan davacı taraf müvekkili şirketin uyarılarını çoğu kez doğru bir şekilde uygulayamadığını, ters ozmos sisteminin 28.07.2020 tarihinde membran değişimi yapılana kadar kazanlarda sertliği ve alkalinitesi yüksek su kullanıldığını, müvekkili şirket bu konu ile ilgili defalarca yazılı ve sözlü olarak davacı tarafı uyarmasına rağmen davacı şirket 05.02.2020 ve 28.07.2020 tarihleri arasında 6 aya yakın bir süre boyunca hiçbir aksiyon almadan bu şekilde kazanlara su beslemeye kendi inisiyatifi ile devam ettiğini, bu süre boyunca kazana sert su beslenmesi nedeniyle boru çeperleri üzerinde ciddi miktarda kabuklaşma oluşması doğal bir sonuç olup sorunun yalnızca kimyasal şartlandırma ile çözülmesi mümkün olmadığını, kazanların periyodik bakımlarının yönetmeliğe uygun şekilde yapılıp yapılmadığı bilinmediğini, dava dilekçesinde kazanların farklı zamanlarda içindeki borularda biriken kireçten dolayı zarar görüp delindiği, delinen duman borularının sıfırı ile değiştirilip kazanların devreye alındığı ifade edildiğini, davacı yanın delil listesinde ibraz ettiği ... FATURALARI başlıklı sayfadan 19.11.2020 tarihi ile sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar olan süreçte üç kez kazan yedek parça değişimi işlemi yapıldığının anlaşıldığını, davacı şirket sözleşme ile sistemle ilgili yapacağı tüm değişiklikleri, sisteme yapılan eklemeleri, çalışma yükünün değiştirilmesi, çalışma takviminin değiştirilmesi, sistemdeki kayıp ve kaçakları, sistem suyunun tahliye edilmesi gibi önceden öngörülmemiş tüm değişiklikleri müvekkili şirkete bildirmeyi üstlendiğini, ancak sistemdeki bu değişiklikler davacı tarafça müvekkili şirkete hiçbir şekilde bildirilmediğini, hangi borular değişmiştir, kaç adet boru değişmiştir, diğer borular ne durumdadır, bu konularda müvekkili şirketin hiçbir bilgisi bulunmadığını, sistemdeki değişikliklerden haberi olmayan müvekkilinin kimyasalların dozajlarına yönelik yeni tavsiyelerde bulunması da mümkün olmadığını, kazanlarda boru değişiminden sonra yapılan kaynaklarda ... (... - ...) adı verilen testler yapıldığını, bu testler görsel test, ultrasonik test ve radyografi testi ve sızıntı testi olup test sonucunda ... raporu verildiğini, kazandaki sorunun kaynaklardan kaynaklanma ihtimali yüksek olduğunu, bu nedenle boru değişimlerine dair yapılan ... testlerine ilişkin raporların davacı şirketten istenmesini talep ettiklerini, dilekçede sadece delinen boruların değiştirildiği bilgisine yer verilmiş olması da önemli olduğunu, ... sisteminin verimli çalışmaması nedeniyle kazanlara uzun bir süre sert ve yüksek silisli su basıldığını, bu durum da boru çeperlerinde kireçlenmeye sebebiyet verdiğini, bu halde zarar görmüş tüm boruların değişmesi gerekirken yalnızca delinen boruların değişmiş olması; kazanda bulunan, değiştirilmemiş ancak yıpranmış olan boruların da yakın zamanda delineceğinin habercisi olduğunu, değiştirilmeyen kazan borularında hala yoğun bir kireç tabakası oluğu için depozitlerin altındaki borularda korozyon her halükarda devam edeceğini, depozit altı korozyon durumunda besleme suyunun iyileşmesi veya korozyon inhibitörü beslenmesi herhangi bir önleme yapamayeceğini, çünkü su ile metal arasında depozit bulunduğu için su metale temas etmeyeceğini, bu nedenle konunun besleme suyunun kalitesinin düzelmesi veya kimyasal şartlandırma ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, kazanın kullanılmaz hale gelmesinde müvekkili tarafından tedarik edilen kimyasalların hiçbir etkisi bulunmadığını, davacı yanın hatalı uygulamalarının doğal bir sonucu olduğunu, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin "Bakım, Onarım Ve Periyodik Kontroller İle İlgili Hususlar" başlıklı üç numaralı ekinde basınçlı kap ve tesisatlar periyodik kontrole tabi tutulduğunu, bu kapsamda buhar kazanları için kontrol periyodunun 1 yıl olduğu ve ... serisi, ... ve ... serisi standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılması gerektiği; periyodik kontrolü yapmaya yetkili kişinin imzasının bulunmadığı raporların geçersiz olduğu hüküm altına alındığını, ... marka kazanın fotoğraflarından inşaat yılının (...) 2005 olduğu, buradan hareketle ... marka kazan için davacı şirketin elinde 16 adet periyodik bakım raporunun bulunması gerektiğini, bu raporlarda korozyon durumuna yönelik olarak her yıl değerlendirme yapılmakta ve kazanlara yetkili kişinin imzası ile "uygunluk" verildiğini, davacı şirketten bu raporlarının istenmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından, aslında faal olmaması gereken bir kazanın şartlandırılmaya çalışılmış olması da ihtimaller dahilinde olduğunu, tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu bilimsel bir tespit içermediğini, Akhisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda yer alan hiçbir tespitin hukuken geçerliliği bulunmadığını, motorlu taşıtlar ile iş sağlığı ve güvenliği konularında uzmanlıklarının olduğu anlaşılan makine mühendisi bilirkişi tarafından yalnızca davacı yanın talep dilekçesi değerlendirilmiş ve kazana kaba bir bakış atılarak kazanda kireçlenmenin olduğu gerekçesi ile müvekkili şirket tarafından sağlanan kimyasal temini, reverse osmos sitemi ve analiz hizmetlerinin beklenen faydayı sağlamadığı, sistemde kireç oluşumunun engellemediği tespit edildiğini, bu tespit kesinlikle bilimsel temellere dayanmadığını, müvekkili şirketin sunduğu hizmetin ve temin ettiği kimyasalların gerekli faydayı sağlayıp sağlamadığının tespiti için yalnızca müvekkili şirketin kimyasal tedariğinde bulunması yeterli olmayacağını, davacı yan basiretli bir tacir gibi davranarak sistemlerdeki değişiklikleri ivedilikle müvekkiline bildirmeli, müvekkilinin de aynı hızda dozaj ayarı konusunda davacıya tavsiyede bulunmalı ve davacı da bu tavsiyelere titizlikle uyması gerektiğini, bu şekilde tam verimli çalışma söz konusu olabileceğini, ancak davacı yan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmiyor ise müvekkili istediği kadar kimyasal tedarik etsin, sonuç yine değişmeyeceğini, sistemden su alınması da geldiğimiz noktada mümkün olmadığını, olayın üzerinden iki yıldan fazla zaman geçtiği gibi davacı şirket tarafından başka bir firma ile anlaşma yapılarak sisteme diğer firmanın ürünleri adapte edildiği için yapılacak hiçbir analiz müvekkili tarafından sunulan hizmetin kalitesini tespit edemeyeceğini, raporda tespite konu kazanların yaşı, markasının dayanıklılığı, bu kazanların muhtemel ömürleri, kazan bakımının yönetmeliklere uygun olarak yapılıp yapılmadığı, kazana ilişkin su basma yöntemi veya ultrasonik ölçüm yöntemleriyle yapılmış kontrollerin olup olmadığı, kazanın kullanımına yetkili denetçi tarafından uygunluk raporu verilip verilmediği gibi doğrudan konuyla ilgili hususlarda hiçbir bilgi toplanmadan değerlendirmede bulunulduğunu, bunlar dışında raporda davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri de hiçbir şekilde tartışılmadığını, söz konusu bilirkişi raporunu bilimsel bir tespit olarak kabul etmek ve bu rapora dayanarak hak iddia etmek mümkün olmadığını, dosyaya uzman mütalaası sunulacak olmakla birlikte huzurdaki davaya konu uyuşmazlıkta bilimsel olarak doğru ve denetime elverişli bir rapor düzenlenebilmesi için basınçlı kaplar konusunda uzmanlığı olan bir makine mühendisi ile su şartlandırma konusunda uzmanlığı olan kimya mühendisinden oluşan bir heyetin görevlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine ikame edilen işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, sistemlerde birikinti ve korozyonu önlemek için besleme suyunun uygun bir arıtma işleminden geçmesi ve düzenli bir şekilde uygun dozajda kimyasallarla desteklenmesi gerektiğini, müvekkili şirket, davacı ile imzaladığı sözleşmeler kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, müvekkili şirketin uyarılarını dikkate almayan, gerekli müdahalelerde bulunmayan, kimyasal beslemesini düzenli olarak yapmayan, su karakterinde ve sistem parçalarında meydana gelen değişiklikler hakkında bilgi verme yükümlülüğünü ihlal eden davacının, tamamen kendi inisiyatif ve kontrolü altında olan konu nedeniyle müvekkilinden hak iddia etmesi mümkün olmadığını, davacı yanın delillerinde ibraz ettiği zarara uğradığını iddia ettiği onarım faturalarının, yakıt sarfiyatlarının, doğalgaz faturalarının, müvekkilinin sözleşmesini feshettikten sonraki 9 ay boyunca sistemlere başkaca su karakterleri ve kimyasallar karıştıktan sonra aldırdığı ... ve ... bakım raporunun gerek müvekkili gerekse hukuk düzeni karşısında hiçbir hükmü bulunmadığını, TMK'nın 2.maddesi uyarınca, herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacağını, yine temel ilkelerden biri olan "nemo auditur propriam turpitudinem allegans" ilkesi gereğince hiç kimse kendi kusurundan hareketle hak iddiasında bulunamayacağını, davacı yan haksız olduğunu bile bile huzurdaki davayı ikame ederek müvekkili şirketin faaliyetini, kazancını, iş potansiyelini ve sektördeki itibarını zedelediğini, davanın reddi ile birlikte yargılama süresince uğradıkları ve uğrayacakları maddi ve manevi zararları için hukuki yollara başvuracaklarını, müvekkile şirket aleyhine ikame edilen huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Davalı kaynaklı yapılan işte kusur ve ayıp bulunup bulunmadığı, yapılan iş sebepli sorumluluk doğup doğmayacağı hususunda davalının sözleşme yükümlülüklerini teknik olarak eksiksiz yerine getirip getirmediğine ilişkin Akhisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında Mahkeme heyeti ile birlikte 15.09.2021 tarihinde ... Ambalaj san.ve Tic.Ltd.Şti. Akhisar adresinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 24.11.2021 tarihli Tespit bilirkişi raporunda; söz konusu ferrolli marka 2,5 ton/saat kapasiteli buhar kazanının çalışmaz vaziyette olduğu, kazan içerisinde yoğun kireç tabakaları ve parçaları tespit edildiği, ... Mühendislik ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından tedarik edilen kimyasalların analiz edilebilmesi için akredite laboratuvar araştırması yapıldığı, söz konusu kimyasalları analiz edebilecek akredite laboratuvar tespit edilemediği belirtilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... Mühendislik ve Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.nin talebi ile ... tarafından düzenlenen 12.02.2024 tarihli Teknik Uzman Mütalaasında özetle; Taraflar arasında imzalanan 03.10.2019 tarihli Endüstriyel Su Şartlandırma Sözleşmesinde öngörülen ..., ..., ... ürünleri ile kazan şartlandırılması yapılmasının uygun olduğunun görüldüğü, Sözleşmeye göre 30 günde bir su numunesi alınacağının belirtilmesine rağmen 15 günde bir periyodik kontrollerin yapıldığı, sunulan analiz raporlarına göre sistem açısından tehlikeli olarak görülen durumların firmaya bildirildiğinin olayın üzerinden uzun bir süre geçmiş olması, kazanın farklı kimyasallarla beslenmiş olması ve güncel olarak alınabilecek bir su numunesi olmaması nedeniyle yeni bir analizin yapılmasının da mümkün olmadığı, Dorabox'ın kazanında meydana gelen sorunların ... tarafından temin edilen kimyasallarla herhangi bir ilgisinin bulunmadığı kanaatinde olmakla birlikte, bu konuda bilimsel olarak bir tespitte yapılamayacağı belirtilmiştir.
Dosyanın 2 ayrı makine mühendisi ile 1 fizik mühendisi ile 1 kimya mühendisi ve 1 iş güvenliği uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişiye heyetine tevdi edilerek, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek; bilirkişilerce hadise yerinin, tertibatın ve kazanın bir fiil görülmesi gerekirse buna dair bilirkişilerin veya bir kısmının düzenleyecek ön rapora göre görevlendirilmesine, makine mühendislerinden birinin basınçlı kaplar hususunda uzmanlığı olmasına, dosya kapsamı, taraf beyanları ve uyuşmazlık noktaları esas alınarak yasal düzenlemelere uygun olarak; ön incelemede tespiti yapılan hususlar ve işin ihtisas ve tatbikatın icabatına göre lazım gelen diğer hususlar da nazar_ı itibare alınmak sureti ile ayrıntılı bilirkişi heyeti raporunda özetle; 2002 yılı üretimi, ... marka kazanın boru delinmesi olayının ortaya çıktığı tarihte yaklaşık 19 yıl boyunca çalıştığı göz önüne alındığında, ekonomik ömrünü tamamlamış olması ve davalı ile yapılan sözleşme öncesi durumu ile ilgili somut bir verinin bulunmaması nedenleri ile kazanın hurdaya çıkarılmasının davalı tarafından verilen hizmet kaynaklı olamayacağı rapor edilmiştir.
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında uyuşmazlığın taraflar arası münakid sözleşme kaynaklı davacı ve davalının ayrı ayrı karşılıklı mükellefiyetlere riayet edip etmediği, davalı kaynaklı yapılan işte kusur ve ayıp bulunup bulunmadığı, yapılan iş sebepli sorumluluk doğup doğmayacağı, zikredilen kireçlenme ve müteakip hadiseler bağlamında, bundan kaynaklı muhtelif zararlara dair masraf kalemlerinin oluşup oluşmadığı, davacı tarafın faiz talep edip edemeyeceği, hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceğinin tespiti noktalarında toplandığı,
Somut olayda; davacının üretimde 1 adet Ekomak 5ton/saat 2015 model buhar kazanı, 1 adet ... 2,5 ton/saat 2002 model buhar kazanı, 2 adet soğutma kulesi kullandığı ve bu ekipmanların periyodik analizleri, bakımları, kimyasal temini, reverso ozmoz sisteminin su şartlandırması ve sair işlemler için 03.10.2019 tarihinde davalı ... firması ile sözleşme yaptığı, davalı şirket periyodik olarak 30 günde bir davacının işyerine gittiği ve sistemlerden su numunelerini alarak bakım onarım ve analiz yaptığı, bu hizmet karşılığında davacı şirketin davalı firmaya aylık ödeme yaptığı ve ayrıca kimyasal ve bakım sırasında ortaya çıkacak ekipman alımı vb. giderlerini üstlendiği, tüm yapılan işlemlerin sonuçları ile analiz sonuçları davalı firma tarafından davacı şirkete teslim edildiği, davalı firmanın reverse ozmoz sisteminde ki uyarıları nedeniyle 10 adet membran ve aktif kum/karbon mineralleri yenilendiği, 2020 yılının Kasım ayında ise ... marka 2,5 ton/saatlik buhar kazanı duman boruları kazan içinde biriken kireçten dolayı zarar görüp delindiği, bu boruların değişimi için kazan açıldığında yoğun kireç tabakası gözlemlendiği, delinen duman borularının değişiminin yapıldığı, davacı şirket tarafından durumun davalı firmaya bildirilmesi üzerine "kazanınız eski, metal yorgunluğu ve geçmiş zamanlarda oluşmuş bir tabaka olması nedeniyle böyle bir hasarın meydana geldiği" yönünde olduğu; yine 2021 yılının Ağustos ayında buhar kazanı duman boruları kazan içinde biriken kireçten dolayı zarar görüp delindiği, duman borularının değişimi için kazan açıldığında ...ye marka kazana göre çok fazla kireçlenme gözlemlendiği, mekanik temizleme ve boru değişimi yapılıp kazan devreye alındığı; 2020 yılının Kasım ayında davacı şirket tarafından onarım gören bu kazan, 14.09.2021 tarihinde yine borularını patlatmış ve kullanılamaz hale geldiği, davalı tarafından sağlanan su şartlandırma hizmetinin doğru şekilde yapılmadığı için kazanların ciddi zarar görmüş ve ekonomik ömrünü tüketecek hale gelmesi üzerine Akhisar Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığı, tespite konu arıza nedeniyle işin durması, arızanın giderilmesi amacıyla yapılan masraflar, onarım sonrası kazanın normal değerlerde çalışmaması ve nihayetinde kazanın hurdaya çıkarılması nedeniyle davacı şirketin zarara uğradığı ve zararlarına ilişkin Akhisar ... Noterliği ... Yevmiye ve 20.12.2021 Tarihli dilekçesi ile tahsil talebinde bulunduğu, sonuçsuz kalması üzerine tazminat talebi ile dava açılmışsa da,
Delillerin toplandığı, dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, bilirkişi heyetinin yapmış olduğu inceleme sonucu düzenlediği raporunda; periyodik kontrollerde kabuklanma, korozyon, ısıtma yüzeyleri, vanalar, yalıtım, genleşme sistemi, dolaşım (devirdaim) sınırlaması, kazan besi suyu kontrolü, su kalitesi, seviye göstergeleri, düşük su koruması, manometre, termometre, boşaltma tertibatları, basınç kontrol cihazı, emniyet valfleri, hidrostatik test, sıcak su gidi boruları, pompa çıkış basınç kontrolü, kapaklar ve contalar, brülörler, elektrik ve alarm tesisatları, kazan iç kısımları kontrolü dâhil v.b. Kazanın sağlığı ile ilgili birçok test ve kontrol yapıldığı, özetle, buhar kazanı için yılda bir periyodik kontrol raporlarının yönetmeliğe uygun olarak hazırlanmış olması halinde kazanlarda kabuklanma, kireçlenme, tıkanma, korozyon gibi problemler önceden tespit edilip önüne geçebileceği, dosya muhteviyatında davaya konu olan kazanların geçmiş yıllara ait periyodik kontrol raporları bulunmadığı, dosyaya sunulan numune test raporlarından taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı tarafından şartlandırılmış su numuneleri alındığı periyodik kontrollerin yapıldığı, sunulan analiz raporlarına göre sistem açısından tehlikeli olarak görülen durumların firmaya bildirildiği anlaşıldığından ve de, davalıdan temin edilen kimyasalların su şartlandırılmasına uygun olmadığı yönünde somut bir veri bulunmadığından davalı kaynaklı yapılan işte kusur ve ayıp bulunmadığı değerlendirilmediği ve 2002 yılı üretimi, ... marka kazanın boru delinmesi olayının ortaya çıktığı tarihte yaklaşık 19 yıl boyunca çalıştığı göz önüne alındığında, ekonomik ömrünü tamamlamış olması ve davalı ile yapılan sözleşme öncesi durumu ile ilgili somut bir verinin bulunmaması nedenleri ile kazanın hurdaya çıkarılmasının davalı tarafından verilen hizmet kaynaklı olamayacağı tespit edildiği, Mahkememizce bilirkişi raporu denetime elverişli, yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmekle bilirkişi raporuna itibar edilerek;
Davacı tarafından ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 753,64 TL'den mahsubu ile kalan 1.092,35 TL'nin davacının talebi halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde resen davacı tarafa iadesine,
5-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 15.000,00 TL bilirkişi ücreti yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yatırılan delil avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde resen davalıya iadesine,
8-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 1.560,00 TL arabulucuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı,
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.26/02/2025
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı