T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/168 Esas
KARAR NO : 2025/726
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/04/2018
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili ile davalı ...'nin ortak ticaret yapmaya karar verdiğini, makine alımı için 200.000,00 TL para verdiğini, alınan bu parayla ilgili hiçbir belgenin bulunmadığını, paranın teminatı olarak 28/10/2017 tarihli 150.000,00 TL bedelli senet verildiğini, müvekkilinin ablası ...'a ait daire üzerine aynı tarihte 150.000,00 TL bedelli ipotek konulduğunu, bunun üzerine 150.000,00 TL bedelli senedin yırtılarak müvekkiline iade edildiğini, davalının bu miktarın yüksek olduğunu, babasının belge görmek istediğini öne sürerek müvekkilinden senet imzalamasını istediğini, davalı ile müvekkilinin çocukluktan bu yana arkadaş olduğunu, bu yüzden müvekkilinin senet vermekte bir sakınca görmediğini, 30/11/2017 tarihli 150.000,00 TL senedin müvekkili tarafından imzalanarak davalıya verildiğini, davalının bu süreçte ortaklık yapmaktan vazgeçtiğini, verdiği parayı geri istediğini, bunun üzerine 30/01/2018 tarihli 200.000,00 TL bedelli senedin imzalanarak davalıya verildiğini, davalı tarafından 150.000,00 TL bedelli senedin yırtıldığı beyan edildiğini, müvekkilinin yaptığı ticarette aksama olduğunu, senedin vadesinde ödenmediğini, davalının sözde iyi niyetle müvekkiline yaklaştığını ve diğer senetleri yırttığını, ödeme yapacağı tarihe senet vermesini istediğini, müvekkilin yıllara dayanan arkadaşlıklarına güvenerek hiçbir sakınca görmeden 30/06/2018 tarihli 150.000 TL senet verdiğini, bakiyesini 6 ay içinde ödeyeceğini beyan ederek tarihsiz 50.000,00 TL bedelli senetleri imzalayarak davalıya verdiğini, davalının yırttığını beyan ettiği senetleri icraya koyduğunu, 150.000,00 TL ve 200.000,00 TL bedelleri İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 50.000,00 TL bedelli senedi üzerine tarih yazarak ... sayılı dosya ile takibe koyduğunu, müvekkilini ipotek dahil toplam borcunun 200.000,00 TL olduğunu, borcu olmayan yırtıldı denilen senetlerin kötü niyetle icraya konulduğunu, davalının 200.000,00 TL'sına karşılık 700.000,00 TL tahsil etmeye çalıştığını bildirerek senet bedelleri kadar müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davalı müvekkilinin yıllardır hem işçi olarak çalıştığını hem de gayrimenkul alım satımı yaparak geçimini sağladığını, müvekkilinin babasının katkısı ile bir kısmının da borçlanarak tüm parası olan 400.000,00 TL'sını ticaret yapmak amacı ile davacı ...'a teslim ettiğini, davacının müvekkili tarafından verilen miktarın teminatı olarak ablası ...'a ait taşınmaz üzerine müvekkili adına 150.000,00 TL bedelli ipotek tesis ettiğini ve 01/11/2017 düzenleme tarihli 150.000,00 TL bedelli senedi düzenleyerek müvekkiline teslim ettiğini, davacının ablasına ait taşınmaz üzerine ipotek tesis edilmesi müvekkilini vicdanen rahatsız ettiğinden davacı ile bir araya gelerek senet düzenlemesi talep ettiğini, davacının da 30/11/2017 düzenleme tarihli 200.000,00 TL bedelli senedi düzenleyerek müvekkiline teslim ettiğini, işlerin davacı tarafından vaat edildiği gibi gitmemesi üzerine, müvekkili tarafından paranın iadesi istenildiğini, davacının ise aldıkları makinaların satışı gerçekleşmeden ödeme yapamayacağını söylediğini, makinelerin satılmasını uzun süre bekleyen ancak bir sonuç alamayan müvekkilinin kalan 50.000,00 TL için bir senet daha talep ettiğini, davacının düzenleyen ... Şti'nin kefil olduğu 05/02/2018 düzenleme tarihli 50.000,00 TL bedelli senet düzenlenerek müvekkiline teslim edildiğini, böylece 400.000,00 TL lik alacağın tamamının teminat altına alındığını, tüm senetlerin ödeme günü üzerinden uzun zaman geçmiş olmasına rağmen hiçbir işlem yapmayarak bekleyen müvekkilinin davacı aleyhine icra takip işlemleri başlatmaya karar verdiğini ve tüm senetler için İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı icra takip dosyaları ile davacı ile kefil ... Şti aleyhine icra takip işlemlerine başlandığını ve takiplerin kesinleştiğini, davacı dilekçesinde ileri sürülen hususların kabul edilmediğini, yazılı delille ispatlanması gerektiğini, müvekkilinin bahsedildiği gibi 200.000,00 TL'sına karşılık 700.000,00 TL tahsil edilmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin yalnızca elindeki senetler yönünden yasal yollara başvurduğunu, ipotekle ilgili herhangi bir işlem yapmadığını, icra takipleri neticesinde alacağına kavuşamaması durumunda ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna gidileceğini, müvekkilin ortaklığın hiçbir aşamasında davacıdan zorla senet almadığını, aldığı senetleri imha ettiğini söyleyerek davacıyı kandırmadığını, davacının kendi iradesiyle ipotek tesis edilmesini sağladığını ve dava konusu senetleri imzalayarak müvekkiline teslim ettiğini,50.000,00 TL bedelli senedin ödeme tarihinin boş bırakılarak müvekkiline teslim edildiği iddiaların da asılsız olduğunu, davacının müvekkiline 400.000,00 TL borçlu olduğunu ve borcu karşılığında dava konusu senetleri verdiği anlaşılmakla davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı işbu davasının reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına ve HMK'nun 329. Maddesi uyarınca akdi vekalet ücretinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasındaki takibin ... tarafından ... aleyhine 01/11/2017 düzenleme, 30/11/2017 vade tarihli 150.000,00 TL ve 30/11/2017 düzenleme, 30/01/2018 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli senetlere dayalı olarak toplam 357.098,63 TL takip çıkış miktarı üzerinden kambiyo senetlerine mahsus yolu ile yapıldığı, takip dosyasındaki senet örneklerinin incelenmesinde 01/11/2017 düzenleme 30.11.2017 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli senette keşidecinin ...- ..., lehdarın ... olduğu, 30.01.2018 vadeli senette keşidecinin ..., lehdarın ... olduğu, takip dosyasında ...a ait taşınmazın 26/06/2019 tarihinde açık artırma neticesinde ihale edildiği ve takip dosyasında sıra cetveli düzenlenerek satış bedelinin İzmir Ege Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne gönderildiği anlaşılmıştır.
İzmir ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasındaki takibin ... tarafından ... ve dava dışı ... Şti aleyhine 05/02/2018 düzenleme, 28/02/2018 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak 50.334,25 TL takip çıkış miktarı üzerinden kambiyo senetlerine mahsus yol ile yapıldığı, takip dosyasındaki senet örneğinden senetteki keşidecilerin ... ve ... Şti, lehdarın ... olduğu belirlenmiştir.
İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki takibin ... tarafından ... ve ... Şti aleyhine 05.02.2018 düzenleme tarihli , 26/06/2018 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus yol ile yapıldığı, keşidecilerin ... ve ... Şti, lehdarın ... olduğu belirlenmiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davanın ... ve ... tarafından ... aleyhine davacı ...'ın davalıya borçlu olmadığının tespitine, ...'a ait ... Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı ... kat taşınmaz üzerindeki 02.08.2017 tarih ... yevmiye nolu 28.10.2017 tarihine kadar davalı lehine tahsis edilmiş olan ipoteğin terkinine, davacı ...'ın davalıdan almış olduğu borç miktarının 150.000,00 TL olduğunun , 70.000,00 TL ödenmiş olup , 80.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, 200.000,00 TL ve 50.000,00 TL bedelli senetlerin geçersizliğinin tespitine ve iptaline, aynı alacağa ilişkin İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... ve ... Sayılı icra takipleri için ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik olarak açıldığı; dosya içerisinde davacı vekilinin 28.03.2019 havale tarihli dilekçesiyle davada Mahkememizde açılmış bulunan ... Esas sayılı dosyasıyla derdest olacağından esasa ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla feragat ettiklerini bildirdiği ve ... Karar sayılı 28.03.2019 tarihli karar ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği kararın 14.05.2019 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.
İstinaf Kaldırma Kararından önce Mahkememizin ... E.-... K. Sayılı dosyası ile yapılan yargılamada sonunda davanın reddine ilişkin Mahkememizce verilen 29/04/2021 tarihli Karar İzmir Bam ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 19/02/2021 tarihli kararı ile "Somut olayda, Mahkemece yapılan ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarında takip konusu edilen senetler nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı ve yapıldığı iddia edilen ödemeler nedeniyle istirdat taleplerinin yerinde olup olmadığı olarak tespit edildiği, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak dava değerinin 100.000 TL olarak gösterildiği, dava konusu edilen takip dosyalarındaki alacak miktarının ise belirtilen dava değerinin çok üstünde olduğu, davalıdan alınan borcun miktarı, sebebi ve geri ödenen miktarlar konusunda davacı vekilince yargılama aşamasında farklı beyanlarda bulunulduğu, bu itibarla öncelikle davacının talebinin menfi tespite mi, yoksa istirdata mı ilişkin olduğu ve dava değerinin ne kadar olduğunun icra takip dosyalarına konu alacak miktarı da dikkate alınarak, şüpheye mahal bırakmayacak şekilde tespit edilmesi ve varsa harç eksikliği tamamlandıktan sonra davanın esası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekmektedir. Yerel mahkemece iş bu usuli eksiklikler giderilmeden davanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır. Diğer taraftan davacının mahkeme huzurundaki 04/02/2021 tarihli ve 6 nolu celsesindeki beyanında; davacı ...'a kendisi adına 200.000-TL, arkadaşı ... adına da 200.000 TL verdiğini, belirtirken, soruşturma aşamasındaki 07.08.2019 tarihli Vekil huzurundaki mahkeme dışı ikrar niteliğindeki ifadesinde kendisinin davacıya toplam 200.000 TL verdiğini, 50.000 TL'sinin iade edildiğini, 9.000 TL kar payı ödemesi yapıldığını, ...'ın da davacıya 150.000 TL verdiğini beyan etmiş, mahkemece davalının iş bu soruşturma aşamasındaki mahkeme dışı ikrar niteliğindeki beyanının dikkate alınmadığı, verildiği iddia edilen ipoteğin iş bu borç için verilip verilmediği ve iş bu borç için verildiği iddia olunan ipoteğin paraya çevrilmesi nedeniyle yapıldığı iddia olunan ödemenin bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, davanın menfi tespit davası olduğu da dikkate alınarak, alacak borç durumunun dava tarihi itibarıyla tespit edilmediği, bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu değerlendirilmiştir." gerekçesi ile kaldırılarak dosya Mahkememize iade edilmiştir.
Davacı vekiline İstinaf Kaldırma kararı doğrultusunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş; davacı vekili 24/06/2024 tarihli beyan dilekçesinde davalı tarafça ipotekli taşınmazın paraya çevrilmesi adına İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasıyla takibe girişildiğini, ipotekli taşınmazın henüz paraya çevrilmediğini, müvekkilinin kız kardeşinin eşi tarafından İzmir ... Aile Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile ipoteğini fekki konulu dava açıldığını, ipotekli taşınmazın satışının tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, ancak müvekkilinin başka taşınmazının davaya dayanak icra dosyasında satıldığını, dava konusu (menfi tespit/istirdat ) ve dava değerine ilişkin beyanlarında; karşı tarafça müvekkili aleyhine ikame edilen İzmir ... İcra Müdürlüğünün iki takibi ve bu iki takibe konu edilen 150.000 TL,200.000 TL ve 50.000 TL senetler ile davalıya aynı borç için verilmiş kambiyo senetleri yönünden menfi tespit ile, müvekkili tarafından davalıya dava öncesinde yapılan 45.000 TL ödeme, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından müvekkilinin taşınmazının satılması sonucu davalıya ödenen 115.000 TL ödeme ve fiili haciz baskısı altında İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından davalıya yapılan 50.000.TL ödeme ile fazlasıyla ödenmiş olduğundan haciz baskısıyla yapılan fazla ödemelerin istirdatına ilişkin olduğunu bildirmiş; davacı vekiline talep sonucunun açıklanması yönünden HMK 119/1-ğ,2 maddeleri süre verilmiş,davacı vekili 18/09/2024 tarihli beyan dilekçesinde İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takiplerine konu edilen 150000 TL,200.000 TL ve 50.000 TL bedelli senetlerden dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile yargılama sırasında davalı tarafça tahsil edilmiş olan 165.000 TL nin de ödeme/tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep etmiştir.
Buca Tapu Müdürlüğü'nden gönderilen 17/09/2024 tarihli tapu kaydında ... Ada ... Nolu Parsel malikinin ... olduğu, taşınmaz üzerinde ... lehine 150.000 TL'ye ilişkin ipotek kaydının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
İzmir ... İcra Dairesinin ... Sayılı dosyasındaki icra takibinin davalı tarafça dava dışı ... aleyhine 150.000 TL'ye yönelik ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapıldığı belirlenmiştir.
İzmir ...Aile Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı dosyasında davacının ..., davalının ... ve ... olduğu ipoteğin kaldırılması talepli olarak açılan davada davanın reddine karar verildiği belirlenmiştir.
Aşamada İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından gönderilen cevabi yazıda dosyanın 16/06/2022 tarihinde haricen tahsil ile kapatıldığı bildirilmiştir.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında müştekinin ..., ..., şüphelinin ... olduğu, dolandırıcılık, mağdurun bir senedin vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma, tefecilik yapma suçu nedeniyle yapılan soruşturmada ... Sayılı 16.09.2019 tarihli kararla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davalının 07/08/2019 tarihinde müdafii huzurunda alınan ifadesinde ...a 2017 Ağustos ayında 150.000 TL verdiğini, işleri büyütme adına kendisinden 50.000 TL daha istediğini, kendisine 50.000 TL daha nakit verdiğini, kar marjını kendisine ve ...'a ödemediğinden kendisinden şüphelendiğini, akabinde davacının doldurduğu 150.000 TL'lik senet verdiğini, senedin tarihi geldiğinde kendisinin dolduğu 200.000 TL senet vermeyi teklif ettiğini, 200.000 TL'lik senedi aldığını, 5 ay sonra görüştüklerinde ...'ın bir adet 50.000 TL, bir adet de 150.000 TL'lik, toplamda 200.000 TL'lik iki senet verdiğini, 50.000 TL'lik senedin ödemesinin kefil ... tarafından yapıldığını bildirdiği belirlenmiştir.
Somut olayda davacı tarafça davalı aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... Sayılı dosyalarında takip konusu edilen senetlerden dolayı davacının davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine yönelik olarak iş bu davanın açıldığı, aşamada davacı vekilinin 18/09/2024 tarihli beyan dilekçesiyle İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... Sayılı icra takiplerine konu edilen 150.000,00 TL, 200.000,00 TL ve 50.000,00 TL bedelli senetlerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile yargılama sırasında davalı tarafça tahsil edilmiş olan 165.000,00 TL'nin ödeme/tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ettiği; davalının soruşturma aşamasındaki 07/08/2019 tarihli Mahkeme dışı ikrar niteliğindeki ifadesi ve dava dilekçesinde davacının davalıya ipotek dahil toplam borcunun 200.000 TL olduğunun bildirildiği nazara alındığında taraflar arasında ortak iş yapmak için davalının davacıya toplam 200.000 TL verdiği, davalının verdiği 150.000 TL için dava dışı ...'ın taşınmazı üzerinde ipotek tesis edildiği, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığı, ipoteğin kaldırılmasına yönelik olarak İzmir ... Aile Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasıyla dava açıldığı ve ipoteğin paraya çevrilmediği, ilgili dosyada davanın reddine karar verildiği; ancak borçlusu lehdarı davalı olan 05/02/2018 düzenleme 22/06/2018 vade tarihli 150.000 TL bedelli senet nedeniyle İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafça yapılan icra takibinin haricen tahsil nedeniyle kapatıldığı, İzmir ... İcra Dairesinin ... Sayılı dosyasında takip konusu olan 05/02/2018 düzenleme 28/02/2018 vade tarihli 50.000 TL bedelli senet nedeniyle yapılan takipte senette kefil olan ... Şti tarafından takip dosyasında ödeme yapıldığı nazara alındığında davalı tarafça davacıya verilen toplam 200.000 TL karşılığı borcun ödendiği, bu nedenle iş bu davaya konu İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında takip konusu olan senetler nedeniyle davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığı, söz konusu takip nedeniyle yapılan taşınmaz ihalesi sonucu ihale bedeli olan 115.360 TL yönünden davanın istirdata dönüştüğü sonucuna ulaşılarak davanın kısmen kabulü, fazlaya ilişkin talebin dosya kapsamıyla sübut bulmadığından reddi gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR;Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip konusu olan 01/11/2017 düzenleme ve 30/11/2017 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli senet ile 30/11/2017 düzenleme ve 30/01/2018 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli senetler nedeniyle davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine,
İstirdata dönüşen 115,360 TL'nin 26/06/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 24.393,40 TL harçtan peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 5.123,25 TL olmak üzere toplam 6.831,00 TL'nin mahsubu ile 17.562,40 TL'nin davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 5.123,25 TL olmak üzere toplam 6.831,00 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 56.000,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacı tarafa verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 41,10 TL, 7 normal tebligat gideri 103,00 TL, 14 elektronik tebligat gideri 85,50 TL, 2 KEP gideri 2,50 TL olmak üzere toplam 232,10 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre belirlenen 203,09 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde ilgili taraflara tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/07/2025
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı
TASHİH ŞERHİ:
İş bu kısa kararın ikinci paragrafında "İstirdata dönüşen 115,360 TL'nin" şeklinde yazılan bölüm "İstirdata dönüşen 115.360 TL'nin" şeklinde HMK 304. Madde gereğince oy birliğiyle tashih edilmiştir.
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı