T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/287 Esas
KARAR NO: 2024/271
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/08/2020
KARAR TARİHİ: 01/04/2024
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kültür, sanat etkinlikleri, organizasyon hizmetleri vb alanlarda faaliyet gösteren ticari bir şirket olduğunu, 2019 yılı başlarında davalı ... Belediyesinin ilk ve ortaöğretim öğrencilerinin yarı yıl tatilinde gösterilmek üzere çocuk filmi gösterimi ve 14 Şubat sevgililer günü kutlamaları kapsamında bir konser düzenlenmesi işi için müvekkili firmanın da teklif verdiğinin ve her iki organizasyonunda düzenlenmesi tekliflerinin uygun görülerek anlaşma sağlandığını, “... ” isimli filim gösterinin 29-30-31 Ocak 2019 ve 0l Şubat/2019 tarihlerinde teknik şartnameye uygun olarak gerçekleştirildiğini, 14 Şubat Sevgililer günün organizasyonunda da, Kuşadası ... Meydanında ses sanatçısı Kutsi konserini başarı ile gerçekleştirdiğini, davalı ... tarafından kabul edilen fiyat teklifleri kapsamında müvekkilinin gerçekleştirdiği bu organizasyonlar ile ilgili olarak 05.02.2019 tarih ... seri nolu 76.700.-TL (KDV dahil ) ve 21.02.2019 ... seri nolu 199.892.-TL (KDV dahil) faturaları düzenleyerek davalı ... muhasebesine teslim edildiğini ve kayıtlarına işlendiğini, ödeme hususunda davalı ... ile defalarca görüşme yaptıklarını, e-posta mesajları ile kargo ile yazılı ihbar ve ihtarlar göndermiş olmalarına rağmen davalının ödemeden imtina ettiğini, ödeme yapılmaması üzerine İzmir ....İcra Md.lüğünün ... E.sayılı takip dosyası icra takibine giriştiklerini, davalının itirazı neticesinde de icra takibinin durdurulduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve dayanaksız itirazı sebebi ile %20 den az olmamak kaydı ile inkar tazminatının davalıdan alınmasına, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin de davalı belediyeye yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kuşadası Belediyesi ile davacı taraf arasında “ 14 Şubat 2019 Sevgililer Günü münasebeti ile ... ve ... Meydanında ses sanatçısı Kutsi konseri” ve “...” isimli çocuk filmi gösterimi ile ilgili anlaşma yapıldığını, Kuşadası Belediyesi Kültür İşler Müdürlüğü tarafından Ses Sanatçısı Kutsi Konseri ile ilgili yapılan güncel piyasa araştırmasına göre ; 15 kişilik ekip için ulaşım bedeli (gidiş-dönüş ) 600x15 -9.000,00 TL, Sahne-Ses-Işık Bedeli 25.000,00 TL » Konaklama (her şey dahil) >15x500-7.000,00 TL , Kutsi'ye ödenen kaşe bedeli-40.000 TL olmak üzere toplam 81.500 TL olarak tespit edildiğini,konser hizmeti bedeli olan 199.892,00 TL( KDV dahil ) reel hizmet bedelini yansıtmadığı tespit edildiğini, 28-29-30-31 Ocak 01 Şubat 2019 tarihlerinde “... “ adlı çocuk film gösterimi için yapılan incelemede Kamu İhale Kanunu 22 d usulü ile yapılan hizmet alımının harcama kalemlerinin arasında bulunan 1 adet barkavizyon, 1 adet ses sistemi, 1 adet sinema perdesinin ... Belediyesine ait olan ... Sahnesine ait olduğunu, çocuk filmi gösteriminde bu malzemelerin kullanıldığını, jeneratör bulundurulması gerektiği halde bulundurulmadığı, 500 kişilik popcorn ve içecek ikramların yapılmadığını, 2 adet teknik 2 adet saha personelinin bulundurulmadığını ve teknik ve saha ekibi olarak Belediye personelinin görev aldığını tespit ettiklerini, davacı taraf akdi sorumluluklarını yerine getirmediğini, dava konusu alacak ile ilgili bilirkişi incelemesi yapılması gerektinin beyanla ;haksız ve yersiz olarak ikame edilen davanın reddi ile icra tazminatı, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafından ödenmesine karar verilmesini talep ermiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; 13/06/2022 tarih ve ... esas-... karar sayılı kararı ile "1-Davacının davasının KABULÜ ile;
a)İzmir .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından takibe yapılan itirazın iptali ile 327.940,24 TL alacak üzerinden takibin devamına,
b)Takibe yapılan itiraz haksız ve takibe konu alacak likit kabul edildiğinden hükmolunan 327.940,24 TL alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine," karar verildiği, karar davalı vekili tarafından istinaf edildiği, İzmir Bölge adliye Mahkemesinin 26/03/2024 tarih ... esas-... Karar sayılı kararı ile kaldırılmış ve mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Mahkememizce deliller toplanılmış,İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 274.000,00 TL fatura ve 53.940,20 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 327.940,24 TL alacağının tahsili amacıyla ilamsız yolla takibe girişildiği, ödeme emrinin borçluya ödeme emrinin tebliğ tarihinin 16/03/2020 tarihi olduğu, itiraz dilekçesinin ise 30/06/2020 tarihli olduğu, süresi içerisinde borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Dosya uyuşmazlık konularında inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen ayrıntılı gerekçeli 30/03/2022 tarihli raporda; Dava konusu ihtilafla sınırlı olmak kaydı ile tarafların uyuşmazlık konusunu kapsayan yıllara ilişkin ticari defter ve belgeleri incelenmiş aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Davacı ... Sanat Etkl.Tur.Rekl.Ve Paz.Org.Hiz.Tic.Ltd.Şti.nin incelemeye sunduğu 2019-2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yapılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu,
Davalı ... Belediyesinin incelemeye sunduğu ... ve ... nolu yevmiye kayıtlarının dayandığı belgelerle uyumlu olduğu,kayıt ve belgelerin birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu,
Tarafların incelenen ticari defter ve belgelerinin birbiri ile örtüştüğü ve 12.03.2020 takip tarihi itibari ile davacı ... Etkl.Tur.Rekl.Ve Paz.Org.Hiz.Tic.Ltd.Şti.nin davalı ... Başkanlığından 274.000,04.-TL alacaklı olduğu,
Davacı tarafından ödeme için davalıya kargo yolu ile gönderdiğini belirttiği, 29/07/2019 tarihli ihtarın 31/07/2019 tarihinde davalı ... ve Bahçeler Müdürlüğüne, 02/12/2019 tarihli ihtarın 03/12/2019 tarihinde davalı ... Kaynakları Müdürlüğüne ve 06/01/2020 tarihli ihtarın da 08/01/2020 tarihinde davalı ... Belediyesine teslim edildiği ancak kargo içeriğindeki belgenin muhteviyatının tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve ihtarın TTK.nun 18 (3) maddesinde belirtilen şekil ve vasıtalar ile yapılmadığı,
Yine davacı tarafından, davalı belediyeye “ödeme hatırlatması hakkında” başlığı ile 02/12/2019 tarihli mail ekinde ödeme İhtarı gönderdiği bu mail ihtarının da TIK.nun 18 (3) maddesinde belirlenen vasıta ve şekilde yapılmadığı,
Kargo ve mail yolu ile davalı belediyeye gönderilen evrakların ihtar olarak geçerli olup olmadığının ve borçlunun bu tarihler itibarıyla temerrüde düşürülüp düşürülmediğinin takdirinin mahkemeye bırakıldığı,
Taraflar arasında 13/02/2019 tarihinde imzalanan “Konser ve Organizasyon Hizmet Alım İşi-Hizmet Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmenin 12.maddesinde Sözleşme bedeli Kuşadası Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü ve genel şartnamenin kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödeneceği, konser sonrası hak ediş düzenlenerek ödeme yapılacaktır.” hükmünü ihtiva ettiği, ödemenin, konser sonrası hak ediş düzenlenmesinden sonra yapılacağının kararlaştırıldığı ve bizzat davalı Belediyenin Mali Hizmetler Birimi tarafından, davacı şirkete yapılacak ödeme için: 05.02.2019 tarih ... seri nolu 76.700.-TL (KDV dahil ) fatura için 04.03.2019 tarih ve ... No'lu ödeme emri belgesi düzenlenerek işin eksiksiz yapıldığı ve ödeme yapılmasının uygun olduğu belirtildiği, 21.02.2019 ... seri nolu 199.892.-TL (KDV dahil) fatura içinde 05.03.2019 tarih ve ... No'lu ödeme emri belgesi düzenlenerek işin eksiksiz yapıldığı ve ödeme yapılmasının uygun olduğu belirtildiği, buna göre, borcun ödeme tarihi belirleme yetkisi davalı belediyeye verilmiş olup; 76.700.-TL tutarlı borç davalı ... tarafından düzenlenen ödeme emri belge tarihi olan 04.03.2019 tarihinde, 199.892.-TL tutarındaki borç da, bu borç için düzenlenen ödeme emri belge tarihi olan 05.03.2019 tarihinde muaccel olmakla birlikte, bu tarihlerin ödeme zamanı olarak kabulü ve borçlunun bu tarihlerde temerrüde düşüp düşmediğinin tayin ve takdiri mahkemeye bırakıldığı rapor edilmiş, alınan bilirkişi raporu Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmüştür.
Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline ilişkindir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin 26/03/2024 tarih ... esas-...1 Karar sayılı kararı ile "...6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun (HMK) 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 114/c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Dolayısıyla görev konusunun, mahkemelerce her aşamada resen gözetilmesi gerekir.
6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a),(b),(c),(d),(e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması, ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması, ya da açılan davanın maddede 6. bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.
Somut olayda, borçlu olan davalı ... Belediyesi kamu kurumu olup tacir sıfatı bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere, davalı tacir olmadığından, dava konusu da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmediğinden 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün değildir.
Öyleyse, Mahkemece görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmiş olması usul ve esas yönlerden hukuka aykırı olup; sair istinaf başvuru gerekçeleri bu aşamada değerlendirilmeksizin HMK'nın 353/1-a.3 maddesi uyarınca mahkeme kararının kaldırılmasına yönelik davalının istinaf başvurusunun kabul edilmesine" dair karar verildiğinden,
Mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla görev hususu kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen incelenmesi gerektiğinden HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
İşbu davada Mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde gönderme talebinde bulunulduğu takdirde dava dosyasının görevli İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Aksi takdirde HMK 20/1.maddesi son cümlesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair ek karar düzenlenmesine,
HMK'nun 331/2.maddesi gereğince;
a-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde harç ve yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,
b-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama giderlerinin mahkememizce hükmedilmesine,
Sair hususların görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/04/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı