T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/352 Esas
KARAR NO : 2025/118
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/04/2024
KARAR TARİHİ : 12/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; 11.12.2023 günü saat 08:30 sularında ... ili ... ilçesi .... Sokak istikametinde müvekkili ...’ın ... plakalı aracı ile davalı ...’a ait ve sevk ve idaresindeki ... plakalı araç maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini, ... ili ... ilçesi .... Sokak istikametinde davalı yokuşta kalmış, hem el frenini çekmediği için hem de aracını geri kaydırması nedeni ile geri geri kayarak müvekkilinin ... plakalı aracına çarpmış ve bu şekilde de maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... plakalı araç tam kusurlu olduğunu, 11.12.2023 tarihli kaza tespit tutanağı ile de belirtilen şekilde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, davalı ...'ın meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının asli kusurlu olduğunu, yapılan inceleme sonucunda da davalının %100 kusurlu olduğu tespit edildiğini, müvekkiline ait araç haksız fiil nedeniyle zarar gördüğünü, haksız fiil sonucu ortaya çıkan zarardan dolayı oluşan araç değer kaybından; kaza tespit tutanağında ismi geçen kusurlu sürücü ... ile aracının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı ...Sigorta A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasarın giderilmesi için yapılan işlemler aracın değerini düşürdüğünü, ekspertiz raporunda da aracın değişenleri belirtildiğini, müvekkili davacının kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmamakta olup, müvekkili kusurunun bulunmadığı kaza sonucu mağdur olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması için ...Sigorta A.Ş.’ye 24.01.2024 tarihinde başvurulmuş olup, sigorta şirketince ödeme yapılmadığını, mahkemece bilirkişiden Yargıtay İçtihatlarına uygun, piyasa koşullarına göre hesaplama yapılarak rapor alınmasını ve gerçek değer kaybı miktarının belirlenmesini talep ettiklerini, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olduğundan arabulucuya başvurulmuş ve taraflar anlaşma sağlayamadığını, 11.12.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu müvekkiline ait ... plakalı araç değer kaybettiğinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden olay tarihi olan 11.12.2023 tarihinden itibaren avans faizi, ...Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerinin, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili ...Sigorta A.Ş. uhdesinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olması sebebiyle huzurdaki dava müvekkili şirkete ihbar edilmiş olup; müvekkili şirketin sorumluluğunu doğurabilecek nitelikte bir karar verilmemesini talep ettiklerini, davacı tarafça, mezkur hasara ilişkin olarak “belirsiz alacak davası” ya da “kısmi dava” açılması hukuken mümkün olmadığını, belirsiz alacak ve tespit davasının tanımı ve koşulları HMK m: 107’de belirtildiğini, belirsiz alacak davasının açılabilmesi için, dava değerinin davanın açıldığı tarihte davacı tarafça belirlenebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde mümkün olduğunu, dava, davacıya ait araçta mezkur kaza sebebiyle oluşan değer kaybı zararı ile, aracın hasarlı halde iken kullanılamaması sebebiyle uğranılan zararların tazmini amacıyla ikame edildiğini, mevcut olayda davacı taraf, dilekçesinde de belirttiği üzere, aracın kullanılamadığı süre zarfında yapmış olduğu harcamaları/giderleri bilebilir halde olduğunu, davacının alacağını belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği bir durum mevcut olmadığından, huzurdaki davanın HMK M:107 anlamında “belirsiz alacak davası” olarak açılmasını kabul etmiyor ve hukuki yarar yokluğu sebebiyle, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğu, kaza tarihi itibari ile bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından talep edilen 11.12.2023 tarihli kazada aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin olarak müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, davacı dava dilekçesinde, ... plaka sayılı aracının 11.12.2023 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazasında aracında meydana geldiğini iddia etmiş olduğu değer kaybını talep ettiğini, ... plaka sayılı araç, müvekkili şirket nezdinde 24/02/2023-24/02/2024 tarihleri arasında ... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirket dava konusu kazaya ilişkin olarak 26/03/2024 tarihinde 10.249,02 TL ve 25/04/2024 tarihinde 8.823,00 TL olmak üzere toplamda 19,072.02 TL ... Sigorta A.Ş.'ye rücu ödemesi yaptığını, kaza tarihi itibariyle müvekkili şirketin poliçe limiti toplamda 120.000,00 TL olup şirketin yapmış olduğu ödemeler mahsup edildiğinde kalan bakiye poliçe limiti 100,927.98 TL olduğunu, poliçeyi ve bakiye limiti bildirmenin hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmediğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, Zorunlu trafik sigortası sorumluluk sigortası olup, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini, böyle bir halde zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar, işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunması gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu kaza sebebiyle sorumluluğundan bahsedebilmek için müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, dosya kapsamında kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybına ilişkin hesaplamanın Genel Şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının müvekkili şirkete başvurusuna binaen müvekkili şirket tarafından dosya incelendiğini, ancak yapılan araştırmalar sonucunda araçta değer kaybına ilişkin parça bulunmadığından başvurusu reddedildiğini, davaya konu araçta kaza nedeniyle plastik malzemeden yapılmış olan ön tampon ızgarası tamir edildiği, araçların otomobil piyasasında 2.el alım-satım işlemleri yapılırken ana gövdede meydana gelen hasarlar dikkate alınmakta ve buna göre rayiç bedel değerlendirmesi yapıldığını, dava konusu araçta meydana gelen hasarlar, onarım tekniği açısından kalıcı bir etkisi olmadığından, diğer bir ifade ile araçta değer kaybına konu olabilecek parça bulunmadığından davacının değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, yürürlükte bulunan ZMSS Genel Şartları nazara alınarak hüküm kurulmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu talebin hesaplanmasına dair uygulanacak kurallara ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi her ne kadar ... E., ... K. sayılı kararıyla ZMSS Genel Şartlara yönelik iptal kararı vermişse de iptal kararları geriye yürümeyeceği için huzurdaki uyuşmazlığın poliçe başlangıç veya hasar tarihinde yürürlükte olan hukuk kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğini, T.C. Anayasası’nın amir hükmü ile birlikte TMK., TBK. ve TTK.’da da geçmişe etkili olmama kuralı mevcut olduğunu, sigorta hukuku kapsamında ilgililerin hak sahipliği, sigortayı kuran ilgili mevzuat ve bu mevzuata göre poliçe içeriğini kurala bağlayan ilgili genel şartlara göre belirlenmekte, söz konusu genel şartlarda dayanağını 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 6102 sayılı TTK’dan almakta olup AYM kararının genel şartların ekleriyle birlikte uygulanması yönünde bir etkisi bulunmadığını, başvuruyu kabul anlamına gelmemek kaydı ile zarar gören araçta oluştuğu iddia edilen “değer kaybı” zararının belirlenebilmesi için araç kullanım tarzı, kilometresi, önceki kazaları vb. tüm kriterlerin incelenmesi ve bu kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması gerektiğini, tüm hususlar hassas bir şekilde araştırılmalı, değer kaybı mevcut ise ZMSS Genel Şartları’na Belirtilen Hesaplama Yöntemlerine Göre Tespit Edilecek Değer Kaybı belirlenmesi gerektiğini, 04.12.2021 tarihinden sonra kesilen poliçeler bakımından, 04.12.2021 tarihli “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” tebliğinin uygulanması gerektiğini, tanzim tarihi 04.12.2021 sonrası olan poliçeler bakımından değer kaybı hesaplamasının “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar”a uygun bir şekilde yapılması gerektiğini, somut olayda da, işbu davaya dayanak olarak gösterilen trafik poliçesinin başlangıç tarihi 28.08.2023 olduğundan; hesaplamanın mutlak suretle Genel Şartlar’a uygun olarak yapılması gerektiğini, başvuruya konu aracın daha evvel başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususu değer kaybı tazminatı isteminde bulunulması noktasında önem arz ettiğini, davacı tarafın aracında, değer kaybına konu parça bulunmadığını, dava kapsamında değerlendirilmesi gereken önemli bir husus da, aracın daha evvel başka bir kazaya karışmış olup olmadığını, şayet davacıya ait araç, daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerektiğini, değer kaybı, bir aracın satılırken ikinci el değerinin düşmesi karşısında uğranılan zararı belirttiğini, davacı tarafından iddia edilen bu zarar henüz gerçekleşmediğini, davacı aracını satmış olmadığı gibi; satacağı da kesin olduğunu, dolayısıyla somut olarak gerçekleşmemiş ve gerçekleşeceği meçhul bir zararın tazmini mümkün olmadığını, haksız fiil nedeniyle sorumluluğun temel dayanakları; hukuka aykırı fiil, kusur, illiyet bağı ve zarar olduğunu, somut olayda zarar unsuru gerçekleşmediğinden değer kaybı taleplerinin de reddi gerektiğini, davacıya ait aracın kaza öncesinde hasarının bulunup bulunmadığının tespiti ve önceki hasarının olması halinde bu hasar nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı veya araç rayiç değeri düşeceği için sonraki kazada oluşan değer kaybı meblağının azalacağı izahtan vareste olduğunu, sonuç olarak, 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde yer alan “Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi” kapsamında davacıya ait aracın önceki hasarlarının tespiti ile değer kaybı meblağının bu tespit üzerinden lehimize belirlenmesini talep ettiğini, davacı tarafça talep edilen faiz kalemine açıkça itiraz ettiklerini, davacı tarafça belirtilen faiz başlangıç tarihine de itiraz ederek, faiz başlangıç tarihinin Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tespit edilmesini talep ettiklerini, Zira Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi ve yerleşmiş Yargıtay kararları gereğince, yeterli ve gerekli belgelerin eklenmesi sureti ile şirketinin müracaat tarihinden öncesinde şirketinin temerrüdü söz konusu olmadığını, sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren (8) işgünü içinde, böyle bir başvuru olmadığı için, müvekkili şirketin sorumluluğu da bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi aleyhine haksız ve dayanaksız olarak açılmış davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
Davalı ...'a dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmiş olup, yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT
Davalı şirket tarafından sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu ve fotoğrafların gönderilmiştir. Kazaya karışan araçlara ait trafik tescil kayıtlarının temin edilmiştir. Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi tarafından araçların tramer kaydı ve ilgili evrakların gönderildiği görülmüştür.
Kazanın Oluş Şekli; 11.12.2023 günü saat 09:30 sıralarında davalı ...Sigorta Anonim Şirketi sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsü davalı ...; ... İlçesi ... Sokak üzerinde seyir halinde iken çıkış eğimli yolda durmuş ve hem el frenini çekmediği için hem de aracını geri kaydırması nedeni ile aracını geriye doğru kaydırması sonucu aracının arka kısmı ile arkasındaaynı istikamete doğru seyir halinde olan davacı ...'a ait olan ... plakalı aracın ön kısmına çarpması sonucu maddi hasara sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
Dosyanın resen seçilecek kusur, makina mühendisi (otomotiv bilirkişisi) bilirkişiye tevdi edilerek, dosya kapsamı, taraf beyanları ve uyuşmazlık noktaları esas alınarak yasal düzenlemelere uygun olarak tarafların hasar bedeli, oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarına ilişkin denetime elverişli, ayrıntılı rapor düzenlenmesinin istenmesine, raporda Yargıtay kriterlerine göre kazasız 2.el ile kazalı 2.el farklarına temas edilmesi, KDV dahil iskontosuz (iskonto hariç miktarın tespit edilerek; Kalan poliçe teminat limiti dâhilinde kısmi ödemenin tenzili ile talep edilecek net meblağın tespit edilmesi hususlarında bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle;
ADLİ TRAFİK BİLİRKİŞİSİ YÖNÜNDEN:
Mevcut verilere göre:
a. Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinde düzenlenen: “d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar. (Dikkatsiz ve Ön tedbirsiz araç kullanmak) “şeklindeki trafik kurallarını ihlali niteliği kanaatine varılmıştır.
b. Davacı ... (... plakalı araç)'ın kazanın oluşumu üzerinde etken nitelikte 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışı bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
MAKİNA MÜHENDİSİ (OTOMOTİV BİLİRKİŞİSİ) BİLİRKİŞİSİ HASAR YÖNÜNDEN:
- Parça ve işçilik giderleri toplamı iskontosuz KDV dahil 31.529,08 TL.
- Kaza öncesi, ikinci el piyasa değeri ile kaza sonrası yapılmış ikinci el piyasa değeri farkının (değer kaybı) 25.162,70 TL. Olabileceği, hesaplamalar kaza tarihli değerler olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; 100,00-TL.’lik kısmını talep değer kaybı alacağını 25.062,70-TL. arttırılarak 25.162,70-TL. olarak, değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden olay tarihi olan 11.12.2023 tarihinden itibaren avans faizi, ...Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren(24.01.2024) işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerinin, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebinin harçlandırmış ve taraflara tebliğe çıktığı anlaşılmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı davacı aracında oluşan değer kaybı bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın hadise tarihinde meydana gelen kazaya karışan tarafların kusurlu olup olmadığı, kaza neticesinde dava konusu araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı,, oluşması halinde tutarları, davacı tarafın faiz talep edip edemeyeceği, hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceği, netice itibari ile değer kaybı na dair alacak kalemlerinin talep şartlarının oluşup oluşmadığı ve miktarının tespiti noktalarında toplandığı,
Somut olayda; 11.12.2023 günü davalı ...Sigorta Anonim Şirketi sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsü davalı ... seyir halinde iken davacı ...'a ait olan ... plakalı aracın ön kısmına çarpması sonucu maddi hasara sebebiyet verdiği anlaşılmış olup,
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller ve bilirkişinin mahkememize ibraz ettiği raporunda, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kusuru nedeniyle trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda davacının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, bilirkişi heyeti raporundan da anlaşılacağı üzere parça ve işçilik giderleri toplamı iskontosuz KDV dahil 31.529,08 TL. olduğu, kaza öncesi, ikinci el piyasa değeri ile kaza sonrası yapılmış ikinci el piyasa değeri farkının (değer kaybı) 25.162,70 TL. olduğu ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-DAVANIN KABULÜNE, (davalıların a ve b bendinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları, tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla,)
i*-)Değer kaybı bedeli olarak ...Sigorta yönünden, 25.162,70 TL alacak kaleminin 24.01.2024’e(müracaat tarihi) KTK 97. Madde mucibince 15 gün ilavesi ile 09.02.2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ii*-)Değer kaybı bedeli olarak ... yönünden, 25.162,70 TL alacak kaleminin 11.12.2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.718,86 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL peşin harç ve 429,00 TL ıslah harcı toplamı 856,60 TL'den mahsubu ile eksik kalan 862,26 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.162,70 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 60,00 TL e-tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 6,00 TL KEP masrafı, 590,00 TL tebligat masrafı olmak üzere toplamı 6.656,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 429,00 TL ıslah harcı toplamı 1.284,20 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
8-Dosya kapsamına göre, HUAK 18/A maddesi gereğince zorunlu arabuluculuk faaliyeti ücreti olarak suçüstü ödeneğinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre arabuluculuk muhatabı davalılardan müştereken ve müteselsilen ile hazineye irat kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı ... ile davalı ...Sigorta vekilinin yokluğunda;
Dair ; HMK 341/2 hükmü mucibince kanunyolu olmaksızın miktar itibarıyla KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/02/2025
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı