T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/5 Esas
KARAR NO : 2025/184
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/01/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; taraflar arasında 22.03.2022 tarihli “Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesi” akdedildiğini, sözleşmenin 8. maddesi “İş, ... tarafından ön ödemenin yapılmasından sonra 70 (yetmiş) Gün içerisinde tamamlanacaktır. Bu süre mücbir sebepler hariç 15 gün daha uzatılabilir.” şeklinde düzenlendiğini, ön ödeme davalı yana 04.04.2022 tarihinde yapıldığını, sözleşme konusu ürünler sözleşmede belirtilen ifa süresinden çok sonra müvekkili şirkete farklı kalemler halinde teslim edilmiş ise de, bir kısım ürünler sözleşmeye uygun şekilde istenilen standartlarda olmadığını, dolayısıyla sözleşmenin 7. maddesinde belirtilen kesin kabul işlemlerinin yapılması da söz konusu olamadığını, taraflar arasında ürünlerin teslimine ilişkin 3 sayfadan ibaret olan 13.06.2023 tarihli tutanak imza altına alınmış olup, bu tutanaktaki “AÇIKLAMALAR” kısmında hangi ürünün taraflar arasındaki anlaşmaya uygun, hangisinin uygun olmadığı (açık ayıplı olduğu) izah edildiğini, buna göre tutanaktaki ürünler müvekkili şirket tarafından ihtirazi kayıt şerhi düşülerek teslim alınmış sayıldığını, fakat söz konusu teslim akabinde de bir kısım ürünlerin gizli ayıplı olduğu ortaya çıkacağını, bunun üzerine davalı yana Kadıköy .... Noterliği’nin 12.07.2023 T. ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek tespit edilebilen açık ayıpların tutanak altına alındığı bu nedenle karşı yanın sözleşmeden doğan ayıpsız ifa borcunu yerine getirmekte temerrüde düştüğü ürünlerdeki açık ve gizli ayıpların tespiti amacıyla yasal yollara başvuru yapılacağı, müvekkilinin tüm haklarının saklı tutulduğu, davalının sözleşmenin 8. maddesinde düzenlenen cezai şartın (gecikme tazminatı) ödenmesi ihtar edildiğini, davalı yan Bursa .... Noterliği’nin 17.07.2023 T. ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde ayıp ve geç teslim iddialarını kabul etmemiş olup, müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, ayrıca davalının işbu ihtarnamedeki iddialarına karşı tarafımızca Kadıköy .... Noterliği’nin 20.07.2023 T. ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verildiğini, bu süreçte taraflar arasındaki 22.03.2022 tarihli “Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesi” konusu ürünlerdeki ayıpların her bir ürün bazında inceleme yapılarak ayrıntılı şekilde tespiti (delil tespiti) talepli olarak mahkemeye başvuru yapıldığını, İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş. sayılı dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde 07.08.2023 tarihli bilirkişi raporu tanzim edildiğini, raporda 13.06.2023 tarihindeki tutanakta açık ayıplı olduğu bildirilen ürünler haricindeki diğer hangi ürünlerin hangi sebeplerle (gizli) ayıplı olduğu açık ve net bir biçimde tespit edildiğini, davalı yanın yukarıda bahsi geçen delil tespit raporuna rağmen anlaşmaya yanaşmaması nedeniyle zorunlu arabulucu başvurusu yapılarak, davalı tarafın 22.03.2022 tarihli Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ihlal etmesi ve ifada gecikmesi nedeniyle; i) sözleşmenin 8. maddesi uyarınca hesaplanacak gecikme tazminatının 28.06.2022 (teslim için son tarih) tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili, ii) Sözleşmeye uygun olmayan ürünlerin tadilatı için 3. kişiye ödenen bedellerin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili, iii) Sözleşmedeki ürünler için meydana gelen yatırımın değer kaybının 28.06.2022 (teslim için son tarih) tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edildiğini, taraflar arabulucu sürecinde de herhangi bir uzlaşmaya varamadıklarını, Türk Borçlar Kanunu’nun 219. maddesi gereği satıcının ayıba karşı sorumluluğu bulunmadığını, bu itibarla sözleşme konusu ürünlerdeki açık ve gizli ayıplar ve ürünlerin geç teslimi nedeniyle uğranılan zararlar ile gecikme tazminatının davalıdan tahsili gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesi şu şekilde düzenlendiğini, “Teslimatın KALIPÇI’dan kaynaklanan ve mücbir sebep dışında, belirtilen tarihlerde ve uzatma süresinde de gerçekleşmemesi durumunda geciken her hafta için KALIPÇI tarafından toplam iş bedelinin %2’si ...’a iade/tazmin edilir.” sözleşme konusu ürünler sözleşmede belirtilen ifa süresinden çok sonra müvekkili şirkete farklı kalemler halinde teslim edilmiş ise de, bir kısım ürünler sözleşmeye uygun şekilde istenilen standartlarda olmadığını, dolayısıyla sözleşmenin 7. maddesinde belirtilen kesin kabul işlemlerinin yapılması da hiçbir zaman söz konusu olamadığını, taraflar arasında ürünlerin teslimine ilişkin 3 sayfadan ibaret olan 13.06.2023 tarihli tutanak imza altına alınmış olup, bu tutanaktaki “açıklamalar” kısmında hani ürünün taraflar arasındaki anlaşmaya uygun, hangisinin uygun olmadığı (açık ayıplı olduğu) izah edildiğini, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş. sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda da gizli ayıplı ürünler belirlendiğini, sözleşme konusu ürün teslimleri bu tarihte dahi ayıpsız ve eksiksiz olarak tamamlanmamış halde olduğunu, davalı yanca müvekkili şirkete teslimde gecikilen her hafta için toplam iş bedelinin %2’si oranında gecikme tazminatı (cezai şart) ödenmesi gerektiğini, gecikme tazminatı (cezai şart) alacağı için talebimiz şimdilik 1.000-TL (belirsiz alacak) olup, konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından hesaplama yapıldığında dava değeri artırılacağını, müvekkili şirket sözleşme konusu ürünleri (kalıpları) kullanarak başka bir ana ürün ürettiğini, dolayısıyla kalıpların sözleşmeye uygun olmaması, ayıplı olması tüm üretim sürecini kesintiye uğrattığını, bu sebeple müvekkili ayıplı olan bir kısım ürünlerin kullanılabilir hale gelmesi için 3. kişilere ürün tamiratı yaptırmak zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafından yukarıda belirtilen kalıpların sözleşmeye uygun ve kullanılabilir hale getirilmesi için 3. kişilere toplamda 42.130,00-TL ödeme yapılmış olup, bu bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, Bilicra markası ile yola çıkan müvekkili şirket insan hayatını kolaylaştıran yeni nesil teknolojiler ve akıllı teknolojik ürünler üretmek üzere İzmir’de kurulduğunu, Türkiye Bilişim Sektörünün İlk 500 Şirketi” sıralamasında firma “TR Merkezli Üretici–Yazılım–Mobil Uygulamalar” başlığında Türkiye 10.’su, “TR Merkezli Üretici–... ve ...” başlığında Türkiye 5.’si seçildiğini, firma TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, 9001 Kalite Yönetim Sistemi Sertifikası, ... Sertifikasına sahip, genel itibariyle; akıllı çocuk saati, akıllı ev ürünleri, akıllı pet ürünleri, akıllı setler, aksesuarlar üretmekte ve gerek yurt içinde gerekse yurtdışında satış yaptığını, bu kapsamda sektörün önde gelen firmalarından biri olduğunu, müvekkili şirket tarafından final ürünler için modül siparişi 23.03.2023 tarihinde verilmiş, 38.481-USD'lik ön ödemesi yapıldığını, 28.06.2023 tarihinde 45.520-USD'lik ödeme yapılmış olup, 09.09.2023 tarihinde 44.290-USD’lik kalan son ödeme tamamlandığını, bu tarihlerde yapılan ödemeler TL cinsinden hesaplandığında günümüzde, sözleşme konusu kalıpların ayıplı olması nedeniyle nihai ürünlerin üretilememesi (tamamlanamaması) ve ürün satışının zamanında yapılamaması nedeniyle şirket kur farkları nedeniyle ayrıca zarara uğradığını, bu zarar da yatırım değer kaybı olarak ifade edildiğini, yatırım değer kaybı alacağı için talebi şimdilik 1.000-TL (belirsiz alacak) olup, konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından hesaplama yapıldığında dava değeri artırılacağını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı tarafın 22.03.2022 tarihli Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesinden doğan teslim yükümlülüğünü zamanında ifa etmemesi nedeniyle sözleşmenin 8. maddesinden doğan gecikme tazminatı (cezai şart) alacağı için şimdilik 1.000-TL’nin (belirsiz alacak) 28.06.2022 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmeye uygun olmayan ürünlerin tadilatı için 3. kişiye ödenen toplam 42.130,00-TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmedeki ürünler için yapılan yatırımın değer kaybı için şimdilik 1.000-TL’nin (belirsiz alacak) 28.06.2022 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri, dava vekalet ücreti ile arabulucu sürecine ilişkin vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 22.03.2022 tarihli Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin eki olan Plastik Kalıp Teknik Şartnamesinde görüldüğü üzere bu proje davacının Bilicra projesi olarak adlandırdığı "Güvenlik Seti Ürün Grupları " projesi olup, Tasarım Yetkilisi davacı çalışanı ... olduğunu, bu proje, Plastik Kalıp Teknik Şartnamesinde listelenen, ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parça ismini haiz 11 adet parçanın /kalıbın üretilmesi sözleşmesi olduğunu, bu proje ile ilgili sözleşme ekinde teknik şartnameler yer almakta olup, müvekkilinin sözleşme gereği sorumluluğu bu teknik şartnamelere birebir uygun ürünü ürettiğini, davacının "Defender Akıllı Güvenlik Seti" olarak isimlendirdiği ve ... adlı sitesinde satışa sunduğu set 6 parçadan ibaret olup, parça isimleri; ...Mini Akıllı Kamera, ... Akıllı Kapı Pencere Sensörü, ... Akıllı Siren, ... Akıllı Hareket Sensörü, ... Akıllı Titreşim Sensörü, ... Akıllı Ağ Geçidi 'dir. Bu parçalardan ...Mini Akıllı Kamera ve ... Akıllı Ağ Geçidi parçaları davacı tarafından başka üreticilere ürettirildiğini, davacı tarafından teslim edilen teknik şartnameye birebir uygun olarak üretilen 11 adet parçanın kalıp üretimi sözleşmede öngörülen süreden de önce 13.06.2022 tarihinde tamamlandığını, elektronik posta ile davacıya bildirildiğini, davacı bunun üzerine bir toplantı talep etmiş, telekonferansla yapılan toplantıdan sonra 15.06.2022 tarihinde saat 12.40'ta tespit isteyen çalışanı ... müvekkili şirkete aşağıdaki elektronik posta gönderildiğini;" ... Bey merhaba, Toplantıda konuşulan konuları tekrardan yazılı iletmek için sizlere yazıyorum....... 2-..., ... ve ... serisine ait ürünlere için 6 ... kalıbında kullanılmak üzere ... naturel hammaddeye masterbatch çalışması. Renk ve opaklık için numune kullanılabilir." üretim, teknik şartnamede belirtilen ... hammaddeye tamamen uygun şekilde yapıldığı halde davacı tarafından yeni bir masterbatch çalışması istendiğini, masterbatch çalışması, ham maddeye farklı kimyasallar eklenmesi ile farklı bir renk elde edilmesi olduğunu, üretimde kullanılacak tüm renkler için bütün dünyada kabul gören ve dünyanın neresinde olursa olsun mühendisler tarafından uluslararası bir dil olarak kullanılan toplam 213 adet ...kodu olduğunu, davacı ürünün beyaz renkte üretilmesini istediğini, beyaz renkte pek çok ...kodu olduğunu, davacının teknik şartnamede ...Kodu belirtmemesi nedeniyle, ilk üretim ve devamında ki tüm çalışmalar davacı yetkilisinin beyaz rengin tonu ile ilgili keyfi beğenisini sağlayabilmek için yapıldığını, bu nedenle daha bu aşamada projenin ilerleyememesinin sebebi uluslararası mühendislik standartları gereği istenen renkte ürün üretmek için gerekli olan ...Kodunun verilmemesi ve müvekkilinin defalarca deneme yapmaya maruz bırakılması sonucu olduğunu, davacı kendi teknik şartnamesinde, ilk defa ürettiği üründe, ilgili üretim pazarında deneyimsizliği nedeniyle bulunan eksikliği tamamlamaya çalışırken müvekkili sabırla deneme çalışmaları yaptığını, davacı yetkilisi toplantıya gelerek, yapılan deneme çalışmalarına bakarak " bundan biraz parlak olsun" "bundan biraz daha açık olsun" gibi, üretim literatüründe kabul edilemeyecek şekilde talimatlar vermiş, buna rağmen müvekkili şirket bu keyfiliğe ve deneyimsizliğe uymaya çalıştığını, sözleşme gereği 13.06.2022 tarihinde yerine geldikten sonra diğer taleplerin ve projeniin teslim tarihinin uzamasının hiçbiri müvekkilinin kusuru nedeniyle olmayıp, müvekkili tarafından ticari ilişki nedeniyle tespit isteyenin ürün geliştirme çalışmalarına destek olmak nedeniyle yapıldığını, 13.06.2022 tarihinden sonra gerçekleşen tüm gecikmelere davacının kendi kusuru/talebi neden olmuş olup, davacının bu gecikmeyi müvekkiline atfetmesi iyi niyetli olmadığını, bu yazışmadan itibaren davacının tasarım hataları nedeniyle hammadde değişikliği talepleri ile başlayan ve sürekli yeni talepler eklediği değişiklikler serisi başladığını, davacı yanın proje tasarımcısı tarafından gönderilen 28.06.2022 tarihli 15.46 saatli elektronik posta ile ... müvekkili şirkete-sözleşme ekindeki teknik şartnameden farklı olarak- ... ham maddesinin denemek istediklerini belirttiklerini, hatta elektronik postada önce üründe ham maddenin teknik şartnameye uygun kullanıldığını kabul ediyor, ancak kendilerinin farklı bir ham madde denemek istediklerini belirttiklerini, ... tarafından gönderilen 28.06.2022 tarihli 15.46 saatli elektronik posta; ... Bey merhaba, ... ve ... kalıplarında kullanılmak üzere ... tedarikimiz olmuştu. Ürün performansı ışık yayılımı için kullandığımız parçada (...) başarılı olsa da sensör iletişimi olan parçada istediğimiz performansı alamadık. ....Resim eklenmiş ...Sensör ile birlikte kullanılacak üründe (...) kalıpta ... denemek istiyoruz. Aşağıda belirtilen ürün gruplarında kullanılan ... hammaddesi ile ilgili ürün tavsiyeniz varsa değerlendirmek isteriz." davacı teknik şartname dışı deneme isteklerine başlamış durumda olduğunu, müvekkili hala bu çalışmalara destek verdiğini, bu elektronik postaya cevaben aynı gün müvekkil firmadan şu elektronik posta gönderiliyor. " Merhaba ... Bey , ... ile üretimimiz farklı firmalar için bulunmaktadır. Stoklarımızda da sürekli bulundurduğumuz bir ham maddedir. Kalıp tasarımı eğer ... ile üretime uygun ise size yardımcı oluruz bu denemelerde. Öncelikle kalıp ve üretim ekibimiz bu konuda fizibilite çalışması yapacaktır. Yarın gün içerisinde size geri bildirim yapacağım.", 29.06.2022 tarihinde 08.45 saatinde müvekkilden tespit isteyene gönderilen elektronik postada denenmek istenen yeni ham maddenin riskli olduğu belirtiliyor. " Merhaba ... Bey , ... ve ... kıyaslaması ile ilgili olarak arkadaşlarla kısa bir toplantı gerçekleştirdik. Sonuç olarak ,... çekme oranı 1.005 ila 1.006 dır. ... çekme oranı 1.015 ila 1.025 olarak değişkenlik göstermektedir.( Belirsizlikte söz konusudur 15 – 25 arasında fark fazladır. )Ø80 çapta bir parça da şu anki kalıplarda (... Olan) 1.20mm kadar parça küçük çıkacaktır(Ø78.80mm). Parçalar birbirine montajlı olması sebebiyle tüm parçalar aynı hammaddeden basılmalıdır. Ayrıca parçalar daha küçük olacağından montaj yapılacak elektronik kartında revize edilmesi gerekebilir. Ham maddede olan belirsizlik parçalar arasında ölçüsel uygunsuzluklara neden olacağından montaj yapılamama durumu yaşanması muhtemeldir. Kalıp birimimiz daha öncesinde sinyal geçirgenliği ile ilgili olarak İ668 kökenli bir hammadde ile çalışmışlar, bu hammadde ile öncesinde sensörlü lambaların sensör kapağında çalışmaları olmuş ve geçirgenliği bu hammadde ile yakalamışlar. Fakat çalışmaları natürel renkte yapılmış, renkli baskı için çalışmaları olmadığından bir yorum yapılamamaktadır. I668 ham maddesi ile üretim aşağıdaki görsele benzemektedir....resim..Bu durumda mevcut kalıpta ... ile deneme yapılması çok uygun durmamaktadır. Riskleri değerlendirip kabul ederseniz tabiki deneme yapılabilir.Eğer ... ham madde ile doğru ölçülerde parça yapılması istenirse teknik çizimde ham madde güncellemesi, belirsizlik fazla olduğu için toleranslarda artış gibi revizyonların yapılıp , yeniden kalıp imalatı gerekecektir." davacı talepleri teknik olarak bilgilendirmek suretiyle müvekkili tarafından karşılanıyor, yine açıkça yazışmadan anlaşıldığı üzere davacı, kalıplarda teknik şartnamede kullanılmasını istediği ham maddenin kullanılmasından beklediği sonucu alamadığını ve başka bir ham madde denemek istediğini, bu yazışma açıkça müvekkilinin davacı taleplerini yerine getirdiğini ancak davacının kendi tasarımında değişiklik yapmak istediğini gösterdiğini, davacının 4 numaralı kalıpta teknik resimden farklı değişik üretim istediği, 7 nolu maddede yine ham madde değiştirdiği, 11 numaralı maddede ... serisinde parça revizyon ve maliyet bilgisi istediğini, müvekkili artık bu üretimler için ödeme istemeye başladığını, tüm bu talepler şartname dışında olduğu gibi ve tasarım hataları nedeniyle bir çok deneme gerektirmiş, sonu gelmez bir hale dönüştüğünü, set içeriğinde bulunan parçalardan davacının "... Akıllı Ağ Geçidi"olarak adlandırdığı parçayı başka bir üreticiye yaptırmaya çalışmaktadır. İş bu elektronik postada "Ayna yüzey için deneme yapılan kalıbın kalıp datası üreticiden istendi, geldiği zaman sizinle paylaşacağım." yazışmasında bahsedilen bu kalıp olduğunu, tarih 06.09.2022 olmasına rağmen, davacı seti satışa arz etmesi için zorunlu olan ve başka bir üreticiye yaptırdığı bu kalıbı da henüz tamamlayamadığını, elektronik yazışma da kalıp datasının diğer üreticiden istendiğini geldiği zaman müvekkiline gönderileceğini, bu kalıbı müvekkilinin yapıp yapamayacağını sorduğunu, davacının, tasarım hatalarının düzeltilmesi için denemeler yapıldıktan sonra müvekkili şirket müdürü ... 12.12.2022 tarihinde 13.31 saatinde davacı firma sahibi ... Bey'e güncel listeyi elektronik posta ile gönderdiğini, elektronik postada 1 numaralı ürünlerde renk için onay beklendiği 2 onaylı, 3 renk onayı bekliyor, 4 onaylı , 5 renk onayı bekliyor, 6 onaylı, 7 ise teknik şartnamede hiç olmayan ve sonradan istenen kilit mekanizması için onay bekliyor, 8 ise hammadde değişikliği istendiği için nihai parça gönderim aşamasında olduğunun görüldüğünü, müvekkili şirket müdürü ... 02.02.2023 tarihinde 17.11 saatinde davacı firmaya elektronik posta göndererek tüm kalıplar için birim fiyatları listelediğini, bu elektronik postadan çeşitli denemeler, değişiklikler neticesi üretilen tüm kalıplar için onay verildiği açıkça anlaşıldığını, müvekkili firma ar-ge çalışmaları sırasında davacının tasarım hatalarını düzeltmeye çalışırken, sözleşme bedeli hala kendisine ödenmediğinden İzmir'e gidilerek toplantı yapılmış ve sözleşme bedeli son derece gecikmeli, çek olarak müvekkiline teslim edildiğini, aradan bir ay geçtikten sonra 02.03.2023 tarihinde her iki şirketten ... ve ... bey, telekonferans toplantı yaptıklarını, bu toplantı notları 03.03.2023 tarihli ve 11.14 saatli elektronik posta ile müvekkili şirketten davacıya gönderildiğini, toplantıda numunelerle ilgili değerlendirme yapıldığı, 5 adet parça için konuşulduğu, Teknik şartnamede parlaklık ve matlık belirtilmemesine ve ürün önceden onay alarak üretilmesine rağmen değişiklik istendiği, teknik şartname de kalıpta görünen çizginin kaldırılması istendiği, yine şartnamede bir oran ya da kod olmamasına rağmen yüzey pürüzlülüğünden bahsedildiğini, yazışmalar davacının hem sürekli yeni taleplerinin olduğunu, hem de her talep konusunda müvekkili tarafından hiç zaman kaybetmeden aksiyon alındığı ve müvekkili açısından asla bir gecikmeye sebebiyet verilmediğini açıkça gösterdiğini, müvekkili şirketten davacıya gönderilen 28.03.2023 tarihli 13.08 saatli elektronik postada ... ve ... numaralı kalıplarda 11.000 adet gönderim sağlandığını, davacının kesin kabul olarak nitelendirdiği ancak hiçbir başlığı bulunmayan 13.06.2023 tarihli faturalandırmaya esas listede ise 11.sütun dahil her üründen 1.000 'er adet üretildiği, sadece ... ten numune harici 10.000 adet üretildiğini, 9 ve 10 numaralı ürünlerden 2.000 adet iade olduğu ve faturalandırılmadığı bilgisi verilerek, müvekkili şirketin 5.917,28 Euro alacağı olduğuna dair beyan yazılmış, bu belge davacı yetkilisi tarafından imzalandığını, bu tarihte davacı, müvekkili nezdinde ki sözleşme gereği yerine getirildikten sonra revize istekleri ile yapılan tüm kalıpları da ihtirazi kayıtsız teslim aldığını, davacı bu teslimden sonra, Kadıköy ....Noterliği'nin 12.07.2023 tarihli ve ... y. numaralı ihtarnameyi göndermiş, müvekkilinden 1.371.903,39 TL tazminat talep ettiğini, Bursa ....Noterliği 'nin 17.07.2023 tarih ve ... y. numaralı ihtarnamesi ile cevap verilmiş ve bu taleplerin kabul edilmediğini, devam eden süreçte bu kez davacı İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı dosyası ile kendi adresinde gösterdiği bazı kalıplar üzerinden delil tespiti talep ettiğini, bu delil tespiti sırasında gösterilen kalıpların üzerinde değişiklik yapıldığı, tespit talebinde bulunan davacı çalışanı tarafından dahi kabul edildiğini, tespitte rapor yazan bilirkişinin raporuna itiraz edilmiş ve ek rapor talep edilmiş ise de, bu kez taleplerin açılacak dava da değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle Mahkemece bu talep reddedildiğini, delil olarak dosya kapsamına alınacak tespit dosyasında bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, daha sonra davacı yan, yasa gereği arabuluculuk başvurusu yapmış, taraflar yapılan görüşmeler neticesi anlaşamadıklarını, taraflar arasındaki tüm yazışmalar, elektronik postalar irdelenecek olursa 22.03.2022 tarihli sözleşme gereği üretilmesi istenen kalıpların geciktiği, teslim süresini aştığı, sözleşme aykırılık oluştuğuna dair tek bir elektronik posta olmadığı da görüleceğini, bu kalıplar süresinden bile önce üretildiğini, taraflar arasındaki tüm yazışmalar, elektronik postalar irdelenecek olursa 22.03.2022 tarihli sözleşme gereği üretilmesi istenen kalıpların, sözleşmeye aykırı üretildiği ya da ayıplı olduğu yönünde tek bir elektronik posta olmadığı da görüleceğini, tüm kalıplar teknik şartnameye uygun ve açık ya da gizli ayıp olmaksızın üretildiğini, davaya konu edilen kalıplar davacının ar-ge çalışmaları sonucu revize ettiği kalıplar olduğunu, bu kalıplar, sözleşme kapsamındaki şartlara göre üretildikten sonra teknik resimlerin kritik ölçülere sahip olmaması, teknik resim ve şartnamede kabul kriterlerinin bulunmaması, tespit isteyenin tasarım hataları nedeniyle hiçbir data olmadan, yeni teknik resim verilmeden yapılan revize edilmiş kalıplar olduğunu, müvekkili ticari ilişki nedeniyle davacının ar-ge çalışmalarını yaptığını, bu çalışmalarla ilgili ücretlendirme yapılarak davacıya fatura edildiği, davacının sözleşmeye uygun olmayan ürünlerin tadilatı için 3.kişiye ödenen toplam 42.130,00 TL sının tahsili talebini kabul etmediklerini, davacı dilekçesinde listede belirtilen numaraları haiz kalıplarda tadilat yapıldığını iddia ederek tadilat bedelinin talep ettiğini, liste incelendiğinde davacının tespit günü olan 08.08.2023 tarihinden önce kalıplara müdahale ettiği, keşif günü müdahale edilmiş kalıpları gösterdiği ortaya çıktığını, fatura tarihleri işlem yapılarak bitirildikten sonra kesildiğinden tespit günü üstünde oynanmış kalıplarla ilgili tespit yapıldığı açık olduğunu, yine liste de 5 adet kalıp olduğunu, davacının tespit talep ettiği, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyasında, sadece ... ve ... numaralı parçalar ile ... ve ... numaralı parçaların tespitte gösterildiğini, bundan başka bir parça da bir arıza olduğunun belirtilmediğini, yine listeye göre ... numaralı kalıp iki kez işlem gördüğünü, işlemlerin ne olduğu davacı yanca açıklanmadığını, ... ve ... numaralı parçaların, davacının dilekçesinde de belirtilen ve her iki tarafça imza altına alınan 13.06.2023 tarihli belgeye göre hiçbir kusuru olmadığını, ihtirazi kayıtsız teslim edildiğini, ayrıca bu kalıplarla 1000 adet üretim yapılmış ve teslim edildiğini, dolayısı ile diğer kalıplara ilişkin ne işlem yapıldığı bile anlaşılmamakta olup, herhangi bir ayıp ihbarı bulunmayan bu kalıplarla ilgili işlem bedelinin müvekkilinden talebi imkanı bulunmadığını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyasında yapılan tespit sırasında gösterilen ... ve ... numaralı parçalar ile ... ve ... numaralı parçalarla ilgili açıklamaları; tespit dosyasında alınan raporu kabul etmediklerini, tespitte rapor yazan bilirkişi "plastik enjeksiyon makinesi proseslerini" değerlendirmediğini, tespit sırasında özellikle belirtilmesine rağmen makine ayarları uygun konuma getirilmemiş ve çıkan parça istenen performansı gösteremediğini, üretilen kalıpların müvekkili tarafından 2 yıl garantisi olduğunu, hiçbir kabul anlamına gelmemek üzere, kalıpların, bir arıza var ise, müvekkiline gönderilmeyerek başka bir yerde işleme tabi tutulması ve tamir bedelinin müvekkilinden istenmesi mümkün olmadığını, davacı yanın soyut, belirsiz ve açıklayıcı olmayan dava dilekçesinden kalıplarda hangi işlemlerin yapıldığı da anlaşılamadığını, ayrıca kalıpların kusursuz olarak üretimi ve kalıplar kullanılarak parça basımı gerçekleştiği, basılan parçaların müşterilere sevk edildiği tarafların muhasebe, sevkiyat kayıtlarından belli olduğunu, Şubat 2023 itibariyle davacı yana pek çok parça sevk edildiğini, elektronik postalar da açıkça belli olduğunu, davacının bu konuda taleplerini kabul etmediklerini, davacının sözleşmedeki ürünler için yapılan yatırımın değer kaybı için 1.000,00 TL tahsili talepleri ile ilgili olarak davacının bu talebi açık ve net olmadığını, davacı bu istek kalemi altında neyi talep ettiğini ve hangi konuda zararı doğduğunu belirtmediğini, davacı dava açarken dilekçesinde açık olmak zorunda olduğunu, davacıya bu talebi açıklattırılması gerektiğini, davacının bu konuda ki iddiası hakkında, yatırım yapıp yapmadığı, yatırımın miktarı, yatırım nedeniyle ne kadar değer kaybına uğradığı davacı açısından belirlenebilir olup bu konuda belirsiz alacak davası açması mümkün olmadığını, davacının bu konuda uğradığı bir zarar var ise, projenin geç teslimi davacının kendi tecrübesizliği, ürünlerindeki tasarım hatası nedeniyle vb. kendi kusuru nedeniyle olduğundan bu konuda müvekkilinden bir talepte bulunması mümkün olmadığını, davacı bu proje için teşvikten faydalandığını, bir zararı da doğmadığını, davacının "Güvenlik Seti Ürün Grupları" adı altında üretilen ürünü ... adresli sitede "... akıllı Güvenlik Seti" ismi adı altında satılmakta olup, ürün bir setten oluştuğunu, bu setin, adı "... Akıllı Ağ Geçidi", " ...Mini Akıllı Kamera" olarak adlandırılan parçaları, setin satışa sunulması için zorunlu bir parçalar olup, davacının müvekkili ile imzaladığı sözleşmeye konu olmadığını, davacı bu parçalar için başka bir bir üreticiyle anlaşmış olup, bu parçanın üretimini sağlayamayınca, 06.09.2022 tarihinde hala bu parçayı ürettiremediği için, ... Akıllı Ağ Geçidi isimli parçayı üretip üretemeyeceğini gerekli dataları göndererek müvekkiline sorduğunu, müvekkili bu parçayı üretmediğini, dolayısı ile 06.09.2022 tarihinde aslında setin bir parçası hala üretilmemiş ve davacı açısından yatırım değer kaybı olarak dile getirilen kayıp her ne ise bu tarihe kadar bu parçanın üretilmemesinden dolayı zaten seti tamamlayamadığından, üretime geçmesi mümkün olmadığını, bu parçanın üretiminin ne zaman yaptırıldığının davacı kayıtlarından incelenmesini talep ettiklerini, müvekkili tarafından üretilmeyen ve setin bir parçası olan ...Akıllı Kamera'nın da üretim sürecinin ne zaman tamamlandığı davacı kayıtlarından incelenmesi gerektiğini, davacı bu bilgiyi Mahkemeden gizleyerek, bir zararı var ise bunun kendi üzerindeki tüm sorumluluğunu müvekkili şirkete yıkmaya çalışarak haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, bu nedenle bu konuda ki tüm taleplerini reddettiklerini, davacının kötü niyetli olduğunu, yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini talep ettiklerini, davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İş dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısının tespit talebi ile ilgili açmış olduğu dosya olduğu, mahkemece makine mühendisi bilirkişi refakatinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda özetle; tüm dosya kapsamında, taraf beyanları, uyuşmazlık noktaları, davalı tarafın yapılan keşife beyan dilekçesi, sözleşme, teknik şartname, teknik resimler, projeler tarafların mail yazışmaları, 08/08/2023 tarihinde yapılan keşifte tespit edilen teknik hususlar birlikte değerlendirildiğinde; Teknik şartnameye ve sözleşmeye göre 11 takım kalıp yapıldığı, 4 takım kalıbın tespiti istenmiş. 4 takım kalıptan 3 takım kalıp üretimde sıkıntılı olduğu, 1 takım kalıbın basma yüzeyinde kalıp imalatçısı tarafından petek desen çalışması yapıldığı davacı tarafından uygun olduğu kanaat edildiği fakat uygulamasının henüz yapılmadığı belirtildiği, Tespiti yapılan kalıplarda üretilen beyaz renkli muhtelif küçük plastik parça malzeme hammadde kalitesi-sınıfı tespit edilmedi. İmalata uygun olduğu değerlendirildiği, tespiti yapılan imalatında hatalı olduğu iddia edilen 3 takım kalıbın 1 takımı yerinde tezgahta çalışırken görüldü. ... ... ... kot numaralı kalıpların yukarıda ayrıntısı fotoğraflarla verilen tespitlerde, kalıpta ürünlerin sorunlu çıkmasının kalıbın geometrik şekilsel tasarımından kaynaklanabileceği değelendirildiği, ... nolu kalıpta alt gözde alınan parça kalıbı oluşturan metal ana parça (kaynak dolgusu veya pim vs.) olmayıp kalıp dizaynındaki hatayı geçici örtmek için kalıp imalatçısı tarafından tıkama amaçlı plastik malzeme olduğu, sözleşme ve teknik şartnameye göre kalıpta tıkanan plastik parçanın olmaması gerektiği, alt göz tıkandığında alt gözdeki ürün imalatı gerçekleşmeyeceği, Söz konusu alt gözdeki tıpa açılıp ürün imalatı yapıldığında ayrıntısı ve fotoğrafı yukarıda verilen ürünün ağzında ezilme olduğu bu ezilmenin kalıp imalat hatasından kaynaklanabileceği değerlendirildiği, ... nolu kalıpta ; Davalı tarafın yapılan keşfe karşı beyanında “......; Bu kalıp, başvurucudan onay almış ve dosya arasındaki belgelerden görüldüğü üzere 1.000 adet üretilerek başvurucuya teslim edilmiştir. Müvekkil tarafından üretim sırasında tırnaklarda hiçbir. Problem yaşanmamıştır. Bu kalıpla ilgili, 13.07.2022 tarihli e-mail ve başvurucu firma talebi ile tırnaklar sözleşmedeki halinden değiştirilmiş ve ilave federler eklenmiştir. Değişen tırnaklar ve eklenen federler ile ilgili yeni bir teknik resim yayınlanmamıştır sadece bir sunum dosyası ile bu yapıda bölgeler istenmiştir. Bu değişiklikler sonrası başvurucuya parça gönderilmiş onaylanmış, kalıptan üretilen parçaların sevki yapılmıştır. Başvurucunun ilk siparişte yayınlamış olduğu teknik resim değiştirilmemiştir, eski halinde kalmıştır. Şu an belirtilen ölçü ve bölgelerin ölçümlerin karşılaştırılabileceği herhangi bir veri yoktur. Bu talepler 3D data ile yapılmış olup bu datalarda toleranslar yer almamaktadır...." denildiği söz konusu ilave federlerin (tırnakların ) ilk sözleşme kapsamında olmadığı değerlendirildi. Yapılan keşifte davacı taraf da İlave tırnakların sonradan kendileri tarafından ücreti karşılığında talep edildiğini, (yapılan mail yazışmalarında da görülmüştür.) beyan etmiş oldukları, Sonradan eklenen tırnakların yukarıda ayrıntısı ve dijital kumpas ölçülerinden de görüldüğü üzere kalınlıklarının birbirinden çok farklı olduğu, İki ölçü arasındaki farkın %9,1 olarak ölçülen üründe beklenen kabul edilebilir toleransın üzerinde olduğu görüldü, aynı ürünün diğer ölçüleri değerlendirildiğinde iç çap ve dış çap olarak ürünün kalıba sıkışması el ile de denendiğinde kalıptan zorlanarak çıktığı tespit edildiği, kalıbın tepesinde kalıp taşıma aparatı deliğinin kalıp imalatçısı tarafından ... yerine ... olarak yanlış açıldığı tespit edildiği, keşifte tespite konu (petek yüzey desenli denenmemiş kalıp hariç ) 3 takım kalıptaki mevcut sorunların kalıpların imalat aşamasında geometrik boyut hatalarından- imalat hatalarından kaynaklandığı, malzeme seçimi ve renk tonu seçiminden kaynaklanmadığı kanaat edildiği şeklinde rapor edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 13.06.2023 tarihli tutanak içeriğinin özetle;
1.Kalıpta gaz kanalı bulunmamaktadır. Çözüm olarak firma tarafından etiket yapıştırma uygulanmıştır. Kalıpta gazın atılamadığı bölgelerde siyah gaz ise tespit edilmiştir.
2. ... numaralı parçada eziklik tespit edilmiştir
3. ... numaralı parçanın 2 numaralı gözünün bir açılı iticisi tutma yaptığı için tırnağını yamuk çıkarttığı ve bu tırnağın kalıp ayrım eksenlerinden dışarı taştığı tespit edilmiştir.
4. ... numaralı parçanın 2 numaralı gözü kalıbın sabit tarafında kaldığı için bir önceki maddede bahsi geçen acılı itici üzerine nokta çekicilerinin atıldığı tespit edilmiştir.
5. En son 17/04/2023 tarihli inceleme raporunda onay verilen bu kalıbın parçalarının birleşme sıkılığının onaylanan seviyenin altında kaldığı tespit edilmiştir. (Alt küre/Üst küre parça malzemesi ABS olarak beyan edilmiştir.) hususların yer aldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce mahallinde 27/12/2024 tarihinde yapılan keşif sonrası 3 ayrı makine mühendisi bilirkişisi heyetinden alınan 20/01/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; 27/12/2024 tarihinde Mahkeme heyeti, Bilirkişi heyeti, davalı ve davacı taraf vekilleriyle birlikte ... adresinde Ege Üniversitesi Teknopark içinde bulunan üretim yapılan keşif mahalline gidildiği, yapılan incelemeler ve tespitler neticesinde;
1) Davacı ve davalı arasındaki sorunun;
a) ...-Difüzör kalıbı,
b) ...-PIR Alt Küre ve ...-PIR Üst Küre Kalıbı,
c) ...-Siren Gövde Kalıbı,
Kalıplarıyla ilgili olduğu diğer kalıplarla ilgili teknik bir sorunun olmadığının anlaşıldığı,
2)...- Difüzör kalıbı, yönünden; Kalıp üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, Parça üzerindeki tırnakların (4 ad) kalıp üzerinde kalması sorununun maça yuvası ve federlerde yüzey parlatma eksikliği ile ilgili olduğu, davacı tarafından talep edilen tırnak ölçü revizyonunun soruna neden olamayacağı, kalıbın Eksper Kalıp firması tarafından maça ve feder yüzeylerinin parlatılmasıyla sorunun giderildiği, mevcut durumda kalıpda teknik bir sorun olmadığı değerlendirilmiştir.
3) ...-PIR Alt Küre ve ...-PIR Üst Küre Kalıbı yönünden; Kalıp üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, kalıp üzerinde davalı tarafından gaz/hava kanallarının kalıp imalatı sırasında açılmamış olduğu, enjeksiyon kalıplarında gaz/hava kanallarının, kaliteli parça üretimi ve üretimin sürekliliği açısından oldukça gerekli olduğu, kalıpda yaşanan sorunların kalıbın tasarımı ile ilgili olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafından kalıpda ... Metal firmasına yaptırılan tadilat ve gaz/hava kanalları açılmasıyla sorunun giderildiği, mevcut durumda kalıpda teknik bir sorun olmadığı değerlendirilmiştir.
4) ...-Siren Gövde Kalıbı yönünden; Dosyada mevcut bilgilerden kalıbın davacıya tesliminde alt gözdeki yolluğun kapatılmış olarak teslim edilmiş olduğu, keşif sırasında kalıp üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, kalıpda kapatılmış olan alt gözdeki yolluğun açılmış olduğu, alt göz yolluk girişinin kapatılmasının alt gözde ağız kenarında eziklikle ilgili olabileceği, davacı tarafından kalıpdaki sorunların giderilmesi için EKSPER Kalıb'a “Siren gövde kalıbı dişi ve erkek kaynak temizleme, parlatma ve kumlama” ve ...'a “Siren alt gövde tadilatı" nın yaptırılması sonucu sorunun giderildiği, mevcut durumda kalıpda bir sorun olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında uyuşmazlığın taraflar arası münakid sözleşme kaynaklı davacı ve davalının ayrı ayrı karşılıklı mükellefiyetlere riayet edip etmediği, davalı kaynaklı yapılan işte kusur ve ayıp bulunup bulunmadığı, yapılan iş sebepli sorumluluk doğup doğmayacağı, bundan kaynaklı muhtelif zararlara dair masraf kalemlerinin oluşup oluşmadığı, davacının sözleşmede olmayan ilave ve farklı şeyler talep edip etmediği, edildi ise bunun sözleşmeye ve neticelerine tesiri, davacının dilekçe muhtevası ile netice-i talep 1. ve 3. bendlerini belirişiz alacak olarak açtığı ve 3 nolu kalem ve talebinin muayyenliği noktasında davalı itirazları bakımından iş bu bend kaynaklı talep muhtevası ve müstakil sorumluluk şartları, davacı tarafın faiz talep edip edemeyeceği, hangi tarihten itibaren ne tür faiz talep edebileceğinin tespiti noktalarında toplandığı,
Somut olayda; taraflar arasında 22.03.2022 tarihli “Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin 8. maddesi gereğince “İş, ... tarafından ön ödemenin yapılmasından sonra 70 (yetmiş) Gün içerisinde tamamlanacaktır. Bu süre mücbir sebepler hariç 15 gün daha uzatılabilir.” şeklinde düzenlendiği, ön ödeme davacı tarafından davalı tarafa 04.04.2022 tarihinde yapıldığı, sözleşme konusu ürünler sözleşmede belirtilen ifa süresinden çok sonra davacı şirkete farklı kalemler halinde teslim edilmesi ve bir kısım ürünler sözleşmeye uygun şekilde istenilen standartlarda olmadığı, sözleşmenin 7. maddesinde belirtilen kesin kabul işlemlerinin yapılması da sözleşmeye uygun olmadığı, taraflar arasında ürünlerin teslimine ilişkin 13.06.2023 tarihli tutanak imza altına aldıkları, tutanakta hangi ürünün taraflar arasındaki anlaşmaya uygun, hangisinin uygun olmadığı (açık ayıplı olduğu) hususlarının yer aldığı, tutanaktaki ürünler davacı şirket tarafından ihtirazi kayıt şerhi düşülerek teslim alınmış sayıldığı, teslim akabinde de bir kısım ürünlerin gizli ayıplı olduğu ortaya çıkması üzerine davalıya Kadıköy .... Noterliği’nin 12.07.2023 T. ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi tebliğ edilerek tespit edilebilen açık ayıpların tutanak altına alındığı bu nedenle karşı yanın sözleşmeden doğan ayıpsız ifa borcunu yerine getirmekte temerrüde düştüğü ürünlerdeki açık ve gizli ayıpların tespiti amacıyla yasal yollara başvuru yapılacağı, davalının sözleşmenin 8. maddesinde düzenlenen cezai şartın (gecikme tazminatı) ödenmesi hususları ihtar ve tebliğ edildiği, davalı Bursa .... Noterliği’nin 17.07.2023 T. ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde ayıp ve geç teslim iddialarını kabul etmediği ve davacı şirkete herhangi bir ödeme yapmadığı, ayrıca davalı şirketin, davacı şirketin gönderdiği ihtarnamedeki iddialarına karşı davacı şirkete Kadıköy .... Noterliği’nin 20.07.2023 T. ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verdiği, sözleşme konusu kalıpların ayıplı olması nedeniyle nihai ürünlerin üretilememesi (tamamlanamaması) ve ürün satışının zamanında yapılamaması nedeniyle şirket kur farkları nedeniyle ayrıca zarara uğradığını, bu zarar da yatırım değer kaybı olarak ifade edildiğini, yatırım değer kaybı alacağı talebi ile dava açılmışsa da,
Delillerin toplandığı, dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, bilirkişi heyetinin yapmış olduğu inceleme sonucu düzenlediği raporunda; taraflar ... Bilişim Teknolojileri Arge Yenilenebilir Enerji Elektronik Turizm San.Tic. Ltd. Şti (...) ile ... Plastik Enjeksiyon Kalıp San. ve Tic. A.Ş. arasında, 11 adet plastik enjeksiyon kalıp imalatının yapılması ile ilgili 22/24.03.2022 tarihli “Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşme uyarınca imalatları tamamlanan kalıplara yönelik, taraflar (...-... ve ... Kalıp-...) arasında ürünlerin teslimine ilişkin 3 sayfadan ibaret13.06.2023 tarihli tutanak imza altına alındığı, tutanaktaki “AÇIKLAMALAR” kısmında hangi ürünün taraflar arasındaki anlaşmaya uygun, hangisinin uygun olmadığı (açık ayıplı olduğu) belirtilerek teslim alındığı, akabinde bazı ürünlerin gizli ayıplı olduğunun ortaya çıktığı anlaşılmış olup,
Davacı tarafın İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İş dosyasında açmış olduğu tespit sonrası,davacı tarafın talebi üzerine PIR gövde kalıbına (... Alt küre ve ... Üst küre ) ... Metal Makina Kalıp Plastik Enjeksiyon San. ve Tic, Ltd. Şti tarafından ... gövde kalıp tadilatı,yaptırılmış ve ... Bilişim Teknolojileri Arge Yenilenebilir Enerji Elektronik Turizm San.Tic. Ltd. Şti adına toplam 27.450,00-TL (900 Euro) bedelli 07/11/2023 tarih ... no'lu e-arşiv fatura düzenlendiği,
Kalıp üzerinde yapılan gözlemler sonucu, kalıp göz numaralarının kalıp üzerinde mevcut olmadığı, kalıp üzerinde önceden mevcut olmayan gaz/hava kanallarının daha sonra yaptırılan tadilat sonrası mevcut kalıpda açılmış olduğu gözlendiği,
Plastik enjeksiyon parça üretiminde ısı etkisiyle eriyik hale gelmiş malzemenin kalıpda yolluklardan geçişi sırasında gerek kalıp yüzeyinde bulunan kalıp ayırıcı malzemelerin yanması ve gerekse sıcaklık nedeniyle eriyen malzeme içindeki değişik reaksiyonlar sonucu oluşan gazların kalıpdan dışarı atılması kaliteli parça üretimi ve üretimin sürekliliğinin sağlanması açısından gerekli ve zorunlu olmaktadır. Bilahare uygulama sırasında mevcut gaz/hava kanallarının yeterli olup olmaması değerlendirilerek ilave gaz/hava kanalları açılması dahi söz konusu olabilmektedir. Plastik enjeksiyon kalıp imalatlarında, kalıpçılar tarafından gaz/hava kanallarının açılması tarafların aksine bir görüşü olmadığı taktirde standart işlemler arasında yeralmış olduğu bilinen bir gerçek olduğu
Taraflar ... Bilişim Teknolojileri Arge Yenilenebilir Enerji Elektronik Turizm San.Tic.Ltd. Şti (...) ile ... Plastik Enjeksiyon Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Arasında, 11 adet plastik enjeksiyon kalıp imalatının yapılması ile ilgili 22/24.03.2022 tarihli “Kalıp Üretim Yatırımı Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşme uyarınca imalatları tamamlanan kalıplara yönelik, taraflar (...-... ve ... Kalıp-...) arasında ürünlerin teslimine ilişkin 3 sayfadan ibaret, 13.06.2023 tarihli tutanak imza altına alındığı, tutanaktaki “AÇIKLAMALAR” kısmında hangi ürünün taraflar arasındaki anlaşmaya uygun, hangisinin uygun olmadığı (açık ayıplı olduğu) belirtilerek teslim alındığı, akabinde bazı ürünlerin gizli ayıplı olduğunun ortaya çıktığı, sözkonusu ...-Siren Gövde Kalıbı'nın davalı kalıp imalatçısı tarafından tarafından kapalı olarak teslim edildiğinden sorunun başlangıçta anlaşılamadığı ancak kalıp açıldığında gözlerden bir tanesinde (alt göz) yolluğun plastik bir malzemeyle kapatılmış olduğunun görüldüğü, yolluk kapalı sorununun sonradan ortaya çıkmış olduğu anlaşılmakla,
Davacı tarafın talebi üzerine Eksper KALIP-...- ..., Makine ve Danışmanlık şirketi tarafından GW0O40710001-Siren Gövde Kalıbı'nda “Siren gövde kalıbı dişi ve erkek kaynak temizleme, parlatma ve kumlama” tadilatı yapılmış ve EKSPER KALIP-... tarafından ... Bilişim Teknolojileri Arge Yenilenebilir. Enerji Elektronik Turizm San.Tic. Ltd. Şti adına toplam 7.800,00-TL bedelli 11/09/2023 tarih ... no'lu e-arşiv fatura düzenlendiği,
Yine, davacı tarafın talebi üzerine ... Yedek Parça Kalıp San. ve Tic. Ltd.Şti. Tarafından ...-Siren Gövde Kalıbı'nda “Siren alt gövde tadilatı” yapılmış ve ... Yedek Parça Kalıp San. ve Tic. Ltd.Şti.-Çiğli İzmir/Türkiye tarafından ... Bilişim Teknolojileri Arge Yenilenebilir Enerji Elektronik Turizm San.Tic. Ltd. Şti adına toplam 2.100,00-TL bedelli 05/10/2023 tarih ... no'lu e-arşiv fatura düzenlendiği,
Mahkememizce 27/12/2024 tarihinde keşif mahallinde yapılan tespitlerde; kalıp üzerinde yapılan gözlemler sonucu, kalıp göz numaralarının kalıp üzerinde mevcut olmadığı, kalıp üzerinde kapatılmış olan alt gözdeki yolluğun açılmış olduğu, kalıpda alt gözde ağız kenarında parçanın ezik çıkmasına neden olan ezikliğin giderilmiş olduğu gözlendiği,
Çok gözlü plastik enjeksiyon kalıplarının üretim performasının sağlanması ancak tüm gözlerde parça üretimi yapılması, kısacası gözlerin hiçbir şekilde kapatılmadan üretim yapılması gerektiği,
Aksi durumlarda hangi gözde sorun varsa sorunun biran evvel giderilerek tüm gözler açık bir şekilde döküm yapılması üretim performansı açısından gerekli olduğu,
Belirtilen sorunların giderilmesiyle ilgili olarak davacı tarafından sözkonusu ... Siren Gövde Kalıbı'nda “Siren gövde kalıbı dişi ve erkek kaynak temizleme , parlatma ve kumlama” tadilatının Eksper Kalıp- ...-...,Makine ve Danışmanlık Şti'ne ve “Siren alt gövde tadilatı” nın ... Yedek Parça Kalıp San. ve Tic. Ltd.Şti'ne yaptırılması sonucu kalıpdaki sorunun giderildiği, alt gözdeki yolluğun açılmış olduğu ve alt gözde ağız kenarındaki ezikliğin giderilmiş olduğu, mevcut durumda Siren Gövde kalıbında bir sorun bulunmadığı anlaşılmakla,
(4). ...-Lens Kalıbı (2 gözlü) Sorunun: Kalıbın her iki gözündede pas izleri tespit edilmiş olup parlatma işlemi gerçekleştirildiği, bu işleme rağmen pas izlerinin noktasal düzeyde devam ettiği tespit edildiği(... arasında düzenlenen 13.06.2023 tarihli tutanak)
Davacı tarafça kalıp teslim alındığında, kalıp yüzeyinde paslanmalar tespit edildiği, durumun davalı ... Plastik Enjeksiyon Kalıp San. ve Tic. A.Ş'ne bildirilmesi üzerinde kalıp yüzeyindeki paslanmanın davalı tarafın müdahalesi sonucu sorunun giderilmiş olduğu taraflarca kabul ve beyan edilmiş, mahallinde kalıp üzerinde yapılan tespitlerde kalıp yüzeyinde herhangi bir paslanma vesair sorunun olmadığı gözlendiği,
Sonuç olarak; davacı ve davalı arasındaki sorunun;
...-Difüzör kalıbı, ...-PIR Alt Küre ve ...-PIR Üst Küre Kalıbı, ...-Siren Gövde Kalıbı kalıplarıyla ilgili olduğu diğer kalıplarla ilgili teknik bir sorunun olmadığının anlaşıldığı,
...-Difüzör kalıbı yönünden; Kalıp üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, Parça üzerindeki tırnakların (4 ad) kalıp üzerinde kalması sorununun maça yuvası ve federlerde yüzey parlatma eksikliği ile ilgili olduğu, davacı tarafından talep edilen tırnak ölçü revizyonunun soruna neden olamayacağı, kalıbın Eksper Kalıp firması tarafından maça ve feder yüzeylerinin parlatılmasıyla sorunun giderildiği, mevcut durumda kalıpda teknik bir sorun olmadığı değerlendirildiği,
...-PIR Alt Küre ve ...-PIR Üst Küre Kalıbı yönünden; Kalıp üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, kalıp üzerinde davalı tarafından gaz/hava kanallarının kalıp imalatı sırasında açılmamış olduğu, enjeksiyon kalıplarında gaz/hava kanallarının, kaliteli parça üretimi ve üretimin sürekliliği açısından oldukça gerekli olduğu, kalıpda yaşanan sorunların kalıbın tasarımı ile ilgili olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafından kalıpda ... Metal firmasına yaptırılan tadilat ve gaz/hava kanalları açılmasıyla sorunun giderildiği, mevcut durumda kalıpda teknik bir sorun olmadığı değerlendirildiği,
...-Siren Gövde Kalıbı yönünden; Dosyada mevcut bilgilerden kalıbın davacıya tesliminde alt gözdeki yolluğun kapatılmış olarak teslim edilmiş olduğu ,keşif sırasında kalıp üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, kalıpda kapatılmış olan alt gözdeki yolluğun açılmış olduğu, alt göz yolluk girişinin kapatılmasının alt gözde ağız kenarında eziklikle ilgili olabileceği, davacı tarafından kalıpdaki sorunların giderilmesi için Eksper Kalıba “Siren gövde kalıbı dişi ve erkek kaynak temizleme, parlatma ve kumlama” ve ...'a Siren alt gövde tadilatının yaptırılması sonucu sorunun giderildiği, mevcut durumda kalıpda bir sorun olmadığı değerlendirildiği,
Belirtilen sorunların giderilmesiyle ilgili olarak davacı tarafından sözkonusu ... gövde kalıp tadilatının ... Metal Makina Kalıp Plastik Enjeksiyon San. ve Tic. Ltd. Şti'ne yaptırılması sonucu kalıdaki sorunların giderildiği, mevcut durumda ... kalıbında bir sorun bulunmadığı tespit edildiği, Mahkememizce bilirkişi raporu denetime elverişli, yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmekle bilirkişi raporuna itibar edilerek;
Davacı tarafından ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 753,64 TL'den mahsubu ile kalan 138,24 TL'nin davacının talebi halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde resen davacı tarafa iadesine,
5-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı tarafından yatırılan delil avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde resen davalıya iadesine,
8-3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı,
Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.26/02/2025
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı