T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/742 Esas
KARAR NO : 2025/919
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2024
KARAR TARİHİ: 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile ; Davacının otomotiv, kamyon v.b. ticari araçların yedek parça ithalat ve ihracatını yapan bir şirket olduğunu, tarafların kendi aralarında birkaç defa ticari alışveriş yaptıklarını, bu alışverişlerin döviz bazında (Euro) olduğunu, esasen otomotiv sektörünün dışa bağılı olduğu için bütün ticari anlaşmalar ve ödemelerin Euro kuru baz alınarak yapıldığını, son olarak davacı şirketin 450.000 TL (68.384,17 Euro) otomotiv yedek parça alımı için davalıya 08.08.2018 tarihinde sipariş verdiğini, bu siparişin karşılığı olarak, 18.01.2019 vade tarihli 50.000 TL. 01.02.2019 vade tarihli 100.000 TL. 08.02.2019 vade tarihli 100.000 TL.18.02.2019 vade tarihli 100.000 TL. ve 22.02.2019 vade tarihli 100.000 TL'lik 5 adet ...bank çeki verdiğini, bu çekleri davacının davalıya kendi şirketinin merkezinde teslim ettiğini ve sipariş konusu ürünlerin teslimini beklediğini ancak davalı şirketin iş bu çekleri teslim alıp gittiğinden yaklaşık bir ay sonra İzmir ... ATM'nin ... E.sayılı dosyası ile konkordato ilan ettiğini, verdikleri çeklerin karşılığı olan ürünlerin teslim edilmediğini ve verdikleri çeklerin de üçüncü kişilere ciro edildiğini, iş bu çeklerin de şirketleri tarafından mecburiyet karşılığı ödendiğini, konkordato ödeme tablosu gereğince davalı şirketin davalı şirkete bugüne kadar 10.350,2 Euro, yani 182.142,89 TL ödendiğini, bakiye 58.033,97 Euro (1.741.000 TL)'nun ödenmediğini, davalının İzmir ...ATM'nin ... E.sayılı dosyası ile konkordato talebinden vazgeçtiğini ancak bakiye alacaklarının ödenmediğini, bunun üzerine İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında takip yapıldığını, borçlu/davalının borca itiraz ettiğini ve takibin durmasını sağladığını, yapılan şifahi görüşmelerden de sonuç alınamadığını bildirerek davalı tarafın İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı borca ilişkin itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacı tarafın müvekkili şirket aleyhine başlattığı İzmir ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası kapsamında müvekkili şirketten cari hesap adı altında 14.08.2024 vade tarihli 1.741.000,00 TL alacak ve bu bedele reeskont avans faizi işletilmesini talep ettiğini ancak alacak talebinin ne şekilde hesaplandığının ve hukuki sebebinin belirtilmemiş olup müvekkili şirketin karşı yana böyle bir borcu bulunmaması sebebiyle takibe ve faize itiraz edildiğini, karşı yanın müvekkili şirkete 08.08.2018 tarihinde yedek parça alınması için 450.000,00 TL ödeme yaptığını ancak bu süreçte müvekkili şirketin ani bir şekilde konkordato sürecine girmesi ile ödeme karşılığı parça temini sağlanamadığı gibi ödemenin iadesinin de mümkün olmadığını, bu süreçte İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... E. Sayılı dosyası kapsamında başlayan sürece bağlı olarak, alacaklıların da muvafakatiyle müvekkili şirketin konkordatosunun tasdik olunduğunu ve müvekkili şirkette bu proje kapsamında karşı yana taksitler halinde ödeme yaptığını, tasdik ile taksitler halinde şirket borçlarının ödenmesi sırasında ekonomik güçlüğünü sonlandıran müvekkili şirketin alacaklılar ile anlaşarak bakiye ödemeler yaptığını ve feragat ile konkordato sürecinini sonlandırdığını, aynı şekilde davacı şirket ile de anlaşmak ve bakiye ödeme yapılması için görüşülmüşse de karşı yanın hukuka aykırı talepleri neticesinde anlaşmanın mümkün olmadığını ve cari mutabakatın da sağlanamadığını, oysa İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde alacak kaydının mevcut ve belirli olan davacı yanın aşkın talepleri hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, olması gerekenin İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinde kayıtlı alacak miktarından yapılan ödemelerin mahsubu ile yasal faiz işletilerek alacak miktarının belirlenmesi iken karşı tarafın afaki alacak talebinde bulunduğunu, dava dilekçesi incelenmekle dahi davacı tarafın alacak miktarını nasıl belirlediğinin, hangi hukuki sebebe dayandığının anlaşılamadığını ancak karşı tarafın mutabakat olmaksızın tek taraflı olarak alacağını dövize uyarladığı ve döviz karşılığı alacak talebinde bulunduğunun düşünüldüğünü ancak bu hususun hem taraflar arasında ödemenin dövize endekslenmesi ve veya benzeri borç mutabakatı içerir bir sözleşme olmaması hem de dövizle sözleşme yapılması yasağı kapsamında davacı tarafın mesnetsiz alacak talebinin kabulünün mümkün olmadığını ayrıca davacı tarafın yasal faizi aşan faiz talebinin de kabulünün mümkün olmadığını bildirerek haksız ve mesnetsiz davanın reddine, müvekkili şirket lehine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında icra takibinin davacı tarafça davalı aleyhine 1.741.000.000 TL cari hesap alacağı nedeniyle ilamsız takip yoluyla yapıldığı, davalı tarafın borca ve ferilerine itiraz ettiği belirlenmiştir.
İzmir ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyasında davacının ... Nak. İnş. Harfiyat Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu Konkordato talepli olarak 11/08/2018 tarihinde açılan davada, Müdahale talebinde bulunan ... Dış Ticaret A.Ş. vekilinin 14/11/2018 tarihli dilekçesi ile Konkordato talep eden şirketten avans olarak verilen 5 çekten kaynaklı 450.000 TL. alacaklı olduklarını bildirdikleri belirlenmiştir.
Tarafların defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı kayıtlarını inceleyen mali müşavir bilirkişi 19/05/2025 tarihli raporunda; Davacı şirketin 2018-2019-2020-2021-2022 yılına ait ticari defterlerin; TTK. hükümlerine göre, usulüne uygun tutulmuş olduğu, uyuşmazlık konusu ödemelerden önceki döneme ait davalı satıcı tarafından davacı alıcı adına düzenlenen 30/07/2028 tarihli fatura incelendiğinde faturanın TL olarak düzenlendiği, faturanın herhangi bir yerinde yabancı para karşılığının yazılı olmadığının görüldüğü, davalı fatura bedellerini Eur olarak isteme hakkına sahipken tercih hakkını TL fatura düzenleyerek ve TL çek kabul ederek kullandığının anlaşıldığını, davacı tarafından davalıya verilen 450.000.-TL sipariş avansının ileri vadeli TL çekler ile yapıldığı, önceki dönem ticari ilişkilerinde davalı satıcı tarafından davacı adına TL fatura düzenlendiğinin görüldüğü, davacının takip tarihi itibariyle, davalı yandan 450.000.-TL verilen sipariş avansı - 203.571,96.-TL Davalı tarafından yapılan geri ödemeler = 192.857,17.-TL alacaklı olduğu, 2018 yılında verilen avansın 450.000.-TL olduğu, 2021 açılış fişi devir bakiyesinin 488.441,97.-TL devir olarak geldiği, 38.441,97.-TL devir fark bakiye tutarı üzerinde durulmadığı, davalı ticari defterlerinin incelenmesi ile farkın nedeninin anlaşılabileceği, davalı ticari defterlerinde böyle bir farkın bulunmadığının tespiti halinde davacının bu tutarı belgelendirmesinin gerekeceği, davacı tarafından tutulan Eur cari hesap ekstresine göre davacının takip tarihi itibariyle, davalı yandan 58.033,98.-Eur. alacaklı olduğu sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Davalı kayıtlarını inceleyen mali müşavir bilirkişi 30/07/2025 tarihli raporunda; 2018-2019-2020-2021-202-2023 ve 2024 yıllarına ilişkin e-defter şeklinde tutulduğu, delil vasfına sahip olduğu, davacı ile davalı arasında 14/05/2018 tarihi itibari ile ticari ilişki kapsamında mal/hizmetin fatura karşılığı ile ticari işlemlerin başladığı, dosyada yer alan e- defter kayıtları üzerine değerlendirilmesi için GKMİ, HMK m. 222., EDGT ve TTK vd. amir hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu yıllara ait defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi sıfatıyla, “takdiri delil” niteliğine sahip yapılan incelemede; 2020 yılında konkordato sürecinde olan davalının 30/11/2020 tarihinde konkordato 1. Taksit ödemesi şeklinde 10.714,28 TL ödeme yapıldığı, 2021 yılında 1. Ay, 2.Ay, 3. Ay,5. Ay ve 9. Ay olmak üzere 5 farklı tarihte 10.714,29 TL ödeme yapıldığı,2022 yılı 12. Ay içinde 203.751,96 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin Türk Lira olduğu,2022 yılında Yevmiye defterine yapılan 09/12/2022 tarih ... numaralı yevmiye maddesi ile 203.751,96 TL Konkordato taksit ödemesi ile davalı şirketin 182.142,89 TL borcu kaldığının görüldüğü,2024 yılında her hangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı, borcun bir sonraki yıla devrettiği, davalı ... Otomotiv İnş. Geri Dön. San. ve Tic. Ltd.Şti. defterlerine yapılan kayıtların Türk Lirası bazında yapıldığı görüş ve kanaatinin oluştuğu bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; somut olayda davacı tarafından davalı aleyhine açılan iş bu dava ile, davacının otomotiv, kamyon v.b. ticari araçların yedek parça ithalat ve ihracatını yapan bir şirket olduğu, tarafları arasındaki alışverişlerin döviz bazında (Euro) olduğu, davacı şirketin 450.000 TL (68.384,17 Euro) otomotiv yedek parça alımı için davalıya 08.08.2018 tarihinde sipariş verdiği, bu siparişin karşılığı olarak, 18.01.2019 vade tarihli 50.000 TL. 01.02.2019 vade tarihli 100.000 TL. 08.02.2019 vade tarihli 100.000 TL.18.02.2019 vade tarihli 100.000 TL. ve 22.02.2019 vade tarihli 100.000 TL'lik 5 adet ...bank çeki verildiği, sipariş konusu ürünlerin teslim edilmediği, davacı tarafın İzmir ... ATM'nin ... E.sayılı dosyası ile konkordato ilan ettiği, verdikleri çeklerin karşılığı olan ürünlerin teslim edilmediği, çeklerin de üçüncü kişilere ciro edildiği, davalı şirketin bugüne kadar 10.350,2 Euro, yani 182.142,89 TL ödediği, bakiye 58.033,97 Euro (1.741.000 TL)'nun ödenmediğini bildirilerek İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında başlatılan icra takibine davalı taraf itirazının iptaline yönelik olarak açıldığı, icra takibinin cari hesap alacağına ilişkin 1.741.000.000 TL üzerinden başlatıldığı, davacı kayıtlarında sipariş avansı Türk Lirası bakiye alacağının 192.857,17.-TL; Euro cari hesap ekstresine göre 58.033,98 Euro. olarak tespit edildiği, davalı kayıtlarında ise 2020 yılında konkordato sürecinde konkordato 1. taksit ödemesi olarak tespit edilen 10.714,28 TL'lik ödeme kaydı ile her iki taraf kayıtlarında tespit edilen 2021 yılı 1.ay, 2.ay, 3.ay, 5.ay, 9.aylarda yapılan 10.714,29'ar TL ödeme ve 09.12.2022 tarihinde yapılan 203.571,96 TL'lik ödemeden sonra davalı tarafın 182.142,89 TL bakiye borcunun kaldığının bilirkişi raporları ile tespit edildiği, davacı tarafından davalı tarafa sipariş avansı olarak gönderilen miktarın 450.000 TL olduğu, ödemenin Euro olarak yapılmadığı, taraflar arasında sipariş avansına ilişkin alışverişin yabancı para bazında yapılacağı yönünde bir sözleşme bulunmadığı, davalı tarafından İzmir ... ATM. nin ... E dosyası ile açılan konkordato davasında, davacı tarafın davalıdan 450.000 TL alacaklarının bulunduğunu bildirerek müdahale talebinde bulunduğu ve böylelikle sipariş avansına ilişkin alacağa yönelik tercih haklarını Türk Lirası olarak kullandıkları nazara alındığında 450.000 TL alacak miktarından davalı taraf ödemelerinin mahsubu ile davanın 182.142,89 TL üzerinden kısmen kabulü fazlaya ilişkin talebin reddi gerektiği sonucuna ulaşılarak davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile İzmir ...İcra Müdürlüğü ... Sayılı dosyasında davalı taraf itirazının 182.142,89 TL üzerinden İptali ile takibin Devamına, fazlaya ilişkin talebin Reddine,
Alacak likit nitelikte olduğundan %20 icra inkar tazminatı 36.428,57 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
2-Alınması gerekli 12.442,18 TL harcın peşin olarak alınan 20.679,93 TL'den mahsubu ile bakiye 8.237,75 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 12.442,18 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-HUAK 18/A maddesi gereğince Zorunlu Arabuluculuk kapsamında 3.600,00 TL Arabuluculuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Reddedilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 230.240,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 488,40 TL, 2 tebligat gideri 385,00 TL, 14 elektronik tebligat gideri 175,00 TL, dosya gönderme gideri 360,00 TL, bilirkişi ücretleri 10.000,00 TL olmak üzere toplam 11.408,40 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 1.193,54 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2025
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı