T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/749 Esas
KARAR NO : 2025/191
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/06/2024
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili Şirket ile davalı ... Otomotiv arasında imzalanan 01.02.2024 tarihli "Oto Yedek Parça Satış Sözleşmesi" uyarınca, davacının yapacağı avans ödemeler karşılığında KDV dahil 30.000.000,00 TL' lik çeşitli otomobil yedek parçalarının 31.05.2024 tarihine kadar satış ve teslimi yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşme süresi sona erdiğinde davalı ... otomotivin KDV dahil 20.660.830,88 TL 'lık satış gerçekleştirdiği, davacının yapmış olduğu avans havaleler ve keşide ettiği avans çeklerinin 5.161.169,12 TL 'sinin karşılıksız kaldığının tespit edildiğini, davacı Şirket ile davalı ... Otomotiv arasında imzalanan sözleşme uyarınca lehdar olan davalı ... Otomotiv'e 26 adet ve toplamda 16.802.000,00 TL' lik avans çek keşide edildiğini, işbu çeklerden 4 adet toplamı 8.839.000,00 TL' lik kısmının ödendiğini, 4 adet toplamı 1.440.000,00 TL' lik kısmının iade alındığını, fakat geri kalan 6.523.000,00 TL' lik avans çeklerinin diğer hamil davalılara ciro edilmesi sebebiyle iadesinin gerçekleştirilemeyeceği bilgisi alındığını, taraflar arasında imzalanan 01.02.2024 tarihli "Oto Yedek Parça Satış Sözleşmesi"nin (9). Maddesi ve 20.03.2024 tarihli "Oto Yedek Parça Satış Sözleşmesine Ek Protokol' ün (5) ve (6) maddelerinde davalı ... Otomotivin satış ve teslimini yaptığı mallara ilişkin ödemelerin öncelikle nakit havalelerden mahsup edileceğini, kalan bakiyelerin vadesi gelmeyen çeklere mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, davacının dava tarihi itibariyle teslim aldığı mal ve hizmetlerin bedeli kadarını nakit havale ve vadesi dolan çeklerle zaten ödediğini ve dava konusu çeklerin bedelsiz kalan avans çekleri statüsünde olduğunu, davacı şirket ile davalı ... Otomotiv arasında imzalanan sözleşme sona erdikten sonra hesap mutabakatı ve avans çeklerin iadesi için davalı ... Otomotiv'e Kartal ... Noterliğinin 04.06.2024 tarih ve 9705 yevmiyeli ihtarnamesi keşide edilmişse de bir sonuç alınamadığını ve verilen avans çeklerinin vadelerinin yaklaşmasından ötürü davacı şirketin zor durumda kaldığını, davalı ... Faktoring A.Ş. açısından davacı şirketin keşide ettiği, Türkiye ... Bankası T.a.o. Bankasına ait 01.07.2024 Vadeli 383.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 03.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 03.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 04.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 05.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 06.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu çeklerin davalı ... Otomotiv tarafından davalı ... Faktoring'e teslim edildiğini, davalı ... Faktoring'in, mevzuata uygun davranmadığını, yeterli araştırma yapmadığını ve 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi gereğince bir mal ve hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacağı temlik aldığını, davalı ... Faktoring'in çekleri teslim almadan önce keşideci ile lehtar arasındaki cari hesapları incelem...ve faturalarda mal tesliminin gerçekleşir gerçekleşmediğini araştırsa idi çeklerin avans mahiyetinde olduğu ve bedelsiz kaldığını tespit edeceğini, davacının keşideci davalı ... Otomotiv'in lehtar davalı ... Faktoring A.Ş.'nin ise faktör sıfatıyla alacağı temlik alan hamil sıfatına haiz olmakla taraflar arasında hukuki ilişkide 3. bir kişiden söz edilemeyeceğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin alacağın temliki olarak nitelendirilerek TBK 188/1 maddesine göre kambiyo borçlusunun temlik eden durumdaki önceki alacaklısına karşı ileri sürebileceği defi ve itirazları faktoring şirketine karşı da ileri sürebilmesi gerektiğini, davalı Türkiye ... Bankası açısından davalı şirketin keşide ettiği Türkiye ... Bankası T.A.O Bankasına ait 10.07.2024 Vadeli 330.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 13.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 14.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu çeklerin davalı ... Otomotiv' in kredi borçlarının teminatı olarak ciro yoluyla davalı Türkiye ... Bankası T.A.O.' ya teslim edildiğini, çekin rehin sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla ciro yoluyla elde edilmesi caiz olmadığından davalı bankanın yetkili hamil olarak kabul edilemeyeceğini, davalı ...bank Türk A.Ş. açısından; davacı şirketin keşide ettiği, Türkiye ... Bankası T.A.O. bankasına ait 19.07.2024 vadeli 360.000,00 TL bedelli ... nolu çek, davalı ... Otomotiv' in kredi borçlarının teminatı olarak ciro yoluyla davalı ...bank Türk A.ş.' ye teslim edildiğini, somut olayda çekin, rehin sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla ciro yoluyla elde edilmesi caiz olmadığından davalı bankanın yetkili hamil olarak kabulünün mümkün olmadığını, davalı ...banka A.ş. Açısından; davacı Şirketin keşide ettiği, Türkiye ... Bankası T.A.O. Bankasına ait 20.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu çek, davalı ... Otomotiv' in kredi borçlarının teminatı olarak ciro yoluyla davalı ...banka A.ş.' ye teslim edildiğini, somut olayda çekin, rehin sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla ciro yoluyla elde edilmesi caiz olmadığından davalı bankanın yetkili hamil olarak kabulü mümkün olmadığını, davalı ...bank A.ş. açısından; davacı şirketin keşide ettiği, Türkiye ... Bankası T.a.o. Bankasına ait 22.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu çek, davalı ... Otomotiv' in kredi borçlarının teminatı olarak ciro yoluyla davalı ...bank A.ş.' ye teslim edildiğini, somut olayda çekin, rehin sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla ciro yoluyla elde edilmesi caiz olmadığından davalı bankanın yetkili hamil olarak kabulünün mümkün olmadığını, davalı T. ...Bankası A.ş. açısından; davacı şirketin keşide ettiği, Türkiye ... Bankası T.A.O. na ait 28.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu çek, davalı ... Otomotiv'in kredi borçlarının teminatı olarak ciro yoluyla davalı T. ...Bankası A.ş.' ye teslim edildiğini, somut olayda çekin, rehin sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla ciro yoluyla elde edilmesi caiz olmadığından davalı bankanın yetkili hamil olarak kabulünün mümkün olmadığını, davacı şirketin, kendisine teslim edilmeyen mallar ve faturalar sebebiyle borçlu bulunmadığının sabit olduğunu, bu nedenlerle öncelikle teminatsız ya da mahkemenin uygun göreceği teminat mukabilinde keşidecisi ... Teknolojileri Dış Ticaret A.ş. olan ve Türkiye ... Bankası T.A.O. Bankasına ait 01.07.2024 Vadeli 383.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 03.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 03.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 04.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 05.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 06.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 10.07.2024 Vadeli 330.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 13.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 14.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 19.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 20.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 22.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 28.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... nolu çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve muhatap bankaya yazı yazılmasına, icra takibine konulmasının durdurulmasına, ihtiyati hacze konu edilmemesine, karşılıksızdır işlemlerinin yapılmamasına, davalı ... Otomotiv açısından tüm çekler ve ... Faktoring Anonim Şirketi, Türkiye ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı, ...bank Türk Anonim Şirketi, ...banka Anonim Şirketi, ...bank Anonim Şirketi, Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi yönünden ellerinde bulundurdukları çek bedelleriyle sınırlı olmak kaydıyla davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çeklerin davacıya iadesine ve işbu çeklerin dava süresince ödenmek mecburiyetinde kalınması durumunda tahsil ettikleri çeklerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan istirdatına, davalılar aleyhinde %20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Factoring AŞ vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili şirketin davaya konu çekleri faktoring mevzuatına uygun şekilde temellük ettiği faturalı ve doğmuş bir alacağın ödeme vasıtası olarak ciro yoluyla devraldığını, müvekkili şirketin bir faktoring şirketi olup faaliyetlerini 6361 sayılı kanun çerçevesinde yürüttüğünü, davaya konu 6 adet çekin, müvekkili şirketle diğer davalılardan ... Otomotiv arasında akdolunan 20/10/2023 tarihli faktoring sözleşmesi çerçevesinde, 22/03/2024 tarihinde ... Otomotiv tarafından Alacak Bildirim Formu ile temlik edilen, ...2024000000136 no.lu 22/03/2024 tarihli fatura ile tevsik olunan faturalı, doğmuş alacağın ödeme vasıtası olarak ekte sunulan ABF'nin 'Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu' eşliğinde ciro yoluyla devralınmış çekler olduğunu, müvekkili şirket tarafından tesis edilen işlem faktoring mevzuatına tamamen uygun şekilde gerçekleştirildiğini, faturanın "İrsaliye yerine geçer" notunu içerdiğini, söz konusu faturanın, teslim edilm...mallara ilişkin düzenlendiğinden, ödeme vasıtası olan çeklerin avans olarak verildiği iddiasının dinlenemeyeceğini, davacının kötü niyetle hareket ettiğini, davacının kendi kusurlu hareketine müvekkili şirketin katlanması gerektiğini ileri sürdüğünü, müvekkili şirket çalışanlarının ... no.lu telefondan ... adlı kişiyle görüşerek çeklerin vade ve tutarlarının teyit edildiğine, ürünlerin teslim alındığının belirtildiğine dair sisteme gerekli notları işlem öncesi girdiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davacı tarafın mahkemeyi yanıltmaya ve çek bedellerini ödemekten kurtulmaya çalıştığını, müvekkili şirketin mevzuatın kendisine yüklediği tüm yükümlülükleri yerine getirerek işlem tesis ettiğini, faturanın daha önce bir başka faktoring şirketine temlik edilen bir alacağı tevsik edip etmediğini ... üzerinden kontrol edildiğini, davaya konu emre yazılı çeklerin tedavülüne engel bir kayıt bulunup bulunmadığının Çek Dolaşım Sorgu Ekranı'ndan kontrol edildiğini, müşteriyle olan işlem geçmişinin de dikkate alınarak faturalı söz konusu alacak ile bu alacağın ödeme vasıtası çekler edinildiğini, davaya konu çekleri avans olarak verdiğini belirten davacının, ... yazılı kambiyo senetlerini hangi amaçla avans olarak verdiğini tereddüde mahal bırakmayacak netlikte ortaya koymak zorunda olduğunu, davacı vekilinin sunduğu sözleşme hükümleri incelendiğinde, çeklerin üçüncü kişilere, faktoring şirketlerine devredilmemesi yönünde hüküm koyulduğunun görüldüğünü, söz konusu sözleşmenin adi yazılı olup her zaman düzenlenmesi mümkün olan bir sözleşme olmakla beraber davacı aleyhine delil niteliği taşıdığını, teslim edilmediği ileri sürülen malların henüz vadesi gelmem...çeklerle ilişkilendirilmesi mümkün olmadığı gibi nakden ödenen tutarla veya bedeli ödenm...çeklerle ilgili talepte bulunulmaması da davacı şirketin kötü niyetini açıkça ortaya koyduğunu bildirerek 'Yaklaşık ispat kuralı' gereği haklılığı konusunda ikna edici hiçbir bilgi veya belge sunmayan davacının soyut beyanlarına itibar edilmeyerek müvekkil şirketi ağır zarara uğratacağı kesin olan tedbir talebinin reddine, gerek faktoring mevzuatı, gerekse Borçlar Kanunu hükümleri gereğince, davaya konu çekle ilgili müvekkili şirkete borçlu olduğu açık olan davacının davasının esastan reddine ve vekalet ücreti dahil tüm yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine açıkça aykırı tazminat talebinin reddine karar verilmesini etmiştir.
Davalı ...bank Aş. vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili bankanın davaya konu çeki bankacılık mevzuatına uygun şekilde temellük ettiği faturalı ve doğmuş bir alacağın ödeme vasıtası olarak ciro yoluyla devraldığını, davaya konu 1 adet çekin müvekkili bankaya diğer davalı ... Otomotiv arasında akdolunan sözleşmeler uyarınca mevzuata tamamen uygun şekilde gerçekleştirildiğini, taraflar arasındaki faturalar incelendiğinde görüleceği üzere "İrsaliye yerine geçer" notunu içerdiğini, söz konusu faturanın teslim edilm...mallara ilişkin düzenlendiğinden, ödeme vasıtası olan çeklerin avans olarak verildiği iddiasının dinlemeyeceğini, davacının kötü niyetle hareket ettiğini, teslim edilmem...bazı mallar var ise de bunları teslim edilenlerle değiştirerek talepte bulunmakta olduğunu, davacının kendi kusurlu hareketine müvekkili banka ile birlikte diğer davalıların katlanması gerektiğini ileri sürdüğünü, davaya konu çekleri avans olarak verdiğini belirten davacının emre yazılı kambiyo senetlerini hangi amaçla avans olarak verdiğini tereddüde mahal bırakmayacak netlikte ortaya koymak zorunda olduğunu, aksi halde kendi kusuruna dayalı olarak hak iddia etm...olacağından, salt bu sebeple dahi haksız davasının reddi gerektiğini, emre yazılı kambiyo senetlerinin en önemli özelliğinin kişisel defilerin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülememesi olduğunu ve bunu ticarete birkaç gün önce başlayan bir tacirin bile bilebilecek durumda olduğunu, oysa anonim şirket statüsünde faaliyet gösteren davacının, nama yazılı olarak çek düzenleyip vermek yerine emre yazılı çek düzenleyerek müvekkili ve diğer davalıları zarara uğratmayı amaçladığını, amacı bu olmasa bile bunu umursamadığını, şimdi ise, ... yazılı çekleri mevzuata uygun şekilde devralan faktoring şirketi ve bankalara karşı defi ileri sürmeye, uğradığını iddia ettiği zararın tamamını finans kuruluşlarına yıkmaya çalıştığını, basiretli bir tacirin, bir anonim şirket, henüz almadığı mallarla ilgili çek vermesi gerekiyorsa ve bu işlemle ilgili kişisel defilerini sonraki hamillere karşı ileri sürmek istiyorsa emre yazılı değil nama yazılı kambiyo senedi tanzim etmesi gerektiğini bilebilecek durumda olduğunu, taraflar arasındaki ticaret hacminin oldukça büyük olduğunu, tarafların uzun yıllardır birlikte ...yaptıklarının da aşikar olduğunu, kötü niyetli olarak çeklerin iadesinin talep edilmekte olduğunu, banka ve diğer alacaklarının alacağının tahsilinin engellenmeye çalışıldığını, çeklerin teslimi aşamasında hiçbir şerh düşülmediğini, taraflar arasında bir anlaşma da yapılmadığını bildirerek 'Yaklaşık ispat kuralı' gereği haklılığı konusunda ikna edici hiçbir bilgi veya belge sunmayan davacının soyut beyanlarına itibar edilmeyerek müvekkili şirketi ağır zarara uğratacağı kesin olan tedbir talebinin reddine, gerek bankacılık mevzuatı, gerekse Borçlar Kanunu hükümleri gereğince, davaya konu çekle ilgili müvekkil bankaya borçlu olduğu açık olan davacının davasının esastan reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...banka Aş vekili cevap dilekçesi ile; davalı müvekkili ...banka A.Ş.'nin davacı ile diğer davalı ... Otomotiv arasında imzalanmış dava dilekçesinde bahsi geçen sözleşmelerin bir tarafı olmadığı için doğal olarak taraflar arasındaki iç ilişkiyi ve hukuki ihtilafları bilebilecek ya da bilmesi beklenecek bir hukuki pozisyonda olmadığını, bu bağlamda huzurdaki dava ile davacı tarafından ileri sürülen iddiaların ve talep edilen hususların muhatabının da dava konusu çeklerden Türkiye ... Bankası'na ait, ... seri no'lu, 20/07/2024 vade tarihli, 360.000,00-TL bedelli çekin iyi niyetli yetkili hamili konumundaki müvekkili bankanın olamayacağını, zira davalı müvekkili ...banka A.Ş. ile diğer davalı ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanmış 15/11/2023 tarihli ve 10.000.000,00-TL kredi limitli ...banka A.Ş. Genel Kredi Sözleşmesi Ön Bilgi Formu ve Genel Kredi Sözleşmesi çerçevesinde, kredi kullanım talimatına istinaden diğer davalı ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne iskonto kredisi kullandırıldığını, davaya konu, ... Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş. tarafından keşide edildiğini, Türkiye ... Bankası'nın, ... seri no'lu, 20/07/2024 vade tarihli, 360.000,00-TL bedelli çekin, diğer davalı ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kredi borçlarının ifası uğruna ve çek bedeli tahsil olduğunda kredi borçlarından mahsup edilmek üzere temlik cirosu ile cirolanarak müvekkili davalı ...banka A.Ş.'ye teslim edildiğini, yani müvekkili bankanın dava konusu çeklerden, Türkiye ... Bankası'na ait, ... seri no'lu, 20/07/2024 vade tarihli, 360.000,00-TL bedelli çekin iyi niyetli yetkili hamili konumunda olup dava dilekçesinde belirtilen ve davacı ... Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş. ile diğer davalı ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki iç akdi ilişkiyi ve hukuki ihtilafları bilebilecek durumda olmadığı gibi çekin bir ödeme aracı olması hususu ve çeklerdeki mücerretlik ilkesi dikkate alındığında davacı ... Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş., müvekkili bankanın çekleri teslim aldığı andaki kötü niyetini ve kendisinin zararına yönelik hareket ettiğini ispat etmedikçe diğer davalı ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki çekin bedelsiz olması vb. gibi iç akdi ilişkideki hukuki ihtilaf iddialarını müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının basiretli bir tacir olarak çekin TTK’da düzenlenm...bir kıymetli evrak olarak ödeme aracı olduğunu, teminat vasfı olmadığını, teminat amaçlı olarak teslim edilmesinin de mümkün olmadığını bilmekle yükümlü olduğunu, dolayısıyla kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı ile diğer davalı şirket arasında dava konusu çeklerin teminat olarak verildiğinin kararlaştırılmış olması halinde dahi bu durumun müvekkili banka bakımından herhangi bir hüküm ifade etmeyeceğini, kaldı ki müvekkili bankanın söz konusu çeklerin ön ödeme/teminat kapsamında teslim edildiğini bilmesine olanak olmadığı gibi bu durumu hukuken araştırma zorunluluğu ve yükümlülüğünün de bulunmadığını, davacı tarafın bu yöndeki iddia ve itirazlarının abesle iştigal olduğunu, basiretli bir tacirin bir anonim şirkete henüz almadığı mallarla ilgili çek vermesi gerekiyorsa ve bu işlemle ilgili kişisel defilerini sonraki hamillere karşı ileri sürmek istiyorsa emre yazılı değil nama yazılı kambiyo senedi tanzim etmesi gerektiğini bilebilecek durumda olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...bank Aş vekili cevap dilekçesi ile ; müvekkili bankanın dava konusu yapılan çekin iyi niyetli hamili olduğunu, davacının diğer davalı NTK Otomotiv ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan iddialarının şahsi def'i niteliğinde olup, TTK mad. 687 göre, iyiniyetli müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkili ...bank A.Ş. ile diğer davalı ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanmış Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında diğer davalı ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne iskonto kredisi kullandırıldığını, davaya konu olan davacı ... Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş.'nin keşide ettiği 360.000,00-TL bedelli çekin, diğer davalı ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından çek temlik cirosu ile cirolanarak müvekkili bankaya teslim edildiğini, kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi gereği müvekkili bankanın keşideci ve önceki hamiller arasındaki ticari ilişkiyi bilme, inceleme yükümlülüğü bulunmadığını, davacı ile diğer davalı arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan ihtilafların müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini bildirerek müvekkili banka hakkında açılan dava haksız ve dayanaksız olduğundan davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Bankası AŞ vekili cevap dilekçesi ile ; davalı ... Otomotiv Müvekkil Banka'nın kredi müşterisi olduğunu, aralarında ticari ilişki bulunduğunu, davacı tarafın davalı ... Otomotiv ile olan aralarındaki ...ilişkisinden kaynaklı olarak söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini istese de, davacı çek lehtarına karşı ileriye sürebileceği defileri 3. Kişilere karşı ileri süremeyeceğini, nitekim bu hususun Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Numaralı kararında da açıkça belirtildiğini, eğer davacı tarafın herhangi bir ödemeye ilişkin itirazı mevcut ise bu itirazlarını iyiniyetli 3. Kişi olan müvekkili bankaya sunmasının hukuk düzeni tarafından korunmayacağını, davacı ile Müvekkil Banka müşterisi diğer Davalı ... Otomotiv arasındaki ilişkiyi bilebilme gibi bir durum olmadığını, davacı ... Teknolojileri Dış Tic. A.ş. Tarafından, ... Otomotiv alacaklarına istinaden temlik amaçlı olarak verilm...ve daha önce tahsil edilm...çekler de bulunduğunu bildirerek ihtiyati tedbir talebine konu çeklerin ödenm...olmasından dolayı karar vermeye yer olmadığına, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın Müvekkil Banka yönünden esastan reddine, davacı aleyhine Kötü Niyet Tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Bankası vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili banka Türkiye ...Bankası A.Ş. ile ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmesi ve Ticari Kredi Kartı Sözleşmesine dayanarak kendisine kredi açıldığını ve kullandırıldığını, ödemelerin aksatılması, borçlunun piyasaya borçlandığının istihbar olunması üzerine müvekkili bankanın sözleşmenin kendisine verdiği yetkiye dayanarak sözleşmeyi fesih ettiğini, ...bu borcun ödenmesi hususunda ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne Karşıyaka ... Noterliğinin 06.09.2024 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesinin keşide edildiğini, ... Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasından konkordato talebinde bulunulduğunu, dava dosyasından verilen 25.09.2024 tarihli karar ile konkordato talebinin reddine ve tüm tedbirlerin kaldırılmasına hükmedildiğini, davacı tarafından davalı satıcı adına düzenlenen senetlerin emre yazılı düzenlenm...olduğundan davacı ürünlerin teslim edilmediğinden hareketle çeklerin bedelsiz kaldığı yönündeki iddialarını müvekkili bankaya yöneltemeyeceğini, zira müvekkili bankanın davacının zararına hareket etmediğini, T.T.K'nın 792. maddesi gereğince, davalının çeki kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu davacının ispat etmesi gerektiğini, dosya kapsamında davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiği veya ağır kusurunun bulunduğuna dair delil sunulamadığından davalının iyiniyetli olduğunun kabulünün gerektiğini, müvekkili bankanın borçlu zararına hareket etme kastının bulunmadığını, kaldı ki kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu kast davacı tarafından ispat edilmesi gerekmekte olup davacı tarafından, müvekkili bankanın kendisinin zararına hareket ettiğini kanıtlayamadığını, davaya konu çekin müvekkili bankaya, davalı ... otomotiv'in kredi borçlarının teminatı olarak ciro yoluyla teslim edildiği iddiasının yerinde olmadığını, müvekkili bankaya verilen çek yönünden bankalarının yetkili hamil olup söz konusu çekin temlik cirosu ile müvekkili bankaya devredildiğini, satış sözleşmesinin diğer edimi olan malın teslimi sonrası, karşı tarafın edimi olan malın teslim edilmemesi ya da malda ortaya çıkan ayıbın, kambiyo senedi alacaklısına karşı ileri sürülmesinin bir şahsi def’i niteliğinde olduğunu, dolayısıyla, malı satın ve teslim alanın, bunun karşılığında da satıcıya kambiyo senedi veren alıcı, malın teslim edilmemesi veya ayıplı çıkmasından dolayı kambiyo senedine karşı bedelsizlik iddiasını satıcıya karşı ileri sürebilirken, kambiyo senedini devralan kişiye karşı ileri süremeyeceğini, kambiyo senedini devralan üçüncü kişiye karşı mal tesliminin ifa edilmemesi ya da ayıptan dolayı bedelsizlik iddiasının ileri sürülebilmesinin ancak hamilin senedi bile bile borçlu zararına devralması hâlinde mümkün olduğunu, müvekkili bankanın çekin düzenlenmesi sebebini bilemeyeceğini zira çek üzerinde herhangi bir kayıt bulunmadığını, dolayısıyla davacı ile davalı ... Otomotiv arasında sözleşmeyi ve dolayısıyla malın teslim edilmediği gibi hususları bilmesinin de mümkün olmadığını, davacı tarafından davalı şirkete avans-teminat olarak verildiğine ilişkin iddia, şahsi def'i niteliğinde olup diğer davalı müvekkili bankaya karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/07/2024 tarihli kararı ile davanın genel yetkili mahkeme olarak açılmışsa da finans sözleşmesi şartlarının yerine getirilmediği, Faktoring ve Bankacılık Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği bu nedenle dosyanın finans mahkemesi olarak görevli İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu bildirilerek verilen görevsizlik kararı sonucu Mahkememize tevzi edilmiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D....sayılı dosyasının incelenmesinde davacı ... Teknolojileri Dış Ticaret A.Ş tarafından, davalılar ... Otomotiv San Tic Ltd Şti, ... Anonim Şirketi, Türkiye ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı, ...bank Türk Anonim Şirketi, ... banka Anonim Şirketi, ...bank Anonim Şirketi, Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi aleyhine keşidecisi ... Teknolojileri Dış Ticaret A.ş. olan ve Türkiye ... Bankası T.a.o. Bankasına ait 01.07.2024 Vadeli 383.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 03.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 03.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 04.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli 0019536 Nolu, 05.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 06.07.2024 Vadeli 370.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 10.07.2024 Vadeli 330.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 13.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 14.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 19.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 20.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu, 22.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... Nolu , 28.07.2024 Vadeli 360.000,00 TL Bedelli ... nolu çekler yönünden ihtiyati tedbir talep edildiği; Mahkemece verilen 10/06/2024 tarihli karar ile ... Anonim Şirketi, ... Bankası Türk Anonim Ortaklığı, ...bank Türk A.Ş, ... banka Anonim Şirketi, ...bank Anonim Şirketi, Türkiye ...Bankası Anonim Şirketi aleyhindeki tedbir talebinin reddine, karşı taraf ... Otomotiv San Tic Ltd Şti yönündeki tedbir talebinin teminat karşılığı kabulü ile talep konusu çeklerin bankaya tahsil için ibrazı halinde halinde çek bedelinin karşı tarafa tedbiren ödenmesine, tedbir isteyen aleyhine ...bu çeklere dayalı olarak tedbir kararından sonra karşı taraf ... Otomotiv San Tic Ltd Şti nin takip başlatılması halinde takibin tedbiren durdurulmasına 718.477,050 TL teminat alınmasına karar verildiği, Mahkemece 13/06/2024 tarihli tahsis şerhi ile talep konusu çeklerin karşı taraf ... Otomotiv San. Tic. Tarafından bankaya tahsil için ibrazı halinde çek bedelinin karşı tarafa tedbiren ödenmemesine şeklinde kararın tashih edildiği belirlenmiştir.
Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin Mahkememizin 17/09/2024 tarihli ara kararı ile davaya konu çeklerin keşide tarihleri itibari ile ibraz sürelerinin geçtiği, çeklerin ödenmemesi yönünde muhatap bankaya yazı yazılmasına ve karşılıksız işlemlerinin yapılmamasına yönelik ihtiyati tedbir şartlarının mevcut olmadığı, çeklerin icra takibine konulmasının durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin ise çeklerle ilgili açılmış bir icra takibi bulunduğu bildirildiği takdirde değerlendirilmesi gerektiğinden reddine karar verilmiştir.
Somut olayda davanın davacı şirket ile davalı ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 01/02/2024 tarihli sözleşme uyarınca dava konusu çeklerin bedelsiz olduğu, davalı ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından bedelsiz olan ... Bankası T.A.O. Bankasına ait 01.07.2024 Vadeli, 383.000,00 TL Bedelli, ... Nolu , 03.07.2024 Vadeli, 370.000,00 TL Bedelli, ... Nolu , 03.07.2024 Vadeli, 370.000,00 TL Bedelli, ... Nolu , 04.07.2024 Vadeli, 370.000,00 TL Bedelli, 0019536 Nolu , 05.07.2024 Vadeli, 370.000,00 TL Bedelli, ... Nolu , 06.07.2024 Vadeli, 370.000,00 TL Bedelli, ... Nolu çekler'in davalı ... Anonim Şirketi'ne, 10.07.2024 Vadeli, 330.000,00 TL Bedelli, ... Nolu , 13.07.2024 Vadeli, 360.000,00 TL Bedelli, 0019542 Nolu , 14.07.2024 Vadeli, 360.000,00 TL Bedelli, ... Nolu çekler 'in davalı ... Bankası T.a.o.'na;19.07.2024 Vadeli, 360.000,00 TL Bedelli, ... Nolu çek'in davalı ...bank Türk Aş.'ne;20.07.2024 Vadeli, 360.000,00 TL Bedelli, ... Nolu çek'in davalı ... banka A.ş.'ne; 22.07.2024 Vadeli, 360.000,00 TL Bedelli, ... Nolu çek'in davalı ... Bank'a; 28.07.2024 Vadeli, 360.000,00 TL Bedelli, ... Nolu çek'in davalı ...Bankası A.ş.'ye teslim edildiği, davacı şirketin kendisine teslim edilmeyen mallar ve faturalar sebebi ile borçlu bulunmadığı, dava konusu çeklerin bedelsiz olduğu ve davalılara cirolanmak sureti ile teslim edildiğini bildirerek davaya konu çekler nedeniyle davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine yönelik açıldığı, davacı vekilinin 04/11/2024 tarihli dilekçesi ile çeklerin dava süresince ödenmek mecburiyetinde kalındığı için tahsil edilen çeklerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan istirdatına karar verilmesini talep ettiği; davacı ile davalı ... Anonim Şirketi arasında faktoring sözleşmesi bulunmadığı yine davacı taraf ile davalı bankalar arasında genel kredi sözleşmesi ilişkisi bulunmadığı, davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne verilen çeklerin avans çeki olduğu, bunların cirolanarak davalılara verildiği bildirilerek açılan menfi tespit davası olduğu nazara alındığında Finans İhtisas Mahkemesi olarak mahkememizin görevli olmadığı (İzmir BAM ... HD ... - ... K;İzmir BAM ....HD...-... K), genel hükümlere göre davanın açıldığı İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu belirlenerek Mahkememizin görevsizliği nedeniyle aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR :
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle Usulden Reddine
Görevli Mahkemenin İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,
Harç ve yargılama giderlerinin görevli Mahkemece nazara alınmasına,
Mahkememiz kararının yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde Mahkememizce verilen karar ile İzmir ... ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan dosyanın merci tayini için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... Bankası vekili, davalı ...bank Aş vekili, davalı ...Bankası vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır